tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 29457691
Tiểu thuyết
03.05.2013
Nguyễn Đình Chính
Đêm thánh nhân

 Một tuần sau gã hộ lý hộ pháp dở người vẫn phụ việc cho bác sĩ Trương Vĩnh Cần ở khu nhà xác trong một buổi chiều mặc quần đùi cởi trần vác bát triết yêu ra ga mua phở bỗng tình cờ nhìn thấy ông bác sĩ Cần chân đi giầy bốt đen Trung Quốc đầu đội mũ lông Ếch ki mô dày xụ tay sách cái va ly da cũ kĩ gù lưng chen thục mạng trong đám người đông nghịt đang gần như phát điên lên cào cấu dẫm đạp lên nhau trèo lên đu lên con tàu Xuyên Việt đỗ ở sân ga phía Bắc của thành phố. 


          Bác sĩ Trương Vĩnh Cần đi đâu vậy?                                                              


                                                                              2


          Đoàn tàu mà bác sĩ Trương Vĩnh Cần leo lên là một đoàn tàu chợ cũ nát còn xót lại từ hồi chiến tranh phá loại. Tất cả các toa đều bẩn thỉu đến phát lộn mửa. Ngay cái toa mà bác sĩ Cần đang ngồi được xem là toa sạch nhất thì cũng nồng nặc mùi cứt lợn và cả mùi cứt người. Trong toa tầu dài ngoẵng bị đập vỡ hết cửa sổ chỉ còn xót lại ba hàng ghế  kê ngang còn thì toàn ghế băng và miếng gỗ nối nhau kê dọc hai bên thành toa. Hành khách đứng ngồi ngả nghiêng lổn nhổn chật ních từ trên ghế tràn xuống sàn tàu rải kín từ đầu toa tới cuối toa. Do tình cờ mà bác sĩ Cần dạt tới gần một ô cửa sổ trống hoác. Ngồi chỗ này tuy hơi lạnh và có lẽ khi mưa thì sẽ ướt như chuột lột nhưng được cái thoáng đãng đỡ nặng mùi. Con tàu rời ga gốc thét còi thở khói phun hơi nước ra cuồn cuộn như sương mù khi chạy qua cây cầu sắt cong cong 13 nhịp liền nhau bắc ngang qua con sông Cái bốn mùa đỏ ngầu bùn đất phù sa. Ngồi bên cửa sổ ngoái nhìn lại cuối tàu bác sĩ Cần bỗng bật lên một tiếng kêu: Trời ơi! Ánh chiều tà đỏ rực chói lọi hùng vĩ như cơn mưa máu đang từ trời cao rưới xuống những  nóc nhà lô xô xám xỉn vì rêu phong và bụi đất. Thành phố với hàng vạn ô cửa sổ méo mó như hàng vạn cái mồm đang há hốc ra gào thét đòi hít thở. Không có một đôi mắt một cái vẫy tay một lời chào ném theo tiễn biệt ông bác sĩ. Trong tiếng xầm xập xầm xập đều đều của bánh xe tàu hoả rộng trên đường ray khiến cho bác sĩ Cần tái tê ruột gan tủi hồ. Bỗng chốc ông bác sĩ nhận ra thân phận ông khác gì con dế trũi lấm láp cứ chui ra chui vào một trong hàng vạn cái mồm méo mó đang mở hoác ra kia trong hàng chục năm trời đằng đẵng. Lông cẳng ông lấm đầy bùn râu ria vương đầy mạng nhện. Ngoảnh nhìn thành phố mà ông đã sống suốt từ ngày hoà  bình lập lại ông chỉ thấy choáng váng kinh hãi và ngậm ngùi. Và cái hình ảnh cuối cùng đọng lại trong mắt ông khi đoàn tàu chạy vào đoạn đường cua hai bên trồng toàn cây hoa gạo xù xì đầy gai là một cái ống khói bằng gạch thủng lỗ chỗ đang phụt khói xám tứ tung mù mịt…


 


           Đoàn tàu chở bác sĩ Cần cứ xình xịch xình xịch chạy mãi và hễ cứ qua một cánh đồng rộng hoặc tới một thị xã một thị trấn hoặc một thành phố thì nó đỗ lại dăm mười phút nửa tiếng để uống nước và ăn thêm than rồi lại xình xịch xình xịch chạy tiếp. Toa mà bác sĩ Cần ngồi không biết bao nhiêu lần khách xuống khách lên chật ních ngườ chỉ còn lại lơ phơ vài người rồi lại chật ních người. Có lẽ nó đã chạy được đến 10 tiếng đồng hồ rồi thì phải. Bác sĩ Cần đã chén hết 6 quả trứng vịt luộc 4 ổ bánh mì 1 bánh chưng cộng thêm 6 đắn mía đã róc vỏ và ông đã ngủ được 3 giấc khá đẫy. Ông chẳng đẻ ý tới bất cứ một ga lẻ ga xép nào dọc đường vì ông mua vé tới tận ga cuối cùng. Vì thế ông vô tâm. Nỗi buồn nhớ thương cảm bùi ngùi của kẻ lên đường gậm nhấm trong trái tim ông được 2 tiếng rồi cũng tan biến đi đâu mất cả. Bắt đầu từ giờ thứ 3 trở đi ông rất thanh thản thỉnh thoảng thấy đói bụng  thì bắt cái mồm và hai hàm răng làm việc cạp cạp một lúc rồi lại lăn ra ngủ. Nơi ông xuống là cái ga cuối cùng thì việc gì phải lo lắng canh cánh trong lòng.


        Nhưng bác sĩ Cần không tới được cái ga chót của đoạn đường. Vào khoảng gần trưa của ngày thứ ba hay là thứ tư hay là thứ năm bác sĩ Cần  cũng không nhớ nữa đoàn tàu chạy tới một ga xép thì đỗ lại uống thêm nước. Đấy là một ga nhỏ nằm thỏm giữa mấy quả đồi lùn cọc cằn. Đúng lúc này bác sĩ Cần cũng thức dậy. Ngáp một cái đến sái quái hàm bác sĩ Cần lơ đãng nhìn xuống sân ga ý chừng ông  đang muốn kiếm một thứ quà gì có thể ăn được như chuối tiêu bánh chưng hoặc là trứng vịt luộc. Trời gần trưa mà u buồn ảm đạm như buổi chiều vậy. Mây xám đóng vẩy cồm cộm ở trên trời và xương bay dày đặc là là sát mặt đất. Bác sĩ Cần bỗng nghe có tiếng kèn đám ma thổi í e ò e thảm thiết quá chừng. Hai tai dỏng lên như tai thỏ mắt cũng tròn xoe như mắt thỏ trừng trừng nhìn qua lớp sương mù. Cái tiếng kèn í e ò e như lời than thở chỉ để gọi riêng ông. Âý là ông bác sĩ nghĩ vậy. Thế rồi cứ như người bị ma ám bác sĩ Cần từ từ đứng lên từ từ xách cái va ly cũ rích lên và cũng từ từ bước thấp bước cao tiến ra phỉa cửa toa mặc dù sàn tàu đâu có lồi lõm ổ trâu ổ gà gì cho cam. Ra tới cửa toa tay vẫn xách cái va ly mấy sợi tóc trên đầu bác sĩ Cần bỗnh dựng lên như mấy sợi ăng ten đang dò tìm phương hướng. A phía này. Ông bác sĩ nhảy huỵch ngay xuống đất  va ly văng khỏi tay. Mấy sợi ăng ten trên đầu ông vẫn dựng đứng cứng đờ. Bác sĩ Cân cúi nhăt cái va ly rồi  lặng lẽ cum cúm đi về phía có tiếng kèn đang ỉ eo rên rỉ như tiếng mèo hen.


        Đây rồi trong làn xương lùng bùng dày đặc như khói có đám người lố nhố xúm xít quanh cỗ quan tài kê trên hai chân niễng đặt ở trên hiên ngôi nhà gạch đổ mái bằng có cổng sắt kiên cố. Tiếng kèn ỉ eo phát ra từ ngôi nhà này đây. Bác sĩ Cần đến gần. Có ba thứ khiến ông phải để mắt đến đấy là trước ngôi nhà cắm tấm bảng sắt kẻ hai hàng chữ đỏ chói: Ga  Thuận Thiên. Cỗ quan tài to hơn kích kỡ bình thường trên nắp có đặt bát cơm nguội tanh một quả trứng một đôi đữa tre chẻ hoa và cắm 9 nén nhang. Và cái điều cuối cùng là tất cả những người đang xúm xít chen chúc chung quanh quan tài không thấy có ai chít khăn vàng khăn trắng hoặc khăn xô cả. Một đám ma hơi lạ. Trong đám người xúm xít kia không có ai là họ hàng thân thích với người đang nằm trong quan tài kia.


            Nhìn thấy bác sĩ Cần tay xách va-ly lò dò ngơ như con cò thì một gã chột mắt quần ống thấp ống cao áo sĩ quan bốn túi thả dài tới quá đầu gối tiến lại trợn mắt quát.


-          Hành khách lên tàu hả. Quay lại. Hôm nay ga nghỉ đóng cửa. Không bán vé.Quay lại!


Bác sĩ Cần ấp úng:


- Thưa...không ạ. Tôi là khách xuống tàu.


-          Xuống tàu!


-          Vâng ạ.


- Thế thì xéo nhanh lên. Đi vòng qua phía đầu nhà lội qua luống sắn mà ra. Sáng nay ga có tang cửa ra vào không mở. Đi ra mau.


