tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 30561729
Thơ
23.07.2011
Đỗ Quyên
Buồn muộn cùng thế kỷ

"Cây thời gian lá đổ


Những mùa thu tiên tri"


Đ.Q.


Cách mạng gia Lenin không có thời gian để ốm!


Những nhà thơ dành thời gian để buồn


Cả những nỗi buồn muộn


                                    cũng cần


                                                vô ngần


Khi thế kỷ qua mặt mình


mỗi buổi.


 


Chương 1


ANH


Những người đàn bà phanh ngực


Mặc gió thời gian ào lên


                                    con tim họ


Con tim chật những tình yêu


                                    đóng và mở


Con tim mà những người đàn ông nằm ngủ


- những người đàn ông của họ và của những người thiếu phụ khác


 


Con tim làm vườn trẻ


cho những đứa bé trường tồn


- những đứa bé chỉ của họ


(Không thể là những đứa bé của những thiếu phụ khác)


Các thiếu nữ lấy chồng


Kén những triệu phú của kim tiền,


Kén triệu phú của óc khôi hài,


triệu phú của các tinh trùng,


của cái đẹp,


của sự mạnh bạo và hào hoa


lòng bao dung, hào phóng


cần cù và kiệm lời kín tiếng...


Nào


hỡi người nữ của ta


sao em không ai kén đấng hôn phu triệu phú của Thời gian?


 


Khi nào Thời gian tìm thấy mình trong tự điển của nữ giới


Kỷ nguyên mới bắt đầu!


                                   


Kỷ nguyên mới không từ cái ngày ấy của Chúa, ngày đó của Phật hay những ngày các cách


mạng gia tạo các chính quyền, những khoa học gia xây đắp điểm tựa xoay nhân loại


 


Kỷ nguyên mới rất thuần giới tính:


Là giống cái khi những người nữ bắt đầu yêu thương Thời gian


Là giống đực khi những người nam được làm chồng của Thời gian


Loài người, loài vật mãi còn trung dung tính


Thời gian không trung tính bao giờ!


 


Em đã lâu không một lời


dù bằng lời của gió


hay của bàn phím


Con sên thời gian chúng ta


không còn đường nào bò tới


Vầng trăng lẻ em nằm phơi cửa sổ


đã nhạt rồi. Ai thấy cũng mặc thôi


Ngày ngủ gật đêm đi tìm ánh sáng


Có lời ru rủ những giọt lệ rơi


 


Em có vòng thêm ba vòng đời nữa,


có con tim dư bên phải ngực nồng


Đời có thể thay - Thời gian luôn là vậy


Thu đã vàng vạn kiếp không phai


 


Không có những bình minh trốn tìm


kể cả khi mặt trời công cán


Mở lòng ra em


cho quá khứ-hiện tại-tương lai


hôn phối tự do


 


Có ai thương em hơn Thời gian không


mà em nỡ vậy?


Khi hai bàn tay chúng mình chưa một nắm sao trời chung rơi


 


Mai ngày


Mai ngày


Chúng ta sẽ có Những-Đứa-Con với Thời gian


Những Những-Đứa-Con của chúng ta với Thời gian


Hôn phối


cùng Những-Đứa-Con-Thời-Gian của những người nam, người nữ khác


Tự do


Bình đẳng


Khác thế hệ chúng ta và mọi thế hệ trước


Thời gian


là sự bình đẳng cuối cùng mà con người hân hưởng


là sự tự do cuối cùng ràng buộc con người


 


Tay em với ngang trời


Lá xanh


Những con đường anh đi một mình


Để có sự sống còn cho những dấu hỏi


Thơ anh viết không theo hàng lối


Ánh mắt buồn sẽ hóa địa ngục chăng


Đi xa nữa và đi xa mãi


Nơi nào cũng có Thời gian theo


Thơ có đốt cạn đi làm đuốc


Thời gian không khóc như tình


Cho cao nữa và cho sâu mãi


Bao giờ cũng có Thời gian theo


Tình dẫu rũ mình ở đợ


Thời gian không mướn bao giờ


 


Anh giăng thơ ra màn hình


Nơi xa đó em nằm phủ phục


(Có thể sau một ngày nặng nhọc


Cả không gian, thời gian nén đè)


Anh vẫn giăng thơ anh ra màn hình


Vào các website nào free hay rẻ nhất


Anh biết em vẫn nằm


như chú mèo khuất phục một mụ già


Chúng mình vắng Thời gian


sẽ như những câu thơ tiếng Việt không bỏ dấu


Nỗi hoang mang


Vô nghĩa lý


Chất đầy văn tự


Thời gian


Mẫn cán


Thời gian


Công minh


Tới từng dòng đời


bỏ dấu cho mỗi cuộc đời


cho mỗi cuộc tình


 


Theo bảng chỉ đường Thời gian


Sắp hết cả rồi những cuộc chơi tìm trốn


 


Sắp hết rồi


Đừng chạy nữa


đừng trốn vào những cuộc cách mạng part-time


đừng giơ ra cái mộc nỗi nhớ quê hương


đừng thủ thân bởi những cuộc tình đầu Ngô mình Sở


Chúng mình bỏ nước


là bỏ Thời gian


25 năm ngơ ngáo cái ngáo ngơ của những bài thơ không có dấu


 


Nếu không có những hạnh phúc đàn bà như em


sẽ có chỗ Thời gian gián đoạn


Nếu không có những người đàn bà khổ đau như em


sẽ tới ngày Thời gian hữu hạn


 


Không tìm được trên những sợi tóc đen mượt của em


đoạn nào Thời gian ngưng đọng


Trên thân hình trong suốt của em


anh không thấy Thời gian bị chặn


 


Không có vàng bạc cho em


Thời gian cho em cũng không


Chỉ có hàng hàng lớp lớp


những bài thơ chưa là của Thời gian


Là cho em


Anh dành tặng


 


Hôm nay anh đưa em và đàn bà


tới Thời gian


so sánh


Hoặc là anh phạm tội hai lần


Hoặc là anh trắng án


 


Em né mặt sau những trang thơ


cho cuộc đời hiện diện


Càng đi xa càng thấy tháng ngày đau


Lá rụng xuống không để người cúi nhặt


Chiếc cầu treo treo mãi tình nhau


Tay nữ em đong đưa sàng năm tháng


Bao đời trai lọt xuống đất dày


Nếu có phải tính sổ cùng ánh nắng


Chỉ ngang bằng một lọn tóc mai


Em rút đời anh khỏi ngăn kéo Thời gian


Khoảng trống đó kỷ nguyên không thể biết


Sao vẫn nổ trên trời sâu


Sau mỗi đợt chuông chùa


 


Những người già cũ lo ra:


Không qua đầu ngọn cỏ đàn bà đái


Những kỷ nguyên qua


Mai này


Trên ngọn Thời gian những người đàn bà ngồi


 


Hai kiếp chúng ta không cùng hợp đồng ở trọ


trái đất này


Kẻ quản lý vầng trăng người mua đứt mặt trời


Mỗi gánh nợ thế gian đều đấu giá


trên mỗi cột thơ tình


Thì vạn kiếp nữ nam kia


có thể thành hình


một trận tuyến của những trái tim rớm máu


 


Bàn tay ấy


vuốt cong người mỗi sáng


Bỗng xòe ra đợi kim ngày tháng đâm mình


Nhục thể


Xót sâu


Ngập ngúp


Oan hình


Ai sẽ thấy máu trắng tuyền đòi kiếp


 


Bão lệch


Người xô


Băng biển Bắc


Hàng Trung Hoa


Dịch chó Nam Dương


Sẽ có thể mây không còn nhẹ nữa


Bầu trời nhiều nỗi oan


 


Thì nữ nhi các em vẫn nhẹ giữ


Vạt áo làm duyên


Gió Thời gian


 


Có người nghiêng vai cười với mình


Răng hồng lóa lấp cả đường xanh


Có người nheo mắt dài hơn gió


Ngập tiếng lanh canh mình gõ mình


 


Mai hẹn ai về chơi với thu


Nắng qua bao vụ ủ lên lề


Lá đau trong gót chân kẻ khác


Ai sẽ về đây chơi với thu


 


Để thấy rằng trong nỗi thấu buồn


Thiên hà ngàn ánh vậy mà muôn


lòng nhân gói lại trong một sáng


vỏn vẻn nằm lơi dưới lá vàng


 


Để ngấm Thời gian ngấm Thời gian


trong ba ngụm nước của lòng khan


trong ba bước chân người không xứ


trong ba mùa không thu mênh mang


 


Chẳng quản đòn roi của phút giờ


Ta và tình vẫn mộng trong mơ


Hẹn thêm lần nữa cho trời sáng


Mai có còn đêm của đợi chờ?


 


Thì lại gieo mình lên ghế xưa


Thư vàng mỗi cánh lại đong đưa


Kẻ cười trong ảnh ta thì nấc


trên luống Thời gian trái lạc mùa


 


Lịch đó phơi phơi mỗi múi ngày


quả tháng cây năm trái lòng dày


Ha ha, ta gặm mình trong ấy


Thịt máu hay là gai đá đây?


