Tản văn
23.08.2019
Gabriela Mistral
Những bài Sonnê cái chết/ Chờ trong vô vọng/ Gặp lại anh/ Không ngủ


NHỮNG BÀI SONNÊ CÁI CHẾT


I


Trong bốn bức tường bê tông lạnh giá


Không phải cho anh, em sửa lại điều này:


Anh sẽ chờ gặp gỡ với em đây


Giữa ánh sáng, tiếng xạc xào hoa lá.


 


Em sẽ đặt anh vào chăn chiếu lạ


Anh của em, trong buốt giá đêm đen


Thành cát bụi, êm hơn cả nôi êm


Trong đất mẹ ngọt ngào anh hãy ngủ.


 


Em sẽ trộn vào đất phấn hoa hồng


Cho đến khi trăng trên trời còn thở


Anh sẽ không cần nỗi sợ, hờn ghen.


 


Em hạnh phúc, vô tội về với anh


Bởi từ nay địch tình không còn nữa


Chỉ còn đây cát bụi của riêng em!


 


II


Nhưng đến ngày với nỗi đau thân thể


Linh hồn anh thỏ thẻ bên tai em:


Đã chán chê những lối nhỏ màu hồng


Không còn đi theo những người vui vẻ.


 


Và ngục tối sẽ rung lên thật mạnh


Xẻng đào lên, đát sét vỡ tung ra


Hai chúng mình sẽ trò chuyện thoả thuê


Nói chán chê thâu đêm và suốt sáng.


 


Em sẽ cùng anh ngồi trong hoang vắng


Hiểu vì sao không đi hết đường mình


Anh đi vào cõi chết giữa ngày xanh


 


Và trở nên rõ ràng điều bí ẩn:


Rằng trời sinh em là để cho anh


Sao anh ra đi, chọn cái chết cho mình?


 


III


Giờ phút đau thương những bàn tay ác độc bắt anh


Để những vì sao trên trời cũng buồn đau đứng lặng


Anh ra đi, từ giã muôn đời bông huệ kia màu trắng


Tại vì sao cho bàn tay kia anh trao trái tim mình?


 


“Người yêu của con – em lạy Chúa lòng lành –


Chết trên con đường lỗi lầm. Người tiễn đưa không biết


Xin giành lấy cho con từ bàn tay oan nghiệt


Hoặc cho ngủ thật say rồi tính sổ với trần gian.


 


Không đáp lại một lời, con không giữ được anh


Ngọn gió đen đã mang con thuyền đi ra biển


Không trả thuyền về – giữ thuyền trong nước cóng”.


 


Bất lực chạy ra xa, chìm xuống con thuyền hồng


Chẳng lẽ thuyền không yêu, lòng thương thuyền nén nhịn


Ngày phán xét cuối cùng xin Ngài tha tội cho con!


 


Los sonetos de la muerte


 


I


Del nicho helado en que los hombres te pusieron,


te bajaré a la tierra humilde y soleada.


Que he de dormirme en ella los hombres no supieron,


y que hemos de soñar sobre la misma almohada.


 


Te acostaré en la tierra soleada con una


dulcedumbre de madre para el hijo dormido,


y la tierra ha de hacerse suavidades de cuna


al recibir tu cuerpo de niño dolorido.


 


Luego iré espolvoreando tierra y polvo de rosas,


y en la azulada y leve polvareda de luna,


los despojos livianos irán quedando presos.


 


Me alejaré cantando mis venganzas hermosas,


¡porque a ese hondor recóndito la mano de ninguna


bajará a disputarme tu puñado de huesos!


 


II


Este largo cansancio se hará mayor un día,


y el alma dirá al cuerpo que no quiere seguir


arrastrando su masa por la rosada vía,


por donde van los hombres, contentos de vivir...


 


Sentirás que a tu lado cavan briosamente,


que otra dormida llega a la quieta ciudad.


Esperaré que me hayan cubierto totalmente...


¡y después hablaremos por una eternidad!


 


Sólo entonces sabrás el por qué no madura,


para las hondas huesas tu carne todavía,


tuviste que bajar, sin fatiga, a dormir.


 


Se hará luz en la zona de los sinos, oscura;


sabrás que en nuestra alianza signo de astros había


y, roto el pacto enorme, tenías que morir...


 


III


Malas manos tomaron tu vida desde el día


en que, a una señal de astros, dejara su plantel


nevado de azucenas. En gozo florecía.


Malas manos entraron trágicamente en él...


 


Y yo dije al Señor: —«Por las sendas mortales


le llevan. ¡Sombra amada que no saben guiar!


¡Arráncalo, Señor, a esas manos fatales


o le hundes en el largo sueño que sabes dar!


 


»¡No le puedo gritar, no le puedo seguir!


Su barca empuja un negro viento de tempestad.


Retórnalo a mis brazos o le siegas en flor».


 


Se detuvo la barca rosa de su vivir...


¿Que no sé del amor, que no tuve piedad?


¡Tú que vas a juzgarme, lo comprendes, Señor!


 


CHỜ TRONG VÔ VỌNG


Em quên một điều, đã không còn nữa


Những bàn chân rất mau lẹ của anh


Và em bước ra như những ngày xanh


Trên con đường để cùng anh gặp gỡ.


 


Với bài hát em đi qua thung lũng


Nhưng tội nghiệp thay giọng hát của em


Còn buổi chiều đem chiếc cốc của mình


Lật úp ngược, còn anh thì không đến.


 


Và những tia mặt trời rắc lên


Rồi cháy đỏ bừng lên trong nắng


Trên cánh đồng sương còn dăng đường viền


Còn em đây chỉ một mình… đứng lặng.


