tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 27821586
Tiểu thuyết
19.12.2011
Lê Văn Trương
Tôi là mẹ

XV


Bà Nam Phát về Siêm Rệp được một tuần lẽ thì Vân nhận được một bức thư của Tùng gởi đến.


Siêm Rệp, ngày...


Thưa Bà,


Trước khi cầm bút, tôi xin Bà hẵng rộng lòng tha cho tôi cái tội đường đột và bà hẵng dằn lòng đọc hết bức thư.


Cụ đã nói cho tôi rõ cái ý định của bà là không bao giờ tái giá. Nhưng tôi vẫn hy vọng rằng ý định ấy một ngày kia bà sẽ thay đổi, nếu bà biết bà đã được tôn thờ bằng một tấm lòng sốt sắng của một người đã đem đặt hạnh phúc của bà và các con bà lên trên hạnh phúc của đời mình.


Cụ nói với tôi rằng cụ chưa nói lên cái người ao ước được làm bạn với bà cho bà biết vì bà nhất định không muốn nghe. Vì lẽ đó tôi mới dám mạo phạm viết cho bà bức thư này, mong rằng tấm lòng cung kính tôi đối với bà trong bấy lâu sẽ có đủ màu nhiệm làm cho bà nghĩ đến sự tái giá một cách không sợ hãi.


Có phải bây giờ bà chưa muốn tái giá thì tôi xin chờ. Ba năm, năm năm, tôi cũng có can đảm chờ được. Với một tấm lòng yêu như tôi yêu bà, thời gian không có nghĩa gì. Miễn là bà để cho tôi một hy vọng.


Tôi xin cam đoan với bà rằng tôi sẽ yêu các con bà như con tôi đẻ ra. Tôi sẽ làm hết những việc mà cha chúng nó nếu còn sống sẽ làm cho chúng nó. Tôi sẽ chỉ nghĩ đến chúng nó mà hy sinh hết hạnh phúc riêng của đời mình đi.


Xin bà đừng sợ tôi ghẻ lạnh. Khi nào mà lòng tôi khởi lên một tình cảm khốn nạn như thế, tôi sẽ lấy dao rạch nát lòng tôi.


Vẫn hay rằng bà vì bổn phận mà phải hy sinh hạnh phúc riêng của mình đi cho các con, nhưng tôi thiết tưởng một người đã yêu chúng như con thì sự tái giá của bà chẳng làm giảm gì hạnh phúc của chúng cả. Trái lại tương lai của chúng vì thế mà vững vàng thêm.


Tôi vẫn biết bà là một người không ích kỷ, bà là một người mẹ hoàn toàn, bà chỉ nghĩ đến các con bà, nhưng bà còn trẻ. Bà cũng có quyền nghĩ đến hạnh phúc riêng của mình một chút - mà như thế cũng không có gì là trái đạo với người đã khuất, miễn là không có gì trở ngại đến hạnh phúc của con bà thì thôi. Bà gây cho chúng nó một tương lai chắc chắn. Bà đem đến một chút hạnh phúc cho tôi là người tôn thờ. Tôi âm thầm trong bao nhiêu lần mà chẳng hề rỉ răng vì kính trọng tấm lòng làm mẹ thiêng liêng của bà.


Nếu trong lúc này, mà tôi đá động đến tấm lòng yêu bà chắc chắn bà cho tôi là ích kỷ, nhưng với tấm lòng chân thành tôi thờ kính bà, xin bà đại lượng đối với tôi một chút.


Tôi vốn biết tấm lòng bà sợ sự tái giá như thế, mà tôi phải buộc lòng nói ra, tôi lại biết rõ rằng nếu bà không thuận thì cái kỷ niệm về tôi sẽ bị xua đuổi khỏi tâm trí bà một cách ghê gớm, thế mà hôm nay tôi phải buộc lòng nói ra thì bà cũng rõ tấm lòng tôi yêu bà nó mạnh quá rồi, không thể cầm được nữa.


Bà nên nhớ tấm lòng ấy không đột khởi lên bởi dục vong trong chốc lát mà là tấm lòng tôn thờ muôn đời. Bởi nếu vì dục vọng trong chốc lát thì trong mấy năm, tôi đã quên đi rồi.


Tôi không thể quên mà chắc chán là suốt đời tôi, tôi cũng không thể quên, vậy mong bà đoái thương mà ưng lời tôi yêu cầu thì bà đã tạo ra một đời hạnh phúc cho tôi đó.


Tôi tin rằng nếu bà không ưng thuận thì suốt đời tôi sẽ bị đen tối, không còn biết lạc thú là gì. Tôi sẽ phải sống với một đau buồn không có sức mạnh gì làm cho tôi mất đi được.


Nay kính thư


TÙNG


Vân xem xong bức thư cũng bồi hồi ái ngại cho người đã yêu mình, nhưng bổn phận làm mẹ, tấm lòng lo hậu vận cho con bắt nàng phải từ chối thì làm thế nào?


Thương Tùng thì có thương, nhưng yêu? Nàng không thể yêu ai ngoài người đã khuất. Mà ví dụ có yêu, nàng cũng không thể vì lòng ích kỷ mà hy sinh cả một cuộc đời hạnh phúc của các con. Nàng liền lấy giấy viết cho Tùng một bức thư.


Battambang, ngày...


Ông Tùng,


Tôi xin thú thật rằng bức thư của ông đã làm cho tôi cảm động và tôi xin cám ơn ông đã có một tấm lòng tốt đối với tôi như thế.


Nhưng, TÔI LÀ MẸ! Bây giờ TÔI LÀ MẸ, tôi chỉ có thể làm những việc mà bổn phận làm mẹ sai khiến tôi phải làm thôi. Bây giờ, tôi chỉ còn một hạnh phúc: Hạnh phúc của đàn con tôi.