 


Đi suốt tuổi em tàn bến bờ


Không còn quay lại những bài thơ


Thời gian vẫy cánh chào thiên địa


Em chào những thế kỷ rất xưa


 


Nắng vay nợ tiếng khóc những người đàn bà


Khi người đàn bà là em bước qua cầu hai thiên niên kỷ


Nắng trả một lần sạch nợ


Anh không là chủ của các tia nắng gần mặt đất


Không có đàn bà ánh sáng có thể ở tốc độ khác


Tâm tính và cơ thể phụ nữ sẽ làm ánh sáng khúc xạ, phản xạ


Không có đàn bà Thời gian có thể thêm chiều thứ tư hoặc chỉ có một, hai chiều


Anh không tin Chúa lắm sự tích xương sườn


Sao Ngài không chọn một trong năm giác quan người trai mà tạo?


Vặn lưỡi, móc mắt, xẻo mũi, nhổ tai, lột da


chẳng hạn


Anh tin anh hơn


Anh đã tạo ra nhiều em từ một anh


Em đọc thơ qua mắt anh


Nghe tiếng rên của dế bằng tai anh


Thử độ sắc lưỡi dao Thời gian trên da anh


Qua lưỡi anh em thấy đại dương nào đậm nhạt


Và biết sự chung thủy của đàn ông với cánh mũi của anh


Anh không tin vào giác quan thứ sáu


vì anh thạo tính toán


(Giác quan thứ sáu chỉ là trung bình cộng cộng trung bình nhân rồi chia đôi của năm giác kia!)


Em bảo chúng ta khi đủ vốn


sẽ sắm một lâu đài Thời gian bạn bè tới lui


thường trú


những nhà thơ


và những kẻ mắc nợ Thời gian


Cả hai chúng ta có những lần phản bội


phản bội mình, phản bội người kia,


phản bội không gian, phản bội quốc ca,


phản bội bến xưa, phản bội Chúa


Thời gian không nằm trong danh sách đó


Vì nó là Thời gian


Sự đẹp em mang trong mắt, trên tóc, trên bầu vú, dọc theo cặp chân


khiến anh mắc tội với năm tháng


Thơ anh và những giới hạn khác


cần những lâu đài rửa tội


Những người đàn bà bị ném đá


không thể chết ngay tại cổng thánh đường


Những người đàn bà bị thả sông


vẫn thoi thóp cho đến ngày tới biển


Thơ anh và những thứ gián đoạn và hữu hạn


có thể đột tử trong lòng em


nhưng sẽ phục sinh trong Thời gian soi rọi


Khi con chó nhỏ bỏ người đàn bà


trong một chiều thứ bẩy


tới cắn day dây giày người đàn ông phụ bạc


thềm nhà lạ sẽ đổ mồ hôi và khóc


Anh định nghĩa tình yêu mang giống cái,


trường hợp này


Người đàn bà trong ngôi nhà lạ


trong áo váy tới thay dây giầy


và vuốt ve con chó


Tình yêu ấy là giống đực -                                


Có những tình như thế tối tối ngày ngày


đổi giống số, đảo chức năng ngữ pháp


trong dòng đời trôi về phía trước


                                    Thời gian là con sông


Em ra buồng tắm mỗi đêm


tắt cho anh những giọt nước


                                    lách tách xuyên đầu vọc óc


Mỗi sáng sớm anh vẫn là người nhổm dậy đầu tiên trong hai đứa


tắt cho em tiếng chuông thúc gọi đi làm


Một đêm


Một sáng


Chúng mình hoán chuyển


Là khi kỷ nguyên mới ra đời


Ngày mai em sẽ thương Thời gian hơn


cả trong tiếng thét của Thời gian


mỗi sáng


Ngày mai anh lấy mỗi giọt rỏ xuyên đầu


làm tiếng kèn chiến thắng


Ta sẽ qua tiếp những khu rừng


trong đó nấm đã hai lần đội mũ


cô bé quành khăn đỏ không còn


con sói rình cũng không còn trong căn nhà gỗ


Nấm thâm niên sẽ hỏi rất nhiều


về một thời sự gian trá hành quân trên bàn tiệc


lòng thủy chung thoát y trong đáy cốc


xã hội không cần những bài học vỡ lòng


ngọn gió không cần nơi đến


bàn tay không biết hỏi chào


trái tim đỏ phải chọn nơi tá túc


mây không về vì vắng những vì sao


Em và những bạn gái của em


yêu giấc mơ đến chết


mà không bao giờ cưới hỏi những giấc mơ


cả đến ngày tận thế


Anh xin dựng cuộc tình tay ba mà ở đó anh rút xuống làm người thứ ba


Em - Thời gian - Anh


Hãy yêu đi em


yêu giờ phút


yêu tháng yêu ngày


hết năm, trọn thế kỷ


Thời gian không là giấc mơ


cho bất kỳ ai


Và cưới hỏi đàng hoàng


với anh là kẻ chủ hôn không từ được


Rồi anh cũng vậy với Thời gian


sau nửa đời yêu sống không giá thú


Con chung của chúng ta với Thời gian


sẽ là những đứa trẻ vạm vỡ


của Tự do


của Bình đẳng sẽ là những đứa trẻ duyên dáng


Hoàn cầu sẽ ế các cuộc chiến tranh -


cuộc chiến máu thịt hay cuộc chiến nước bọt, mồ hôi -


Tôn giáo quy về ba đạo chính: đạo Quá khứ, đạo Hiện tại, đạo Tương lai


Vì bị lột trần truồng


triết lý, chủ nghĩa chỉ còn biết che phần kín của mình


Môi trường, Sida, Mafia và Đói cũng bị kỷ nguyên Thời gian xếp vào hàng


chuyện nhỏ


Vấn nạn cuộc đời vẫn còn - dĩ nhiên - duy nhất:


Ai sẽ vô cùng hơn


Thi ca và Thời gian?


Như chuyện chúng mình


Anh và em -


ai sẽ yêu hơn?


                                                           


Những trận mưa rào Bắc Mỹ không kỳ thị


nước mắt của những người phụ nữ da mầu


Mưa dài


cho mắt ai sâu


cho vai ai nặng những chiều thiếu quê


Những người phụ nữ di dân khóc để ngày kết thúc


trong khi những người phụ nữ bản xứ làm thế cho một ngày lên


Cái bồn tắm khóc để không ai còn bứt rứt


Keyboard khóc cho dân chủ thành hình


Tờ lịch khóc thì đời mới hết những thằng đốn mạt


Chiếc bút không khóc đến khi giá nhà chưa giảm


Ngày mai không bao giờ khóc cho ngày hôm nay


Chúng ta có còn khóc sau khi Thời gian là chủ nhân ông của vũ trụ  này?


 


Nằm kín trong khung hình tấm ảnh nhỏ


không đòi trạng thái nào khá hơn thế nữa


Ngoài kia xe đi người về


nắng yếu quá và mưa lần lữa


 


Để cho tim vào tầm sâu


của những tháng năm trong ngục thất


Hãy nhìn hoa nở khi bạch nhật


và cười với gió nổi trong đầu


 


Mặt đồng hồ méo nên Chagall


bị Thời gian trừng phạt


Ông còn có thể thành thần


Nghệ thuật là trò phiêu lạc


 


Kể lên những gì đã có


Sử gia làm vậy để đời


Dự phóng những gì sẽ có


Thi nhân làm vậy mà thôi


 


Những gì đang có thì mưa


và nước mắt người đã nói


trong trời xanh và trên đất


đen này đang có những gì


 


Mỗi khi qua dòng suối cạn


trên xa lộ nơi phố phường


Lòng ai kia có nặng


Thời gian ở đó như ngưng


 


Câu hẹn khô trên phiến đá


Bàn chân vết trổ lời nguyền


Sợi tóc xanh không bạc nổi


Nước không còn cầu im


 


Mà bao dòng đời không mắt


đi qua đi qua đi qua


Một sáng có người hành khất


thả đồng tiền cho tương lai


 


Người nữ tóc dài hơn cả


quá khứ buồn lan xa


Chiều về tìm con sau cửa


không cười không khóc căn nhà


 


Khí tràn trang giấy ngỏ


Tờ báo đóng cửa gió vào


Ta còn ta là một


Không gian trống thét gào


 


Vì sao ngày mai sẽ thiếu


bóng đàn bà trên đường


với chú chó con chạy trước


mẩu xương quá khứ chân tường


 


Lon bia đến thời vẫy cánh


Đậu lên môi kẻ thường


Câu hò Nam Ai hạ xuống


Thềm kỷ nguyên bàng hoàng


 


Từng nút cúc tung từng nút


Tìm gì sau bức tranh


Thân em ngục biếc


Một ngày hóa sống tay anh


 


Lối quen mòn thêm lần nữa


Người yêu yêu tới cuối đường


Gót nhỏ đau không bật tiếng


Sấm là sấm của trời xanh


 


Nụ cây không hoa đỏ


Trỏ lên một nét thanh


Nhà đêm không khách hẹn


Vắng cong ngọn đèn


 


Xuôi về nơi cao gió


Hai người hai cái sầu


Đám trẻ cầm thước kẻ


Đo Thời gian dài lâu


 


Thơ tự do không muốn


Lục bát cũng chối từ


Tình hai người đó đã


Viết ra bằng chứng thư


 


Thời gian chạy làm lề


Không gian thành giấy phẳng


Khổ đau trong câu chữ


Hạnh phúc hiện ra hình


 


Đính lên vạn cây rừng


Một tình yêu thời khó


Khi lá thu đổ dồn


Những thời son sẽ nhớ


 


Ngựa vàng theo tay gõ


Trống thế gian trở về


Ai là người lên tới


Cổng trời mà ham chơi


 


Người quên những cái qua


Em quên điều hiện có


Anh quên gì sắp tới


Ta hòa úm ba la


 


Mũi tên này bay ngang


Riêng một em dừng lại


Người như còn quá giang


Anh theo cùng tới cuối


 