 Thấy gã trột mắt quát lác hách quá bác sĩ Cần cũng hơi hoảng. Ông đã toan quay lại lỉnh lên tàu thì có ai giật giật tay áo ông. Một ông cụ mắt sáng như cáo râu bạc người gầy quắt chỉ còn  xương da đang giật tay áo ông.Ông cụ lập cập hỏi:


-          Thưa ông tôi hỏi không phải chứ ông là cán bộ tổ chức của nông trưòng hạnh phúc về đây chăng


Bác sĩ Cần ngạc nhiên lắc đầu. Ông cụ buông tay áo bác sĩ ra rồi thở dài.


- Rõ khổ thân bà Nhàn nằm xuống hai hôm nay mà chưa thấy có cô con gái nào về  vuốt mắt cho mẹ.


           Thấy bác sĩ Cần dương mắt ra ông cụ đập đập cây chổi xuống đất nói thêm cho ông bác sĩ cần hiểu.


- Tôi nói bà Nhàn là bà trưởng ga này hiện đang nằm trong cỗ quan tài kia.


             Thấy bác sĩ Cần dáng chừng chưa muốn đi vội ông cụ ân cần.


- Mời ông vào nhà uống nước ăn thuốc. Tên tôi làVõm nhân viên bảo vệ kiêm luôn nghề quét rác vệ sinh viên ở cái ga Thuận Thiên này.


Ông cụ Võm dẫn bác sĩ Cần vào căn phòng nhỏ đồ đạc sơ sài chỉ có một  rương gỗ một  gường sắt. Giữa phòng  đặt bàn cúng. Trên bàn mới chỉ có thanh đũa tre chẻ hoa cắm vào bát cơm đạt cạnh quả trứng nải chuối xanh mới chặt còn sùi đầy nhựa và một bó hương chảy nghi ngút. Ông cụ Võm mời bác sĩ Cần ngồi xuống ghế rót nước mời rồi thong thả:


-          Đây là phòng của bà trưởng ga đợi mãi không thấy cô nào về nên tôi mạn phép bày tạm bàn cúng cho bà Nhàn. Bà ấy tên là Nhàn mà vất vả quá ông ạ. Con cái lũ lĩ ra đấy ấy vậy nằm xuông hai hôm nay rồi mà không thấy đứa nào về chịu tang.Khổ thế.


          Bác sĩ Cần xin phép ông cụ Võm thắp một nén nhang lom khom chắp tay vái. Ông vái bát hương vái bát cơm quả trứng chứ có ảnh bà Nhàn đâu mà vái. Thấy ông bác sĩ thành tâm ông cụ Võm hỏi tiếp:


-          Tôi xem chừng ông không phải là người ở vùng này có phải không ạ.


-          Vâng.


-          Vậy chứ ông có công việc gì xuống đây hay là tiện ghé thăm con cháu họ mạc trong thị xã.


          Bác sĩ Cần thật thà.


-          Tôi ngồi trên tảu tự nhiên nghe có tiếng kèn đám ma nên xuống viếng.


          Nghe bác sĩ Cần nói vậy ông cụ xuýt xoa.


-          Quý hoá quá. Quý hoá quá. Mời ông xơi nước… ông ăn điếu thuốc cho ấm.


          Mải ngồi uống nước hút thuốc chuyện vãn với ông cụ Võm khi nghe con tàu hú còi gọi vừa đứng lên ra đến cửa thì bác sĩ Cần đã thấy cái đầu máy đen sì hồng hộc như thằng kẻ cướp chạy vọt ngang qua trước mặt. Cả ông cụ Võm lẫn ông bác sĩ đều ớ người ra. Thấy ông bác sĩ Cần lung túng cụ Võm đập vào vai ông bác sĩ rồi an ủi.


-          Nhỡ chuyến này thì đi chuyến sau. Tám giờ tối nay lại có chuyến tàu chợ từ Bùng lên chả  phải lo gì.


          Rồi ông cụ vẫn cười hai mắt long lánh tinh ranh đúng hệt như mắt con cáo.


           -   Như vậy là bà trưởng ga thấy ông thành tâm nên giữ ông lại thêm vài giờ nữa đấy. Lát nữa mời ông xơi cơm với tôi.


          Bác sĩ Cần lẳng lặng xách va ly quay vào phòng. Đối với ông đi hoặc ở cũng chẳng có nghĩa lý gì. Lúc này đám đông xúm quanh cỗ quan tài cũng thưa dần. Ông cụ quét rác dẫn bác sĩ Cần sang căn  phòng kề bên. §ồ đạc trong phòng  cũng chỉ có một cái rương gỗ và một cái giường sắt. Ông cụ quét rác mời ông bác sĩ nằm nghỉ trên giường rồi bỏ đi đâu đó. Lúc này đã quá ngọ. Bầu trời ảm đạm xám xịt. Sương mù càng dày càng đặc. Ngồi trong nhà nhìn ra ngoài chỉ thấy khói sương cuồn cuộn quá vài mét là chẳng trông thấy gì cả. Tiếng kèn í éo cũng đã câm bặt từ lúc nào. Nằm dài trên cái giường sắt duỗi tay duỗi chân cho đỡ mỏi một lúc råi b¸c


 sĩ Cần nhỏm dậy lững thững đi ra ngoài hiên. Ông lại gần cỗ quan tài giờ đây đang nằm trỏng trơ một mình trên hai ch©n niÔng. Và ông bỗng nhìn thấy một luồng khí đặc quánh màu da cam đang chậm rãi buồn rầu cuộn quanh đầu cç quan tài. Bác sĩ thoáng rùng mình. Vẫn những luồng khí màu da cam quen thuộc. Ông bước tới gần cẩn thận ngó quanh rồi vái.


-          Có phải là bà Nhàn đấy không ạ.


Im lặng môt lúc rồi có tiếng đàn bà mừng rỡ bật lên ở đâu đó:


-          Dạ phải thưa ông.Làm sao «ng lại nói chuyện được với tôi ạ.


Bác sĩ Cần không trả lời được ngay. Ông ngẫm nghĩ một lúc rồi ân cần:


-Tôi tªn Cần là khách đi tàu ngang qua đây thấy có đám nên ghé xuống viếng xin được thắp một nén nhang cho bà.


Bác sĩ Cần nói xong lại có tiếng thở dài ở đâu đó:


-  Số kiếp tôi cũng còn được hưởng âm đức nên còn may mắn được gặp ông. Xin cảm ơn ông nhiều.


-Không có gì ạ…


- Không dám.¤ng tử tế quá. Chắc ông là người thần tiên mới có thể nói chuyện được với  người chết dễ dàng như thế này.


          Ông bác sĩ thở dài:


- Bà chưa hiểu nên mới nghĩ về tôi như vậy chứ tôi cũng chỉ là một người hèn mọn chịu trăm nghìn khổ nhục. Tôi đoán không biết có đúng không chứ xem ra bà cũng đang muốn dặn lại điều gì.


          Có tiếng đàn bà thở dài:


- Vâng ạ quả là tôi cũng chưa thể nhắm mắt được. Chuyện này bao nhiêu năm nay khi còn sống tôi vẫn nghĩ sống để bụng chết mang theo. Nhưng bây giờ nằm xuống tôi mới thấy không thể mang theo được. Bởi nó còn nặng hơn cả đá. Mà hồn người ta thì mỏng manh hơn cả khí trời làm sao cõng được đá tảng nghìn cân hả ông.


          Bác sĩ Cần không nói gì chỉ cúi đầu lắng nghe.


- Ban nãy ông có bảo tôi có điều gì muốn nhắn lại thì cứ nói rồi ông sẽ cố gắng giúp tôi có phải không ạ.


-          Bà cứ nói tôi nghe.


- Cám ơn ông. Ông ngồi xuông cái ghế kia cho đỡ mỏi chân. Tôi muốn nhờ ông giúp cho một việc. Ở trong  thÞ xã này có hợp tác xã Vững tâm sản xuất tăm tre xỉa răng. Cái hợp tác xã này ở số 4 đường Lê Lợi chếch với trụ sở uỷ ban hành chính thị xã bên kia đường. Ông nhớ rồI chứ ạ.


-          Nhớ rồi ạ.


- Tôi nhờ ông tới cái hợp tác xã sản xuất tăm đó hỏi hộ anh Trần Văn Tuấn là chủ nhiệm. Nhờ ônh nói lại vớI anh Tuấn là bà Nhàn có lời hỏi thăm anh và nhắn với anh là hiện nay anh có 7 đứa con gái đang làm công nhân trồng chè ở nông trường Hạnh Phúc. Chúng đều khoẻ mạnh xinh xẻo. Chưa có đứa nào chồng con gì cả. Ông cứ nhắn nguyên văn như vậy. Cứ nói rõ  Phạm Thị Nhàn nguyen chủ tịch thi xa nhắn anh như vậy.


Bác sĩ Cần nghệt mặt chăm chú lắng nghe.


            - Tôi biết là ông sẽ ngạc nhiên mà. Nhưng chuyện đời nó thế đấy ông ạ. Oái oăm chua chát mà cũn mặn đắng như muối sát lòng. Chẳng lẽ tôi lại kể hết cả đầu đuôi cội rễ ra cho ông nghe. Mà không biết ông có muốn nghe không hay ông sợ rác tai. Mà không biết nghe xong ông có thông cảm cho tôi không hay lại khinh thầm tôi. Đàn bà chúng tôi khổ lắm ông ạ. Đôi khi ngồi nhìn con gà con chó nó chạy nhẩy tí tởn ngoài sân kia tôi cứ nghĩ mấy cái con vật vô tri ấy nó còn sướng hơn mình.


