tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 28883404
Tiểu thuyết
04.01.2011
Nguyễn Công Hoan
Bước đường cùng

5. Tất cả bao nhiêu bạn đầu gối tay ấp của Nghị Lại đều lên cả nhà khách,  uống nốt chỗ rượu sâm banh còn lại và chờ chồng về,  xem kết quả cuộc điều đình ra sao. Ai cũng tỏ ra mình tha thiết đến hoạn nạn của gia đình lắm.


    Tiễn người nhà Đoan xong,  Nghị Lại trở vào nhà,  mặt hầm hầm,  đi vào buồng khách.


    Ông vứt bịch khăn xuống sập,  cởi áo sa,  áo trắng,  và áo cộc ra. Bên bức truyền thần một ông quan mũ áo chỉnh tề,  hiện ra một thằng người trơ trơ bằng thịt bằng xương. Nói cho đúng,  thịt thì Nghị Lại hiếm,  nhưng xương thì ông rất nhiều,  vì ông cởi trần,  nên để lộ ra một thân thể gầy còm rất đáng thương,  tưởng chừng như cả bộ xương xộc xệch ấy chỉ dính vào nhau một cách lỏng lẻo,  mà va vào đâu một tí,  là cả cái khung người phải bẹp rúm ró,  khó lòng nắn lại cho nó nguyên hình.


    Cô Tư quạt cho ông,  hỏi:


    - Thế bây giờ công việc ra sao ạ?


    Nghị Lại phùng mồm thở phù một cái,  rồi kể lại chuyện cho các vợ nghe,  cô Ba nói:


    - Đấy,  tôi đoán là không việc gì,  chả đúng à,  chắc quan nói người ta nể.


    Cô Năm ỏn ẻn nói:


    - Tôi thì cứ lo lo là.


    Bà Cả cau mặt bảo đầy tớ:


    - Phát,  tao cho phép mày gặp thằng trương Thi đâu thì cứ cắt gân nó đi cho tao. Tội vạ đâu tao chịu.


    Cô Ba xui ông Nghị:


    - Cắt gân mà thôi à,  quan làm cho nó ăn mày phen này ấy chứ lị.


    Cô Hai nói:


    - Mà cứ để ruộng ngoài lọt vào ruộng nhà thành ra rắc rối.


    Cô Tư cãi:


    - Thì quan dỗ dành nó mấy lượt,  nó không bán đấy chứ.


    Bà Cả chép miệng:


    - Không thể để thế lâu được.


    Trong khi từng ấy người bàn tán,  Nghị Lại không thèm vào nửa lời. Ông nằm trên sập,  ngẩn ra,  nhíu đôi lông mi lại.


    Chợt ngoài sân có tiếng chuông rung,  rồi một lát,  Phát đưa một người đàn bà vào.


    Người đàn bà đặt gói chè vào cái khay,  rồi ngồi thụp xuống đất,  vừa lạy vừa nói:


    - Lạy quan,  thầy cháu sợ phép quan lắm,  không dám đến để lạy quan,  mà thầy cháu hiện từ trưa đến giờ không biết đi đâu mất. Thực quả tình thầy cháu chịu tội với quan nhiều.


    Nghị Lại ngồi nhỏm dậy,  hỏi Phát:


    - Đứa nào thế,  mày?


    - Bẩm,  vợ nhà trương Thi.


    Nghị Lại trợn mắt quát:


    - À,  mày phản tao.


    Vợ trương Thi sợ khóc lóc:


    - Thầy cháu lo quá,  phát sốt phát rét lên,  mà thực quả tình nào có biết ấy là ruộng của quan. Lạy quan,  quan làm tình làm tội gì thì thầy cháu xin chịu,  nhưng xin quan nghĩ lại cho nhà cháu hai vợ chồng dại với bảy đứa con thơ.


    - Chồng mày bỏ rượu lậu vào ruộng tao,  rồi đi báo quan,  mày còn bảo tao thương thế nào?