Không phải tôi bị nô lệ những thành kiến cổ hủ hay tiếng tăm hão huyền mà từ chối lời ông yêu cầu đâu.


Tôi từ chối vì hai lẽ? Lẽ thứ nhất, sự tái giá của tôi có hại cho sự yên vui về tinh thần của đời các con tôi. Lẽ thứ hai, tôi không yêu mà cũng không có thể yêu ai ngoài người chồng đã mất.


Như thế thì lấy ông, chẳng những tôi làm khổ cho các con tôi mà cũng làm khổ luôn cho cả ông nữa.


Xin ông đừng đem những viễn tưởng rực rỡ về tương lai mà cám dỗ tôi. Tôi không động tâm, bởi vì ngoài sự gây dựng cho các con tôi và kỷ niệm người chết, thì ở đời này không còn cái gì có thể làm cho tôi động tâm được nữa.


Không phải rằng tôi không tin lời ông nói rằng sẽ yêu các con tôi như con ruột ông đâu. Cho dù có thế, thì hạnh phúc của đời chúng nó cũng bị giảm. Là mẹ, tôi không thể để cho một người khác san sẻ cái tình yêu của chúng, tôi không thể bắt chúng gọi một người khác ngoài cha chúng bằng cha, tôi không thể để cho chúng chịu cái nhục nhờ vả một người khác.


Ông thành thực, tôi cũng thành thực. Ông bảo ông có thể thay cha chúng ư? Cha chúng thì không ai có thể thay được. Vì một lẽ rất thường: thay một cái quần, cái áo chứ không thể thay được người cha. Trời đã bày ra thế, biết làm sao?


Tôi vẫn biết ông có lòng quí tôi và thành thực muốn mưu hạnh phúc cho đàn con tôi, nhưng tôi, tôi không thể đáp lại lòng ông vì những lẽ tôi đã nói ở trên. Xin ông đừng hi vọng gì và từ nay mong ông đừng thư từ gì cho tôi nữa, nó chỉ làm bận lòng ông và lòng tôi mà thôi. Một người mẹ cầu xin ông như thế đó.


Sau đây, xin cám ơn tấm lòng tử tế của ông đã đối xử với gia đình tôi.


Nay kính thư,


NGUYỄN THỊ VÂN


Vân viết thư trả lời được sáu hôm thì bỗng một buổi tối, vào khoảng bảy giờ. Tùng lù lù đến. Lúc ấy Vân đang ngồi tính sổ ở cửa hàng, thấy Tùng đến, nàng cau mày tỏ vẻ khó chịu. Tùng thấy thế sợ hãi:


- Tôi xin lỗi bà... nhân tôi có việc đi qua đây... tiện thể vào thăm các cậu.


Vốn là người lịch sự, gia dĩ cũng cảm động về chỗ Tùng quá yêu mình, nên biết Tùng sợ mà nói dối, Vân cũng không nỡ thẳng tay. Ít nhất người ta cũng có công thang thuốc cho con mình.


- Cám ơn ông, các cháu vẫn chơi cả. Mời ông vào nhà trong, để tôi cho gọi các cháu xuống.


Qua một khắc sửng sốt, Vân lại bình tĩnh ngay, nhưng Tùng thì rối loạn, muốn nói mà không biết nói gì. Vừa may, lúc ấy vú già đã lên gác gọi ba đứa con Vân xuống.


Khi thằng Hà đến bắt tay Tùng, Tùng bỗng ôm chầm lấy nó khóc nức nở. Vẫn sẵn có từ tâm nên nhìn thấy sự thất vọng của một người, nàng cũng thấy lòng mình rạo rực.


Thằng Hà thấy Tùng khóc chẳng hiểu làm sao, chỉ đứng ngó chàng rồi hỏi:


- Ai làm gì mà ông khóc?


Tùng lại càng nức nở, Vân thấy thế sợ các con có hoài nghi điều gì chăng, liền bảo thằng Hà:


- Tại ông Đốc thấy mẹ con mình vài tháng nữa về Bắc, nên ông nhớ các con mà khóc đấy.


Rồi sợ trong lúc quá đau đớn, Tùng có bồng bột, nói ra điều gì có thể gieo mối ngờ vực vẩn vơ vào óc các con mình, nàng liền bảo chúng lên gác.


Chúng vừa đi, vừa quay lại ngó Tùng. Khi chúng đã lên gác rồi, Vân liền quay lại ôn tồn:


- Tôi không trách ông đâu, nhưng cái cử chỉ của ông có nhiều phương hại đến thanh danh gia đình tôi.


- Nhưng thưa bà... lòng tôi...


- Tôi hiểu... Đã từng yêu... tôi cũng rõ biết.


- Bà đã rõ biết, sao bà...


- Thì tôi đã nói cho ông mọi lẽ trong bức thư, sao ông cứ theo đuổi làm gì? Tôi đã bảo bây giờ tôi chỉ còn sống cho các con tôi, vì các con tôi mà thôi.


Sự thất vọng làm cho Tùng đâm liều, chàng tiến đến:


- Xin bà thương tôi, thương cái đời tôi...


Rồi Tùng dang tay toan nắm tay Vân, Vân liền co tay lại:


- Ông nên nhớ tôi là một người mẹ. Ông không được phạm đến lòng tôn kính của các con tôi đối với tôi.


Lại trỏ bức ảnh phóng đại của Vĩnh treo trên tường:


- Không được vô lễ với... linh hồn người chết.


Giọng nói nghiêm khắc làm cho Tùng sợ hãi và mồ hôi ra như tắm. Đầu gối run run, chàng trở về ngồi vật xuống ghế, mặt tái mét, môi xám ngắt.


