tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 30492873
Tiểu thuyết
19.06.2009
A. Dumas
Hai mươi năm sau

– Thế con chó ngao đó là ai? – Giáo chủ hỏi.


– Một ông Grimaud nào đó, thưa Đức ông.


– Trước khi đến Vincennes giúp việc anh, hắn ta làm gì?


– Theo lời người giới thiệu hắn ta với tôi thì hắn ở tỉnh lẻ, do tính bướng bỉnh hắn đã làm một việc bậy bạ gì đó, và tôi nghĩ rằng hắn sẽ chẳng bất bình khi được thoát tội dưới bộ quân phục của nhà vua.


– Thế ai đã giới thiệu hắn ta với ông?


– Viên quản lý của ông quận công De Grammont.


– Theo ý ông thì có thể tin cậy vào đó chứ?


– Như tin vào chính tôi, thưa Đức ông.


– Hắn ta có phải là người ba hoa không?


– Jésus, lạy Chúa tôi! Thưa Đức ông, một thời gian dài tôi cứ tưởng hắn câm cơ đấy! Hắn chỉ nói và đáp bằng các dấu hiệu, hình như người chủ cũ của hắn đã dạy hắn như vậy.


– Vậy thì, ông Ramée thân mến ơi, – giáo chủ nói, – Ông hãy bảo hắn ta rằng nếu hắn canh phòng cẩn thận và nghiêm ngặt, người ta sẽ nhắm mắt làm ngơ cho những việc hắn lẩn trốn ở tỉnh, người ta sẽ khoác lên người hắn một bộ quân phục khiến hắn sẽ được kính nể, và trong bộ quân phục ấy sẽ có dăm đồng pistole để uống rượu chúc mừng sức khỏe nhà vua đấy.


Mazarin rất rộng rãi về những lời hứa hẹn, thật trái hẳn với bác Grimaud thật thà mà Ramée tán dương, bác ta nói ít mà làm nhiều.


Tể tướng còn đặt ra với La Ramée một lô câu hỏi nữa về người tù, về cách cho tù nhân ăn uống, ở và ngủ.


Những câu trả lời của viên sĩ quan đáng hài lòng đến mức tể tướng hầu như yên tâm và cho hắn lui.


Lúc ấy cũng đã chín giờ sáng rồi, cho nên ông ta dậy hẳn, xức hương thơm, vận quần áo và đi sang chỗ hoàng hậu để nói rõ những duyên cớ gì đã giữ ông ở lại phòng mình tối hôm qua. Hoàng hậu sợ ông De Beaufort chẳng kém gì tể tướng sợ ông ta, và hầu như cũng mê tín như tể tướng, bà bắt ông nhắc lại từng câu từng chữ tất cả những lời hứa hẹn cam đoan của Ramée và tất cả những lời viên cảnh sát tán dương người giúp việc của mình. Rồi khi tể tướng đã nói xong, bà thầm thì với ông:


– Than ôi! Tiếc rằng chúng ta chẳng có một Grimaud ở bên cạnh mỗi hoàng thân!


– Hãy kiên nhẫn, – Mazarin nói với nụ cười theo đúng kiểu người Ý của mình, – việc ấy sẽ đến trong một ngày nào đó, nhưng trong khi chờ đợi...


– Thì sao? Trong khi chờ đợi?


– Tôi vẫn có những biện pháp đề phòng.


Sau đó ông đã viết thư gọi D’Artagnan trở về gấp.


19.

Ở tháp lâu đài Vincennes ông quận công De Beaufort giải trí như thế nào


Người tù khiến ngài tể tướng khiếp đảm đến thế và những cách vượt ngục của ông khiến cả triều đình mất ăn mất ngủ chẳng hồ nghi gì mấy về tất cả nỗi hãi hùng ấy do chính ông gây nên trong Hoàng cung.


