Những bài báo
14.11.2009
Triệu Xuân
Thủy lợi 4, Ba mươi năm xây dựng những công trình trọng điểm.

Ba chục năm qua, Tổng Công ty xây dựng thủy lợi 4 (Thủy lợi 4) xây dựng hàng trăm công trình thủy lợi, thủy điện trọng điểm; được tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhất.


Từ năm 1976, Nhà nước tập trung đầu tư xây dựng thủy lợi ở các tỉnh Nam Bộ. Công ty xây dựng thủy lợi 9, thi công những công trình ở Long An, Bến Tre, Tiền Giang, Trà Vinh… gồm trạm bơm điện, kênh dẫn nước tưới và tiêu. Thế rồi, dự án thủy lợi dầu Tiếng Tây Ninh do Ngân hàng Thế giới (WB) tài trợ, được triển khai. Bộ Thủy lợi tăng cường lực lượng hùng hậu từ phía Bắc vào, cùng với Công ty 9 thành lập Xí nghiệp Liên hợp Xây dựng Thủy lợi khu vực IV Nam Bộ. Ngày 19-11-1979 tại xã Phước Minh, huyện Dương Minh Châu, tỉnh Tây Ninh, tôi được dự Lễ ra mắt của Xí nghiệp Liên hợp Xây dựng Thủy lợi 4. Hồi đó cả nước thiếu đói, ai cũng gày nhẳng, má hóp vì ăn toàn bo bo với rau muống. Miền đất chiến khu Dương Minh Châu vào mùa khô bụi mù trời. Lễ ra mắt Thủy lợi 4 vui thì cực vui, nhưng quá trời bụi và ai cũng khát nước! Cả năm 1980, xe máy, thiết bị thi công hiện đại nhập từ Nhật, Italia, Thụy điển… rầm rập đổ vào đại bản doanh của Thủy lợi 4. Một doanh nghiệp vừa thành lập, vừa tiếp nhận vật tư xe máy trị giá hàng trăm triệu USD, vừa thi công công trình thủy lợi lớn nhất nước, nhất khu vực lúc đó; quả là xưa nay chưa có. Vượt qua những tháng năm đói ăn, ốm đau thiếu thuốc men, Thủy lợi 4 đã hoàn thành việc xây dựng Dầu Tiếng trong 5 năm: 1980-1985. Hồ nước Dầu Tiếng diện tích 274 km2, dung tích 1,5 tỷ m3 đảm bảo nước tưới cho 170.000 ha nông nghiệp, làm thay đổi hẳn môi trường sinh thái của ba tỉnh Tây Ninh, Long An và TP. Hồ Chí Minh.


Miền Nam cũng như cả nước thiếu điện nghiêm trọng. Ngày 30-4-1985, Chính phủ làm Lễ khởi công xây dựng công trình thủy điện Trị An, công suất 400 MW, lớn thứ nhì Việt Nam, sau thủy điện Hòa Bình. Thời ấy ở Sài Gòn, đêm đêm tôi gõ máy chữ sáng tác chủ yếu trong ánh đèn dầu, họa hoằn lắm mới có điện. Xăng dầu khan hiếm vô cùng! Tôi nhớ Nguyễn Văn Thịnh, công nhân lái cần cẩu chuyên dùng, cao gần 40 mét ở Trị An, một người thích đọc tiểu thuyết của tôi, Tết năm 1987 đã mang tặng tôi món quà Xuân là một can xăng mười lít! Tôi còn giữ cái vỏ can sản xuất tại Liên Xô như là một kỷ niệm của một thời gian khó.


Một trong ba lực lượng thi công Trị An là Thủy lợi 4, từ tháng 11-1985 được nâng lên thành Liên hiệp các Xí nghiệp Thủy lợi 4. Tổng giám đốc Lương Viên dẫn lực lượng tinh nhuệ từ Dầu Tiếng lật cánh sang vùng chiến  khu D xây dựng thủy điện. Cứ hai, ba tuần một lần, tôi đi cùng xe Tổng Giám đốc lên Trị An để viết về công trình. So với Dầu Tiếng, khi làm Trị An, công nhân được ăn uống đầy đủ hơn. Trình độ tay nghề, năng lực tổ chức quản lý ở Trị An cao hơn nhiều. Bốn năm trời xây dựng Trị An, Thủy lợi 4 luôn là đơn vị dẫn đầu về tiến độ và chất lượng công trình. Thủy lợi 4 làm tuyến áp lực, đập chính, đập Suối Rộp, đập phụ, tràn xả lũ... Khi đơn vị bạn là Tổng công ty xây dựng I chậm tiến độ, Thủy lợi 4 đã hỗ trợ thi công 60.000 m3 bê tông cửa nhận nước, đào kênh xả nhà máy... Tôi chứng kiến những ngày đêm gian khổ, công nhân, kỹ sư Xí nghiệp thủy lợi I xử lý “hố tử thần” tại đập tràn Trị An. Kỹ sư Lê Quang Thế, Phó Giám đốc XN 1 đêm nào cũng túc trực ở đây (nay ông là Tiến sỹ, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng Công ty). Khi nạo vét sạch đáy sông Đồng Nai để đổ móng đập tràn thì xuất hiện những hố bùn rất sâu, anh em gọi là hố tử thần. Có những lúc tưởng bó tay! Cuối cùng, họ đã chinh phục được hố tử thần bằng tài năng, sự sáng tạo và lòng kiên nhẫn… Dòng điện Trị An sớm hòa lưới Quốc gia trong khi cả miền Nam vô cùng khát điện, có công lớn của Thủy lợi 4. Sau công trình này, một cá nhân và hai tập thể được Nhà nước phong danh hiệu Anh hùng lao động. Đó là đồng chí Thân Công Khởi, Xí nghiệp Thủy lợi 1 và Xí nghiệp Thủy lợi 2.