 


Những cành cây gầy guộc héo hon


Vẫn rung động, bồn chồn trong ngọn gió


Khi đó em kêu lên trong nỗi sợ:


“Anh ở đâu, hãy đến với em!


 


Em yêu anh với một nỗi kinh hoàng


Anh ở đâu, với em hãy đến!”


Nhưng màn đêm chìm trong im lặng


Cơn mê sảng của em không thể ngăn kìm.


 


Em quên rằng anh đã chẳng còn nghe


Những lời em điên cuồng gào gọi


Em đã quên cái vẻ lặng câm kia


Và màu trắng nặng chìm như chì thỏi.


 


Đôi mắt em mở to lặng nhìn


Chỉ đôi mắt mà chẳng còn lời nói


Đôi bàn tay bất động của anh


Đến tay em không thể nào với nổi.


 


Đêm rót ra dải nhựa đen của mình


Như nước vũng. Trên đồng đang vỗ cánh


Và với giọng rì rào nghe khiếp đảm


Vang lên lời dự đoán của cú đêm.


 


Em từ nay sẽ chẳng còn gọi anh


Những năm tháng của mình, anh đã sống


Chỉ mình em vẫn dạo bước chân trần


Hãy yên nghỉ, quên những điều lo lắng.


 


Và sau này, trên con đường hoang vắng


Em lại vội vàng chạy đến gặp anh


Nhưng ảo ảnh xương thịt không trở thành


Trong vòng tay của em giang rộng.


 


LA ESPERA INÚTIL


    Yo me olvidé que se hizo


ceniza tu pie ligero,


y, como en los buenos tiempos,


salí a encontrarte al sendero.


 


    Pasé valle, llano y río


y el cantar se me hizo triste.


La tarde volcó su vaso


de luz ¡y tú no viniste!


 


    El sol fue desmenuzando


su ardida y muerta amapola;


flecos de niebla temblaron


sobre el campo. ¡Estaba sola!


 


    Al viento otoñal, de un árbol


crujió el blanqueado brazo.


Tuve miedo y te llamé:


"¡Amado, apresura el paso!


 


    Tengo miedo y tengo amor,


¡amado, el paso apresura!"


Iba espesando la noche


y creciendo mi locura.


 


    Me olvidé de que te hicieron


sordo para mi clamor;


me olvidé de tu silencio


y de tu cárdeno albor;


 


    de tu inerte mano torpe


ya para buscar mi mano;


¡de tus ojos dilatados


del inquirir soberano!


 


    La noche ensanchó su charco


de betún; el agorero


búho con la horrible seda


de su ala rasgó el sendero.


 


    No te volveré a llamar,


que ya no haces tu jornada;


mi desnuda planta sigue,


la tuya está sosegada.


 


    Vano es que acuda a la cita


por los caminos desiertos.


¡No ha de cuajar tu fantasma


entre mis brazos abiertos!


 


GẶP LẠI ANH


Không còn nữa bao giờ – không đêm vắng


Sao chập chờn, không giữa buổi bình minh


Không buổi chiều trong mệt mỏi cháy lên.


 


Không trên lối mòn, trên đồng, trong rừng nhỏ


Chẳng bên sông dòng nước lặng thì thầm


Và như mắt, ngời sáng giữa ánh trăng.


 


Không còn dưới mái tóc rừng buông xõa


Nơi em gọi anh, nơi em đợi, em chờ


Không ở trong hang, nơi tiếng vọng em nghe.


 


Không, dù không ở đâu nhưng còn gặp lại


Giữa sao trời, trong bão tố cuồng điên


Trong nước mắt đầy vơi, dưới mảnh trăng nguyền!


 


Và sẽ cùng nhau bốn mùa xuân hạ thu đông


Để những bàn tay sẽ dịu mềm hơn không khí


Quanh vòng cổ tím bầm đầy vết máu của anh!


 


Volverlo a ver


 


¿Y nunca, nunca más, ni en noches llenas


de temblor de astros, ni en las alboradas


vírgenes, ni en las tardes inmoladas?


 


¿Al margen de ningún sendero pálido,


que ciñe el campo, al margen de ninguna


fontana trémula, blanca de luna?


 


¿Bajo las trenzaduras de la selva,


donde llamándolo me ha anochecido,


ni en la gruta que vuelve mi alarido?


 


¡Oh, no! ¡Volverlo a ver, no importa dónde,


en remansos de cielo o en vórtice hervidor,


bajo unas lunas plácidas o en un cárdeno horror!


 


¡Y ser con él todas las primaveras


y los inviernos, en un angustiado


nudo, en torno a su cuello ensangrentado!


 


KHÔNG NGỦ


Em bắt gặp cái vòng hoa ngày ấy


Và run lên với nỗi sợ của mình


Em cứ ngỡ như khắp nơi giăng bẫy:


Anh chưa đi? Anh vẫn ở gần em?


 


Giá được vui, gặp lại niềm hạnh phúc


Và trả lời bằng ánh mắt vô tình


Nhưng trong mơ, em đã quen mất mát


Nhắc lại: anh chưa đi? anh vẫn ở gần em?


 


Desvelada


 


Como soy reina y fui mendiga, ahora


vivo en puro temblor de que me dejes,


y te pregunto, pálida, a cada hora:


«¿Estás conmigo aún? ¡Ay, no te alejes!»


 


Quisiera hacer las marchas sonriendo


y confiando ahora que has venido;


pero hasta en el dormir estoy temiendo


y pregunto entre sueños: «¿No te has ido?».


Gabriela Mistral


Nguyễn Viết Thắng dịch.


trieuxuan.info