tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 28976845
Truyện ngắn
27.04.2012
Ngọc Giao
Ba ngày Tết của lão già bán săng

- Thôi thế là xong! - Lão Cù đập một nhát búa cuối cùng vào cái mộng gỗ cho kẽ ván quan tài khít vào nhau. Lão xoa tay cho bụi mạt cưa bay đi chứ không cần rửa, rồi quay lại bảo thằng bé con đang lúi húi quét vỏ bào dồn vào góc bếp - Tôm, con chạy mau lên hàng bà Chánh, bảo bà bán cho gạo nếp đậu xanh để về gói bánh. Con lại ghé vào chợ lấy hai chai rượu ở hàng cô Lý nữa, nhớ không?


Tôm là một thằng bé gầy gò, được cái nhanh như con chuột nhắt. Nó bị câm. Trước kia vợ lão Cù nhặt được cái hoang thai ấy ở đằng sau chùa làng. Vợ chồng lão lấy làm lạ, bởi vì cả làng không có ai chửa hoang. Có hai người góa chồng thì cả hai đều đã tái giá rồi.


- Thế thì tất ai ở đâu xa đem đến vất vào cửa Phật, ông mày ạ.


Lão Cù nhìn vợ, tợp một chén rượu, cười lớn:


- Hay là con của sư bà đấy chăng! Độ này sư bà chăm đi quyên giáo lắm!


Người vợ phát cháy lưng chồng, mắng:


- Phải gió, cái lão này! Tai vách mạch rừng, nhà chùa biết thì bỏ xác.


Hai vợ chồng thực thà, có ý đánh tiếng cho nhiều người biết, để nghe ngóng xem có ai đến nhận thì cũng xin trả lại. Nhưng sau đó một hai năm, thằng bé cứ lớn lên, biết bò, biết đi mà không biết nói, cũng chẳng ai đến nhận nó cả.


Thấy con câm, lão Cù lấy làm buồn, càng uống rượu. Riêng người vợ thì cam vui mà nhận cái ơn Trời Phật ban cho. Vợ chồng lấy nhau từ thuở tóc xanh, đến ngày cả hai mái tóc đã ngà ngà hoa râm vẫn chẳng sinh nở lấy được một lần.


- Thôi thầy nó ạ, phiền muộn làm gì. Miễn có một đứa con bên mình, trước vui cửa vui nhà, sau này mình già, khi nhắm mắt cũng có một cái gậy chống đưa mình ra bãi tha ma. Chả hơn là đôi vợ chồng trơ trọi hả ông?


Lão Cù cũng đành nguôi sầu não. Lão bớt rượu đi, lại chăm làm như trước.


Những hồi đắt hàng, lão hì hục làm cả ban đêm. Hai vợ chồng cố đẩy cưa, xẻ gỗ. Chồng bào, vợ đục, cái nóng ngày hè bốc như hơi than lửa dưới mái gianh lụp xụp, hai vợ chồng lau mồ hôi, nhìn nhau một cách nhọc mệt, lại bào, lại đục.


Túp lều gianh ấy ở cách biệt bên đường cái quan. Vợ chồng lão không có một tấc đất trong làng, xin ở nhờ không ai nhận, vả ai người ta dám chứa cái nghề của lão, cái nghề làm săng buôn xác chết.


Cho nên hai vợ chồng khó khăn lắm mới xin được phép bọn cường hào để ra ngoài cánh đồng, dựng cái mái gianh kia bên con đường cái quan chạy xa tắp đến chân trời. Con đường xuyên từ làng này sang làng nọ, chạy men theo cả đường xe lửa, nhờ vậy mà luôn luôn có kẻ đi người lại. Họ qua đấy để đến các chợ, đến nhà ga. Lão Cù chợt nghĩ ra mối lợi: lão định mở thêm một quán hàng nước, hàng quà cho vợ bán. Nhưng ý định ấy vừa bàn bạc xong thì người vợ chết.


Kể sao hết thảm tình của lão trong cái đêm lão vừa canh xác vợ, vừa tự tay mình đóng cỗ quan tài để bỏ vợ và đem chôn. Mỗi một nhát bào đưa đi, lão lại dừng tay nhìn trừng trừng vào thớ gỗ trắng tưởng đến lúc thịt da người vợ sẽ thấm vào, dưới lòng đất lạnh. Mỗi một nhát búa đập thình thịch vào mảnh ván, lão tưởng như là đập vào những mẩu xương của vợ mình.