    - Lạy quan,  thực oan cho thầy cháu quá. Thầy cháu cũng như tôi con quan,  vậy con nào lại phản bố bao giờ? Lạy quan,  quan đánh cho hai chữ đại xá,  thì con mới dám cho người tìm thầy cháu về. Con chỉ sợ thầy cháu liều,  lại đi đâm đầu vào xe lửa hay xuống sông thì thực là khổ quá.


    Nói đến đây,  người đàn bà cảm động quá,  lại nức lên khóc. Nghị Lại nguôi cơn giận,  hỏi:


    - Tao có thể bỏ tù vợ chồng mày lúc nào cũng được. Song,  vốn tao nhân đức,  tao không nỡ. Mày sinh nhai bằng nghề quốc cấm,  lại đi làm hại người ta.


    - Bẩm quả nhà con lập tâm báo thù thằng Pha,  chứ có biết đâu ruộng ấy là của quan ạ.


    - Tao cũng chiều tình cho nhà mày,  nhưng sao trong làng trong nước,  chúng mày nỡ cư xử với nhau tận tình thế?


    Vợ trương Thi che lỗi,  vội nói:


    - Lạy quan,  quan mắng chửi thế nào chúng con xin chịu,  nhưng chính nó gây sự với con nhiều lần,  con nhịn mãi đến nỗi uất lên không chịu được. Bẩm ở làng này,  nó chẳng nể sợ,  ai nó cũng nói chẳng ra làm sao.


    Nghị Lại cười. Người đàn bà mỏng môi,  lại hót thêm:


    - Bẩm con nói câu này,  quan lại bảo con ghét nó mà mách,  chứ cái ngày quan dạm mua ruộng nhà nó,  nó đã không bán,  lại còn nói xấu vô số.


    Nghị Lại cười lạt,  nói:


    - Hừ. Cứ nói cả huyện này,  tao lấy ruộng đứa nào mà không được?


    Vợ trương Thi phỉnh:


    - Dạ,  lạy quan,  quan thì hay thương người,  quan chẳng nỡ làm thế,  quan để cho tôi con được nhờ.


    Nghị Lại vênh váo như tưởng mình phúc đức thật,  nhìn người đàn bà ra ý vừa lòng,  rồi nói:


    - Thế nhà mày với nhà thằng Pha thù nhau,  sao không đi kiện trên huyện,  lại bỏ rượu lậu như thế?


    - Thưa quan,  con có ngờ đâu lại bỏ nhầm ruộng,  chứ nếu đúng thì không những nó phải đi tù,  lại còn mất nhà mất cửa nữa. Kiện ở huyện,  bất quá mình tốt lễ,  quan trên mới xử cho được,  và nó chỉ phải tù là cùng. Ngộ nó tốt lễ,  thì mình công toi.


    Nghị Lại lắc đầu cười:


    - Bởi vì mày lo chỗ không đáng lo. Lo những chỗ đáng lo thì nó có thoát đằng nào được.


    - Lạy quan,  cũng tại nhà con không có tiền lễ quan huyện. Đằng này bỏ rượu vào ruộng thì chẳng tốn kém gì cả.


    - Không có tiền lễ quan mà mày lại không biết ở làng này ai thân với quan để mà nói à?


    Vợ trương Thi ngẫm nghĩ rồi đáp:


    - À,  lạy quan,  tại con chưa nghĩ ra,  bây giờ quan dạy con mới biết quan thân với quan huyện,  con cũng sợ,  chả dám đến nói,  nhỡ quan chửi cho thì làm thế nào.


    Nghị Lại mắng:


    - Chúng bây làm như tao ác khẩu lắm ấy. Đứa nào cũng sợ tao chửi. Tao đã chửi đứa nào bao giờ. Ở làng này,  ai có việc gì nhờ tao,  tao cũng sẵn lòng giúp. Nào vay tiền ư,  nào nói với quan hộ ư,  tao đã từ chối ai chưa?