            Bác sĩ Cần có cảm tưởng ở ngay đâu đây thôi đang ứa ra những giọt nước mắt lạnh buốt. Và những giọt nước mắt đó bay lơ lửng trong màn sương dầy đặc mờ mịt đang bủa vây quanh ông đây. Có một giọt nước mắt nào đó đã vô tình rớt vào tim ông khiến tim ông cứng lại. Giọng người đàn bà vẫn đều:


            - Tên tôi là Phạm Thị Nhàn gốc người ở cái thị xã này. Cha tôi mất sớm nên tôi ở với mẹ từ nhỏ. Mẹ tôi chỉ là người bán dưa ở chợ Hoà Bình của thị xã. Hoàn cảnh nhà nghèo vì gia đình tôi thuộc thành phần dân nghèo thành thị mà tôi cũng chỉ học hết lớp bẩy rồi phải đi làm đỡ đầu thêm cho người mẹ già ốm đau. Tôi làm thợ dệt ở một hợp tác xã dệt khăn bông. Năm 24 tuổi tôi lấy chồng là một thợ tiện. Chồng tôi hơn tôi 4 tuổi. Anh ấy khoẻ mạnh và rất thật thà. Chúng tôi là đôi bạn nghèo cùng cảnh. lấy nhau được 7 ngày thì chồng tôi xung phong đi bộ đội. Vì là Đảng viên nên anh được chọn vào đơn vị đặc biệt đi B để mở tuyến đường 559. Cái tuyến đường chiến tranh xuyên Việt ghê gớm hồi bấy giờ còn được giữ bí mật như những bí mật quốc gia trọng đại nhất. Chúng tôi lấy nhau được 7 ngày nhưng chỉ chung đụng đời sống vợ chồng với nhau được có đúng 3 đêm vì sang ngày thứ tư thì tôi có kinh mới khổ chứ. Có kinh sớm mất hơn tuần lễ. Hôm tiễn anh lên đường tôi dưa anh ra cái ga xép Tuận Thiên này. Kỷ vật lúc chia tay của chồng tôi mang theo chỉ là hộp túi đựng thuốc đánh răng và thếp giấy để viết thư. Cả hai vợ chồng tôi lúc đó đều đâu có ngờ đó là lần chia tay vĩnh viễn. 7 tháng sau buỏi sáng hôm đó tôi được khu đội mời lên báo cho biết chồng tôi đã hi sinh anh dũng ở ngã ba biên giới Việt Miên Lào trong khi làm nhiệm vụ. Hồi những năm sáu mươi một cái tin báo tử như thế không là chỉ dành riêng cho gia đình liệt sĩ mà còn là của chung cho tất cả mọi người trong thị xã. Nó vừa là nỗi đau đớn mất mát vừa những nó cũng còn na ná giống như một tài sản vô giá của xã hội không chỉ thuộc riêng bố mẹ vợ con người liệt sĩ nữa. Lễ truy điệu chồng tôi đã được tổ chức rất trọng thể ở nhà hát nhân dân của thị xã. Hôm đó người kéo đến đông lắm cứ nghìn nghịt như buổi mít-tinh vậy dễ thường phải tới 3 vạn người. Có lẽ hầu hết dân ở thị xã này đều đến dự. Hương trầm đốt tới 3 vạn bó có lẽ khiến cả một góc trời thị xã mờ mịt như có giông bão đổ về. ảnh của chồng tôi phóng rất to có băng đen vắt chéo ở góc khung ảnh.Một dội danh dự bồng súng đứng nghiêm suốt tám tiếng đồng hồ trước cỗ lư hương to như chum cái mà mẹ tôi vẫn muối dưa mấy chục năm nay để chào tất cả các đại biểu của các cơ quan đoàn thể xí nghiệp hợp tác trường học nghiêng mình trước vong linh người liệt sĩ đầu tiên của thị xã đã bỏ mình vì nước. Thú thật là dự xong cái tang lễ vĩ đại hùng tráng ấy trở về nhà tôi cứ ngây ngấy như lên cơn sốt. Nỗi đau thương vơi đi đâu mất mà chỉ còn niềm tự hào hãnh diện. Sau cái lễ truy điệu ấy tôi đã thay chồng tôi trở thành người anh hùng của thị xã. Một ngày có tới hàng trăm lá thư gửi đến tận tay tôi. Có tới hàng chục đoàn các em thiếu nhi quàng khăn đỏ xếp hàng ngay ngắn đến tận nhà giơ tay ngang đầu chào tôi. Tôi đi ra đường là có người vồn vã gọi tên. Tôi đến hợp tác xã dệt khăn bông là đảng uỷ công đoàn xúm ngay lại ân cần nồng nhiệt. Rồi thì đồng chí bí thư thị uỷ tới tận nhà thăm mẹ con tôi. Đồng chí tặng một gói quà to và quay nói với anh thư kí đi theo: Phải chú ý cô Phạm Thị Nhàn thành phần công nhân cơ bản vợ liệt sĩ tôi nói anh nhớ ghi vào sổ để nhắc tôi khỏi quên. Và tôi đã không bị bỏ quên. Sáu tháng sau tôi được kết nạp vào Đảng rồi đi học trường Đảng của tỉnh. Khi mãn khoá tôi không về hợp tác xã dệt khăn mặt bông nữa mà được phân về hợp tác xã thủ công nghiệp của thành uỷ. Rồi tôi được đề bạt phó ban trưởng ban trúng thị uỷ nên sang làm phó chủ tịch phụ trách Văn xã rồi lên chủ tịch uỷ ban nhân dân thị xã kiêm phó bí thư thị uỷ. Tất cả những điều tôi kể cho ông nghe đã xảy ra đã đến với tôi chỉ vẻn vẹn có 7 năm trời. 7 năm trời từ một cô thợ dệt bậc ba học lớp 7 vợ liệt sĩ tôi đã trưởng thành trở thành một trong hai người giữ chức vụ cao nhất của cái thị xã này.


            Và năm nữa lại trôi qua nhanh như con chim quốc lủi ngoài đồng kể từ ngày chồng tôi hi sinh ở ngã ba biên giới Miên Lào Việt cuộc đời riêng của tôi đã hoàn toàn là của tập thể của công việc. Mẹ tôi đã mất. Và tôi bấy giờ đi ra đường gặp ai thì họ đều chào là bà chủ tịch hoặc đồng chí chủ tịch. 35 tuổi với một lý lịch cơ bản như vậy lại đã từng là phó bí thư thị uỷ kiêm chủ tịch uỷ ban tôi đã được ban tổ chức trung ương lựa chọn để chuẩn bị giao cho trách nhiệm nặng nề hơn nhưng cũng cao cấp hơn. Các đồng chí xung quanh xì xào đại hội Đảng bộ tỉnh khoá tới có thể tôi sẽ nhẩy qua cái ghế bí thư thị uỷ để vào thẳng ghế thường vụ kiêm phó chủ tịch Văn xã của toàn tỉnh.