Vân còn giận:


- Ông nên nhớ người chết đang nhìn chúng ta.


Tùng ngửng đầu lên nhìn thẳng vào ảnh người chết rồi đứng dậy. Tinh thần yêu đương phát lộ ra mặt, lúc ấy làm cho chàng đẹp đẽ bội phần. Sự phấn khởi không biết tự đâu đến:


- Người chết, bà cứ nói người chết. Nếu người chết có sống lại đến đây, cũng không có điều gì quở trách tôi, vì người sẽ chứng minh cho tôi rằng: tôi yêu bà quá mà bản tâm tôi chỉ là muốn gây hạnh phúc cho các con bà.


Rồi nhìn Vân:


- Tôi xin lấy hết những thiêng liêng ở trên đời mà thề như sau, nếu tôi nói sai, xin người chết và tôn thờ kỷ niệm của người chết, nhưng gây lại cuộc đời vì bà còn trẻ trung, xây thêm những nền tảng chắc chắn cho các con bà, chẳng có cái gì là thóa mạ đến kỷ niệm của người chết cả. Nếu có phải tôi đến đây với một sự tà tâm thì vâng, bà trách phạt tôi là phải lắm. Nhưng tôi đến đây với tất cả tấm lòng thờ kính chân thành, xin bà nghĩ lại. Đối với gia đình bà, tôi chỉ ao ước được thay.


Tùng nói đến đấy trỏ tay lên bức ảnh, Vân vội nói:


- Thì tôi đã bảo ngài: người chết không thể thay được. Ngài hãy nhìn: một người quả cảm như thế kia, khí phách như thế kia, có thể thay được ư?


- Thưa bà, bà hiểu lầm ý nghĩa câu nói của tôi. Tôi có dám ví mình với ông Vĩnh đâu. Tôi nói rằng bao nhiêu tấm lòng yêu đương của người chết đối với bà, đối với các con bà, tôi thấy có ở trong người tôi mà thôi. Bà có tin cho tôi như thế không?


- Tin, tôi có phải chờ bây giờ mới tin như thế đâu.


- Thế bà...


- Thì tôi đã bảo với ngài rằng tấm lòng tốt của ngài đối với gia đình tôi, chỉ có hại cho sự yên vui tinh thần của các con tôi mà chẳng bổ ích gì. Chẳng những thế, nó chỉ làm khổ cho ngài...


- Thì tôi cam chịu khổ.


- Nhưng tôi, tôi không thể để cho các con tôi khổ. Tôi không thể để cho các con tôi nhìn thấy một người khác đến tranh cướp tình yêu của chúng ở trong lòng mẹ chúng...


- Tôi có tranh cướp đâu. Tôi chỉ xin bà cho được quyền yêu chúng nó và gây dựng cho chúng.


Vân se sẽ lắc đầu:


- Không thể được. Các con tôi thấy một người khác đến chiếm địa vị của cha chúng thì chúng nghĩ ra sao? Ngài nói đến gây dựng, nhưng ngài hiểu sự gây dựng thế nào? Có phải cho chúng ăn hai bữa cơm, cho chúng quần lành áo tốt, cho chúng đi học là gây dựng đâu? Ngài hiểu hẹp hòi quá. Đó chỉ là vấn đề vật chất, nó chẳng có nghĩa gì đối với sự đau đớn tinh thần mà tôi sẽ gây ra cho chúng nếu một ngày kia chúng thấy... một người khác không phải cha chúng...


Tùng vừa muốn cãi thì Vân nói tiếp:


- Mà tôi thì không yêu ngài, tôi không thể yêu ai, mà ngài cứ làm cho tôi phải bận lòng mãi.


Giọng nói bực tức, gay gắt làm cho tiêu tan tấm lòng bồng bột của Tùng:


- Thôi thế, tôi xin lỗi bà, tôi thật là một người xấu số. Tôi thật đã gây ra cho bà bao nhiêu sự khó chịu. Tôi tưởng tấm lòng chân thành của tôi có thể làm lay chuyển được lòng bà. Ai ngờ lòng bà không có gì để làm lay chuyển được. Thôi, tôi xin lỗi bà. Cái số kiếp buồn thảm của tôi đã như thế, đành vậy!


Rồi cúi đầu một cách chán nản:


- Bà còn có con để khuây khỏa, chứ tôi thì lấy cái gì mà khuây khỏa được!


Thấy Tùng quá đau đớn, Vân thương hại:


- Trời đã định sẵn rằng chúng ta mỗi người phải đi một con đường, đành vậy!


Tùng đứng dậy toan từ giã nhưng lại ngồi xuống:


- Bao giờ bà đưa các cháu về Bắc?


- Vài tháng nữa.


- Hay tại tôi đến làm phiền lụy nên bà...


- Có phải thế đâu!


- Nếu có phải thế thì tôi xin rằng từ nay sẽ không bao giờ bước chân đến tỉnh Battambang này và nếu có gặp bà ở đâu tôi cũng xin tránh mặt. Như thế thì bà sẽ được vừa lòng. Bởi vì bà còn ở xứ Cao-mên, tôi dẫu không được gặp bà, tôi cũng có cái cảm giác là được gần bà một chút...


- Không phải thế! Tôi sở dĩ phải buộc lòng xa ba má tôi mà về Bắc là một xứ tôi không quen biết ai cả cũng chỉ vì nhà tôi, khi lâm chung đã dặn phải đưa các cháu về đấy học hành mới có nên người được. Nay các cháu đã lớn, tôi phải tuân theo ý muốn.


- Thế bà không sợ những sự chẳng may xảy ra ở một nơi mà bà không có ai có thể nhờ cậy được ư?