    - Lạy quan,  quan thương dân như thương con. Giá trước kia con biết quan dễ dãi thế này thì con cứ trăm sự nhờ quan cho xong.


    Nghị Lại gạn:


    - Thế bây giờ mày có muốn kiện nó không?


    - Bẩm bỗng không chả lẽ lại kiện?


    - Con mẹ mới thật thà chứ. Thiếu gì cớ? Mày cứ qua cửa nhà nó,  nói trêu tức nó một câu,  xem có thành chuyện to không nào?


    Vợ trương Thi vui sướng:


    - Dạ,  lạy quan,  rồi có thế nào thì trăm sự con nhờ quan.


    - Mày về gọi chồng mày đến đây tao vẽ cách cho mà làm.


    Vợ trương Thi sắp đáp,  bỗng bên nhà Ánh chỗ hàng rào dâm bụt,  nổi lên một hồi chửi rủa,  tiếng lanh lảnh réo sang bên nhà Nghị Lại:


    - Bà mất nhà mất cửa,  bà đi ăn mày,  nhưng bà hãy chửi cho sướng miệng hôm nay. Chứ nó lại độc ác tàn nhẫn thế à. Đất nhà nó rộng thế chứ còn muốn rộng đến đâu nữa,  nó lại muốn chiếm cả nhà cho vuông,  cho đẹp dinh cơ kia. Nó để chôn vợ chôn con nó à? Bà không bán,  nó lập tâm thả chó sang nhà bà,  để suýt nữa con bà chết sòi ruột. Rồi bà đánh chó nó,  nó đi kiện. Nó lại xui người đến mách bà bán nhà để lấy tiền lễ quan,  rồi nó mượn người đến mua rẻ.


    Nghị Lại vờ không nghe tiếng,  nhưng mặt cứ xám dần. Vợ trương Thi sợ ông ngượng,  bèn chào và ra,  bụng khấp khởi mừng thầm vừa thoát được nạn lớn,  vừa được chỗ có thế lực để trả thù. Sung sướng bao nhiêu,  chị phục quan nghị nhà chị bấy nhiêu,  và nguyền rủa mãi những người ghét ông,  họ bịa ra những chuyện chẳng đáng tí nào,  để nói xấu ông là thằng giàu đểu giả,  quanh năm hút máu mủ những hạng cùng đinh.


6


Chiều nay Nghị Lại ra đường,  chơi mát.


    Đó là một điềm lạ,  không biết hay hay gở,  và cho ai.


    Không bao giờ ông đi như thế lại không có mục đích. Bao nhiêu công việc,  ông đã định trong bụng cả rồi.


    Đáp những cái vái dài của người nhờ vả ông,  của người tự nhận là đầy tớ,  tôi con ông,  ông nhìn họ,  chứ đầu và môi không nhúc nhích.


    Đứng xem lũ trẻ con đánh khăng và cãi nhau,  ông nhoẻn mép ra cười. Rồi tạt vào văn chỉ,  ông lấy que móc đất chỗ chân cột,  xem còn mối hay chăng. Ông rỗi rãi quá.


    Quá điếm canh,  ông bước thong thả hơn.


    Ông đến xóm Chũm. Chị Pha ngồi ở ngõ,  đương bế con,  miệng lúng búng đầy cơm,  tay cầm chiếc đũa,  vội vàng đứng dậy,  ngửa mặt lên trời chào:


    - Lạy quan.


    Ông Nghị hơi gật,  ôn tồn hỏi:


    - Ừ,  nhà mày đâu,  ít lâu nay tôi không gặp?


    Lại ngửa cổ lên,  chị đáp:


    - Lạy quan xá tội cho,  nhà con đến ba bốn tháng nay,  những việc là việc.


    - Mấy lần trên nhà có bận,  tao có ý hỏi mà không thấy.


