Truyện ngắn
26.06.2016
Stefan Zweig
Ngõ hẻm dưới ánh trăng (3)

Rõ ràng là anh ta đã quên sự có mặt của tôi. Anh ta nói như máy, như trong một cơn mê, giọng nói mỗi lúc một to:


“Điều đó... tôi chỉ biết khi, lúc đó... vào cái ngày chết tiệt đó... tôi đã khước từ số tiền cho mẹ nàng, chẳng có bao nhiêu, rất ít thôi... nghĩa là tôi đã chuẩn bị tiền nong đầy đủ, nhưng tôi lại muốn nàng phải đến một lần nữa... một lần nữa để cầu xin tôi... vâng, lúc ấy tôi đã nói cái gì nhỉ?...


“Vâng, tôi nhận ra điều đó vào buổi chiều lúc tôi về đến nhà và nàng đã ra đi, và trên bàn có một mẩu giấy...”.


“Hãy giữ kỹ lấy đồng tiền chết tiệt của anh, tôi không cần gì ở anh nữa...”. Chỉ viết có thế, không còn gì hơn!


“Thưa tôn ông, suốt ba ngày ba đêm, tôi như một thằng điên. Tôi đã cho đi tìm khắp cả sông ngòi, rừng rú: bỏ ra hàng trăm quan tiền cho cảnh sát... tôi chạy khăp lượt các nhà bà con, nhưng họ chỉ chê cười và nhạo báng tôi... vẫn biệt vô âm tín... Cuối cùng, có người từ làng bên cạnh mách tôi biết tin... họ đã gặp nàng... trên chuyến xe lửa cùng đi với một người lính... Nàng đi Bálinh...


“Ngay ngày hôm đó, tôi bổ theo tìm nàng... bỏ cả công cả việc, mất đến hàng nghìn quan tiền... chúng ăn cắp của tôi, viên quản lý của tôi, cả lũ...


“Nhưng, thưa tôn ông, tôi xin thề với ngài, chuyện tiền nong mất sạch không quan trọng đối với tôi...


“Tôi ở Bálinh phải đến một tuần lễ mới tìm thấy nàng trong đám người quay cuồng này... và tôi đến với nàng...”.


Anh ta hổn hển.


“Thưa tôn ông, tôi thề với ngài... tôi không hề nói nặng với nàng lời nào... tôi khóc... tôi quỳ sụp xuống và dâng tiền biếu nàng... tất cả gia tài của tôi, chính nàng sẽ là người cai quản hết, bởi vì, lúc đó tôi đã hiểu rõ... tôi không thể sống thiếu nàng. Tôi yêu nàng từng sợi tóc... cái miệng của nàng... thân thể nàng... tất cả, tất cả... và chính là tôi, tôi đã đẩy nàng rơi xuống vực, chỉ tại tôi...


“Nàng tái nhợt đi như người chết khi tôi đột ngột bước vào.


“Tôi đã mua chuộc mụ chủ của nàng, một con mụ ma cô, một con mụ xấu xa, một con đàn bà đê tiện... Nàng đứng ở đó, sát bức tường trắng bệch... nàng nghe tôi nói.


“Thưa tôn ông, tôi đã tưởng là nàng... vâng... nàng sẽ vui mừng khi trông thấy tôi... Nhưng khi tôi vừa nói đến tiền và tôi nói đến, tôi xin thề với ngài, chỉ cốt để chứng tỏ rằng tôi không thiết đến tiền bạc nữa... nàng liền nhổ toẹt nước bọt, và rồi... bởi vì tôi chưa muốn bỏ đi, nàng gọi ngay người tình của nàng đến và cả hai bêu riếu tôi...


“Nhưng, thưa tôn ông, hết ngày này qua ngày khác, tôi vẫn lui tới. Những người thuê nhà đã kể hết cho tôi nghe... Tôi biết rằng, tên vô lại đó đã bỏ rơi nàng và nàng lâm vào cảnh túng thiếu, và sau đó tôi lại đến một lần nữa... một lần nữa, nhưng thưa tôn ông nàng đã nhiếc mắng tôi và xé tan tờ giấy bạc mà tôi đã lén để lên bàn, và tôi trở lại lần sau thì nàng đã đi mất...


“Thưa tôn ông, còn thiếu điều gì tôi không làm để tìm lại được nàng kia chứ?


“Trong suốt một năm trời, tôi thề với ngài như vậy, tôi không biết thế nào là cuộc sống nữa, tôi chỉ có việc đi tìm, tôi tung tiền thuê người đi dò la, cho đến lúc tôi được tin nàng ở mãi Achentina... trong... một nhà thổ...”.