            Vong hồn chồng tôi đã phù hộ cho tôi cuộc đời của tôi đang lên như diều gặp gió mạnh tưởng chừng không có gì có thể chăn đứng lại được. Vậy mà tôi có ngờ đâu một chuyện tình cờ vớ vẩn đã xảy ra. Một chuyện mà tôi không bao giờ có thể ngờ tới. Một chuyện mà cho đến nay 16 năm trôi qua cũng không có ai ở cái thị trấn này có thể ngờ tới. Vâng cái chuyện cỏn con vớ vẩn không ngờ ấy lại xảy ra và chính nó – nó đã lật nhào tất cả. Còn khủng khiếp hơn là đổ ụp cả thùng cứt thối khắm lên đầu tôi. Nó đã nhấn tôi xuống tận bùn đen. Xin ông cứ bình tâm ngồi xuống cái ghế đẩu long chân ấy. ở cái ga xép này chẳng có loại xa- lông bọc đệm da như trong các văn phòng uỷ ban đâu. Ông cứ hút thuốc đi nếu ông thích. Tôi sẽ kể hết tất cả cho ông nghe. Tôi không giấu diếm điều gì đâu dù điều đó có đê tiện nhục nhằn bẩn thỉu. Gìơ đây tôi đã chết rồi còn sợ gì nữa còn biết xấu hổ ân hận gì nữa. Sương mù dày đặc quá ông nhỉ giống như khói bếp tháng 10 thế này. Nhưng khói bếp quện đầy mùi thơm ấm áp còn sương mù thì lạnh giá vô hồn. Sương dày thế này sẽ chẳng có ai trông thấy tôi và ông đang trò chuyện và tôi sẽ kể tiếp cho ông nghe. Cho đến bây giờ tôi vẫn còn nhớ như in cái buổi chiều hôm ấy. Cái buổi chiều trời cũng bay đầy sương khói. Huyền ảo lung bung như thế này. Trên đường từ văn phòng uỷ ban sau một ngày họp căng thẳng để chuẩn bị cho đại hội Đảng bộ chọn lựa bàn cử đại biểu đi dự đại hội Đảng cấp trên. Trên đường về nhà tôi có ghé thăm bà chị họ tôi tên là Hạnh ở ngõ hàng Cháo. Có lẽ tôi cũng cần phải nói cho ông hiểu là bà Hạnh là ai có phải không. Nguyên bố tôi có hai bà. Bố tôi chỉ là ông phó cạo còm nhưng cũng có đủ cả hai bà. Các cụ ngày xưa là thế đấy anh ạ. Cũng là chuyện thường tình ở cái xã hội phong kiến cổ hủ lạc hậu trọng nam khinh nữ. Chị Hạnh là con bà cả. Tôi là con bà thứ hai. Hồi còn đủ một ông hai bà thì hai bà ít đi lại với nhau. Nhưng từ khi bố tôi mất thì hai bà lại thường qua lại chị em giúp nhau lúc thì lon gạo lúc thì mớ rau. Vì thế tôi và chị Hạnh cũng khá thân thiết coi nhau như hai chị em ruột mặc dù chị Hạnh hơn tôi 9 tuổi đi làm trước tôi có chồng có con trước tôi. Nhưngchị Hạnh cũng là người có số kiếp dang dở. Hai anh chị hiếm hoi chỉ sinh đuợc một cậu con trai tên là Tuấn. Khi Tuấn  lên bảy tuổi thì bố bị chết đuối trong một trận thả bè từ rừng về. Chị Hạnh ở vậy nuôi con. Tuấn là một cậu bé rất thông minh da trắng hồng như trứng gà bóc đẹp như da con gái. Tuấn học đỗ đầu trường cấp ba thị xã và được chon đi Liên Xô học chế tạo máy nhưng cậu ta lại gửi trả quyết định đi học nước ngoài  mà cùng bốn cậu bạn cắt máu ở tay viết đơn xin nhập ngũ. Cai vụ này của 5 cậu học trò cũng đã làm chấn động cả cái thị xã bé nhỏ này làm biết bao ông bố bà mẹ sững sờ và làm biết bao cô nữ xinh lớp 8 lớp 10 rơi lệ vì cảm phục. Tất nhiên là những lá đơn tình nguyện đó được chấp thuận. Tuấn vào bộ đội trên ưu tiên vì con một lại là học sinh giỏi nên cố tình điều động về một đơn vị phòng không thuộc lực lượng của thị đội đóng ở nagy ngoài vùng ngoại ô phía Tây của thị xã để tránh cho cậu một suất đi B. Nhưng rồi nào ngờ chiến tranh phá hoại lan tới vùng núi đồi này quá nhanh. Thị xã chúng tôi trở  thành một trong vài trọng điểm đánh phá của máy bay Mĩ. Ngay trong trận đánh tập kích đầu tiên của 4 cái F105 thần sấm vào trận địa phòng không mỏng manh ít ỏi của thị đội ở ngoại ô phía Nam thị xã. Đơn vị phòng không của Tuấn bị tiêu diệt hơn một nửa. Tuấn bị thương cụt cả hai chân tới gần bẹn và bị hơi bom ép đến mất trí. Sau trận đánh đầu tiên và cũng là trận đánh cuối cùng của anh binh nhì mới nhập ngũ Tuấn được chuyển về quân y viện của quân khu chạy chữa. Rồi Tuấn lại được chuyển về bệnh viện 108 của bộ quốc phòng. Nằm viện ròng cả hai năm trời chết đi sống lại nhiều lần cuối cùng Tuấn được chuyển về nằm suốt đời ở một trại an dưỡng đặc biệt với hai cái chân cụt tới háng và một cái đầu ngớ ngẩn lúc lành lúc điên. Nằm ở viên an dưỡn 6 tháng chị Hạnh thương con quá chạy lên thị đội xin được đón Tuấn về. “Thôi thì có mẹ có con sớm tối vẫn còn hơn” chị Hạnh đã nói với tôi như vậy. Tất nhiên thị đội giải quyết ngay trường hợp này và còn lo cho rất chu đáo đầy đủ mọi chế độ ưu đãi đặc biệt với những thương binh đặc biệt như vậy.


       Tuấn về nhà được hơn một năm thì tôi ghé qua thăm. Buổi chiều hôm đó trời mờ mịt lắm. Gío bấc thổi hun hút từ ngoài bờ sông đổ vào thị xã cuốn rụng từng chùm lá cơm nguội lá bằng lăng xơ xác bay toán loạn. Nhà Tuấn ở thụt tít trên cùng trong ngõ. Nhà chỉ có 2 gian lợp ngói ta tuy chật hẹp nhưng cũng còn có tí sân và một cái vườn nhỏ trồng toàn na bốn mùa um tùm xanh mát. Khi tôi vào ngồi thì thấy chị Hạnh đang ngồi giã cua ở bếp. Tuấn ngồi trên cái võng gai sát cửa sổ nhìn chăm chăm ra sân. Mặt cháu tôi vẫn trắng ngời ngời như mặt một thần đồng. Lúc này Tuấn như vừa qua cơn điên và đang hồi tỉnh lúc tôi đi ngay gần qua cửa sổ bỗng dưng tôi thấy có một luồng hơi lạnh toát như băng từ mặt cháu phả vào mặt tôi khiến tôi lạnh buốt cả sống lưng. Và tôi bỗng chợt nhận ra một nỗi buồn khủng khiếp giống như hơi sương lạnh từ đáy mồ sâu đang phủ lên gương mặt non trẻ đẹp rạng ngời của cháu tôi. Nhưng cái cảm giác ấy qua rất nhanh. Thấy tôi lại chơi chị Hạnh mừmg quýnh. Chị đon đả chạy ra đón và chiều hôm đó chị nhất định bắt tôi ở lại ăn cơm cùng với mẹ con chị.


          Nghe lời kể đến đây bác sĩ Cần bật ra câu hỏi cắt ngang: “Có phải cháu chị có ý định tự tủ phải không”. Nhưng không có ai đáp lại câu hỏi đó bác sĩ Cần biết mình đã lỡ lời ông ngồi im cố lắng nghe giọng đàn bà đang hổn hể:


         - Hôm đó tôi ở lại ăn cơm với mẹ con chị Hạnh. Tuấn chỉ và vài cái đũa chưa hết bát cơm là đã lết vào góc giường trùm chăn kín đầu nằm im. Suốt cả bữa cơm cháu tôi cũng chẳng nói một câu. Tôi và chị Hạnh đành ngồi ăn cơm với nhau. Hai người đàn bà goá cùng ngồi ăn cơm cùng mâm trơ trọi trong một buổi chiều tối mùa đông gió rít mới thật buồn và nhạt nhẽo làm sao. Dường như cảm thấy rất sâu sắc điều đó chị Hạnh đã ra bàn lăng xăng bổ đu đủ và cắt chuối mời tôi ăn tráng miệng. Chị nói luôn mồm toàn những chuyện đâu đâu tịnh không nhắc gì tới chyện đứa con bất hạnh của chị. Nhưng rồi cuối cùng câu chuyện cũng phải xoay về Tuấn. Tôi phải gạn hỏi mãi chị mới ngập ngừng nói.


            - Thú thật với cô Nhàn đã mấy lần chị cũng định đến tìm cô để nhờ cô giúp cho. Nhưng rồi cứ thấy cô bận công việc lút đầu lút cổ nên chị lại ngại. Chứ cháu Tuấn thì mấy tháng gần đây làm chị hãi lắm. Có lúc rối ruột chị đã nghĩ hay là lại phải gửi cháu trở về điều trị tại trại an dưỡng đặc biệt.


            Tôi động viên chị.


            - Tối nay em lại ở đây với chị. Có chuyện gì chị kể hết cho em nghe dể em còn biết đường mà giúp chị và cháu.


            Nghe tôi nói vậy chị Hạnh nghẹn ngào bắt đầu kể. Chị kể là về điều kiện ăn uống thuốc men thì chẳng có gì phải kêu ca. Tuấn có tiêu chuẩn trợ cấp đặ biệt. Và chị cũng được quân đội cho hưởng lương hộ lý chăm sóc riêng cho Tuấn cộng với nhà cửa cũng còn có mảnh vườn có luống rau con gà con lợn nên kinh tế cũng tam đủ. Nhưng cái lo nhất là bệnh tình của Tuấn. Tôi hỏi có phải là cái bệnh điên không thì chị lắc đầu. Nếu Tuấn bị điên thì chị lại không lo. Chăm lo người mất trí cũng là trông trẻ con mà thôi. Nhưng cái đáng sợ nhất là gần đây bệnh điên của Tuấn giảm rõ rệt và Tuấn rất tỉnh táo. Tỉnh táo như một người bình thường. Cái đáng sợ lại chính là ở chỗ đó.


            Thấy tôi còn lúng túng chưa hiểu. Chị Hạnh nắm lấy tay tôi rồi lại hổn hển nói tiếp.


            - Không lên cơn điên gào thét nữa thì suốt ngày nó chỉ câm lặng nhìn ra vườn. Nó ngồi như một tảng đá từ sáng đến chiều. Từ ngày này qua ngày khác. Ôi giời ơi cô ơi! Nhìn nó ngồi như thế mà tôi phát sợ. Nhiều khi tôi cảm thấy nó không còn thở nữa. Nó đã chết ngồi. Có lúc chịu không được tôi phải kiếm cớ chạy ngang qua mặt nó sờ tay lên mũi nó một chút để chắc là nó vẫn thở. Cô có hiểu vì sao nó lại cứ ngồi hoá đá như thế suốt ngày không.


            Tôi se sẽ lắc đầu. Chị Hạnh nghẹn ngào rưng rưng.