- Lời người chết dặn là thiêng liêng.


Tùng trầm ngâm một lát rồi bảo Vân:


- Tôi... tôi thấy bà... vẫn hay rằng không có tư cách gì để ngăn cản bà... nhưng giá bà cứ ở đây, rồi gửi các cậu ấy về Bắc học, tôi có lắm bà con ở ngoài ấy.


... Mẹ bao giờ cũng phải ở gần con. Thứ nhất ngày nay cha chúng nó đã không còn để săn sóc chúng nữa.


XVI


Hôm ấy, gió to. Mặt bể sóng gầm, những đám mây xám từ phương Bắc bay là là về Nam. Màu nước đen vàng. Mặt trời không trông thấy.


Tàu Claude Chappe bị sóng đánh tròng trành làm cho hành khách đều ngây ngất.


Trên boong tàu bày ra một cảnh hỗn độn. Chỗ này một đống hòm xiểng, chỗ kia một túm người, ai cũng nhìn trời, nhìn mặt bể một cách sợ hãi.


Bí mật. Trời, nước, không khí bị rung chuyển bởi một sức bí mật.


Ai ai cũng hồi hộp chờ như lo có một cái gì ghê gớm ở lưng trời sa xuống, ở mặt nước phát lên. Sóng đánh vào mũi tàu có khi làm bắn tóe nước lên boong.


Trong con mắt mọi người, ta như nhìn thấy một cái gì ngơ ngác hãi hùng.


Ngơ ngác hãi hùng nhất là một thiếu phụ ôm ba đứa con ngồi nép vào bức tường gỗ sơn trắng.


Chốc chốc thiếu phụ lại nhìn trời, nhìn nước, nhìn tàu rồi nhìn con.


Mấy hạt mưa bắt đầu rơi xuống, những đợt sóng bạc đầu tiếp theo đánh vào hông tàu.


Bỗng một tràng sét lóe lên, tiếp theo một hồi sấm ầm ầm chuyển động không trung dội vào lòng tàu.


Ba đứa bé ôm chầm lấy mẹ. Đứa nhỏ khóc thét lên. "Có sấm, có lẽ bão, không bão..."


Câu nói ấy tự một người nói ra, rồi chạy lên môi những người ngồi trên bong như một luồng điện.


Thiếu phụ nghe được câu ấy bỗng thấy bớt sợ, hôn con rồi lẩm bẩm: "May, không có bão".


Một trận mưa rào đổ xuống. Một làn mưa bị gió hắt làm cho ba mẹ con ướt hết áo. Thằng bé nhỏ lại ôm chặt lấy mẹ.


- Con hẵng ra ngồi cạnh anh Hà để mẹ lôi hòm và va li vào gần đây không ướt hết.


Thằng bé cứ ôm nhằng nhằng lấy không buông.


- Thế anh Hà và anh Vũ chịu khó lôi vào giùm mẹ vậy.


Hai thằng bé lảo đảo đứng dậy, nắm lấy cái hòm da lôi, nhưng chúng nó bé mà cái hòm da thì to và nặng quá sức của chúng, lôi không nổi.


Liền lúc ấy, một thanh niên đằng lái chạy lại:


- Để tôi đỡ các cậu nào.


- À, ông đốc! À, ông đốc!


Thiếu phụ thấy người thanh niên bỗng sa sầm mặt lại. Thanh niên bê mấy cái rương và va li để áp vào mạn tường rồi tát yêu vào má hai đứa trẻ:


- Các em đừng sợ, mưa một chút rồi lại tạnh ngay.


Rồi nhìn thiếu phụ:


- Anh Điện sợ lắm hay sao mà ôm lấy mẹ riết thế kia?


Thanh niên không thấy thiếu phụ nói gì, ngượng nghịu toan đi, nhưng không biết nghĩ ngợi thế nào lại ngồi xuống mặt rương. Thằng Hà, thằng Vũ sấn đến:


- Ông Đốc cũng về Bắc đấy ư? Sao hai hôm nay tôi không trông thấy?


- Bao giờ thì về đến Bắc, hở ông?


Thanh niên xoa đầu chúng:


- Độ một ngày, một đêm nữa.


- Những một ngày một đêm nữa cơ à? Lâu thế! Thế ông cũng ở Saigon lên đây phải không? Saigon to nhỉ, đẹp nhỉ?


- Hà Nội còn to hơn, đẹp hơn.


- Thế Hà Nội là Bắc phải không?


Thằng Hà đập vào tay em:


- Cậu học giỏi nhỉ.


Thiếu phụ chỉ nhìn thanh niên ngồi nói chuyện với hai con mình mà không nói gì. Thanh niên có cái cảm giác là có hai con mắt nhìn vào mình nên càng không dám nhúc nhích.


- Hai cậu trông bể có đẹp không?


- Đẹp gì, tối om om.


- Mưa thì đừng tối ư? Chốc nữa tạnh trông đẹp lắm!


Thằng Điện đang ngồi trong lòng mẹ, thấy hai anh nói chuyện vui vui cũng nhổm dậy, sấn đến. Thanh niên giơ tay ôm choàng lấy nó như muốn được... lấy một chút hơi nóng của thiếu phụ. Thanh niên hôn nó rồi hỏi:


- Cậu có sợ không?


Thằng bé gật đầu trỏ tay lên trời.


- Có tôi đây rồi, cậu đừng sợ.


Rồi mạnh bạo quay lại hỏi thiếu phụ:


- Thưa bà, bà có say sóng không ạ?


- Cám ơn ông, tôi bận trông nom các cháu nên quên không biết rằng mình có say sóng hay không.


Một phút im lặng, hai người cùng im lặng, một thứ im lặng nặng nề.