Anh ta ngập ngừng một lát; tiếng cuối cùng phát ra như một tiếng rên. Giọng nói của anh ta càng rầu rĩ hơn.


“Lúc đầu tôi thất vọng, nhưng sau đó tôi nghĩ rằng chính tôi đã xô đẩy nàng vào chốn ấy, chỉ tại tôi thôi... và tôi nghĩ nàng phải chịu đau khổ biết bao nhiêu, khổ thân nàng... bởi vì trước hết nàng là người kiêu hãnh... Tôi đi tìm luật sư, nhờ ông ta viết thư cho lãnh sự quán và gửi tiền... mà không nói cho nàng biết là ai gửi cho... ông ta chỉ viết là mời nàng trở về...


“Người ta điện cho tôi biết mọi sự đã thành công... Tôi biết tên chuyến tàu... và tôi chờ nàng ở Amxtecđam.


“Tôi đến sớm hơn những ba ngày, ruột gan tôi như lửa đốt... Cuối cùng, phút chờ đợi cũng tới. Chỉ mới nhận thấy khói con tàu ở phía chân trời lòng tôi đã tràn đầy sung sướng, và tôi tưởng như không có cách gì chờ nổi con tàu buông neo, cập bến... chậm quá, chậm quá đi mất; rồi hành khách qua cầu tàu và cuối cùng là nàng. Tôi không nhận ra ngay... nàng nom khác hẳn... tô son... tô son điểm phấn... như ngài đã thấy đấy... và khi nàng trông thấy tôi đứng chờ, mặt nàng tái hẳn đi... hai người thủy thủ phải đỡ, nếu không nàng đã ngã từ cái tàu xuống...


Vừa đến bờ, tôi đã đến cạnh nàng... tôi không nói câu nào... họng tôi tắc nghẹn... Nàng cũng không nói câu nào... Và cũng chẳng nhìn tôi... Người khuân vác mang hành lý đi trước chúng tôi, và chúng tôi đi, đi mãi... Thế rồi bỗng nhiên nàng dừng lại và nói... thưa tôn ông, những lời đó nàng nói mới não ruột làm sao! Những lời ấy làm tôi nhức nhối, giọng nàng nghe sao mà buồn đến thế... “Anh vẫn muốn tôi là vợ anh ư, ngay cả bây giờ ư?”. Tôi nắm tay nàng. Nàng run rẩy nhưng không nói gì nữa.


“Lúc đó tôi cảm thấy rằng bây giờ mọi chuyện đều ổn thỏa... Thưa tôn ông, tôi sung sướng biết bao nhiêu! Tôi nhảy nhót xung quanh nàng như một đứa trẻ, đến lúc chúng tôi ở trong buồng riêng, tôi sụp xuống chân nàng... Chắc hẳn tôi đã nói với nàng vô vàn điều rồ dại, vì thấy nàng cười trong nước mắt và nàng vuốt ve tôi... một cách rụt rè, lẽ tự nhiên là phải như vậy... Phải, thưa tôn ông... lúc ấy tôi sung sướng biết bao... Trái tim tôi tan thành nước mắt. Tôi chạy lên chạy xuống thang gác đặt một bữa ăn tối ở khách sạn... bữa tiệc cưới của chúng tôi... tôi giúp nàng trang điểm... và chúng tôi xuống nhà, chúng tôi ăn, chúng tôi uống và chúng tôi sung sướng... Ôi! Nàng mãn nguyện biết bao, như một đứa trẻ, nồng nhiệt bao nhiêu, hồn hậu biết chừng nào, và nàng bàn chuyện nhà chuyện cửa của chúng tôi... nói về cách sắp đặt mọi việc sao cho đâu ra đấy... Thế rồi!...”.


Giọng anh ta đột nhiên khàn lại và anh ta vung tay như muốn đập chết kẻ nào.


“... Thế rồi... ở đó có một tên bồi bàn... một kẻ xấu xa, một tên khốn nạn... hắn tưởng tôi say vì tôi như điên như dại, tôi nhảy nhót, tôi cười lăn cườn lộn... Thực ra chỉ là vì tôi vui mừng quá mà thôi... Ôi! Tôi hài lòng mãn ý biết bao, và đúng lúc... lúc tôi thanh toán tiền hắn trả lại tôi thiếu hai mươi quan tiền theo hóa đơn. Tôi mắng hắn té tát và đòi số tiền còn thiếu; hắn bối rối và đặt đồng tiền vàng lên bàn.. Thế là... bỗng nhiên nàng phá lên cười... Tôi nhìn sững vào nàng, nhưng nét mặt nàng thay đổi hẳn... đột nhiên trở nên mỉa mai cứng cỏi và độc ác.