Thấy mình được canh gác một cách tuyệt vời như vậy, ông hiểu rằng những mưu toan của ông là vô ích. Tất cả sự trả thù của ông chỉ là văng ra vô vàn những lời chửi rủa nhiếc móc lão Mazarin. Ông đã thử làm mấy ca khúc, nhưng rồi lại thôi ngay. Thực ra, ông De Beaufort không những không được trời phú cho cái tài làm thơ mà ngay biểu hiện bằng văn xuôi thôi ông cũng chật vật nhất trần đời. Cho nên Blot, người đặt các bài hát đương thời, đã nói về ông ta:


Nơi trận mạc, người người kiêng sợ


Ông tung hoành, hò hét sấm vang


Nhưng buồn thay khi cần biện luận


Ông đứng ngây như chiếc cán tàn.


Gaston kia chẳng hề lúng túng


Mỗi khi ra diễn thuyết đăng đàn


Hỡi Beaufort sao không có lưỡi


Còn Gaston chẳng thấy tay dang?


Như vậy, ai cũng hiểu rằng người tù chỉ còn xoáy vào với những lời chửi rủa nhiếc móc.


Quận công De Beaufort là cháu ruột của vua Henri IV và bà Gabrielle d’Estrées, cũng tốt bụng, cũng dũng cảm, cũng kiêu hãnh và nhất là cũng mang tính Gascon như ông nội, nhưng lại ít chữ nghĩa hơn rất nhiều. Sau khi vua Louis XIII chết, có một thời gian ông được coi là sủng thần, là người tin cẩn, đệ nhất triều thần cơ đấy, nhưng rồi đến một hôm ông phải nhường chỗ cho Mazarin và xuống hàng thứ hai; hôm sau nữa, do ông nóng đầu lên phẫn nộ về sự thay bậc đổi ngôi ấy và dại dột nói ra mồm, hoàng hậu đã cho bắt và đưa ông đến lâu đài Vincennes, vẫn do bàn tay Guitaut mà chúng ta đã thấy xuất hiện ở phần đầu câu chuyện và sẽ còn có dịp gặp lại. Dĩ nhiên, nói hoàng hậu là nói Mazarin. Khong những người ta gạt bỏ được con người ông và những kỳ vọng của ông, mà người ta không bàn bạc đến ông nữa, và từ năm năm nay ông ở một gian phòng hiểm yếu chẳng vương giả cho lắm trong cái tháp lâu đài Vincennes.


Khoảng thời gian ấy ắt đã làm chín mùi những ý nghĩ của bất kỳ ai khác, nhưng đã trôi qua trong đầu óc của ông De Beaufort mà không tạo nên một sự đổi thay nào cả. Thật vậy, một người khác có lẽ suy nghĩ rằng nếu ông ta đã không chấp nhận chống lại tể tướng, khinh thường các hoàng thân, và đi một mình, như giáo chủ De Retz nói, không có tùy tùng nào khác ngoài mấy kẻ đa sầu luôn có vẻ người mộng tưởng, thì từ năm năm nay, ông ta có le đã được tự do hoặc có những người bảo vệ. Nhưng suy xét ấy chắc hẳn cũng không hiện ra trong tâm trí ông quận công mà việc giam giữ lâu dài trái lại chỉ càng củng cố thêm trong ông tinh thần loạn nghịch và hàng ngày ong tể tướng nhận những tin tức về ông không còn gì khó chịu hơn.


Sau khi thất bại về thi ca, ông De Beaufort thử về họa. Ông dùng than vẽ những nét đặc điểm của giáo chủ; nhưng vì tài năng khá tồi về môn nghệ thuật này không cho phép đạt tới sự giống hệt để người ta khỏi phải hoài nghi về nguyên bản của bức chân dung, ông đề xuống dưới: “Ritratto dell’ illustrissimo facchino Mazarini”. Ông De Chavigny được báo trước đã đến thăm quận công va yêu cầu ông tìm trò giải trí khác, hoặc ít ra thì vẽ những chân dung không đề chú thích. Ngày hôm sau trong phòng đầy những chú thích và chân dung. Kể ra ông De Beaufort cũng như mọi tù nhân rất giống trẻ con ở chỗ cái gì người ta càng ngăn cấm thì càng như xúi giục.