Chẳng súng dài mũ đỏ


Bến tàu và câu ca


Vạt áo có nụ hoa


Nở ra từ nước mắt


 


Mây dài như ai khóc


Khoanh khoanh một chỗ nằm


Trăng có quyền đi ngủ


Anh về trời khi không


 


Nóc nhà thờ hiện sóng


Chuông động mỗi cánh buồm


Người nằm yên đáy biển


Ba vạn ngày không tan


 


Văn minh và Văn hóa


Hai thằng bạn một thời


Giờ Văn minh lên núi


Văn hóa nằm nhà chơi


 


Thời gian cưới Văn minh


Lòng còn thương Văn hóa


Những cuộc tình tay ba


Thế thời nào cũng có


 


Mẹ, em và con gái


Cuộc chạy tiếp sức dài


Không gian thì trống mãi


Thời gian là mãi đầy


 


Thời gian thì vui mãi


Không gian là mãi buồn


Núi một mình núi đứng


Sông một mình sông buông


 


Sông là em sông động


Tĩnh núi đó là anh


Thời gian em cuồn cuộn


Im lìm Không gian anh


 


Yêu thương bằng câu chữ


Ghét bỏ bằng súng dao


Trái tim nào hai nửa


Đen đỏ đều nhau sao


 


Em không thể delete


Click một duyên tình


Thời gian làm trí nhớ


Trí nhớ làm công bình


 


Nhớ sao bằng dấu hỏi


Giận như dấu chấm than


Chấm lửng là hoang mang


Đợi chờ trong dấu phảy


 


Lửng lơ làm chấm phảy


Dấu chấm đôi nhiệt tình


Gạch nối cho anh minh


Điều gì là chấm hết?


 


Câu này sang câu tiếp


Hàng xong lại tới hàng


Có bài thơ Thời gian


Có trang đời nhân thế


 


Có nẻo đường cong mãi


Rẽ nhánh vòng eo ai


Bước chân nào đi hết


Bàn tay sao nối dài


 


Cuối tuần này không biết


Trời mưa nắng ra sao


Đi xa hay ngồi lại


Xem đời trôi thế nào


 


Cuối tháng này lấy quẻ


Thảy đồng trinh lên giời


Trúng mặt trăng thì khóc


Trúng mặt trời thì cười


 


Cuối năm này lên núi


so thân cùng đất trời


Cuối năm này ra biển


sánh mình với ngàn khơi    


 


Tiên sư các tháng năm


không ở trong trời đất!


Bá ngọ những trời đất


ở bên ngoài tháng năm!


 


Lời lỡ chửi thành văn


Dẫu trời tru đất diệt


Cũng dành cho một ngày


Trang giấy này đợi chết


 


Một ngày em vượt thoát


vòng chữ nghĩa không anh


Lời thơ ngân theo mãi


Lượn thành núi mồ xanh


 


Có tìm về cho anh


Nụ hôn thời thổ tả


Hai đứa yêu như là


thiên địa hồi hoang dã


 


Có tìm về cho anh


Ánh sao sâu xó bếp


Cha không nỡ khơi thêm


Mẹ chẳng đành thắp tiếp


 


Có tìm về cho anh


Nắm cơm khô sũng nước


Người nhắm mắt còn nhường


tới những người muộn chết


 


Có tìm về cho anh


Dòng sông xanh đỏ máu


Bao đời bao thời


Đất dày thấm mãi


 


Có tìm về cho anh


Ngọn cờ neo dải áo


Ngựa hồng đáy ly trà


Cơn mê đầu lâu trắng


 


Tìm về tìm cho anh


Cát bụi trong vàng đá


Không gian trả thời gian


Điều đã không được giữ


 


Tìm về tìm cho anh


Dòng âm thanh xưa khuất


Cây guitar muốn dành


Cho xứ nào trẻ nhất


 


Tìm về tìm cho anh


Góc sân nằm đợi bóng


Cây cao với mình thôi


Không ai cao với đời


 


Tìm về tìm cho anh


Buổi party dang dở


lẫn trong nắng trong mưa


em - hòn than không đỏ


 


Tìm về tìm cho anh


Người đàn ông nào hỏi 


Thị Lộ hay Thị Mầu -


Thị nào làm ta đau?


 


Tìm về tìm cho anh


Người đàn bà nào hỏi


Tráng sĩ hay thi sĩ -


Sĩ nào vì ta đau?


 


Tìm về tìm cho anh


Chàng trai ôm đàn hát


Tóc dài quá ngày mai


Tiền hôm nay đã hết


 


Tìm về tìm cho anh


Thiếu nữ làm nên tranh


Mắt huyền còn tháng năm


Chuyện tình nay đã cạn


 


Anh còn lại một ngày


Chờ em và đợi chết


Không gian giấy trắng đầy


Thơ tha hồ mà hát


 


Anh còn lại một ngày


Sống những ngày qua cũ


Chắc không kịp đến giờ


Lưỡi hái kề sát cổ


 


Anh còn lại một ngày


Sổ đời đây để ngỏ


Nợ tha nhân đã nhiều


Và nợ mình hết thảy


 


Anh còn lại một ngày


Hai tư giờ khép kín


Đám khách văn tới tìm


Gõ cửa quỳ tế sống


 


Anh còn lại một ngày


Xòe tay nhìn tam thế


Nam mô a di đà


Chớp mắt là dâu bể


 


Anh còn lại một ngày


Giữ tấm màn đời mở


Giờ hai nhăm đây rồi


Em sẽ là khán giả


 


Anh còn lại một ngày


Hoa tới giờ hoa nở


Hương tới thì hương bay


Hương hoa không đợi ngày


 


Anh còn lại một ngày


Khóc những người đã khuất


Mai thân xác không còn


Sẽ chẳng còn nước mắt


 


Anh còn lại một ngày


Cười những người đang sống


Mai dương thế có về


Cũng chỉ là hồn vía


 


Anh còn lại một ngày


Chọn làm đe làm búa


Thác là thể phách rồi


Búa đe gì cũng rứa


 


Anh còn lại một ngày


Đọc những pho sách dở


Hò dô ta đi nào


Núi chữ rồi sẽ lở


 


Anh còn lại một ngày


Yêu những người không ghét


Giận những người chưa thương


Trái tim này chật hết


 


Anh còn lại một ngày


Tạ những lời lỗi hẹn


Quân tử sống nhất ngôn


Thác thì đành ôm hận


 


Anh còn lại một ngày


Tạ những điều lỗi đạo


Giữa trời đã làm trai


Hổ danh khi về đất


 


Anh còn lại một ngày


Nhìn chúng sinh nhân loại


Xưa hạ mục vô nhân


Nay thảy đều vĩ đại


 


Anh còn lại một ngày


Đếm tóc mà nhớ mẹ


Đếm râu mà nhớ cha


Một ngày anh còn lại


 


Anh còn lại một ngày


Thảo cho con hàng chữ


Ngày nào con đọc ra


Sẽ thấy điều sinh tử


 


Anh còn lại một ngày


Mà Đông phương xa quá


Ơi Đỗ Quyên mãi là


Cánh chim buồn không xứ


 


Anh còn lại một ngày


Chờ em và đợi chết.


 


Chương 2


EM


Những người đàn ông yêu nhiều không thể là sản phẩm riêng (và đầu tiên)


                                                                                                            của Chúa


Là hệ quả của đàn ông (bình thường) và đàn bà


Họ sinh ra sau cả đàn bà


 


Đàn bà không có bốn loại như thế này:                                 


Những người đàn ông yêu nhiều, những người đàn ông yêu bình thường, những người đàn ông yêu ít và những người đàn ông không yêu.


 


Những người đàn ông yêu nhiều


do Thời gian bằng chất lượng đàn bà họ yêu


do Không gian bằng số lượng đàn bà họ yêu


 


Những người đàn ông yêu bình thường


do Thời gian bằng chất lượng đàn bà yêu họ


do Không gian bằng số lượng đàn bà yêu họ


 


Không gian và Thời gian ở chỗ xương sườn khuyết của những người đàn ông yêu ít


 


Những người đàn ông không yêu Không gian và Thời gian là tất thảy


những gì ở họ


 


Nếu toàn thể những người đàn ông trên thế gian trong một phút nào đó


 đồng tâm cùng không  yêu


Không gian có thể cô lại nhưng thời gian không có cớ gì ngưng lại


 


Trong người nam giới Không gian và Thời gian đảo sắm các vai khác nhau


Cho tới buổi một người nam giới trở thành đàn ông


Thời gian là nô lệ cho Không gian


Thời gian là chồng của Không gian cho tới ngày người đàn ông không ở cùng cha mẹ


là vợ cho tới khi anh ta ở chung với một người phụ nữ


Khi người đàn ông không còn làm ra những đồng tiền cho những người đàn


bà và những đứa trẻ của anh ta, Thời gian là chủ nhân ông của Không gian


 


Họ dùng lưỡi làm vũ khí với sếp, dùng những bước chân trước cảnh sát, trí óc với nhà cầm


quyền, những bàn tay xòe ra với bạn bè và nắm lại với kẻ thù


Trái tim của họ không chỉ có hai trạng thái như vậy với phụ nữ và trạng thái thứ 36 là cái đàn


bà ấn tượng đầu tiên


 