“- Lúc nào anh cũng bủn xỉn như vậy à, ngay cả trong ngày cưới của anh và tôi” - Nàng lạnh lùng nói, giọng gay gắt và... và đầy vẻ thương hại.


“Tôi rùng mình và tự nguyền rủa tính chi ly của mình. Tôi cố gượng cười, nhưng niềm vui của nàng đã biến mất, đã chết... Nàng đòi một căn phòng riêng... có thứ gì mà tôi không chiều theo ý nàng? Và suốt đêm, tôi nằm một mình, suy nghĩ đến thứ sáng hôm sau sẽ mua cho nàng... đến những tặng phẩm tôi sẽ dành cho nàng... để tỏ cho nàng tôi sẽ không như thế nữa. Sáng hôm sau, tôi ra khỏi buồng rất sớm và khi bước vào buồng nàng... căn buồng đã... trống không... y như lần đầu tiên. Và tôi biết rằng trên bàn sẽ có một mẩu giấy... tôi chạy thẳng đến, cầu trời cho chuyện đó đừng xảy ra... nhưng... nhưng... nó đã nằm đó rồi... và ở trên...”.


Anh ta ngập ngừng. Bất giác tôi dừng lại và nhìn anh. Anh ta cúi đầu xuống. Rồi thầm thì bằng một giọng khàn đục:


“Trên tờ giấy có viết: “Hãy để mặc tôi. Anh làm tôi ghê tởm!”.


Chúng tôi đã ra đến bến cảng và bỗng nhiên tiếng thở ầm ì của biển ở gần kề vang lên trong im vắng.


Với những cặp mắt long lanh, như những con thú to lớn đen ngòm, những con tàu nằm đó, cái ở gần, cái ở xa, có tiếng hát từ đâu đó vẳng tới.


Không có gì rõ rệt, thế mà vẫn cảm thấy ở đấy có biết bao nhiêu sự việc, ở đấy có như là một giấc ngủ mông mênh và như giấc mơ nặng trĩu của một thành phố cuồn cuộn sức sống. Ngay bên cạnh, tôi vẫn thấy chiếc bóng của anh chàng, chiếc bóng run rẩy một cách quái dị ngay dưới chân tôi, lúc thì tỏa rộng ra, lúc thì co lại dưới ánh sáng chập chờn của những cây đèn lồng mờ đục. Tôi không thể nói điều gì, không một lời an ủi, không một câu hỏi, nhưng sự lặng im của anh ta bám lấy tôi, nặng nề và bứt rứt. Đúng lúc đó, đột nhiên anh ta run rẩy nắm lấy cánh tay tôi.


“Nhưng tôi sẽ không rời khỏi nơi này mà không có nàng cùng đi. Sau bao nhiêu tháng trời đằng đẵng, tôi đã tìm thấy nàng... Nàng hành hạ tôi, nhưng tôi không hề nản lòng... Tôi khẩn cầu ngài, thưa tôn ông, ngài hãy nói với nàng rằng nàng phải là của tôi, xin ngài hãy nói với nàng điều đó... Tôi nói thì nàng không nghe đâu... Tôi không thể sống thế này được... Tôi không thể nhìn thấy những người đàn ông đến với nàng được nữa... Không thể chờ ở bên ngoài, trước cửa nhà cho đến khi họ đi ra, say sưa và cười cợt... Cả phố đều biết tôi rồi... Họ cười khi thấy tôi chờ... Điều đó làm tôi phát điên lên... Tuy vậy, chiều nào tôi cũng lại đến đó... Thưa tôn ông, tôi van ngài... xin ngài nói với nàng hộ tôi. Mặc dầu tôi không quen biết ngài, xin ngài giúp cho vì lòng yêu Chúa.... Xin ngài nói với nàng hộ tôi...”.


Bất giác tôi tìm cách gỡ cánh tay ra. Tôi rùng mình. Nhưng anh ta cảm thấy tôi lảng tránh nỗi bất hạnh của anh ta, bỗng nhiên, anh ta quỳ sụp xuống giữa đường và ôm lấy chân tôi.


“Tôi khẩn cầu ngài điều đó, thưa tôn ông, ngài cần phải nói với nàng... Cần phải như vậy, nếu không... nếu không... nếu không sẽ xảy ra chuyện khủng khiếp... Tôi đã tiêu hết cả tiền để tìm nàng và tôi sẽ không để nàng ở lại đây... không để nàng còn sống... Tôi đã mua một con dao thưa tôn ông... Tôi có một con dao, thưa tôn ông... Tôi không muốn nàng ở lại đây nữa... không để nàng sống... Tôi không thể chịu nổi cái khổ hình này nữa... Thưa tôn ông, xin ngài nói với nàng...”.