    Thấy ông Nghị hỏi,  Pha vội vã chạy ra,  lễ phép vái chào. Sở dĩ lâu nay anh lánh mặt,  vì mỗi lần gặp Nghị Lại,  là mỗi lần anh bị ông hỏi đã nhất định chưa. Nhất định nghĩa là nhất định bán ruộng cho ông. Anh chỉ nhất định từ chối,  mà ông thì nhất định đòi mua. Bởi vậy,  mấy tháng nay,  hai ba lần Nghị Lại cho gọi,  mà anh đều nói dối là đi vắng. Hôm nay ông đến tận nhà,  anh không chạy đâu cho thoát chuyện ông gạ mua ruộng.


    Nghị Lại hỏi:


    - Thế nào,  lúa má nhà mày có khá không?


    - Bẩm quan con mới cấy.


    - À,  tao nghe nói mày mới đẻ con trai?


    - Dạ,  vâng.


    Ông nghị cười vui vẻ,  bảo chị Pha:


    - Lúc nào thong thả,  bế nó vào trong tao,  tao thưởng cho đồng bạc,  nghe không? Đã cho nó ăn cơm rồi đấy à?


    - Vâng,  cho nó cứng cáp,  mà con đi vắng luôn,  cho cháu ăn cơm cho quen.


    Rồi ông đứng sát gần Pha,  thân mật,  hỏi thầm:


    - Thế nào,  việc nó kiện mày ra làm sao?


    Pha ngơ ngác hỏi:


    - Bẩm ai? Con không biết.


    Ông nghị nháy một mắt,  trỏ sang nhà trương Thi. Chị Pha thấy câu chuyện đột nhiên,  ghé lại gần,  hai mắt trố lên để nghe. Pha lo lắng hỏi:


    - Bẩm quan con không biết tí gì.


    Ông nghị cau mặt mắng:


    - Chết thật,  việc can hệ thế mà mày không biết. Thế hôm nọ hai bên chửi nhau,  đánh nhau thế kia mà?


    - Lạy quan không,  nó chửi con,  nhưng con có chửi lại đâu?


    - Thế sao nó lại kiện?


    Pha không đáp,  xám mặt,  nhìn vợ bằng đôi mắt đầy ý nghĩa. Tự nhiên anh thương vợ dại con thơ và cảm nỗi nhà nghèo bị cơn hoạn nạn. Nghị Lại để cho sự lo lắng đủ thì giờ thấm thía rồi mới nói:


    - Mà hình như nó lo ông lục sự.


    Rồi ông cười,  nói đùa:


    - Giá nó nói với tao một tiếng,  tao cho nó cái danh thiếp lên quan,  có phải bằng mấy lục sự thừa phái có khi họ đơm đó không? Thế mày định theo kiện hay chịu ngồi tù?


    - Bẩm quan,  con chả biết tính thế nào cả.


    - Việc này thì mày tính lấy,  chứ ai tính hộ cho mày?


    Pha thở dài:


    - Bẩm ngồi tù thì khổ vợ con,  mà theo kiện thì con làm gì mà có tiền?


    Nghị Lại thầm thì:


    - Tao đến đây hôm nay,  định hỏi mày chỗ này đây,  vì tao ghét thằng trương Thi,  nó vừa làm hại tao,  chắc mày biết đấy chứ?


    - Dạ,  dạ.


    Pha vừa đáp,  vừa gật lia lịa,  anh đã hiểu câu nói thật của ông nghị.


    Thằng bé con bị bế ngửa,  chói mắt,  và bị mẹ nhổ cơm vào mồm,  khóc xa xả. Chị Pha lấy chiếc đũa quyệt quanh mép nó và gõ vào cột cổng cành cạch.


    - Mà bản tâm là nó định hại mày kia đấy,  nhưng phúc bảy mươi đời nhà mày,  nó lại bỏ nhầm sang ruộng nhà tao.


    Pha lại gật:


    - Bẩm con hiểu.