            - Vì nó buồn cô ạ. Nó thất tình. Tôi phải kể cho cô nghe rõ đầu đuôi. Hồi còn đi học lớp mười nó chơi với cái Phương con gái một ông y sĩ làm ở bệnh viện tỉnh. Hai đứa vẫn rủ nhau đi học. Bạn bè chẳng ra bạn bè. Anh em kết nghĩa chẳng ra anh em kết nghĩa. Thằng Tuấn quý và chiều cái Phương lắm. Đã bao nhiêu lần nó hái trộm na ở vườn giấu trong cặp trong túi quần túi áo để cho cái Phương. Và cái Phương cũng quý anh Tuấn lắm. Có cái gì cũng thu thu giấu giấu cho anh Tuấn. Một vài lần đi chợ gặp bà Thu mẹ cái Phương tôi và bà ấy cứ cười hẹn với nhau nửa đùa nửa thật mai này cho hai đứa lấy nhau. Nối thật ra chứ trông hai đứa đẹp đôi lắm. Khi thằng Tuấn đi bộ đội cái Phương đã đến chia tay tiễn bạn. Hai đứa ngồi nói chuyện với nhau rất khuya ở ngoài vườn đến nỗi tôi phải ra giục cái Phương về thế rồi cháu Tuấn bị thương được tặng thưởng huân chương chiến công hạng nhất qua mấy năm được quân đội chạy chưax cho đến ngày nhờ cô can thiệp giúp với thị đội tôi lên trại đón cháu Tuấn về. Những ngày đầu thì cô cũng biết rồi tôi chẳng nói nữa. Nhà tôi chẳng lúc nào ngơi khách. Bao nhiêu đoàn thể đến uý lao hỏi thăm. Bao nhiêu bạn bè xa gần ghé vào an ủi. Cái giường của cháu Tuấn đang nằm kia lúc nào cũng có mấy cô mấy cậu ríu rít cười đùa trò chuyện trêu trọc với thằng Tuấn. Nhưng rồi thời gian phôi pha nửa năm đầy vui vẻ cũng qua đi. Người đến thăm mãi thì cũng đến lúc phải hết. Căn nhà này vãn khách dần. Tôi cũng chẳng giám trách mỏ gì ai. Cảnh con mình như thế được ai đến là quý lắm rồi. Trong đám bạn bè đến thăm nom Tuấn tất nhiên là có cái Phương rồi. Tuấn đi bộ đội Phương ở nhà thi trượt lớp mười thế là ông bố xin cho vào bệnh viện hoc y tá rồi làm việc ở ngay khoa cấp cứu hồi sức. Khi cháu Tuấn về con bé đến thường xuyên. Nó ngoan và nhẫn nại lắm. Nói thật với cô chứ nhiều lúc thằng Tuấn lên cơn không có cháu Phương tôi cũng mệt với nó. Hồi xưa trông hai đứa ríu rít bên nhau tôi vui bao nhiêu thì bây giờ hai đứa quấn quýt bên nhau là tôi buồn muốn khóc rỏ máu mắt. Rồi đây hai đứa sẽ là thế nào với nhau? Tôi không dám nghĩ nữa vì chúng có lấy nhau nên vợ nên chồng hay không thì cũng đều là những điều khủng khiếp ghê sợ quá không thể chịu nổi. Cô cứ nghĩ mà xem: Chúng nó lấy nhau hay là không lấy nhau. Cả hai điều đó đều không thể xảy ra. Cả hai đứa trẻ đều không có quyền được lựa chọn bất cứ giải pháp nào. Nghĩ thật nát ruột gan. Năm nay con tôi mới 20 tuổi và cái Phương mới 19 tuổi chứ đã nhiều nhặn cứng cáp gì cho cam. Chúng nó có tội gì mà trời sớm bắt đày đoạ chúng nó như vậy.


          Kể đến đây nước mắt chị Hạnh đã tuôn rơi và hình như để phụ hoạ theo ngoài trời cũng bắt đầu lộp độp có hạt mưa. Nhìn những giọt nước mắt của chị Hạnh rỏ xuống tôi cảm tưởng những giọt nước mắt đó là những giọt máu. Những giọt máu đỏ tươi nóng hôi hổi như tù trái tim chị ứa ra.


          Thế rồi chuyện ắt đến thì cũng phải đến. Chị Hạnh lau vội những giọt nước mắt ngồi thần ra một lúc rồi sùi sụt kể tiép. Vào một buổi sáng chủ nhật tôi đang thau cái bể nước thì bố mẹ cháu Phương ghé vào cho cháu Tuấn mấy quả đu đủ và cũng để “chào” chị và cháu để ngày mai gia đình chúng tôi chuyển ra Quảng Ninh. Mọi chuyện thế là đã rõ. Hai đứa trẻ không lựa chọn được thì người lớn buộc phải lựa chọn  cho chúng nó. Tôi không trách gì gia đình cháu Phương. Họ còn giải pháp như thế là sáng suốt hơn cả.


           Cuộc chia tay giữa Phương và Tuấn diễn ra hết sức bình tĩnh. Đó là điều ngoài sức tưởng tượng của tôi. Trước hôm theo bố mẹ ra Quảng Ninh cháu Phương đến giặt giũ cho Tuấn rồi 2 đứa cháu ngồi chơi với nhau cho đến tận chiều tối. Chúng nó chẳng dám nói chuyện gì mà chỉ rủ rỉ chơi tam cúc. Thỉnh thoảng lại còn cãi nhau chí choé như 2 đứa trẻ. Rồi cái Phương về. Lúc đưa cháu đi ngang qua vườn na tôi cứ nghĩ: cháu nó đang về giống như mọi lần ngày mai ngày kia nó sẽ lại đến. Nhưng đó chỉ là ý nghĩ của tôi. Từ sau buổi hôm đó cháu Phương không bao giờ đến nhà tôi nữa. Vì một lẽ rất rõ ràng: Cháu đã theo gia đình ra Quảng Ninh ở. Cháu đã phải lựa chọn theo sự lựa chọn của bố mẹ. Tôi đã nói với chị rồi tôi chẳng trách gì cháu Phương và bố mẹ cháu. Tôi hiểu: chỉ còn một cách như thế mà thôi.


          Phương đi rồi tháng đầu tiên Tuấn sống bình thường. Thậm chí hình như nó còn vui hơn. Thỉnh thoảng cháu vẫn cười đùa với tôi. Và còn có một điều lạ nữa là cháu bắt đầu chịu tập di chuyển bằng hai cái ghế con. Một kiểu đi mà cháu vốn rất ghét: “Người chứ có phải cóc đâu” Cháu vẫn nhăn nhó như vậy. Nhưng rồi tất cả những cái gọi bình thường ấy của Tuấn cứ mất dần. Tuấn không còn hay dỗi hay cáu như trước mà trở nên thầm lặng. Cháu bảo tôi mua cho cháu một cái võng đai mắc cạnh cửa sổ rồi từ đó suốt ngày suốt tháng cháu chỉ ngồi trên võng nhìn ra vườn na. Tôi sợ cái kiểu ngồi như đá ấy của cháu Tuấn. Sợ lắm cô ơi. Mà nào đâu chỉ có một nỗi sợ ấy. Còn một nỗi sợ khác nữa lại ập đến. Nỗi sợ này…. Trời ơi! tôi biết kể cho cô nghe như thế nào bây giờ… Tuấn bắt đầu bị xuất tinh liên tục. Vì phải giặt giũ cho con trai nên tôi biết được điều đó. Thoạt đầu tôi nghĩ đó chỉ là chuyện bình thường của đàn ông. Tuấn chỉ bị cụt hai chân bị thương vào đầu nhưng cháu vẫn là người đàn ông như mọi người đàn ông khác. Nhưng rồi thấy cháu xuất tinh nhiều quá tôi đâm nghi. Một người đàn ông khoẻ mạnh chưa vợ thì một tháng cũng chỉ xuất tinh 2 đến 3 lần cùng. Đằng này hầu như đêm nào cháu cũng xuất tinh. Hay là cháu bị bệnh di tinh rồi. Tôi cũng định đưa cháu đi bệnh viện để khám nhưng rồi một đêm dậy cài cửa sổ tình cờ tôi nhìn thấy cháu đang thủ dâm. Cháu nằm cưỡi lên một cái gối hai tay nắm chặt hai mép giường mặt vùi vào một cái gối khác. Cái thân thể đã bị cụt tới một nửa của cháu rún rẩy rún rẩy một cách sung sướng. Chắc chắn lúc này đây Tuấn đang tưởng tượng được giao hợp với một người con gái. Và biết đâu người con gái đó lại là cô bé Phương. Thật là một sự tưởng tượng mù loà không có sự đưa dắt bởi vì cho tới lúc này đây đối với con trai tôi những chuyện đó vẫn hoàn toàn xa lạ bí mật.