Anh ta lăn lộn như một thằng điên trước mặt tôi. Lúc đó hai người cảnh sát đi về phía chúng tôi trên đường phố. Tôi giật mạnh lôi anh ta lên. Trong chốc lát, anh ta nhìn tôi như một người loạn óc. Rồi anh ta nói bằng một giọng khác hẳn, khô khan:


“Ngài rẽ vào đường này. Rồi ngài sẽ đến khách sạn của ngài”. Một lần nữa, anh ta nhìn tôi trừng trừng, đồng tử như ngập chìm trong một màu trắng và một khoảng trống đáng sợ. Rồi anh ta biến mất.


Tôi khép kín áo măng tô. Tôi run lên, mệt mỏi đến mụ người, một cảm giác choáng váng tê dại và đen tối, một trạng thái mộng du, một màu đỏ thẫm choán ngập trong tôi. Tôi muốn suy nghĩ một chút, nghĩ kỹ về tất cả những điều đó, nhưng làn sóng đen ngòm của sự mệt mỏi dấy lên trong tôi và lôi cuốn tôi đi. Tôi lần về khách sạn, buông mình xuống giường và thiếp đi trong một giấc ngủ nặng nề như một con vật.


Sáng hôm sau, tôi không còn biết trong câu chuyện đã xảy ra phần nào là mơ, phần nào là thực và một cái gì đó trong tôi ngăn cản tôi không tự hỏi bản thân mình về điều đó. Tôi thức dậy muộn, cảm thấy mình là kẻ xa lạ trong một thành phố xa lạ, và tôi đi thăm một ngôi nhà thờ có những đồ khảm cổ nổi tiếng.


Nhưng mắt tôi như chìm trong khoảng trống. Những gì đã thấy đêm vừa qua cứ trở lại trong tâm trí tôi mỗi lúc một mạnh mẽ, và nó lôi cuốn tôi không sao cưỡng nổi, đến nỗi tôi đi tìm con đường và căn nhà đêm qua... Nhưng những đường phố kỳ lạ đó chỉ hoạt động vào ban đêm; ban ngày chúng ẩn dưới những mặt nạ xám ngoét và lạ lùng, mà chỉ kẻ thông thạo mới nhận ra được. Tôi đã mất công tìm mãi mà không thấy. Mệt mỏi và thất vọng, tôi trở về khách sạn, vẫn bị săn đuổi bởi những khuôn mặt mà ảo giác hay hồi niệm khuấy động trong tôi.


... Chuyến xe lửa của tôi khởi hành lúc 9 giờ đêm. Tôi miễn cưỡng rời thành phố. Người khuân vác tới mang hành lý của tôi, và anh ta đi trước tôi, chúng tôi đi về phía nhà ga. Bỗng nhiên, đến một đường rẽ, tôi cảm thấy có cái gì nhói lên trong lòng: tôi nhận ra con đường ngang dẫn tới căn nhà đó; tôi bảo người mang hành lý chờ tôi. Người này lúc đầu còn ngạc nhiên, sau đó anh ta cười với một vẻ thân thiện xấc xược. Tôi đi để nhìn lại lần cuối cùng con đường nơi đã xảy ra câu chuyện lạ lùng nọ.


Căn nhà kia rồi, trong bóng tối ảm đạm như hôm qua và dưới ánh trăng mờ, tôi thấy lấp lánh những ô cửa kính. Tôi muốn lại gần lần cuối cùng thì vừa lúc một bóng người lướt ra ngoài bóng tối. Tôi rùng mình nhận ra người đàn ông nép bên ngưỡng cửa và ra hiệu cho tôi tiến lên. Nhưng chợt tôi rùng mình và tôi trốn chạy thật nhanh vì hèn nhát, sợ mình bị dính líu vào một chuyện rắc rối nào đó và lỡ mất chuyến tàu.


Tuy vậy, đi đến góc phố, trước khi rẽ ngoặt, tôi còn nhìn lại phía sau một lần nữa. Khi cái nhìn của tôi bắt gặp người đàn ông, anh ta bật dậy, tôi thấy anh ta vội vã nhẩy bổ vào cánh cửa và xô cửa đột ngột. Giữa lúc ấy, một ánh kim loại lóe lên trong tay anh ta: từ chỗ tôi đứng, tôi không thể phân biệt đó là ánh đồng bạc hay là ánh con dao, dưới ánh trăng, lóe lên một cách nham hiểm giữa những ngón tay.


 


Nguồn: Ngõ hẻm dưới ánh trăng. Phùng Đệ & Lê Thi dịch. Rút từ tập truyện Bức thư của người đàn bà không quen của Stefan Zweig. NXB Văn học 6-20111.


www.trieuxuan.info


 



trieuxuan.info