    - Cho nên tao tưởng mày theo kiện rồi kiện lại nó,  chứ có đứa hàng xóm như thế,  thực là nguy hiểm. Hiện nay còn nhà mà ở,  còn ruộng mà cấy,  nhưng biết đâu mai đây,  vì một hũ rượu của nó mà mày không những khánh kiệt mà còn bị tù tội. Cho nên tao định đến đây bàn với mày,  là tao cho mày tiền để mày kiện lại nó.


    Tiếng “cho” là một tiếng chưa ai có hân hạnh được nghe phát ra ở cửa miệng Nghị Lại,  vì vậy khi nói đến nó,  ông dằn rõ to,  và cũng vì vậy,  cả bốn con mắt của vợ chồng Pha nhìn lại ông,  như nhìn một cái kỳ quan vậy. Ông Nghị Lại nhắc:


    - Tao cho mày tiền mà kiện lại nó. Mày có dám không?


    - Bẩm con sợ quan trên bênh anh ấy.


    Ông nghị vênh váo nói:


    - Khi nào tao bảo ai kiện,  tức thì quan phải xử cho người ấy thắng. Thế mày có điều gì ngại không?


    Chị Pha bản tính tham lam và nông nỗi,  mồm lúng búng cơm,  bèn xui chồng:


    - Nếu quan thương,  thì tội gì. Làm cho nó biết tay chứ.


    Nhưng Pha trầm ngâm,  cúi mặt xuống đất,  suy tính. Vợ anh nói:


    - Tiền quan bỏ ra,  quan lại nói với quan huyện giúp. Thì đằng nào thằng Thi không rũ tù phen này.


    Nghị Lại nói khích:


    - Thật đấy,  mày không dám kiện nó thì mày cũng hèn,  mà rồi nó đè đầu đè cổ cho,  con ạ.


    Nghe những câu có lý thì bùi tai,  Pha quả quyết:


    - Lạy quan,  thôi thì trăm sự nhờ quan.


    - Được,  thế thì mai mày vào trong tao,  tao vẽ lối cho mà làm rồi tao đưa tiền cho mà lo nghe chưa.


    Nói đoạn,  Nghị Lại quay đi. Hai vợ chồng Pha hể hả vái dài.


    Nhưng mới độ vài bước,  ông nghị quay lại,  à một tiếng rất thiếu tự nhiên:


    - À,  nhưng mà nó còn đang kiện mày kia mà? Mày phải theo xong cái kiện này thì mới kiện lại nó được chứ.


    Rồi không để Pha kịp suy nghĩ sâu xa đến những nỗi khó khăn,  ông đã nói ngay để gỡ cho anh mối tơ vò:


    - Được,  để tao viết lên quan mấy chữ,  ngài sẽ dàn xếp bỏ việc này đi,  không xét nữa.


    Pha hớn hở đáp:


    - Dạ. Con tưởng con không chửi nhau với nó thì nó kiện thế nào được con?


    - Ồ có chứ,  cho nên mày phải kiếm cái gì quà cáp lên quan,  với các ông thừa trên huyện,  nghe chưa? Nghề thế,  không thì ai làm việc không cho mình?


    Ngập ngừng,  Pha không đáp. Nghị Lại phải dỗ luôn:


    - Mày ngại không có tiền à? Cái đó không hề gì. Tao cho mày vay. Mấy hột mà sợ?


    Chị Pha khi ấy đã nhổ xong ngụm nước vào miệng cho con rồi,  nên chị được tự do,  bèn nói với chồng:


    - Quan đã thương thì thầy nó đừng ngại. Tiếc đám đồng bây giờ,  nhỡ tai hại về sau thì khốn.


    Ông nghị híp mắt cười,  khen:


    - Ừ,  con mẹ đàn bà mà giỏi.


    Chị Pha sung sướng. Pha hỏi:


    - Bẩm quan, tốn độ bao nhiêu?


    - Độ dăm ba đồng chứ mấy vạn?


    Không để chồng quyết định, chị Pha nói trước:


    - Vâng,  lạy quan,  thế thì trăm sự nhờ quan.