         Chi Hạnh đã thôi không sùi sụt nữa. Nỗi đau hiện lên trong mắt chị như một đám mâyđen. Nghe chị kể những chuyện đó tự dưng tôi gai hết cả người. Có một luồng điện nhỏ bỗng len lỏi chạy khắp người tôi luồng điện chạy lên  đến đầu là người tôi nóng lên tới đó. Tôi phải cúi xuống uống nước để tránh ánh mắt chị Hạnh. Lúc này đã gần 9 giờ tối. Chị Hạnh tạm dừng kể vào buồng trong mắc màn cho Tuấn. Tôi cũng vào theo chị. Tuấn đang nằm ngủ ngoan trên giường. Cháu nằm ngửa ngay ngắn chăn đắp ngang ngực. Dưới ánh đèn nom cháu tôi đẹp và nghiêm nghị lạ lùng. Đúng là vẻ đẹp và sự nghiêm nghị của một người đàn ông chứ không phải là một đứa trẻ nữa. Chỉ  3 ngày sau buổi tối hôm đó tôi đang làm việc ở văn phòng uỷ ban thì được tin chị Hạnh bị tai nạn giao thông. Một chiếc u- oát của bộ đội đã dâm vào chị cạnh nhà máy cám. Hay nói đúng hơn vì đèo bao cám quá nặng đằng sau xe đạp nên chị đã loạng choạng tay lái và lăng cả người cả xe vào gầm ô tô. Chị Hạnh bị gãy chân và chấn thương sọ não rất nặng. Đơn vị bộ đội có chiếc u - oát đã chở thẳng chị Hạnh về quân y viện 7 để cấp cứu. Nghe tin đó tôi sởn hết cả gai ốc. Nhưng thật lạ lùng người đầu tiên tôi nghĩ ngay tớilà cháu Tuấn chứ không phải chị Hạnh. Dù Tuấn không phải là cháu tôi thì gia đình chị Hạnh cũng đã ở trong diện đặc biệt do uỷ thị xã quản lý. Tôi phân công đồng chí uỷ viên thường trực đi ô tô lên quân y viện 7 để nắm tình hình cụ thể về chị Hạnh. Còn tôi ngay trưa đó đạp xe đến nhà Tuấn. Để tránh cho cháu khỏi bị sốc tôi lựa lời báo cho Tuấn biết là mẹ cháu bị ngã xe đạp gãy chân hiện đang được bó bột ở bệnh viện tỉnh phải nằm lại vài hôm mới về được. Rồi tôi lại nói luôn chẳng nghĩ ngợi gì cả: Mẹ cháu có dặn dì đón cháu về nhà dì ở vài hôm để có điều kiện chăm sóc cho cháu. Nghe tôi nói như vậy Tuấn ngước mắt nhìn tôi. Đôi mắt trong vắt. Đó là đôi mắt của chàng trai chưa bao giờ được ngủ với đàn bà. Đó là đôi mắt của một đứa trẻ con và cũng của một người điên. Tuấn nhìn tôi thoáng một cái rồi vui vẻ gật đầu. Có trời mà hiểu được cái nhìn của Tuấn lúc đó. Mà cũng có trời mà hiểu được lúc đó Tuấn đã nghĩ gì mà lại vui vẻ nhận đi theo tôi. Có lẽ hơn năm nay bị nhốt mãi ở trong nhà núp dưới cánh mẹ nay có dịp được ra khỏi cái lồng đó là cháu ưng liền. Còn tôi tại sao lúc đó tôi không cho người đến trông nom Tuấn hoặc là gửi tạm cháu vào khoa chỉnh hình ở bệnh viện tỉnh mà lại nảy ra cái ý định đón cháu về ở cùng nhà. Tại sao như vậy? Tôi cũng chẳng thể cắt nghĩa nổi.


          Mấy ngày đầu tiên hai dì cháu ở với nhau vui lắm. Ban ngày tôi đi làm sau khi đã ủ cơm canh bữa trưa cho cháu ăn ở nhà. Buổi chiều tôi về sớm một chút tạt vào chợ mua thức ăn về nấu bữa tối. Cơm nước xong chưa kịp dọn mâm bát là có người ở cơ quan tới chơi rồi. Tối nào cũng phải hơn 10 giờ khách mới về. Nhà tôi khá rộng có tới ba buồng. Đó là ngôi nhà gần chợ mẹ tôi để lại cho. Tôi dọn riêng cho Tuấn ở buồng trong vốn là cái buồng riêng của tôi từ ngày xưa tuy hẹp nhưng rất ấm cúng và kín đáo. Anh uỷ viên thường trực cũng đã ở viện 7 trở về báo cho biết chị Hạnh bị khá nguy kịch. Bệnh viện đã chụp sọ cho thấy có máu đọng ở trong hộp sọ. Họ đã hội chuẩn nghi nhũn não và đang chuẩn bị chuyển chị Hạnh về viện Trung ương ở Hà Nội để mổ sọ. Tôi cố tình giả vờ quên đi không cho Tuấn biết tin tức gì cụ thể về chị Hạnh mà chỉ nói đại khái bên quân đội đã đưa mẹ cháu về một bệnh viên của quân đội để tiện trông nom thuốc thang và giải quyết chế độ bồi thường. Có lẽ tin tôi nên Tuấn chẳng đòi đi thăm mẹ nữa. Vả lại hình như Tuấn cũng thích nơi ở mới và cũng thích ở với tôi thì phải. Tuy bị cụt cả hai chân đến tận bẹn nhưng Tuấn rất ít khi chịu nhờ tôi giúp làm hộ việc gì kể cả việc vệ sinh cá nhân. Mấy ngày này mặt cháu rất vui cái luồng khí lạnh buốt của tử thần không còn phả ra từ cái nhìn của cháu nữa. Còn tôi cũng rất vui. Tôi tự bảo mình phải có trách nhiệm nuôi dưỡng chăm nom động viên cháu của mình. Đó là trách nhiệm của một con người và cũng là trách nhiệm của một đảng viên. Tôi chỉ nghĩ như vậy thôi và dứt khoát chỉ nghĩ như vậy thôi.


         Kể đến đây tiếng người đàn bà bỗng dưng im bặt. Có bóng ai đó đi về phía quan tài ư? Không. Không có ai cả. Sương mù vẫn dày đặc. Sương thấm ướt đẫm cả người bác sĩ Cần. Ông thấy lạnh. Tuy vậy ông vẫn ngồi im trên ghế và lấy thuốc lá ra hút. Ông chờ đợi. Một lúc sau giống như một tiếng thở dài giọng đàn bà buồn rầu kể tiếp.


        - Có lẽ sẽ chảng có chuyện gì xảy ra nến không có cái buổi sáng chủ nhật hôm ấy tôi nghỉ ở nhà đun nước tắm. Phòng tắm ở ngay gần cửa sổ phòng của Tuấn đang ở. Buổi sáng hôm đó tôi hoà một chậu nước ấm thật to bê vào buồng tám rồi bắt Tuấn vào tắm. Tuấn tắm xong đến lượt tôi. Cái phòn tắm lâu nay vón dĩ chẳng có cửa. Vì ở một mình thì tôi cần gì cửa. Nhưng từ hôm đón cháu về tôi có lấy một miếng gỗ dán che tạm làm cửa. Cứ định hôm nào nhờ bác thợ mộc ở cơ quan đến đóng cho một cái cửa chắc chắn bằng gỗ. Sáng hôm đó sau khi cháu tắm xong thì đến lượt dì tắm. Tôi đang đang tắm chẳng biết vô ý đẩy cái chậu va vào hay bị cơn gió bất ngờ thổi tới tấm gỗ dán đang che cửa bỗng đổ bẹt ra ngoài. Tất nhiên lúc đó tôi đang cởi trần truồng tóc tai người ngợm ướt loáng nước. Thấy tấm gỗ bị đổ tôi giật mình đứng lên định kéo tấm gỗ đậy lại. Nhưng cũng đúng lúc dó tôi bỗng nhìn thấy Tuấn đang ngồi bệt trên giường cạnh cửa sổ nhìn ra. Ông có biết cháu tôi nhìn đi đâu không. Nó chẳng nhìn đi đâu cả mà lại nhìn vào tôi. Tuấn nhìn chằm chằm vào tôi mặc dầu đúng ra cháu phải cụp mắt xuống hoặc là giả vờ ngoảnh đi chỗ khác. Nhưng không. Tuấn cứ chằm chằm nhìn vào tôi. Đôi mắt cháu cứ như bị thôi miên vào cái thân thể không còn mảnh vải nào của tôi. Tôi rú lên một tiếng nho nhỏ chết đứng cả người. Đáng nhẽ lúc đó tôi phải ngồi xuống lấy hai tay che vội hai đầu vú. Nhưng tôi chẳng còn biết làm gì nữa. ánh mắt của Tuấn đã làm tôi chết đứng. Và tôi cứ đứng như thế mãi cho đến khi Tuấn từ từ cúi mặt xuống. Lúc đó tôi cũng ngã ngồi xuống run rẩy và hốt hoảng lết dần vào cái góc khuất của buồng tắm. Đúng ra thì ngay sau buổi sáng ấy tôi và cháu tôi phải rời xa nhau ngay. Hoặc là tôi phải nhờ chị cùng cơ quan đến ở cùng nhà với lý do giúp tôi chăm nom Tuấn hoặc cương quyết gửi Tuấn vào nằm trong bệnh viện tỉnh. Nhưng tôi đã không làm như vậy. Vâng thưa ông đó là một sai lầm một sự ngu xuẩn mà tôi không thể nào hiểu nổi.