Những người đàn ông yêu nhiều nói đến trái tim của họ


khi nó đi vắng đâu đó


Trái tim người đàn ông không có cửa chính và rất nhiều cửa nhỏ


Ngọt ngào hay cay nghiệt, lời nói của phụ nữ đậu trên các ô cửa ấy


Gió bão cuộc đời lùa từ cửa nọ sang cửa kia


Chỉ trí óc đàn ông là tan tác với bão đời và những lời nói phụ nữ


 


Muốn kéo dài Thời gian họ đốt thuốc lá, thuốc phiện, ưa tụ tập đấu khẩu


Họ uống rượu để Không gian hẹp lại


đáy ly là vũ trụ


và chai rượu là cả túi càn khôn


Trà đã hòa giải Không gian và Thời gian ở họ


Trong đàn ông đàn bà là phép đánh tráo Không gian và Thời gian


Họ thích gây chiến để chứng tỏ Không gian không nở quá bắp tay


và Thời gian không vượt quá con cu của họ


 


 


Khi anh ngồi xuống với nỗi buồn hay ra đi với cái bại


Giang san có thể đông lại


Thơ sắp đến thời chảy ra


Anh đừng bắt em phải chờ


qua kỳ thấy tháng kế


của em


 


Chúng em - đàn bà - thời nào cũng thế ở nghệ thuật làm đàn bà là nghệ thuật chờ


Các anh không có một nghệ thuật riêng cho đàn ông


(Chiến tranh, đánh lộn chưa thành một nghệ thuật)


Hai chúng ta chung một thứ nghệ thuật lựa chọn


 


Nếu anh không hiểu cuộc đời


qua những trang sách mỏng


theo những vòng eo khẹp lép


trên mỗi phiến đá thành phố cổ hơn cả cỏ cây


thì cái người đàn ông của anh đã tự sát


ngay sau khi anh bỏ lại chiếc ghế đá có người đang cúi đầu cười ngất


 


Chuyến xe buýt dài nôn nao


Trước khi đứng lên cô gái choàng người áo lớn


Lấp  đi hai vùng trắng thắp sáng


Nốt tàn nhang nâu cháy mắt anh không?


 


Anh định danh trên cơ thể em theo ba chiều thời gian


Quá khứ - Đôi mắt


Tương lai - Bộ ngực


Và hiện tại là những gì còn lại


Những người đàn ông dễ thống nhất nhau ở quá khứ  và tương lai của


người phụ nữ của mình và mâu thuẫn nhau về hiện tại


Ai đàn ông hơn ai là ở sự định danh đâu là hiện tại trên người phụ nữ của họ


Cuộc chơi này không do Chúa sắp bày


Phật càng ở ngoài


Phụ nữ chúng em chỉ là khán giả


Các anh bày đặt cùng nhau chí cha chí chóe


Thôi, em về dục con làm cơm


Anh nhớ về ăn mà chơi tiếp hiệp sau


 


Xe vẫn đổ những hàng ngang qua phố


Cây phi lao già đứng giữ Thời gian


trên mỗi trái cây những cậu bé nhặt gom


về đốt lửa hơ ấm bàn tay nhỏ


Mai lửa trại nhạc lại bùng lên nữa


Cây phi lao già vẫy tiễn với cành khô


Anh sẽ thấy bên hồ tháng bảy


Em phơi mình trên những nhịp ca


Anh sẽ thấy một rừng công viên ngây ngô


Chứa chấp những sinh linh chốn chạy


Khỏi Không gian cháy cạn đàng sau


Ngóng bắt Thời gian phía trước ngoài tầm với


Bi hài kịch cổ điển cho thời hiện đại


Trán anh những vệt đậm dài


Tóc anh ba màu trộn nhộn


Bụng anh đồng hồ cát chảy


Em biết trái tim anh còn đỏ những khi


những khi em phơi mình trên mỗi dòng thơ anh viết


 


Em biết anh từng ăn nằm công khai, từng cưỡng hiếp âm thầm nhiều người phụ nữ khác trên


từng lụn tóc, mảng da, thớ thịt của em


Và em lấy đó là một hạnh phúc ê chề nhất ở một người tình, người vợ


Những người đàn ông đã rất có thể khác nhau từng cá thể


Còn những người đàn bà là một trong tổng thể


Chúng em phải cộng sinh


trong những hợp đồng Chúa bắt ký


từ những cuộc tình riêng rẽ


Kỷ nguyên mới - Hợp đồng mới -


Cần chưa?


Em chưa thấy mình ủng hộ


 


Với Thời gian và với nguồn tinh trùng


Chúng em biết các anh hào phóng nhất


Cả hai thứ trời cho không hoàn lại


Chúng em tằn tiện từng đồng xu cho đến mỗi mớ đàn ông


Các nụ hôn chúng em đều đánh số


 


Em biết anh có thể nằm đó hàng thế kỷ


Với một ly bia kiểu Thạch Sanh


một nắm triết lý


Kèm một ít ái tình


Cùng cây súng


Mà thành thơ mà thiết lập chiến tranh


Mà dê gái mà làm tăng dân số


Mà coi những trận đá banh liên lục địa


Mà tráng ca tiếp tục yêu em


 


Em biết anh sẵn lòng đi xa


Mỗi câu chữ có số đo hải lý


Mỗi bến tàu đã neo lời ao ước


Mỗi cái nhìn mang một áng mây


 


Em biết anh không để thành những chiếc xe hơi


bắng nhắng chạy giữa những trời mưa đổ


Cây si đầu làng ngày đó


khóc thành lời buổi anh bỏ mà đi


 


Em biết anh không chọn ngày về


Với em và với những gì ngoài anh còn lại


Giang san đó chẳng cản chân anh nổi


Mái nhà buồn đừng đợi gọi tên


 


Em biết anh có thể ngồi lặng


hàng giờ


trong tiếng con khóc


Câu thơ một bạn văn khúc khắc


Gạt núi ra


            Anh sẽ chồm lên


 


Em biết anh không chọn ngày buồn


trong một kỷ nguyên buồn là nét chính


Chúng em mà cũng buồn như các anh nhỉ?


Ừ, thiên địa này nạn hồng thủy lại qua


 


Em biết thơ là bể khổ


biết anh yêu thơ là khổ


biết em yêu anh là khổ


và biết anh yêu em là khổ kép khổ đơn


 


Mai


chúng ta sẽ chia tay


Hai đứa về hai miền ký ức


Trên cùng một chuyến tàu


Ga trước ga sau xem đứa nào xuống trước


 


Hành trang của anh em soạn sẵn


Anh chỉ việc mở ra


Trừ những trang thơ


Em biết mình không phải là động cơ cho thơ của anh phụt lửa


Có khi một câu "Chó chết!"


đã làm thơ anh quẫy muôn lần


Có khi chỉ hắt đi trong ly trà đôi hạt bụi


là con tàu thơ anh lao


 


Hành trang của em


dĩ nhiên


có anh và những lời anh dặn


(Thửa sẵn cho anh chiếc quan tài buồn


phòng khi anh và thơ anh lâm nạn)


 


Chúng em biết các anh có một núi căm giận


hiển hiện cùng một trái tim


Hình như các anh yêu thương ngày chẵn giận căm ngày lẻ


Hình như đến chốn này các anh giận đi nơi khác lại thương


Sự căm thù có tính đàn bà không làm nên chấn động gì hết cả nếu không


có những thùng thuốc nổ căm thù cánh đàn ông tích tụ


Chỉ là mồi lửa rơm


Sáng danh Chúa chúng em sám hối


Tình yêu của các anh không rửa sạch vết bẩn từ sự hờn căm


(Các anh yêu thương tới nỗi nào cho bù một cuộc chiến Chechnya cỡ nhỏ?)


Trí tuệ các anh không được tưởng thưởng khi mà sự phản bội gái trai của


các anh tanh tưởi sặc mùi


Cơ bắp đàn ông có lẽ không nên có vòng nguyệt quế ở bên vì các tệ lười


nhác, bê tha, vũ phu... các kiểu


Các anh đã hết Thời gian


Thay anh


Sáng danh Chúa em sám hối


                                   


 


Anh của em


Dù anh thuộc về tập hợp các đàn ông công và tội phải còn ngày xét xử


thì riêng một anh vẫn trắng án trong em


Dù có một ngày một nơi chúng mình hết mọc mầm yêu thương


Dù có một nơi một ngày giữa chúng mình hiện ra con quỷ căm hờn


thì riêng một anh vẫn trắng án trong em


Mỗi kiếp em chỉ có một người đàn ông hân hưởng điều vậy


 


Anh của em


Ta chưa kịp hẹn ngày gặp lại


chưa kịp định nơi chốn sẽ về lại cùng nhau


Trái đất này chuyến tàu nào cũng vội


 


Anh của em


Những người đàn bà khác sửa soạn cho anh những gì


ngoài trái tim bầm tím


thể xác rũ rượi


những câu thơ dở dở dang dang


 


Anh của em


Bỏ lại nắng hồng ta đi


Bỏ lại mưa dài ta đi


Bỏ lại những đứa con có tuổi


Ta đi bỏ lại sau lưng


Những gì Thời gian không cho phép


 


Anh của em có biết


Bao nhiêu lần đi đổi lấy một lần về


Số kiếp này có lẽ chúng mình đi không hết


 


Các anh có biết


nụ hôn của chúng em có thể quay lại tìm chủ cũ


trong một ngày Thời gian làm thinh


 


Các anh có biết


hàng rào nhỏ nở mùa xuân một sáng


đàn bà xuân muộn tới một lần


 


Các anh có biết góc đường xó xỉnh


Cô gái hành khất mù che ngực lặng im


bên cạnh tờ tiền đầu tiên vừa có được


rách một bên


 


Các anh có biết đàn bò vàng cúi đầu gặm cỏ


nghĩ gì chăng? "Tồn tại hay không...."