    Rồi nhìn chồng,  chị đanh đá tiếp:


    - Tôi tức lắm cơ,  không kiện cho nó mất nghiệp thì không chịu. Chốc nó thầy lên hầu quan,  quan cho cái giấy cầm lên ông huyện và lĩnh món tiền quan cho mà mua chè lá.


    Nghị Lại khen chị Pha nhanh việc,  rồi dặn Pha:


    - Chốc nữa đến tao nhé. Nhưng tao tính cứ đem tiền vào cho đỡ kềnh càng.


    Nói đoạn,  Nghị Lại ung dung đi như đi chơi,  một lát nữa mới về đến nhà.


7


Nghị Lại hãy cho Pha vay tiền,  chứ chưa cho không,  vì anh cần gỡ xong cái kiện rồi mới nói chuyện kiện người được.


    Vì vậy Pha chỉ nhờ có ba đồng. Anh rất tin cái sức mạnh của phong thư ông nghị gởi cho quan. Việc theo kiện anh không tán thành lắm,  nên thỉnh thoảng lại tiếc tiền và phàn nàn với vợ:


    - Để ba đồng này,  vợ chồng con cái ăn no được một tháng.


    Mấy hôm nay,  cả vợ chồng anh cũng không đi làm để ở nhà chờ trát quan. Vợ anh vì chạy quá sức hôm anh bị bắt rượu,  nên cũng cần nghỉ ngơi cho lại người. Nhưng đến bốn hôm,  chẳng thấy gì,  mà ăn tiêu tốn kém sốt cả ruột. Mấy chỗ nợ công đều hứa đến mùa hè sẽ trả bằng thóc. Bởi vậy chị Pha phải giật tạm vào món ba đồng mất vài hào để đong gạo.


    Đồng bạc để nguyên thì nó còn lâu lâu nguyên giá trị đồng bạc,  nhưng khi nó tan thành hào,  thì nó ngoảnh đi ngoảnh lại,  nó mòn hết lúc nào không biết. Bởi vậy dần dần,  vì sự cần phải tiêu,  lại sẵn tiền trong túi,  chị cứ phải mượn tạm mãi cho đến hết hào của đồng bạc ấy.


    Rồi bác San đến chơi,  mách cho chị có món vải trắng người ta để rẻ có một đồng,  chị tham bốn,  năm hào lãi,  lại vay món còn lại để mua. Rồi thấy sự chờ đợi vô ích,  chị bắt đầu lại gánh hàng đi chợ.


    Một buổi sáng,  Phát,  đầy tớ Nghị Lại,  dẫn một người lạ đến nhà Pha.


    Người lạ mặt có cái đặc biệt là mặc hai áo cộc. Áo trong bằng vải,  áo ngoài bằng đũi nhuộm vỏ sò,  mà cũng dài đến đầu gối,  cùng may lối năm thân và cũng có cổ rất cao. Người ấy mặt khinh khỉnh,  đội khăn lượt quấn có năm vòng,  nhưng đằng trước đếm được hơn mười nếp. Người ấy tay cầm chiếc roi mây quấn tròn đầu,  đi tuột vào trong nhà,  leo lên phản ngồi,  không chào ai cả.


    Phát trỏ người lạ mặt,  nói:


    - Đây là cậu lệ trên huyện trên. Anh có trát đòi. Quan bảo anh làm quen để vài hôm nữa để người dẫn lối.


    Phát tươi cười,  lấy cái điếu bát đặt vào giữa chiếu,  Phát hỏi:


    - Làm gì lôi thôi lại bị kiện tụng thế?


    Pha cười không đáp.


    Người lính hút xong điếu thuốc,  há toang miệng cho làn khói đặc ngùn ngụt tuôn dần ra,  rồi vẫn chưa nói tiếng nào,  thong thả móc túi lấy đưa Pha một tờ giấy có đóng nhiều dấu đỏ.