Chôn cất vợ xong, lão Cù lại chán đời, uống rượu. Rượu say, lão hát ngêu ngao một mình giữa cánh đồng mông mênh. Gió và lúa reo bên chân lão. Nước con sông đào Nguyệt Đức thờ ơ trôi không cùng.


Thằng con câm cũng đã lớn lên. Thấm thoắt Tôm đã mười hai tuổi. Nó gày gò, nhưng không bao giờ ốm. Phơi nắng cả ngày, tóc nó đỏ như râu ngô, da thịt quắt đi như con cá muối. Cả ngày hai cha con chẳng nói với nhau một lời. Bố, rượu say, lầm lì như những cỗ quan tài nằm đợi khách. Con thì chiều chiều chờ bố cơm rượu xong ngồi hát dăm ba câu dưới gốc cây đề, nó lại vác cái vó ra bờ sông ngồi đợi cá. Được cá, nó ú ớ reo lên. Người bố nhìn con bằng đôi mắt tội nghiệp. Bữa rượu ấy, người bố lại say và càng thấy thương thằng con tàn tật hơn. Cuộc đời tẻ nhạt của cha con lão hàng săng dầu dãi cùng năm tháng giữa cánh đồng như vậy, như hai lá cỏ khô hèn mọn.


Tết đến. Ai mà không đón tết. Lão Cù chớp chớp đôi mắt lèm nhèm nhìn hút theo thằng Tôm lẩn vào những con đường ruộng, lão chặc lưỡi lầm bầm:


- Ấy quên! Không dặn nó mua cái chân giò cúng mẹ nó.


Lão cúi xuống, chống cao cái liếp cho sáng. Lão khuân những chiếc quan tài xếp lên nhau cho gọn ghẽ, rồi lấy chiếc chiếu phủ kín.


- Tết nhất, họa có ai ra vào chăng! Bày sờ sờ những của này ra, người ta cho là gớm ghiếc.


Lão Cù nói một mình, dọn dẹp một mình, làm ra bận bịu. Mặt lão đỡ cau có, thỉnh thoảng cái miệng lão nhích cười trong bộ râu kín, rậm. Lão dán mấy cái tranh con mèo, con lợn, đây là phần tết của thằng Tôm. Còn mấy mảnh giấy hồng điều dài lê thê viết chữ nho, thì là phần lão. Lão đứng ngâm nga, chữ đọc được, chữ không đọc được. Nhưng lão cũng cứ gật gù, khen hay, phục thầy khóa ngồi bán chữ ở chợ Cầu Nôm là giỏi.


Thầy khóa là bạn thân của lão. Dạy học, học trò chán chữ, chán thầy, đành xoay ra nghề đi cúng. Lão Cù đã mời thầy khóa đến cúng ngày tứ cửu bà lão Cù. Lão nghe thầy khóa kể cảnh đời gian nan mà thương xót. Lão vỗ vai thầy khóa mà hẹn rằng:


- Tôi cũng nghèo như thầy. Thôi thì ta chỉ còn cách này có thể giúp nhau: bao giờ mẹ già của thầy trăm tuổi, tôi xin phúng cụ cỗ áo quan gỗ tốt.


Thầy khóa cảm động, đã khóc trên chén rượu, bữa ấy, được lão Cù gọi vào hàng mời uống nhạt với ngô rang.


Hôm nay ngày tất niên, thầy khóa làm đôi câu đối tặng lão Cù dán lên vách nhà chơi Tết.


Lão đang ngâm nga thì thằng Tôm về, đầu đội thúng gạo, đỗ, bó lá dong, hai chai rượu và cái thủ lợn máu rỏ ròng ròng.


Thế là cả đêm hôm ba mươi, hai cha con lão Cù ngồi canh nồi bánh chưng trong bếp. Thằng Tôm đến canh ba, không gượng được nữa, lấy mớ rơm trải ra đất, nằm cuộn tròn dưới chân bố ngáy khò khò. Lão Cù ngồi không nhúc nhích. Lão lắng nghe tiếng pháo giao thừa đốt bên kia sông, ở các làng xa xa.


***


Ngày mồng một Tết, lão Cù khăn áo chỉnh tề, thằng Tôm thì được mặc cái áo the vá đụp, cái quần chúc bâu mới kêu loạt soạt, hai cha con mang vàng hương vào trong làng lễ đình.