Sớm mai có thể cái sọ đó


Đủ mười nhát búa bổ lên


 


 


Các anh có biết hay các anh không biết những gì xảy ra trong và ngoài


phòng ngủ, trong và ngoài phòng tiệc, trong và ngoài hãng xưởng


cũng vậy đối với chúng em


Đàn bà con gái thì trơ với những gì đàn ông biết


dù quả thực họ tiểu tiện cao quá ngọn cỏ nhiều chục lần


cũng vậy


Mỗi cái biết của người đàn ông trí tuệ chỉ dính máu ăn phần


của Tâm hồn và Thời gian


Phụ nữ thương cái-không-biết ở người đàn ông hơn cả


 


Khi phụ nữ cúi xuống núi sông hiện lên


Mà các anh chỉ nhìn thấy thịt da


Mắt các anh không quá tầm mắt


 


Khi phụ nữ đi và đứng mây trời xô lại


Đàn ông chỉ nghĩ tới một chỗ nằm


Các anh không cao lớn hơn thân xác


 


Khi tay chúng em vuốt ve các anh ở chốn đông người


Mắt nhìn tìm người đàn ông khác


Các anh cũng không thể biết


cho đến khi bàn tay ngừng vuốt


Những con thú ăn đêm hay kiếm chỗ có người


vứt ra các đồ ăn mầu mỡ


Chúng dừng lại trước một đôi tình muộn lõa thể trong xe miệng tóp tép bọt mơ


Cả khu rừng non trỏ lên trên trời đêm bằng sự vu vơ của những cành khô và của nóc những lều


chất đầy những kẻ bỏ thành phố trong một ngày hè nhiều vội vã


Đống lửa trại còn một con cá quẫy và một khúc xương của con cá chưa cháy


Khói vương những trang nhạc Trịnh Công Sơn


Lời thơ của các anh không thể


ủ như than lửa


nếu phụ nữ không rỏ những giọt lệ của Thời gian


 


Em hiểu vì sao mái tóc em bỗng đổ nghiêng xuống một bên mặt


thành dấu cong tuyệt hảo


Trong khi lời thơ anh vẫn tuôn đổ về mọi nơi nào không có em phong tỏa


Thơ đọc trong đêm của những người đàn ông và đàn bà


Nhạc ngân trong rừng của cây và những cơn mưa không xuất xứ


Em vẫn nhìn anh bằng một bên mắt có vầng tóc quấn


nghe tiếng đàn bằng một bên mình uốn cong hơn cả cây đàn


và khơi lửa bằng một bàn tay không phải để vuốt ve


Chú chó hoang sủa xua đàn muỗi


Thung lũng sắp còn bao nhiêu đêm nữa vắng chúng mình?


 


Đống lửa ngồi thấp xuống nhường đêm đang chậm đến với từng thớ thịt


Có thể anh không biết lúc nào đó là mấy giờ


và vẫn biết em bắt đầu nghiêng mặt


 


Hai ta nằm đây mà hai nửa trời không gặp nhau


Cây đàn tựa một thành ghế và cong bên lửa lạnh


nói những âm thanh với đất trời


Đánh đuổi muỗi và em tự hỏi "Tiếng gáy của đàn ông các anh có thể dùng


làm gì?" trong những đêm Thời gian không tham dự


 


Tựa lên ngực chúng em


Hỡi cặp mắt của các anh


Đừng để Thời gian xâm lấn


Những chiếc áo ngực không thể bay nếu vắng cặp mắt các anh


Ánh nắng hè này sẽ hỏi nhanh mùa hè trước một kinh nghiệm riêng


 


Ngay bên em anh có cuồng lên không trước một người đàn bà mới


Cô ấy nhìn anh bằng cái nhìn nguyên thủy của hai giống khác nhau mà em


bị mất từ ngày về anh


Lá rừng không mang cho người những địa chỉ mới


Ta tìm một nơi gửi những buồn vào


 


Đuôi mắt nhỏ kia đang làm anh tan rã


Anh bên em mà như bên vực vậy sao


Nếu anh đổ ngã ai sẽ ra làm chứng


Con sóc đã chạy xa đuôi vểnh cành cao


 


Hai cánh tay trần kia sẽ vo tròn hết cả


Sự thanh lịch của giới đàn ông


Nắm giấy chờ vô túi rác


Suối nước buồn chẳng muốn chảy tuôn.


 


Em về rừng lần này có anh


Trong mùa hè rộng lớn hơn cả ngôn từ anh đang tung vãi


Mùa hè trước không anh


Mùa hè hẹp như lòng con suối cạn


 


Ai cũng có trong đôi lứa của họ một sự đơn lẻ tối thiết


mà anh gọi là văn hóa lứa đôi


Hai cái toilet công cộng trong rừng xanh kia có gì ở giữa?


Mấy ai đặt câu hỏi này sau khi khoai khoái đi ra khỏi nó


 


Chỗ rách ở đầu gối cái quần jean


Mặt hồ nổi những chiếc thuyền nhỏ


Có hai người nằm nhìn trời qua rặng cây khẽ cất tiếng


Câu đồng dao vòng quanh thành một vành đai


 


Trong những người đang bơi kia ai là ai


Gió trưa cao mấy tầng


Xe vẫn đưa người tới nữa


Thuyền và phao đã bắt đầu buồn


 


Trốn Không gian này sang một Không gian khác


Không có gì oanh liệt


Có hai nhà neo trại từ tuần trước


Những đứa trẻ đang mè nheo với rừng


Không sao chạy khỏi Thời gian của chính mình


 


Tỉnh giấc chàng trai hát đêm trước nhìn ra đống lửa tàn


Cây đàn và chàng trai là hai bầu trời màu khác


như anh và em những ngày mới yêu


Đám lá khô đang chuyển dần thành đất


Trong rừng em hiểu anh không bằng rừng


không bằng em


mà bằng những người đàn bà khác


Ở thành phố chúng ta không có rừng đã đành


không có mình


cả đàn ông lẫn đàn bà không có


 


Anh cứ việc nghĩ về những người đàn bà khác không có trong rừng


Các đống lửa kia không bao giờ mất


Một ngày nắng


Có người tiều phu đặt lên đó những cụm cây


 


Những viên sỏi lăn tăn bên lề đường


Chứng kiến nhiều cuộc đen đỏ của con người với thiên nhiên


Sóng sỏi đưa đẩy thuyền người


Trên con sông trái đất


 


Rừng non hơn cả một thế kỷ


Chúng ta đã hết nơi chọn chỗ cuối cùng ở hoang


Sau hồi trống trong mơ em tỉnh


Không còn gì trong lều ngoài em với một khúc xương


 


Cặp mắt đuôi nhỏ kia đảo anh một vòng quay buổi sáng sớm


Đêm qua ngủ anh không tay trong tay em


Trái tim anh úp nghiêng xuống đất


Qua khe lều hở tim em nhìn đáy trời đen


 


Ráng đỏ chiều xen lẫn tán cây


Ai thấy hết một ngày


Người đó thắng cuộc


Trong cuộc thi tiếp sức


Về Tương lai


Rừng không sao hiểu được những chiều


nếu người còn xa lánh


Em mượn màu hồng mây mượn của hoàng hôn


làm thuốc ngủ đêm nay


Anh còn say cái quyến rũ trần gian


mang chúng vào ngày mai khi trở về thành phố


Những ngón tay đó sẽ còn giương vuốt nữa


trong đời đàn ông anh mang


Sẽ có ngày những ngón tay đó thăng thiên


để đàn ông trong các anh đi hết vào lòng đất


 


Một ngày rừng không giống một ngày thành phố ở chỗ Thời gian và Không


gian, đàn ông và đàn bà mang những chức năng không ngờ được


Em không soi mình trên mặt đồng hồ khi anh bỗng biến mất


trong cây


trong đám đàn ông cởi trần


trong mặt hồ


và trong đôi mắt đó


Những chú hải âu mang biển vào nóc lều


Cánh xoải hết chiều


Ở rừng không một tiếng khóc nào


Trẻ con cũng không có thì giờ để làm cái việc không đúng chỗ đó


Phụ nữ lo chăm sóc da và cười những chuỗi cười vô cớ nhất cho bõ tiền


và công sức cả một năm chuẩn bị


Trong rừng


Hãy khóc đi những người đàn ông


Rừng là môi trường vô tội vạ cho những tình cảm ít chính thống


 


Anh mang những trang thơ từ đô thị vào rừng


Để những người đàn bà không phải là em ở lại


Đây là một cuộc di cư chỗ nằm


cho anh hay cho thơ?