    Phát làm hết bổn phận giới thiệu,  đứng dậy ra về,  và máy Pha ra cổng,  rỉ tai dặn:


    - Cậu lệ đi từ sáng đến giờ chưa ăn gì,  liệu cơm rượu cho chu tất nhé.


    Pha bồn chồn cả người vì thấy phải tiêu bất ngờ. nhưng biết làm thế nào? Anh phải chạy ra chợ bảo vợ về làm đồ chén. Trong khi ấy,  cậu lệ buồn,  hút điếu thuốc lào nữa rồi lấy quạt phẩy mạnh chiếu,  và ngả lưng, nằm một cách khoan khoái lắm. Một lát,  tiếng ngáy vang như xay lúa.


    Vợ chồng Pha ở chợ về,  với một con gà,  nửa chai rượu trắng. Hai người vừa đi đường vừa gắt gỏng nhau về nỗi hiện nay chỉ còn vỏn vẹn có sáu hào chỉ. Mấy hôm nay hàng ế,  tiển bán ở chợ chỉ đủ ăn từng ngày,  không thể bù trả món hai đồng bạc vay tạm được. nhưng vợ anh quả quyết nói:


    - Thầy nó cứ về trước đi,  tôi lại đằng ông nghị,  lạy van ông ấy cho mượn vài đồng nữa vậy.


    - Bu mày nói cứ như của nhà không bằng. Nếu ông ấy là người dế dãi về tiền nong,  ông ấy đã chẳng giàu ùn ùn thế này được. Không biết chừng ba đồng bạc hôm nọ ông ấy lấy bà nghị phân đấy.


    - Thì thầy nó bảo làm thế nào bây giờ? Ông ấy cho ta tiền để kiện còn được,  há không cho vay để lo xong cái kiện này hay sao?


    - Bu mày làm thế nào thì làm,  hôm nọ ông ấy cứ bắt tôi vay năm đồng,  mà tôi nhất định chỉ cầm có ba. Tôi sợ vay lãi mà nhất là lãi của tiền ông nghị.


    - Được,  thầy nó kệ tôi. Tôi là đàn bà,  càng dễ nói.


    Bàn nhau xong,  vợ Pha đến nhà Nghị Lại,  và anh về nhà mổ gà làm cơm. Độ nửa giờ sau,  chị Pha hớn hở về,  vừa đến ngõ đã khoe:


    - Thế mà đàn ông lắm cái đoảng hơn đàn bà. Giá thầy nó đến,  chưa chắc ông ấy cho vay đâu. Người ta cứ bảo ông ấy ác nghiệt. nhưng ít lâu nay,  ông ấy dễ dãi đấy chứ.


    Vừa nói,  chị vừa cởi giải yếm,  xòe cho chồng xem năm tờ giấy một đồng và cười nắc nẻ.


    Pha chặt thịt và lòng gà xếp vào hai dĩa phố,  rồi đặt lên chiếc mâm gỗ. Đầu và hai chân,  anh bày một đĩa riêng. Vợ anh nhanh nhẩu gắp dưa giá và ra cây chanh,  vặt dăm chiếc lá non,  đặt ở góc mâm,  bên cạnh chiếc chén muối bọt to và đỏ. Rồi khi hai bát chiết yêu nước luộc gà đã múc,  thì mâm cơm trông đã tàm tạm tươm. Pha lấy khăn rửa mặt lau chiếc chén vẫn úp trên cũi trong buồng,  rồi cung kính bưng mâm lên.


    Người lính ngồi nhổm dậy,  duỗi khục hai cánh tay,  đứng lên,  vươn vai,  vặn lưng,  bẻ đầu và vẩy cẳng,  rồi lại ngồi xuống.


    Pha rót rượu và mời:


    - Nhà cháu chẳng có gì,  mời cậu xơi tạm chén rượu.


    Khách nhìn hai dĩa thịt gà trắng nõn,  thì bằng lòng lắm,  nói lấy lệ:


    - Bác bày vẽ quá,  cơm dưa muối thế nào xong thì thôi,  lại đem mà mổ gà.