            Chắc ông muốn hỏi tại sao sau vài năm chồng tôi hy sinh tôi lại không tái giá. Tôi không nghĩ điều đó hay là tôi không muốn? Quả là mấy năm đầu thì tôi cũng không nghĩ tới điều đó và chưa muốn chứ không phải là không muốn. Nhưng vài năm lại đây thì tôi đã suy nghĩ điều đó một cách nghiêm túc. Anh em đồng chí ở cùng cơ quan cùng chi bộ cũng quan tâm tới chuyện này của tôi. Và cũng có người nhắn nhe manh mối giới thiệu. Nhưng khổ nỗi bây giờ tôi đã là một cán bộ lãnh đạo cao cấp của thị xã. Việc lấy chồng của tôi đâu có còn đơn giản hồn nhiên như ngày xưa khi còn là cô thợ dệt lấy anh thợ tiện. Mẹ tôi mất rồi. Mẹ kén chồng cho tôi bây giờ là thường vụ là chi bộ là hội đồng uỷ ban nhân dân. Chồng của tôi ư không thể là một anh công nhân thợ tiện được nữa rồi. Một anh cán bộ cán sự bậc ba bậc bốn ở một phòng ban nào đó trong cơ quan thị uỷ sở cũng không thể được. Không ai muốn và cũng chẳng ai dám đặt vấn đề với tôi. Lòng tự trọng của họ đã làm họ dúm dó lại. Vả lại chắc gì thường vụ chi uỷ đã đồng ý. Một người đàn ông cấp cành cao thì càng dễ lấy vợ. Ngược lại một người đàn bà giữ chức vụ càng cao thì càng khó kén chông. Tại sao lại có chuyện bất công oái oăm như vậy. Ông không biết chứ hồi tôi ngoài ba mươi tuổi tôi đẹp lắm. Mặt mũi tôi thân thể tôi nhất là đôi vú của tôi còn đẹp hơn các cô gái mười tám đôi mươi. Những năm đó tôi là một cán bộ rất có kinh nghiệm và từng trải trong trăm ngàn công tác xã hội. Cái chức vụ và quyền lực đó cũng rèn luyện con người ta trưởng thành già dặn rất nhanh. Nhưng đấy là công việc xã hội còn chuyện ái ân gia đình thì tôi vẫn hoàn toàn ngô ngọng. Nói ông có tin không mặc lòng. Tôi có thể thông thạo trăm ngàn công việc phức tạp nhưng chưa bao giờ tôi được nhìn thấy cái bộ phận sinh dục của đàn ông. Lấy chồng bảy ngày chỉ được ngủ với chồng ba ngày. Mà ba ngày chung đụng ấy chúng tôi tắt đèn tối như hũ nút vì cả hai đứa đều ngượng. Mấy lần giao hợp hai vợ chồng tôi cứ mò mẫm như hai đứa mù. Duy nhất có lần cuối cùng đêm thứ ba không hiểu nghe ông bạn nào xui chồng tôi chui vào chăn có bật đèn pin lên. Ý chừng anh ấy muốn ngắm nhìn cái bộ phận kín của tôi. Nhưng lúc đó vừa nhìn thấy ánh đèn pin loé lên tôi đã giằng ngay lấy cái đèn ném vọt ra cửa sổ. Từ khi lớn lên chính xác là từ khi mười sáu tuổi đến giờ ngay cả mẹ tôi cũng chẳng bao giờ được nhìn cái ấy của tôi chứ đừng nói đến người khác. Vì vậy Tuấn chính là đứa cháu tội nghiệp của tôi chứ không phải một người đàn ông nào khác đã là người đầu tiên nhìn thấy cái bộ phận kín đáo bí mật nhất của tôi.


    Sau cái buổi sáng chủ nhật kinh dị ấy tâm trạng của tôi giống như tâm trạng một người con gái đã bị cưỡng hiếp. Chính Tuấn đã cưỡng hiếp tôi. Cháu đã cưỡng hiếp bằng mắt trên khắp cái thân thể trần truồng ướt sũng nước của tôi. Rời buồng tắm tôi lén lút ra khỏi nhà như chạy trốn rồi tôi đến thẳng cơ quan thị uỷ. Ngày chủ nhật cơ quan đóng cửa chỉ có bác bảo vệ đang ngồi đánh cờ với ông trưởng phòng thuế vừa về hưu. Tôi loanh quanh ở cơ quan một lúc rồi cứ thế đi thẳng ra ngoại ô tôi đi lang thang trên mấy quả đồi trồng bạch đàn rồi rẽ xuống bờ sông ngồi xem bọn trẻ con đang câu cá. Chiều tối tôi mới mò về nhà người mệt nhoài hai ống quần chi chit cỏ may. Tuấn đang ngồi trên giường với mâm cơm đã dọn sẵn nguội tanh nguội ngắt. Khi thấy tôi đẩy cửa vào Tuấn hơi rướn người lên. Đôi mắt mở to nhìn tôi. Mắt cháu trong như mắt trẻ con mới đẻ mà cũng trang nghiêm như mắt của ông cụ sắp từ giã cõi đời. Tôi không dám nhìn thẳng vào đôi mắt đó. Hai dì cháu ăn cơm vớI nhau như hai người lạ. Đây là bữa cơm đầu tiên chẳng có lời mời chẳng có tiếng cười tiếng nói kể từ khi hai dì cháu sống với nhau. Một bữa cơm câm điếc. Ăn xong tôi bỏ vào phòng riêng lên giường trùm chăn ngủ. Nhưng tôi nào có ngủ được. Có một cái gì cứ đập thình thịch trong người tôi. Nó đập ở khắp nơi ở trong bụng trong ngực và cả đầu. Rồi tôi cũng thiếp đi có lẽ vì quá mỏi mệt. Khoảng nửa đêm tôi bỗng choàng dậy vì có tiếng cửa mở nhè nhẹ. Một cái bong ngắn cũn cỡn đang lộp độp đẩy hé cửa len vào. Đó không phải là một cái bóng người mà là bóng con cóc khổng lồ. Con cóc không có hai chân sau mà chỉ có hai chân trước. Hai cái chân trước đó bấu chặt vào hai cái ghế gỗ con tí. Và mỗi khi hai cái ghế đó nhấc lên đặt xuống thì con cóc lại đu cả người lên giống một bước nhẩy nặng nhọc lết về phía trước. Cái con cóc đó lết dần về phía giường của tôi. Bóng nó đen sì lừng lững bò trên nền nhà. Tôi muốn hét lên muốn khóc nức lên muốn nhẩy vót lên lao thẳng ra ngoài sân loặc phóng thẳng lên đội trong nóc nhà vọt ra ngoài để chạy trốn. Nhưng không hiểu sao lúc đó cả người tôi cứ mềm nhũn như bị rút hết cả gân xương. Tôi rúm lại chân tay run lẩy bẩy. Ông tưởng tôi sợ ư. Không phải sợ. Hoàn toàn tôi không sợ. Tôi chỉ biết nói với ông rằng lúc đó tôi không sợ. Tôi chẳng biết lúc đó tôi thế nào nữa. Tôi chỉ nhớ hình như có một ngọn lửa đang đốt cháy cổ họng tôi đốt cháy hai bầu vú của tôi và đốt cháy háng tôi. Lết đến sát giường thì con cóc dừng lại để nghe ngóng rồi vươn cổ lên nhìn vào chỗ tôi nằm. Rồi nó quẳng hai cái ghế đi bíu hai tay vào thành giường nhẹ nhàng đu người lên. Động tác nó thật khéo léo và dứt khoát. Lên được trên giường rồi con cóc - người thở một hơi thật dài và nó cứ ngồi chồm chỗm mở to mắt nhìn tôi. Mặt  của Tuấn lúc đó thật kỳ dị. Đó là mặt của một cái xác chết đang bốc cháy. Tất cả các đường nét của một vẻ đẹp thần đồng ngời ngời đã biến đâu hết cả. Gìơ đây chỉ còn một cái thớt thịt rần rật toé vọt ra những tia lửa. Và những tia lửa đó bắn vọt sang mắt tôi khiến tôi bỗng bật lên một tiếng rú nghẹn trong cổ rồi tung chăn ngồi phắt dậy. Thay vì nhảy xuống đất tôi đã dang cả hai tay ôm gọn Tuấn vào lòng rồi kéo cháu ngã vật xuống giường. Và trước khi gần như ngất lịm đi vì những cảm xúc quái lạ điên cuồng không thể hiểu được tôi mới nhận ra cả người Tuấn lúc đó trần truồng không có một mảnh vải…