 


Em nghe anh mở mình theo mỗi dòng chữ


Thi ca là con sen trong các ngày rừng chúng ta


Nếu được hóa thân nó có thể chọn các lon bia


Em thương thi ca hơn là giận 


Đó là đại công ty của linh hồn anh mà em cổ phần chưa quá bán


Mặc anh và các lon bia


Thi ca có vận trình


Mang từ thành phố đến các khung sườn


Thi ca tìm ở rừng các hình ảnh tình tiết


Trong cây đàn bỏ quên có đống lửa nhớ dùm


Trong ánh mắt đuôi dài lách lá tìm anh


Trong tiếng sỏi gọi đất trời


Trong con tàu không neo bến nhỏ


Như em tìm ở anh các khung sườn


Như anh tìm ở em các chi tiết


Chàng trai bỏ cây đàn


bàn tay bắt đầu rớm máu


Nhạc chết tạm chốn này


Thơ đòi sống tiếp


 


Cơ bắp nhũn


và đầu rỗng


Anh cầm bút hay gõ keyboard


cũng không chạm được tâm hồn


Như không chạm đến điểm yêu của em khi cả hai chúng mình quay mặt về hai phía 


Những bài thơ nhũn và rỗng của anh em giữ sau nhiều ngày mai trao cho lửa


Lửa rừng vào thơ về phố


Kéo dài làm rộng thơ anh


Cây guitar và chàng trai ở lại


Rừng nuôi âm thanh hoang


 


Đây là dịp sánh so hai thứ vô cùng: thơ và rừng


Rừng cỏ cây, suối đồi


Thơ chữ câu, âm nhịp


Mỗi bài thơ là một cánh rừng hay mỗi khu rừng có thi ca trên nó?


Thi sĩ không trả lời


Tiều phu không thể nói


Có thể trả lời là những đôi tình nhân úp ngực vào nhau nồng giấc bên đống


lửa trên thảm cỏ góc rừng sau khi trao nhau những câu dòng thơ của


thi nhân và trao cho lửa những khúc cây tiều phu vừa đốn hạ


Và họ cũng không nói bằng lời


Anh và em


hãy cùng nhìn vào mắt họ


nhìn vào làn da họ


nhìn vào tấm thân trắng trần họ đậy cho nhau


nhìn vào những đứa trẻ con của họ sinh ra qua mỗi cánh rừng, trong mỗi


câu thơ


Để biết những vô cùng


 


Có những hoang tàn sống đọng rất lâu


Đống lửa cũ kia bao lớp người nhóm lại


Họ có thể yêu nhau


có thể rượt nhau bắn bỏ


có thể là những người vô tình ăn sáng chung bàn


Sau khi về thành phố


Không ai biết rằng họ từng chung một đống lửa tàn


Đó là điều kỳ bí nhất của rừng khi ôm con người vào lòng


Rừng ban cho người những điều người nghĩ rằng vô bổ


 


Có những vần thơ như vậy


nguồn chung của vạn kiếp người


Một người vừa đập lên gáy một người


có thể chung một câu thơ nồng hậu


Trong thang máy hai người vô lối chợt nhìn nhau


cả hai có thể có chung một bài thơ thần tượng


Và những người yêu nhau


càng có thể cho đến chết gối đầu trên những câu thơ chung mà không biết


 


Cơn mưa là dịp chia tay


người với rừng


người với người


anh với đôi mắt dài


và em với cuộc sống của rừng úp mở


Em muốn sống cùng anh trong cuộc đời thị thành lật ngửa


Ở đó đàn ông, đàn bà không phân biệt


Thời gian miết lên từng sinh thể mỗi làn dao


Em muốn thơ anh trở về


bằng hơi thở của rừng


lớn lên cơ thể thành phố.


 


Chương 3


CON


Con chưa chọn được ngôn ngữ chung


trên xa lộ Không gian và chuyến tàu Thời gian ba mẹ làm lữ khách


Cho mình


Con không thấy Thời gian cần thiết


Đôi giày Nike có thể đá nó vào sọt rác và tái sinh ra hàng vạn chiếc kẹo gum


Con và đám bạn không thể biết hàng hiên nào có những sân ga cho cuộc


chia tay quá khứ của ba mẹ mình


Với ba Thời gian luôn là thách đố


Mẹ thư thả hơn để nó sau gương


Con cần một cái vé coi Back Street Boys cuối tháng


Ai trả lời và ai không trả lời?


Câu hỏi không tới địa chỉ cặp vợ chồng Thời gian-Không gian


Mà tới ba mẹ: những người tình của họ


 


Anh con ngày mai làm cuộc ra tù lần thứ 15 trong cuộc đời không tính


bằng ngày tháng


Em con 13 năm nữa trường MIT kia sẽ phải đậu thủ khoa


Con không muốn làm người canh cổng tương lai cho bất kỳ ai


Cả con Nini đang sủa con cũng không kiềm kẹp nổi âm thanh của nó


Con phải có những hôm nay trọn vẹn:


Và đó là tuyên ngôn trước bàn thờ thế kỷ


Ở Vancouver


Ở Vũng Tàu


Tới đâu con cũng không chủ chiến


 


Cho con về Việt Nam thêm một hè


Nóng nhiệt đới có thể làm con thoát


Sự co ép của đám bạn người Haiti


Khiến cả trường con phát ngốt


 


Cuối năm rồi dancing


Với đứa học giỏi nhất trường con thử thuốc


Hai cái miệng và một dòng chất ngất


Con không nghĩ về mẹ về ba lúc đó một phút nào


 


Cho con học thêm đàn bầu


Nghe ba nói có Thời gian trong đó


Mẹ những muốn con bớt giờ trên phone


 


Tuổi chúng con không cần túi càn khôn


Ba có lần trao con xài một lần hết


Chúng con ham danh. Chúng con cần thắng gấp


Mưa hôm nay không là mưa mai này


 


Trang quảng cáo mở ngang bàn viết


Con không đi học tuần sau


Chiếc quần rách rách tiếp


Cell phone phương tiện lên trời


 


Sáng dậy không còn căn nhà tối


Bye cả nhà con tới thư viện làm thêm


Người - lo viết ra và gom góp


Sách có Thời gian đọc


 


Để làm thiên nhiên chết rồi sống lại


Ba chạy vào bàn bật máy ngồi đợi màn hình hiện lên trong khi điếu thuốc


đỏ trên môi


Mẹ sẽ nhìn ngoài đường chờ chuyến xe bus qua rồi bắt đầu mở tủ lạnh ra coi


Chúng con mở nhạc hết volume không ngưng nói


Chúng ta giữ bản năng riêng trước một thiên niên kỷ vui là nét phụ


 


Con chắc sẽ không có những phút nôn nao


của mẹ dõi theo từng chiếc xe bus qua rồi lại


(Bà kể bà là vậy


Xưa và xa


những chuyến đò ngang)


Mẹ bảo


những chuyến xe như không để chở người


tới một chốn này bỏ xa chốn khác


Mỗi chuyến xe chở đi một mốc


Thời gian của mẹ của ba


Không có những chuyến xe


Thành phố loãng lỏng


Lộ trình riêng ai nấy đi và đến


Từng chiếc lá rơi từng chiếc lá rời


Thời gian mông lung vô cùng


Không gian vô cùng xộc xệnh


Từng trạm từng giờ đan nối thành nhau


Truyện cổ tích thời nào cũng chết


Nếu một ngày kia hết những chuyến đò


 


Những chiếc xe bus cắm cúi


Rồ máy ngã tư trăng lu


Thảm cỏ xanh không thể nói


Bọn con không có tuổi chờ


 


Chỗ này tuyết thường tụ lại


Năm trước con ngã hoài hoài


Vết trẻ đau mau lành lắm


Mẹ chỉ mơ ngày xưa


 


Nhà kia không ánh điện


Tường vẫn ánh ánh hồng


Đêm nay ba về sẽ muộn


Show nhạc dài ai mong


 


Có người đi như lạc


Phố đêm xe đỏ ba lần


Chuông reo con và mẹ


Ngồi im trước gió không trông


 


Tuần này mưa nhiều hơn nắng


Chúng con chắc chỉ ngồi nhà


Chatting nhiều cũng thế


Mình chẳng thành người ta


 


Gió vẫn quanh cửa sổ


Đêm là đêm của mọi người


Mẹ đừng nhìn con vậy


Bà ho lần thứ mấy mươi


 


Có thể con và em con


Lớn rồi hai đứa hai phương


Mẹ và bà ngồi lại


Đợi ngày gặp quê hương


 


Anh con ở đâu vẫn vậy


Việt Nam hay Mỹ, Canada


Xài Thời gian như rác


Lời hẹn có thêm thừa


 


Mẹ đang tìm lời giải thích


Những người tài xế xe bus


Không khi nào quên chào


Khi những chuyến xe gặp mặt


 


Có thể họ mang lời hẹn


Đấy chuyến đi cuối cùng


Hai bên về hai cực


Thời gian vô thủy vô chung


 


Trăng càng lu càng nặng


Nóc nhà cao kia có mang


Cái buồn con con hữu hạn


Tới những ngày thu sang


 


Ba còn ham thù tạc


Chắc chuyển đời đêm nay


Biển Đông chưa thể lấp


Thì tạm vá trời Tây


 


Có những người ra đi không phải để về hay không về


Và nếu về không theo một thời khắc


Nhà mình đi khỏi nước


để về


vào một ngày XYZ


Con thuộc rồi


Ba mẹ hằng cho biết


Bạn bè Việt Nam bọn con hay gọi là lòng yêu nước lớn


thêm điều kiện con cỏn


Con là con nên con không chọn ba chọn mẹ


Ơn ba mẹ sang đây


Con được chọn mình


chọn đất ở cho mình


Bà lẩm bẩm "Số chúng mày đỏ hơn ông cha!"


Những lời sánh so con rất ngại


Con có thời gian của con. Cha ông có của cha ông


So sánh là hủy diệt


 


Đêm nay thêm ba websites văn nghệ của người Việt


một cái cấm trẻ con


Nhiều báo chí chính trị bạn bè ba mẹ làm chưa có tờ nào cấm vậy


Chính trị, lại là chính trị Việt Nam, cũng có thể có loại hại lứa tuổi chưa


trưởng thành -


Con nói thử ba mẹ coi có phải?