Sau Trị An là Thủy điện Thác Mơ, rồi hàng chục công trình thủy lợi, thủy điện lớn ở miền Trung, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ được giao cho Thủy lợi 4 thi công. Nhìn trên bản đồ xây dựng của nước ta ba chục năm qua, hầu như miền đất nào cũng xuất hiện thương hiệu Thủy lợi 4. Từ Thanh Hóa với công trình thủy lợi, thủy điện Cửa Đạt đến thủy điện Quảng Trị, rồi Thừa Thiên Huế với Tả Trạch, Quảng Nam với đường Hồ Chí Minh - Trường Sơn công nghiệp hóa, thủy điện A Vương công suất 210 MW, thủy điện Sông Tranh 2… Thủy lợi 4 làm Tổng thầu xây dựng thủy điện Sông Tranh 2, công suất 190 MW, giá trị xây lắp hơn 3.000 tỷ đồng. Hiện nay, Sông Tranh 2 đang trong giai đoạn thi công với cường độ cao, có ngày đổ trên 3.000 m3 bê tông đầm lăn, nhằm hoàn thành công trình, phát điện vào năm 2011. Lâm Đồng, có hồ chứa nước Đạ Tẻ, Bình Thuận có công trình Sông Quao. Gia Lai có Ayun Hạ. Campuchia với thủy điện Ô Chum ở tỉnh Ratanakiri. Đắc Lak có thủy lợi Easup Thượng, lợi lớn nhất Tây Nguyên, khởi công năm 2001, hoàn thành năm 2004. Bình Phước với thủy điện Thác Mơ, Đắc Nông với thủy điện Đồng Nai 3. Miền Tây Nam Bộ với các công trình cống đập Tầm Phương, Ba Lai, Láng Thé, Rạch Tranh. Phú Quốc có công trình Dương Đông… Các công trình Thủy lợi 4 được Nhà nước giao thầu hoặc trúng thầu, đều đòi hỏi công nghệ xây dựng tiên tiến, kỹ thuật cao, và tiến độ thi công nhanh. Năm 1995, Thủy lợi 4 trở thành Tổng Công ty xây dựng Thủy lợi 4. Tháng 12-2008, doanh nghiệp được cổ phần hóa, tên chính thức là Tổng Công ty xây dựng Thủy lợi 4-CTCP. Danh thay đổi cùng với chất không ngừng nâng cao: Giá trị tổng sản lượng tăng hàng năm, năm 2009 ước tính đạt 2.200 tỷ đồng. Tại những công trình thủy điện lớn, Thủy lợi 4 luôn được chỉ định làm Tổng thầu. Năng lực tổ chức, quản lý thi công, đặc biệt là kỹ năng tiếp nhận, thực hành công nghệ cao trong xây dựng đã làm thương hiệu Thủy lợi 4 ngày càng vang danh, trở thành niềm tin yêu trong nhân dân và các chủ đầu tư. Đúng dịp kỷ niệm 30 năm thành lập, Thủy lợi 4 được đón nhận Huân chương Độc lập hạng Nhất. Ba chục năm trước, Thủy lợi 4 có 1000 lao động, nay gấp 5 lần với hàng trăm lao động có trình độ đại học, 3 người trên đại học, hơn 2000 công nhân bậc cao. Hệ thống chính trị trong Thủy lợi 4 hoạt động vững bền, là hạt nhân thúc đẩy sản xuất, chăm lo đời sống. Ngay từ những năm 1989-1990, Thủy lợi 4 đã là doanh nghiệp tiên phong trong việc lo nhà ở, lo chuyện học hành cho con em công nhân, những người thường xuyên xa nhà, hiến dâng tuổi thanh xuân trên những công trình giữa miền rừng hoang heo hút…


Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 11 năm 2009.


TX.


Bài đã in trên trang 8, báo Công an TP. HCM ngày 13-11-2009.


www.trieuxuan.info


 

trieuxuan.info