Thanh niên thấy khó chịu, vội bế thằng bé đứng dậy toan đưa nó lại chơi đằng lái, nhưng thằng bé không bằng lòng, tụt xuống chạy lại với mẹ. Thiếu phụ bế nó rồi hỏi:


- Con có đói không?


Thằng bé gật đầu:


Thiếu phụ lấy một hộp sữa, lấy dao mở rồi đổ vào cốc.


Thằng Hà, thằng Vũ lúc ấy cũng sán đến đòi ăn.


- Để chốc nữa tạnh mưa, mẹ lại đằng bếp mua bánh tôm cho các con ăn.


- Chúng con ăn bây giờ cơ.


Thiếu phụ chưa kịp trả lời thì thanh niên đã vội vàng chạy đi mua. Một lát, chàng đem mấy cái bánh và hộp thịt ướp lại. Thiếu phụ không bằng lòng:


- Ông chiều các cháu thế? Ông mua hết bao nhiêu để tôi xin trả lại tiền ông.


Thanh niên không trả lời, chỉ ngước mắt lên nhìn thiếu phụ một cách cầu khẩn.


Thằng Hà, thằng Vũ ăn xong thì trời tạnh mưa. Gió lúc ấy đã bớt mạnh.


- Thế là trời không có bão nữa.


Thanh niên nói bâng quơ như thế. Thiếu phụ lúc ấy cũng hình như theo đuổi một tư tưởng gì ở trong lòng:


- Ừ không có bão...


- Tôi thấy trời trở gió mà lo cho bà và các cháu.


- Cám ơn ông.


Rồi hình như cảm động vì tấm lòng lo lắng của Tùng đối với đàn con mình, thiếu phụ liền hỏi:


- Ông cũng được đổi ra Bắc đấy ư?


- Không!


- Thế ông ra có việc! Sao mấy hôm nay tôi không trông thấy ông ở trên tàu?


... Tôi... tôi sợ bà biết, bà phiền lòng, nên tôi trốn không dám cho bà nhìn thấy... Lúc thấy các cậu ấy lôi cái hòm, tôi cầm lòng không được...


Vân cúi mặt ngẫm nghĩ không trả lời. Thằng Hà, thằng Vũ ăn no liền nằm xuống cạnh mẹ ngủ.


Thiếu phụ xoa đầu rồi lấy cái chăn đắp cho chúng nó.


- Sao bà không đi hạng ba, mà lại đi "boong" có phải vất vả các cậu không?


- Đi "boong" thì chỉ có tôi trả tiền, còn các cháu không tốn tiền. Tôi cần phải để dành tiền cho các cháu ăn học.


- Bà về Bắc không đem theo ai hầu hạ, thế những khi khuân vác hòm xiểng lên tàu xuống tàu bà làm sao?


- Thuê.


- Còn các cậu ấy, diệu vợi và mệt nhọc bà quá nhỉ?


- Đành vậy, biết làm sao! Ông ra Bắc đến chừng nào ông vào?


- Không biết...


Thiếu phụ trố mắt:


- Thế ông được nghỉ mấy tháng?


- Tôi cũng không biết.


-???


- Tôi cứ đi rồi viết giấy xin nghỉ.


- Nếu người ta không bằng lòng cho nghỉ?


- Thì thôi luôn.


- Tại làm sao ông lại thế? Tôi đã nói rõ với ông rồi cơ mà.


Tùng hình như không cầm nổi được lòng nữa:


- Tôi vẫn biết thế. Nhưng khi tôi tưởng tượng bà ra Bắc một nách ba con mọn, lại có một mình, tôi không thể chịu được... bà nên thương tôi... Đấy, bà coi... trong khi đi đường, không có... một người đàn ông...


- Sao ông cứ nhắc mãi câu ấy. Tôi biết như thế đã lâu rồi, nhưng cảnh ngộ tôi...


- Bà đã rõ tấm lòng tôi đối với bà... không hiểu làm sao tôi thấy muốn đâm đầu xuống bể... Bà đừng quá nhẫn tâm... bà đừng... Nếu bà từ chối thì tôi chỉ còn có một cách là đâm đầu xuống bể. Tôi đã có gan bỏ việc vì bà thì tôi cũng có gan...


Vân nhìn Tùng bằng con mắt đầy trách móc:


- Sao ông lại nói thế?


- Thì tôi không thể sống được nữa, bà bảo sao? Bà muốn cho tôi chết, thì đây tôi xin chết trước mắt bà.


Nói xong, Tùng nhổm dậy. Vân vội vàng nắm lấy tay Tùng bắt ngồi xuống cạnh mình.


- Ông muốn cho tôi có một cái án mạng trên lương tâm?


-...


- Phải, tôi cũng biết người ta lắm lúc quá thất vọng, không muốn sống nữa thật đấy. Nhưng muốn chết nhiều khi cũng vẫn phải sống là vì... Nếu tôi không có các cháu, thì có lẽ sau khi nhà tôi mất, tôi chẳng còn sống đến ngày nay. Lấy gì mà sống? Nhưng tôi vẫn phải sống là vì tôi có các cháu.


Rồi nhìn thẳng vào mặt Tùng:


- Ông yêu tôi lắm phải không?


Tùng nắm chặt lấy tay Vân mà không trả lời. Vân cũng chẳng rút tay lại, chỉ lắc đầu một cách chán nản:


- Tôi không ngờ tấm lòng ông, nhưng ông yêu một cách hẹp hòi ích kỷ quá. Ông chỉ nghĩ đến ông, sự hạnh phúc của ông. Ví dụ, có vì tôi mà ông phải chết, thì tôi cũng đành để ông chết, chứ không thể nào nhận lời được.