    Đoạn hắn xoa hai bàn chân đầy đất vào nhau,  ngồi xếp hàng tròn lại,  cầm chén mời chủ:


    - Nào ta cùng ăn cho vui.


    - Đã ạ,  tôi có phép cậu từ sáng rồi.


    - À,  tôi tưởng chưa ăn thì cùng ngồi cả vào đây cho vui. Tôi tiếng thế mà bình dân lắm kia, , ,  Vậy tôi có phép rượu bác nhé… À,  bác bảo cho quả chanh với tí ớt.


    Pha thấy phiền hết sức,  song cũng phải bảo vợ chạy đi mua những thứ gia vị thiếu ấy. Khi chị Pha về,  người lính trách:


    - Tưởng nhà có sẵn,  chứ nếu không thì mua làm gì?


    Khách khề khà vừa uống vừa nhắm rất thô tục. trong khi ăn,  anh ta chẳng nói với chủ tiếng nào. Đánh loáng,  hai đĩa thịt luộc đã gần hết. Pha phát ngượng về sự thiếu đồ nhắm,  phải làm lối lịch sự,  xuống bếp chặt nốt chỗ thịt để dành chiều vợ chồng ăn với nhau. Thấy được tiếp đồ ăn,  khách càng ăn càng uống già. Anh nốc từng hụm rượu và nuốt ừng ực.


    Và thấy chủ nhân tử tế,  anh ta mới cảm khái nói:


    - Tôi lấy làm lạ,  sao ông Nghị Lại lại cho người đưa tôi sang đây,  mà không cho tôi ăn cơm ở bên ấy. Quan sai tôi về đây về việc của ông ấy,  ông ấy phải mang ơn quan,  phải mang ơn tôi,  thế mà giàu có là thế,  lại đùn cho nhà bác phải làm cơm rượu.


    Pha dò hỏi việc kiện tụng của mình,  người lính làm ra vẻ bí mật chứ không chịu thú rằng không biết.


    - Việc quan,  tôi nào dám tiết lộ ra ngoài.


    Chẳng mấy chốc,  nửa chai rượu hết bay,  pha cầm lấy chai,  nói rằng đi mua thêm,  để gọi lịch sự của ông khách bình dân vốn hay từ chối. nhưng ông khách lại dặn:


    - Này,  bác xem ở đâu có bán cái số ngang thì mua,  chứ thứ này nhiều cồn,  uống không tốt.


    Pha bấm bụng lấy hào rưỡi,  và nhờ bác tư Dậu,  con dâu bà trưởng Bạt,  mua bên trương Thi hộ,  chứ anh không dám ra mặt.


    Ăn no say xong,  người lính ngủ một giấc dài,  rồi khi dậy,  vòi Pha hai hào,  gọi nhã là tiền xe để về huyện.


(còn tiếp)


Nguồn: Bước đường cùng. Tiểu thuyết của Nguyễn Công Hoan. Xuất bản lần đầu năm 1938. Rút từ Nguyễn Công Hoan Toàn tập. NXB Văn học,  2004.


www.trieuxuan.info


 


 

Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Lâu đài - Franz Kafka 21.08.2019
Sông Côn mùa lũ - Nguyễn Mộng Giác 21.08.2019
Trăm năm cô đơn - G. G. Marquez 20.08.2019
Cuốn theo chiều gió - Margaret Munnerlyn Mitchell 20.08.2019
Gia đình Buddenbrook - Thomas Mann 19.08.2019
Đêm thánh nhân - Nguyễn Đình Chính 19.08.2019
Ông cố vấn - Hữu Mai 19.08.2019
Đẻ sách - Đỗ Quyên 19.08.2019
Thế giới những ngày qua - Stefan Zweig 16.08.2019
Seo Mỉ - Đỗ Quang Tiến 13.08.2019
xem thêm »