 


Mây trời đen nhiều như đất


Chẳng ai muốn làm những vì sao lúc này


Con không bao giờ nguyện ước


Quét một nhát hết trời mây


 


Một ngày qua không hẹn trước


Con tăng mấy phần của pound


Rất nhiều lần bà bấm ngón tay


Mẹ tìm nhìn trong bao nhiêu xe chạy


 


Chắc chắn đêm nay ba về và muộn


Mang vào căn nhà mình cả Quá khứ lẫn Tương lai


Hiện tại là chuyện của đàn bà


là của mẹ


(Thật ra là của chúng con mà ba mẹ không hay!)


 


Chắc chắn đêm nay ba về và muộn


Việt Nam một vai, thế giới một vai


Ba dành hết. Phần cho nhân loại


những mùa thu có lá rơi đầy


 


Trên bàn viết luôn có một chiếc lá khô ba tự lượm về


(Như bàn của ông ngày xưa có tấm vé số - Bà kể)


Để làm gì?


Trong tập thư ba mẹ gửi cho nhau


qua đại dương


những chiếc lá đổi màu


năm tháng


Bạn bè con không còn tặng nhau những chiếc lá dù vẫn yêu các màu xanh, vàng, xám


Có lẽ chúng con không còn thích những thứ khô nơi mà Thời gian mai táng


Chúng con không tụng nghĩa địa


cũng không hãi hùng


Những gì từng tươi xanh thành khô héo chúng con bỏ luôn


Nhiều cái xanh tươi khác con không đủ Thời gian yêu hết


Con người không nên tranh việc của các viện bảo tàng


 


Đời ba mẹ như người ham làm hai-ba job mà không job nào ra tiền


Làm sao dùng Quá khứ làm ra Tương lai bằng Hiện tại


Đó là một điều khó để thành người


Chúng con sợ Quá khứ hơn cả sợ dao


Ngại nghĩ về Tương lai như ngại đi học


Chúng con thích Hiện tại như thích mốt


dù mốt sớm đổi tàn


 


Chúng con thích sẽ được sở hữu nhiều nhà băng có tiền chứ không muốn


làm chủ các quỹ Thời gian


Em con dùng Thời gian như dùng kẹo cao su


Con coi như đồ trang điểm


Bà nhìn Thời gian mái tóc bạc


Với mẹ là những chuyến xe


Chiếc lá vàng khô trên bàn viết là Thời gian của ba


Anh con thì Thời gian luôn là rác


 


Thế thì Thời gian quả như một bài thơ gợi mỗi loại người một cảm xúc! Wow!


 


Ở trường người ta dạy chúng con làm thơ


Haiku chẳng hạn


như mọi môn học khác


nên chúng con không yêu thơ như từng không yêu mọi môn học khác


Người ta yêu thơ khác bà và ba mẹ yêu thơ


Thơ ở đây là thành phẩm không là trang sức


Website bạn bè Việt chúng con làm


Thế nào thơ cũng nhanh chân hiện diện quốc túy quốc hồn


Dù chả đứa nào hiểu trong đó nói chi


Không sao phải không ba: Bản chất của thơ cần có mặt mà chưa cần để hiểu


Có một trăm người Việt làm một trăm bài thơ. Trong một trăm người Mỹ


có một người làm thơ và làm một trăm bài. - Hãy nói cho biết dân tộc bạn làm thơ thế nào, tôi sẽ nói dân tộc bạn sống ra sao - Sang năm con tính chọn cái này làm tiểu luận


 


Ủa, sao không có tờ báo Việt ngữ nào dành riêng cho thanh thiếu niên?


Hàng trăm tờ đang có mỗi tờ dành cho tụi con vài trang lãng xẹc


Nếu mẹ cầm về nhà những trang báo tiếng Việt con thấy là đọc được


Con sẽ yêu nước Việt mình hơn và bớt hẳn vụ trò chuyện qua phone


Sách Việt ngữ cho tụi con tìm ở đâu ba?


Ngoài dăm cuốn Hai Bà Trưng, một Ông Gióng... con thuộc từ ngày trong nước


Em con chờ các cuốn khác


nó vẽ lên lưng voi Hai Bà cái laptop và dí vào tay Ông Gióng cell phone


Tụi sắc dân khác bạn con không có vấn nạn nước non


nặng và ê chề đến vậy


Làm người gốc Việt thật nhiều điều đáng nói


vấn đề là nói làm sao


Ba mẹ đã nói nhiều


Bao giờ chúng con nói?


Anh đã nói bằng các số lần vào tù ra ngục


Em con sẽ nói bằng tấm bằng thủ khoa trường MIT và sẽ có thể là bằng


những chi phiếu gửi ba mẹ xài tiêu


Con đang tính nói


hôm nay


 


Con vừa qua một giấc mơ


Không ở Mỹ


Không Việt Nam, Ba Lan hay Hàn Quốc


Không ở website, trên báo giấy, trong phone


Không rừng, mây


Nhưng chắc không lọt ra đâu ngoài hành tinh này


Con chưa cần Thời gian nhưng không có nó là con chết


Ra hành tinh khác không biết đổi chác ra sao


Một đơn vị Thời gian ở đây ăn bao nhiêu ở nơi khác


Con không muốn thiệt


Có thể đó là nơi con sẽ tới và kiếm sống


với bàn tay nhẹ tâng và cái đầu nằng nặng mảnh bằng college dở dang


với trái tim đau đau


Có thể là nơi con và đám bạn sẽ qua một mùa hè


sau ba mùa không biết làm chi


Có thể đó là nơi con hành hương


trong một đức tin tự tạo


Ba mẹ mơ gì con thấy hết


Những giấc mơ của người lớn tỏa ra sau lưng khi họ đứng đi ngồi


Bà mơ gì con cũng thấy


Những giấc mơ của người già quanh đầu hiện ra


 


Người lớn nhìn trẻ con thấy khác căn bản ở chỗ họ sinh đẻ ra trẻ con


Trẻ con nhìn người lớn thấy khác căn bản ở vấn đề Thời gian


Cho đến thời đại này trẻ con không có Thời gian của nó


Tất cả của ba mẹ, của trường lớp, chính phủ, nhà thờ, nhà tù


Vấn đề trẻ con sinh ra trẻ con sẽ được giải quyết ngay trong đầu kỷ nguyên


Đặt ra trong cuối kỷ nguyên là Thời gian thuộc về con trẻ


Là Bình đẳng-Bác ái-Tự do trước Thời gian giữa cái con và ba mẹ


Đó là khâu khó nhất


Sự bình đẳng, bác ái và tự do trước Thời gian giữa trẻ con và trường lớp,


chính phủ, nhà thờ, nhà tù sẽ được giải quyết tà tà


Con tin


Bạn bè con tin


Âm nhạc và thể thao đang khẳng định


Hội họa từng tiên đoán


Bà thì không tin rồi, đó là chưa kể bà sẽ đòi mẹ gọi taxi cho bà đi tự tử


Ba mẹ tin đi


Vì thi ca rồi sẽ ủng hộ chúng con


Các nhà thơ sắp tới ngày hủy bỏ chủ đề tình yêu vô bổ trong các thể loại


ngắn hơi


Thay thế bằng các đại trường ca ngợi khen Thời gian khi nó cũng thuộc về tuổi trẻ


Những chuyến xe bus sẽ chở lời quảng cáo "Thời gian còn là của thanh thiếu niên!" thay vì các


cô siêu sao dài đùi xiêm áo


Những mùa thu cũng vậy


Lá rụng không còn thụ động dưới đường


Rung rinh một kỷ nguyên khác lạ


 


Con sang đây biết có mùa thu


Thời ở Việt Nam


qua lời bà đó là mùa gây bịnh


mẹ nhắc thu về dông bão đến


ba mải mê giữa xuân, hạ và đông


 


Bắc Mỹ này những mùa thu Bắc Mỹ


Có màu vàng không biết vẽ làm sao


Một màu vàng bao người tìm đến


Giữa đất nâu và trời xanh cao


 


Con thấy mùa thu các tháng hè


Đầy cành lá đợi một ngày mang đi


Nóng thật nóng có hình thù se lạnh


Gọi những ngày gió hoang về


 


Thu trong con những ngày xuân


Mầm hé nhanh e sợ mọc nhầm


Nơi suối cạn bướm từng đàn luống cuống


Những sắc hoa sáng vỡ đô thành


 


Mùa thu con tan giá những ngày đông


Tuyết của con vàng đến tận cùng


Trong bão gió người không nhìn được nữa


Con thấy từng chiếc lá trong không


 


Mùa hè nghỉ học con viết thơ


Bằng chữ nghĩa đòi trả Thời gian cho từng lứa tuổi


Loài người văn minh đòi Thời gian cho các sắc tộc, quốc gia, tầng lớp,


màu da


Thành công


đang và đã


Đây sẽ là cuộc đấu tranh lần trước cuối?


Con xin dành quyền nhắc lại:


Ở mọi lứa tuổi Thời gian Bình đẳng-Bác ái-Tự do


 


Khi bầu trời trong không gió mây


Mặt trời mặt trăng và những ngôi sao ban ngày không trong tầm mắt


Nếu thiếu những vạch nối con thấy mình hết nơi bấu víu


cánh hải âu


Nắng lên cao rũ những cánh chim


rụng dần


rơi xuống mặt đất những đàn xe chạy


Đó là những vết nhăn trên trái đất già nua


Những làn xe chạy. Đó là Thời gian và Không gian, âm nhạc và mốt,


tình yêu và quê hương, sự xấu và lòng tốt... Tất cả


Con đang sâu đậm thêm một trong các nết nhăn


 


Tình trong thơ ba như thế nào?