Rồi trỏ đàn con:


- Trước tôi phải vì chúng nó... nghĩ đến chúng nó mà không thể vì ông, nghĩ đến cái chết của ông được. Ông bảo ông yêu tôi. Nói rằng ông chỉ yêu ông thì đúng hơn.


Tùng buông tay Vân ra, toan cãi.


- Ông hẵng lặng yên nghe tôi nói. Bao giờ ông có yêu tôi như tôi yêu các con tôi thì mới gọi là yêu được. Nếu tôi chỉ nghĩ đến tôi, đến hạnh phúc... hẵng đừng nói hạnh phúc vội, tôi chỉ nghĩ đến sự yên vui của đời tôi thì tôi lấy ông ngay. Lấy ông sẵn tiền lương của ông, sẵn có người đùm bọc, tôi không phải lo nghĩ, vất vả có hơn không. Nhưng vì tôi yêu các con tôi quá, tôi không thể nghe lời ông được. Tôi chỉ nghĩ đến chúng nó mà không dám nghĩ đến mình. Ông ích kỷ như thế mà ông nói ông yêu! Ông thử xem so sánh rồi ông xét lại lòng ông xem.


Tùng chỉ lấy tay gạt nước mắt mà không trả lời.


Vân ái ngại:


- Ông Tùng! Sự sống nó tàn nhẫn như thế đấy biết làm sao... Nếu ông yêu tôi thì ông nên nghĩ đến cái bổn phận làm mẹ của tôi. Tôi chỉ có thể sung sướng khi nào tôi làm đầy đủ bổn phận. Tại làm sao ông cứ cố theo đuổi để cố ngăn tôi không cho tôi làm đầy đủ bổn phận. Ông cứ muốn làm giảm phần sung sướng của tôi trong khi làm mẹ. Tôi đã bao lần nói với ông: Bây giờ tôi là một người mẹ, tôi đã là một người mẹ! Người mẹ có quyền không cảm động, không thương xót nếu sự cảm động và thương xót ấy có di hại đến sự yên vui của đời các con mình. Lúc thiếu thời, tôi đã được hoàn toàn sung sướng trong khi làm vợ thì đến bây giờ...


Vân nói đến chỗ thương tâm cũng ứa nước mắt.


Tùng sợ hãi:


- Tôi xin bà nín đi, tôi hiểu lòng bà lắm rồi, nhưng tôi...


- Nếu ông có thương tôi thì xin ông nghe lời tôi, ông đừng để cho tôi bị giày vò bởi cái ý nghĩ: Vì tôi mà có người đau khổ. Ông nên vào ngay Cao-mên làm việc, chứ không thì có nhiều sự cản trở cho đường công danh của ông. Ông đừng nên để cho cái đời tôi đã buồn lại phải buồn thêm. Ông thương tôi thì ông nên nghĩ đến cái cảnh ngộ tôi một chút. Tôi đã bảo rằng đời góa bụa của tôi, không cần đến một người đàn ông để nuôi con mà. Tôi không thể vì ông mà để cho con tôi phải chịu một sự đau đớn tinh thần về mai sau. Ông đã nghe ra chưa?


- Nhưng tôi khổ lắm...


- Ông nói ông khổ. Cái khổ của ông không thấm vào đâu với cái khổ của tôi: Một người chồng đang yêu quí chết một cách thảm khốc, một đời... tình ái trẻ trung tan gãy, lại ba mụn con thơ. Ấy thế mà tôi vẫn sống được, vẫn phải sống. Nếu ở đời này, chỉ nghĩ đến mình thì dễ lắm. Nhưng thế thì sao gọi là người có lòng được. Ông cố quên đi. Thời gian sẽ giúp ông...


- Tôi không thể quên được đâu.


Tùng đau đớn đứng dậy toan đi, bỗng quay lại:


- Vâng, tôi xin nghe lời bà. Thế bà cho phép tôi lâu lâu viết thư về thăm cháu. Và nếu có một ngày kia...


- Cái ngày kia không có đâu, không bao giờ có. Tôi đã bảo tôi không bao giờ tái giá mà. Bây giờ các con tôi còn bé tôi đã không tái giá, thì khi chúng nó lớn lên, tôi lại càng không thể tái giá được. Nhưng lâu lâu ông nghĩ đến tôi, ông cứ viết thư về thăm, và tôi sẽ trả lời ông. Nhưng xin ông thưa thưa cho một chút vì lúc này tôi cần phải để hết đầu óc nghĩ kế sinh nhai.


- Nếu bà đoan với tôi nếu có bao giờ cần dùng đến bất cứ một việc gì thì bà...


- Vâng, tôi xin nhờ đến ông mà tôi coi là một người bạn rất trung thành và đại lượng.


Tùng thở dài:


- Số mệnh tàn khốc thật!


- Tôi tưởng đối với tôi số mệnh còn tàn khốc hơn là đối với ông. Tại làm sao tôi không than mà ông cứ than. Một khi người ta đã thấy có một trách nhiệm phải làm, rồi cứ đuổi theo làm cho đầy đủ cái trách nhiệm ấy thì cho dù số mệnh tàn khốc đến đâu, cũng tự khắc được an ủi.


Thằng Điện cựa mình, Vân vội bế nó lên lòng...


- Tôi cứ nhìn chúng nó là bao nhiêu đau buồn đều tiêu tan hết. Trong khi ngã lòng đến đâu mà thấy mặt chúng nó là tôi lại thấy có nghị lực, can đảm ngay. Thôi, ông... chúng ta đừng nên quá ích kỷ một chút thì hạnh phúc dễ kiếm lắm.


- Thế xin bà giữ những lời hứa với tôi.


- Tôi không bao giờ sai lời hứa. Nhưng xin ông đừng hi vọng về sự tôi tái giá.