Đến cổng cái lớn, Tôm kéo áo cha đứng lại. Khốn khổ! Cả năm cha con nhà nó có vào làng làm gì đâu tuy rằng vẫn đóng, vẫn góp như mọi người. Ai cũng có ý gớm bộ mặt cha con nó. Người ta chỉ buộc lòng gặp lão, vào nhà lão lúc nào cần mua cỗ áo quan. Khi không ai lại dại dột vào nhà hàng săng! Huống hồ là ngày đầu năm mới. Gặp lão, người ta biết tránh đi đâu, mà chúc lão một câu lấy lệ thì còn gì ghê rợn bằng câu chúc: “Năm mới, chúc cụ buôn may, bán đắt, phát tài!”. Lão biết vậy, từ xưa đến nay, ngày tết không ai ra nhà lão, cha con lão cũng không muốn gặp ai, không dám vào nhà ai.


Thằng Tôm nhìn bố ú ớ chỉ tay ra hiệu. Nó như muốn nói rằng:


- Bố ơi, đi lối sau đình hơn, bố ạ. Như thế, chẳng ai trông thấy bố con mình.


Lão Cù nhìn con, chép miệng. Lão cho là phải, bèn lủi thủi đi quành ra đường khác. Đến sau đình, thằng Tôm nhanh nhảu xé cái lỗ hàng rào thủng do chó làng vẫn chui qua đó ra đồng. Nó xé cái lỗ to ra, chui vào trước, rồi đứng bên trong, nó dắt bố vào theo.


Còn sớm chưa có ai ra lễ. Phải đợi một lúc ông từ mới ra. Lão Cù to tiếng lễ phép chúc tuổi ông từ. Ông từ rút mảnh khăn vải đỏ ở vai lau râu, khẽ gật đầu nhạt nhẽo. Lão Cù bước đến gần, đưa cao cái khay vàng hương lên, trong đó đã đặt sẵn mấy đồng hào kền mới trắng nõn:


- Năm mới, gọi là có lá vàng thẻ hương ra lễ Thánh. Lòng thành, lại xin có chút quà mừng tuổi cụ.


Ông từ đổi nét mặt vui vẻ, từ chối lấy lệ vài câu, bỏ tiền vào túi, mở khóa cửa đình, thỉnh mấy tiếng chuông.


Lễ Thánh xong, lão Cù hoan hỉ vái ông từ. Cha con lão lại chui ra lỗ rào thủng sau đình. Về nhà, lão ngồi uống rượu. Thằng Tôm cũng được bố rót cho một chén. Rượu nồng, lần đầu uống đã ngấm say, mặt thằng bé đỏ gay. Bưng nồi cơm ở bếp lên, nó lao đao ngã đè lên nồi cơm, kêu inh ỏi như con lợn bị chọc tiết.


Lão Cù vuốt râu, cười khà khà.


- Con ơi, khốn khổ thân con, giá còn mẹ mày thì cha con mình đâu đến nỗi vất vả thế này.


Mắt lão lấp lánh ướt trong tiếng cười khô héo. Chén rượu run ở trên tay, lão khóc, ôm đầu Tôm vào cánh tay gầy mà khóc.


Ngày mồng hai, ngày mồng ba Tết vui như hoa cười, pháo nổ.


Túp lều gianh heo hút của lão già bán săng không có hoa, không có pháo, chỉ có gió mưa lùa vào, buồn như quán chợ hoang.


Lão Cù ngồi lầm lì suốt ba ngày xuân, không nhúc nhích, vò rượu vơi ủ trong lòng. Tôm thì ngồi co ro bên con sông, con sông đào nước lạnh chảy thờ ơ.


                                                      


Đăng Tiểu thuyết thứ Bẩy, số 403/1942.


Nguồn: Rút từ Bến đò Rừng. Tuyển truyện ngắn Ngọc Giao. Nguyễn Tuấn Khanh tuyển chọn. NXB.  Văn học, 03-2012.


www.trieuxuan.info


 

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Nhốt gió - Bình Nguyên Lộc 22.08.2019
Cái bẫy - Đỗ Trường Leipzig 11.08.2019
Ngoại tình tuổi 50 - Vũ Ngọc Tiến 30.07.2019
Ân nhân - Trisha Coburn, “Miss Macy” 27.07.2019
Vợ người anh hùng - Nguyễn Trọng Luân 09.07.2019
Chuyện gì xảy đến cho Quỳnh Giao? - Từ Thức 06.07.2019
Thế giới trong kính lúp - Thận Nhiên 04.07.2019
Quyền được rên - Lê Mai 03.07.2019
Đêm huyền sử - Triệu Văn Đồi 09.06.2019
G. - Võ Đình 05.06.2019
xem thêm »