Mẹ ở đó là Quá khứ, Tương lai hay Hiện tại?


Và những người phụ nữ trước, cùng, sau mẹ -


Ai là gì?


Nếu theo ba trong thơ không thể không có tình


thì cái con đang làm chưa thơ lắm


Cậu bạn trai của con (ba chưa biết đâu!) không là câu chữ nào


giữa hai hàng chữ him cũng không lấp ló


Con chưa muốn thật thơ lúc này


Con người đáng giá hơn là Thời gian


 


Ba làm thơ với nhiều tính từ, động từ


Thơ của thế hệ chatting toàn danh từ độc lập


Nó là nó khỏi cần thêm nữa


Thông tin bây giờ nhiều, nhanh không kịp soạn chỗ cho tính, động từ


 


Không có từ ngữ trong thơ của mẹ


Chỉ là nước mắt và những chuyến xe nước mắt chở tới chở lui


Con cũng sẽ khóc vì tình. Con biết


Nhưng chúng con không có Thời gian cho nước mắt thành thơ


 


Thơ của thời bà ba mẹ xếp đầy ngăn


Bảo tàng viện cho chúng con


Ai là người lau bụi


Ai là người trấn cửa phòng kẻ phá?


Chúng con vô phương. Ba mẹ thì ngược xuôi


 


Thiên nhiên trong thơ chúng con không còn làm vú em


                                                                                    cho tình cảm


Con người hết thành đối tượng


Ngôn ngữ đã chẳng còn là hình thức từ lâu


Kể cả tình, tất cả đều là phương tiện chỉ của chính mình


Không cái nào được sử dụng cái nào


Cái này không bao giờ là cứu cánh cho cái khác


(Sắp có tòa án xử vi phạm luật thi ca)


Cái được gọi là Thơ chỉ là áo khoác


Và có thể bị thay như mọi cái áo trong đời.


 


Chương 4


TA


Ta bị coi là những kẻ nhiều Thời gian nhất dương gian


Ngăn sau lưng ta túi Thời gian quả là nhiều


và ta tự hào


Ngăn trước ngực chỉ là một phần năm, phần tư mà chĩu nặng niềm hổ thẹn


Thời gian sau lưng là Thời gian chết mà ta muốn chúng hồi sinh


Thời gian trước mặt là Thời gian để sống ta lại toan chối bỏ


 


Già ta dư dả tháng ngày


thuộc như từng con người nơi mặt đất


mỗi cụm mây


Mây thấy hết những gì ta trải


và nhìn ra ta sẽ tới những gì


 


Mỗi đám mây ngang trời -


Mỗi người trên mặt đất


Từ hình hài khuôn mặt


tới số mạng cuộc đời


 


Có đám mây yên ả


Quanh quanh một góc trời


Có đám mây tất tả


Mỗi ngày tới một nơi


 


Làm mây nào có dễ


Cũng tranh giành phân chia


Mây lớn nuốt mây bé


Chiến tranh dài lê thê


 


Mây con nít trắng trong


Mây đàn ông trắng xám


Mây già nua trắng đen


Trắng hồng mây mới lớn


 


Mây đàn bà con gái


Ẩn hiện muôn sắc màu


Xã hội mây cũng khó


mà tìm được tình yêu!


 


Vui mây lan thành gió


Buồn mây kéo mưa rơi


Để rồi người dưới đất


buồn vui theo mây trời


 


Những ngày mây đám cưới


mây đỏ rực gầm trời


Những ngày mây thất nghiệp


mây xoay vần khắp nơi


 


Những đám mây giàu có


hay tụ trên nóc nhà


Mây nghèo thì tìm đến


bãi cỏ buồn lân la


 


Mây ngự nơi đỉnh núi


rõ là mây vua rồi!


Mây mà ra sông biển


là mây nghệ sĩ thôi...


 


Một cụm mây chào đời


cười trong tia nắng sớm


Một khóm mây lìa trời


Tia chớp làm tiếng khóc


 


Dưới trần mốt đổi thay


Trên này mây cũng vậy


Thời Maia đã thấy


"những áng mây mặc quần"


 


Nắng lên đời mây sáng


như với bao đời người


Hằng hà muôn vạn vật


Ai dám chê mặt trời?


 


Mây làm cho trăng đẹp


hơn trăng đứng một mình


Người làm cho đất thơm


"như là hoa của đất"


 


Đôi khi mây cũng thích


kể lể lịch sử mình


như những người dưới đất


bao điều muốn thanh minh


 


Có những lần mây đã


toan làm cuộc đổi đời


Thiên hà sau rung chuyển


Đâu lại vào đấy thôi!


 


Thế gian mây cũng có


Không gian và Thời gian


Không gian mây chỉ một -


một trời mây lang thang


 


Thời gian mây vẫn giống


như Thời gian của người


Ba chiều cao dài rộng


những sướng khổ buồn vui


 


Ôi bèo dạt mây trôi


Người nay đây mai đó


Có đi đâu về đâu


Đất trời nào cũng thế!


 


Một vũ trụ khôn lường


làm bức tranh vân cẩu


Mây là người trên trời


Người là mây dưới đất


 


Mỗi đám mây ngang trời -


Mỗi người nơi mặt đất


 


Cả về thời tiết, nhan sắc, bệnh tật...


Không có gì dễ hơn bàn về tuổi tác


Trong tuổi tác Thời gian chỉ dự một phần


và cái chính vẫn là tính cách


Ta già vì Thời gian trước mặt hay Thời gian sau lưng?


Trong ngành lão khoa


Đây là câu hỏi đầu tiên


                       


Bàn về cái già không khó như nói về một cái lá vàng


                                                                        một cái lá vàng khác một cái lá già


Bàn về Thời gian khó như nói về một khu rừng


mỗi khu rừng có sự xao động một văn hóa riêng


Đừng tham vọng một thế kỷ văn chương hoàn cầu hóa


cả khi kinh tế hoàn cầu hóa rồi


khi mà Thời gian không bao giờ cào bằng nổi   


Kinh tế là trò ăn xổi không là gì hết với Thời gian                       


Một kẻ có Thời gian ở đất đá sẽ có văn chương đất đá


Một kẻ có Thời gian ở mây gió sẽ có văn chương mây gió


Và đất đá không bao giờ là mây gió và ngược lại


Trời và đất gặp nhau trên những cánh chim bay


và trong các câu thơ chưa được viết


 


Ta bỗng nhớ một nụ hôn chết trên môi một người


không bao giờ phục sinh được ở những kẻ khác


cả suốt ngang dọc thân thể những kẻ khác


không bao giờ


 


Con cháu, anh em, bạn bè nhớ gì về ta ngoài đống Thời gian ta chịu trận


Tiền bạc, danh vọng, sắc đẹp, tài năng


Những cái tốt lành và các điều tệ hại


Đang bị Thời gian bắn tỉa ngày ngày


 


Theo con sông chữ nghĩa trên những chuyến đò ngang


là hạnh phúc ngắn


Hãy theo những chuyến đò dọc


để đến thác đầu ghềnh và những bãi hoang đổ ra biển đời của văn chương


để chết trong hạnh phúc bất tử


 


Trong ba phần cuộc đời


không phần nào có thể hiểu được hai phần còn lại


Hai phần hòa hợp


May ra hiểu được một phần


 


Để quên vầng trăng ở mây


Nửa đời quay lại


Trăng và mây cùng khuất


trong bóng Thời gian


 


Có tình yêu đi qua các ngăn bàn


Ở lại


Thế hệ sau dọn nhà


Chừa chỗ ấy ra


                        cho người chủ mới


 


Góc đường hỏi người đúng hẹn là ai


Không trả lời


Những chiếc lá vàng không thể nói về những gì không thuộc về nó


 


Ta không muốn lật ngược bông hồng                                       


cả cho qua những giờ buồn nhất


Nghe tiếng gió khua ngoài bãi


tuổi bao giờ về được hoang sơ


 


Nếu không cho ai lấy một ngày dư


chẳng thể có lãi suất khi Thời gian tính sổ


Sống một ngày nợ chết một ngày


Nhân sinh thất thập ta vạn tuổi.


 


Mississauga, 19-06 --- 26-11-2000


Nguồn: Lòng hải lý. Trường ca của Đỗ Quyên. NXB Hội Nhà văn, Liên kết cùng Công ty Hà Thế. 2011.


Tác giả gửi www.trieuxuan.info


 

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Thơ viết cho con ngày 17 tuổi - Nguyễn Sĩ Đại 06.12.2019
Đứng giữa đồng không/ Bình minh trong núi/ Về một chỗ nào/ Đời vẫn có em - Vũ Hữu Định 27.11.2019
Yêu online/ Của anh/ Năng lượng tĩnh - Trần Hạ Vi 26.11.2019
Khúc hát người lỡ vận/ Kẻ ở lại - Vũ Hữu Định 25.11.2019
Thơ tình chiều thứ Bảy - Trần Hạ Vi 25.11.2019
Chùm thơ Trần Hạ Vi - Trần Hạ Vi 25.11.2019
Tôi khóc những cánh đồng rau khúc - Nguyễn Quang Thiều 25.11.2019
Chùm thơ Hồng Nhu - Hồng Nhu 14.11.2019
Chùm thơ Václav Hrabě - Václav Hrabě 07.11.2019
Thu phong từ 秋風詞 - Lý Bạch 01.11.2019
xem thêm »