Mười một giờ đêm hôm ấy, tàu đến bến Sáu Kho.


Mặt bể, sóng lăn tăn lấp lánh bóng trăng, coi tựa những cái suối vàng đang chảy. Những tàu, những bè chi chít ép ở trong bờ bày ra một quang cảnh lộn xộn. Bên này, rặng núi miền Đông Triều, Uông Bí, nằm dài dưới chân trời lẩn mình vào những đám mây trắng.


Vầng trăng tròn xoe đĩnh đạc gắn giữa vòm trời. Mấy ngọn hải đăng sáng lòe xẻ màn đêm. Tàu cặp bến, người lên kẻ xuống rộn rịp. Còi ô tô, tiếng phu xe inh ỏi...


Vân đang đứng dựa lan can tàu nhìn mọi người thì Tùng đến khẽ vỗ vào tay nàng:


- Thôi, tôi xin chào bà.


- Chúc ông mạnh khỏe. Đến bao giờ ông vào?


- Thôi về nhà chơi vài hôm rồi khi nào tàu này vào Saigon, tôi lại vào.


- Thế khi nào ông gặp ba má tôi thì ông nói giùm hộ, tôi ra ngoài này bình an vô sự nhé.


- Xin vâng. Thế không có ai ra đón bà ư?


- Tôi có đánh dây thép cho ai biết đâu mà ra đón.


Vân nói dối thế, chứ nàng có đánh dây thép cho bố mẹ chồng, nhưng chẳng hiểu vì lẽ gì, chẳng ai ra đón cả.


- Thế bà không lên bộ ư?


- Thôi khuya rồi, tôi ngủ dưới tàu, sáng lên cho tiện. Bây giờ lên đi ngủ phòng thì bất tiện quá. Mà như thế vừa tốn tiền, vừa làm mất giấc ngủ của các cháu.


Tùng tần ngần xoăn xoe cái mũ như muốn nói gì mà không dám nói. Mãi sau, chàng mới đánh bạo nói:


- Tôi xem hình như bà phải nghĩ đến... kế sinh nhai nhiều lắm. Tôi nói thế này là... do lòng chân thành... bởi ít nhất bà đã cho tôi là bạn của bà... xin bà nên yên trí rằng tôi không dám khinh khi bà đâu và quả tình tôi không có... ý gì quắt quéo về sau cả. Tôi có một mình, nhà giàu, lương nhiều, giá bà cho phép tôi gửi mỗi tháng... ít tiền về để các cháu ăn quà.


Giá một người khác nói thế thì thế nào cũng bị Vân mắng, nhưng sự chân thành hiện lên rõ rệt ở mắt Tùng, nên nàng không cho đó là một sự khinh mạn:


- Cám ơn ông, tôi cũng có nhiều tiền. Tôi sở dĩ phải tiết kiệm là vì... chẳng cần tiêu. Xin ông đừng có xử như thế mà mang tiếng tôi và tôi sẽ giận ông. Tôi không muốn cho các cháu phải hàm ân ai cả dù là họ hàng. Tôi đã đoan với ông rằng nếu khi nào tôi có cần dùng gì, tôi sẽ nghĩ ngay đến ông mà.


- Thôi thế tôi xin phép bà cho tôi hôn các cậu một lần trước khi từ biệt, bởi vì... biết bao giờ còn có dịp gặp nhau nữa...


Tùng nói đến đây như đẫm lệ. Vân lại lật chăn cho Tùng hôn ba cái đầu tóc bơ phờ chúm vào nhau. Thằng Hà gác chân lên bụng thằng Vũ mà ngủ. Vân vừa giơ tay toan nhấc chân nó ra thì Tùng trong khi đang hôn nó, vội vàng nắm lấy tay nàng để lên miệng. Vân liền rụt tay lại.


- Xin bà chớ coi đó là một sự ngạo mạn, đó chỉ là tấm lòng thành kính của tôi đối với một người mẹ muôn phần đáng kính, đáng trọng. Thôi chào bà.


- Chào ông.


Vân ngùi ngùi nhìn Tùng xuống thang. Xuống đến đất. Tùng còn lấy mũ vẫy Vân. Vân cũng giơ tay ra hiệu từ giã.


Lúc ấy, khách bộ hành đã lên gần hết, chỉ còn năm bảy người không có nhà ở Hải Phòng ngủ lại trên tàu.


Một người Tây thấy nàng xinh đẹp mà lại có một mình đứng tần ngần ở đấy, liền sấn lại:


- Cô nhìn trăng hay chờ ai đấy?


Nàng quay đi không trả lời.


Người Tây tiến lại gần, giơ tay sờ vào má nàng:


- Trời lạnh thế này, đứng một mình buồn nhỉ?


Nàng vừa lấy tay hất tay y ra thì liền bị y nắm chặt lấy cổ tay. Điềm tĩnh, nàng nói bằng một giọng đĩnh đạc:


- Nếu ông không buông tay tôi ra, tôi kêu lên bây giờ. Sao ông bất lịch sự thế?


Người Tây còn tiếc rẻ chưa buông thì nàng lại nói:


- Hay ông muốn tôi dùng cách bất lịch sự đối với lại với ông? Ông có buông ra hay không thì ông bảo?


Thấy nàng nói tiếng Tây rất đúng mẹo mà cử chỉ lại rất dõng dạc, người Tây xấu hổ vội vàng buông, ấp úng mấy câu không rõ nghĩa rồi lủi mất.


Cái cử chỉ sỗ sàng của người ta sực làm cho nàng nghĩ tới những sự khó khăn mà nàng sẽ phải gặp sau này, trong khi không có một người đàn ông che chở ở một đồng đất xa lạ.