    Sau cái đêm hoan lạc khủng khiếp đó. Tôi không phải kể với ông là cái đêm đó hai dì cháu tôi đã ngủ với nhau như thế nào. Cái từ ngủ ấy thật là ngớ ngẩn ngô ngọng. Phải goi là gì nhỉ. Hủ hoá ư giao hợp ư… đểu chẳng có nghĩa gì cả. Phải gọi là cưõng hiếp. Tuấn đã cưỡng hiếp tôi và tôi cũng cưỡng hiếp Tuấn. Từ nửa đêm đến năm giờ sáng Tuấn đã cưỡng hiếp tôi năm lần và tôi cũng đã cưỡng hiếp Tuấn năm lần. Cả mười lần chúng tôi đều rú lên như chó sói cào xé rách nát chăn chiếu và nước rãi ròng ròng chảy ra cả ướt đẫm cả hai dát giường. Tôi đã lấy chồng được bảy ngày và đâu như được ân ái năm lần. Nhưng tất cả những lần ân ái ấy đều vớ vẩn đều là trò trẻ con. Nó là nước lã đem so với rượu đắng. Nó là cục xáp xà phòng đem so với một quả núi đá sừng sững cao muôn trượng. Đời tôi chỉ được hưởng có một lần và duy nhất chỉ có một lần hoan lạc tột cùng sảng khoái và cũng tột cùng khủng khiếp thê thảm đến như vậy. Tôi vẫn còn nhớ sau lần giao hợp cuối cùng cả người tôi dường như tan thành nước chảy lai láng trên giường. Và tôi thiếp đi đúng hơn là ngất đi. Đến khi choàng tỉnh dậy thì Tuấn đã chẳng còn trên giường. Lúc bấy giờ cái đồng hồ báo thức bỗng bật lên hồi chuông ròn rã đã báo hiệu đã sáu giờ dậy chuẩn bị đi làm. Nhìn đống chăn chiếu rách tan và bốn chân giường gãy gục, tôi không tin vào mắt mình nữa. Hình như tôi vừa từ địa ngục tối đen ngoi lên tôi chạy ra buồng ngoài. Buồng ngoài trống không. Tôi chạy ra sân đập cửa hố xí ầm ầm. Sân và hố xí chẳng có bong người. Tôi nhìn ra cổng. Hai cánh cổng vẫn khép chặt. Tuấn đã biến mất. Tuấn đã không còn ở với tôi nữa. Cháu tôi đã đi đâu và đi bằng cách nào. Tôi không tin là Tuấn đã đi. Hay là nó chui vào chốn ở một xó xỉnh nào đó. Lồng lộn như một con gà mái mất con tôi xới tung cả mấy gian buồng lên khiến bọn chuột được một phen chạy tóan loạn. Nhưng vô ích. Tuấn đã không còn ở đây với tôi nữa.


           Sau cái đêm hành lạc khủng khiếp đó tôi lăn ra ốm mất một tuần. Tất nhiên là mọi người ở cơ quan thị uỷ ở uỷ ban đổ xô đến thăm hỏi quà cáp. Có người hỏi cháu Tuấn đâu tôi nói lảng là đã gửi cháu về trại tạm điều dưỡng đặc biệt vủa quân đội rồi. Tôi ốm mất đúng một tuần mới gượng dậy đi làm được. Nhưng mà thật kinh khủng ngay cái đầu tiên tôi đến văn phòng cơ quan làm việc tức cái là ngày thứ mười sáu cái đêm hoang lạc kinh dị ấy tôi tôi bỗng thấy trong mình khác lạ và bụng bắt đầu phình to ra rất nhanh. Có lẽ gan hoặc thận mình đã bị dập tôi nghĩ như vậy và đến khám ở bệnh viện tỉnh. Bác sĩ Liên vợ một đại uý đang ở chiến trường C. Một người mà tôi đã giúp đỡ rất nhiều đã khám cho tôi. Chị khám rất kỹ làm tất cả các xét nghiệm máu rồi cuối cùng chị nói riêng cho tôi biết là tôi đã có mang.  “Có một cái bọc thai nhi quái lạ đang lớn dần lên trong bụng chị. Lớn từng ngày”. Và chị nói thêm: “Nếu chị muốn huỷ nó đi thì cần tiến hành gấp mà có lẽ phải mổ. tôi sẽ trực tiếp làm hộ chị. Nhưng không phải ở cái khoa sản ở bệnh viện này mà ở một bệnh viện ở rất xa cái thị xã này”. Nghe bác sĩ Liên nói vậy tôi choáng váng như đập đầu vào tường. Làm sao lại có chuyện ghê rợn như vậy. Tôi đã có mang với cháu tôi. Như vậy con tôi đẻ ra nó vừa gọi tôi là mẹ nó lại vừa phải gọi tôi là bà. Nó vừa phải gọi Tuấn là anh lại vừa phải gọi Tuấn là bố nghe thật khủng khiếp như trong những chuyện ma quỷ quái dị. Tất nhiên là tôi cần phải tiêu diệt ngay đứa trẻ này đi bởi nếu không nó sẽ là một nhân chứng ngời ngời cho tội loạn luân của dòng họ chúng tôi. Thế là chẳng cần thu xếp gì cả. Ngay ngày hôm sau tôi và bác sĩ Liên lên đường. Chúng tôi đi nhờ một xe tải quốc doanh chở nước mắm lên một tỉnh rất xa sát tận biên giới Việt Trung. Ròng rã năm ngày đi đường xóc đến lộng óc bác sĩ Liên chăm sóc tôi rất chu đáo. Chị rất tế nhị không bao giờ hỏi tôi điều gì mà tôi không muốn nói. Nhiều đêm tôi đã gục vào lòng chị khóc nức nở như một đứa bé gục vào lòng mẹ. Tôi hiểu bác sĩ Liên là một người đàn bà nhân hậu và hiểu biết. Chị giúp tôi không phải để trả ơn tôi đã lý giấy cấp cho mẹ con chị một căn hộ mà  vì chị thương tôi thông cảm chia sẻ với tôi đau đớn thiệt thòi của những người đàn bà phải sống cô đơn. Lên tới cái tỉnh sát biên giới ấy chị Liên dẫn tôi vào bệnh viện của tỉnh do em gái chị làm gíam đốc. Sau khi đã làm thủ tục rất nhanh với một cái họ tên khác tôi được đưa vào khoa phẫu thuật bồi dưỡng sức khoẻ một tuần để chuẩn bị lên bàn mổ do chính tay hai chị em bác sĩ Liên mổ. Nằm ở khoa phẫu thuật được bốn ngày tới ngày thứ năm thì bỗng nhiên tôi đau bụng dữ dội. Cơn đau kéo dài từ sáu giờ sáng đến sáu giờ chiều không lúc nào ngớt. Trong mười hai giờ bụng tôi phình to như một cái trống cái. Và đến bẩy giờ bẩy phút tối hôm đó đang quằn quại trên cái giường ở phòng chờ phẫu tôi bỗng rú lên một tiếng rung rợn như quỉ quái rú rồi đẻ phọt ra một cái bọc bên trong lúc nhúc 7 đứa con gái đủ cả chân tay mắt mũi xinh đẹp tuyệt trần. Có một điều kỳ lạ là vừa mới phá cái bọc ra cả 7 cô bé đã reo lên dắt tay nhau chạy ùa tới vây quanh giường tôi múa hát reo cười. Trông chúng nó hệt như một đàn chim se sẻ từ trên trời bay xà xuống. Ông biết rồi đấy một chuyện như thế đã xảy ra thì còn chấn động hơn cả bị ném bom hủy diệt. Làm sao mà dấu được nữa. Một tháng sau tôi dắt 7 đứa con quay về thị xã. Không còn cách nào khác tôi đành phải viết đơn từ chức và làm bản tự kiểm điểm gửi chi bộ và cấp trên xin nhận kỷ luật khai trừ vĩnh viễn khỏi Đảng. Thật ra vì cái tội chửa hoang một án kỷ luật như vậy là quá nặng. Nhưng đấy là đối với một cán bộ đảng viên bình thường. Đằng này tôi lại là phó bí thư thị uỷ kiêm chủ tịch uỷ ban nhân dân thị xã. Tội của tôi đã phá hoại nặng nề uy tín của lãnh đạo của tổ chức Đảng. Âý là chưa kể kẻ địch có thể ngày một ngày hai sẽ rêu rao bôi xấu chính quyền ta tổ chức Đảng của ta trên đài BBC về chuyện này. Tôi tự nhận cái án kỷ luật đó với lòng xót xa ân hận chân thành từ đáy lòn Nếu có thể tự bắn vào đầu được thì tôi đã bắn rồi. Ông cũng biết đấy vì còn năm đứa con gái nhỏ mà tôi không thể chết được. Có lé vì thế mà anh em trong cơ quan uỷ ban và các đồng chí trong chi bộ rất thương tôi ái ngại cho tôi. Nhiều người đã khóc thầm hôm đọc quyết định khai trừ Đảng tôi vĩnh viễn và quyết định cách chức chủ tịch xã do cấp trên chuyển xuống. Tôi về nhà ôm các con nằm chờ một tháng thì nhận lệnh điều động về làm trưởng cái ga xép Thuận Thiên này. Các đồng chí lãnh đạo và chi bộ đã không bỏ rơi tôi đã cố gắng giúp tôi một cơ hội để làm việc để kiếm sống nuôi năm cô con gái tinh khôn xinh đẹp như tiên  giáng trần.


         Hôm tôi cầm lệnh điều động bế năm cháu về ga xép Thuận Thiên thì cũng là hôm tôi nhận được tin chị Hạnh đã mất ở bệnh viên Trung Ương sau lần mổ sọ. Còn Tuấn thì… cháu đang ở đâu đang sống hay chết rồi tôi nhất quyết quên đi không cần nghĩ tới nữa.


(còn tiếp)


Nguồn: Đêm thánh nhân. Tiểu thuyết, tập 1, của Nguyễn Đình Chính. NXB Văn học, 1999.


www.trieuxuan.info


 

Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Đêm thánh nhân - Nguyễn Đình Chính 11.09.2019
Jude - Kẻ vô danh - Thomas Hardy 10.09.2019
Ông cố vấn - Hữu Mai 10.09.2019
Tiêu sơn tráng sĩ - Khái Hưng 05.09.2019
Seo Mỉ - Đỗ Quang Tiến 28.08.2019
Sông Côn mùa lũ - Nguyễn Mộng Giác 23.08.2019
Lâu đài - Franz Kafka 21.08.2019
Trăm năm cô đơn - G. G. Marquez 20.08.2019
Cuốn theo chiều gió - Margaret Munnerlyn Mitchell 20.08.2019
Gia đình Buddenbrook - Thomas Mann 19.08.2019
xem thêm »