Nàng nhìn ra đêm tối thấy nao nao sợ hãi. Lòng nàng lúc ấy thấy giá lạnh.


Thì cái tương lai bất ngờ cũng sâu thẳm và bí mật như đêm tối kia. Biết bao gian nguy sẽ ẩn ở trong ấy để vật ngã nàng. Nàng thấy rùng mình, rợn tóc gáy.


Nàng nhìn ra biển cả mênh mông mà có cái cảm giác như mình đang bị vây bọc bởi phong ba không hạn định của hậu vận. Nàng nghĩ đến ốm đau, chết chóc, nàng nghĩ đến sinh kế, nàng nghĩ đến chông gai của đời. Nhờ ai, cậy ai, lại ba mụn con thơ phải cần có mình, chỉ trông cậy có mình. Nàng tưởng tượng đến cái rừng người mà loài người đối với nhau như thú dữ. Chỉ những bóc lột, chỉ những lường gạt, chỉ những áp bách. Từ khi chồng nàng mất đi, một mình đứng mũi chịu sào, nàng đã thấy rõ cái luật trời: mạnh được, yếu thua, khôn sống mống chết. Mà nàng thì yếu ớt với ba đứa con thơ yếu ớt hơn nàng. Nàng bỗng thấy mềm nhũn cả người. Hai dòng nước mắt không biết từ đâu cứ từ từ tuôn ra.


Nàng nhìn ra bể cả thì sóng chập chờn, nàng nhìn vào đêm tối thấy đêm tối chập chùng chứa đầy những bí mật hãi hùng.


Một phút, vầng trăng bị một đám mây che lấp làm cho cảnh vật tối đen, Vân hoảng sợ, thấy lạnh buốt khắp xương sống, tưởng chừng có muôn nghìn những nanh vuốt của những ma quái bí mật đang vờn qua trước mặt mình. Nàng thấy hơi thở của mình bị đứt ra từng khúc.


Thằng Điện cựa mình:


- Mẹ ơi, em lạnh.


Tiếng gọi của con nàng trong lúc tinh thần khủng bố ấy, như một tiếng sét sáng lòe trong đêm tối.


Con nàng lạnh! Con nàng lạnh! Tiếng vang ấy dội vào tâm khảm. Nàng không được sợ lạnh, nó chỉ có mình nàng để đuổi cái lạnh đi cho nó.


Nàng vội vàng chạy lại bế nó vào lòng. Hơi nóng của thằng bé như chảy xuyên qua da thịt nàng mà vào làm nóng trái tim. Ôm thằng bé, nàng thấy đỡ sợ, đỡ buồn, đỡ lo, đỡ khổ.


Đám mây che phủ mặt trăng đã tan. Cảnh vật lại sáng. Ánh sáng lại nhảy nhót múa mênh trên đợt sóng. Vầng trăng chói lọi vẫn điềm tĩnh thả ánh sáng xuống mặt đất. Cũng như mặt bể chập chờn những chấm lửa, lòng Vân bỗng thấy phấn chấn, đột khởi những đốm hi vọng rạt rào.


Nàng nghĩ đến tương lại không thấy hãi hùng như trước nữa.


Tương lai vô định cũng như mặt bể không bờ bến kia, ngày mai mờ mịt cũng như đêm tối âm thầm kia, nhưng nàng cảm thấy tấm lòng yêu con của nàng cũng như ánh sáng mặt trăng kia cứ thản nhiên rủ xuống cảnh vật, đánh đuổi đêm tối.


Mây che lấp, trăng lại ló đầu. Bể nước dù biến chuyển, đêm tối dù âm thầm, trăng vẫn sáng tỏ, vẫn bình tĩnh trước sương sa gió giật.


Nhìn vào tấm lòng yêu con, dựa vào tấm lòng con thương mình. Vân như thấy có đủ sức mạnh để chống chọi với bất ngờ của hậu nhật, bình tĩnh như ánh trăng kia. Nàng cúi xuống hôn con như cầu xin nó đem lại cho mình đủ can đảm nghị lực để phấn đấu, phấn đấu cho nó. Nàng ôm lấy nó như tín đồ ôm một đạo bùa hộ mệnh để được vững vàng mà bước trong chốn rừng tên mưa đạn, đầy những hiểm nghèo.


Nàng bỗng thấy một niềm kiêu hãnh được che chở, được đùm bọc các con của kẻ làm mẹ nổi lên làm tràn ngập tâm hồn. Sung sướng, nàng se sẽ nhắm mắt lại. Nàng nhìn vào đáy lòng, thấy ba đứa con nàng đem lại cho nàng những nguồn sống mãnh liệt, có thể đối chọi được với tất cả nguy nan mà không nao núng.


Nàng nâng con se sẽ ru: "Sương buồn ôm kín non sông…”.


Nguồn: Lê Văn Trương - Tác phẩm chọn lọc. Triệu Xuân sưu tầm, tuyển chọn, giới thiệu. NXB Văn học, 1-2006.


www.trieuxuan.info

Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Đất thức - Trương Thị Thương Huyền 26.06.2019
Ma rừng - Phùng Phương Quý 25.06.2019
Seo Mỉ - Đỗ Quang Tiến 24.06.2019
Cuốn theo chiều gió - Margaret Munnerlyn Mitchell 22.06.2019
Kim Vân Kiều Truyện - Thanh Tâm Tài Nhân 19.06.2019
Ông cố vấn - Hữu Mai 19.06.2019
Thế giới những ngày qua - Stefan Zweig 19.06.2019
Báu vật của đời - Mạc Ngôn 01.06.2019
Cõi mê - Triệu Xuân 21.05.2019
Chiến tranh và Hòa bình - Liep Nicôlaievich Tônxtoi 21.05.2019
xem thêm »