Ông De Chavigny được báo về sự gia tăng các bức vẽ trông nghiêng. Ông De Beaufort không tự tin lắm để vẽ cái đầu nhìn thẳng trước mặt, đã biến căn phòng mình thành một gian triển lãm thật sự. Lần này viên giám ngục chẳng nói chẳng rằng; nhưng một hôm thừa lúc ông De Beaufort đi chơi ném cầu, hắn cho xóa sạch các bức vẽ và sơn lại căn phòng bằng thuốc màu trơn.


Ông De Beaufort cảm ơn De Chavigny đã có lòng tốt sơn lại các bức vách cho ông; và lần này ông chia gian phòng thành nhiều ngăn và mỗi ngăn dành cho một nét trong cuộc đời của Mazarin.


Ngăn thứ nhất để vẽ nhà đê tiện đại danh Mazarin đang nhận một tran roi đòn của giáo chủ Bentivoglio mà Mazarin là đầy tớ.


Ngăn thứ hai, nhà đê tiện đại danh Mazarin đang sắm vai Ignace de Loyola trong vở bi kịch cùng tên.


Ngăn thứ ba, nhà đê tiện đại danh Mazarin đang ăn cắp chức tể tướng của ông De Chavigny mà ông này tưởng đã nắm chắc trong tay.


Cuối cùng ở ngăn thứ tư, nhà đê tiện đại danh Mazarin từ chối cấp khăn trải giường cho Laporte, hầu phòng của vua Louis XIV, và nói rằng đối với một ông vua nước Pháp ba tháng thay khăn trải giường một lần là đủ lắm rồi.


Đó là những dàn dựng lớn chắc chắn vượt quá tài năng của người tù, cho nên ông ta đành chỉ vẽ các khung và viết các dòng chữ.


Nhưng các khung và các dòng chư đủ khiến ông De Chavigny nổi cáu, ông báo trước cho ông De Beaufort là nếu không từ bỏ những bức tranh dự định, thì ông sẽ tước hết mọi phương tiện thực hiện. Ông De Beaufort đáp lại rằng vì người ta tước của ông cái cơ hội nổi danh trong binh nghiệp, ông phải tìm kiếm nó trong hội họa và đã không thể là một Bayard hoặc một Trivulce ([1]), ông muốn trở thanh một Michel-Ange hoặc một Raphael ([2]).


Một hôm ông De Beaufort ra sân dạo chơi thì ở phòng người ta lấy hết lửa của ông, cùng đi với lửa là than, cùng với than là tro, thành thử khi trở về ông không tìm được một mẩu vụn nào để làm bút vẽ cả.


Ông De Beaufort chửi rủa, la hét om sòm và nói rằng người ta muon làm ông chết vì rét, vì nước và ẩm thấp, như Puylaurens, thống chế Ornano và ông trụ trì tăng viện Vendôme đã chết. De Chavigny bảo rằng ông chỉ cần hứa từ bỏ vẽ hoặc hứa là không vẽ những bức tranh lịch sử là người ta sẽ cấp củi và các thứ để nhóm lửa cho ông. Ông De Beaufort không muốn hứa và đành phải chịu không có lửa sưởi suốt cả mùa đông.


Đã thế, trong một buổi người tù đi ra ngoài, người ta cạo hết các dòng chữ, và căn phong trắng trần trụi không còn một vết tích gì của bức họa vẽ trên tường.


Ông De Beaufort bèn mua lại của một tên gác ngục một con chó tên là Pistache, chẳng có gì để phản đối những tù nhân có chó, ông De Chavigny cho phep con vật bốn chân thay đổi chủ. Có khi hàng mấy giờ đồng hồ liền, ông De Beaufort ở lì trong phòng với con chó.


Người ta ngờ rằng trong những lúc ấy người tù bận vào việc huấn luyện con chó, nhưng không rõ ông ta dạy no làm gì. Một hôm xem chừng con chó đã được huấn luyện đầy đủ, ông De Beaufort mời De Chavigny và các sĩ quan ở Vincennes đến dự một buổi đại công diễn ở phòng mình. Các tân khách đến, gian phòng được chiếu sáng với tất cả số nến mà ông kiếm được. Các tiết mục bắt đầu.


Người tù bóc một mảnh thạch cao ở tường và vạch ở giữa phòng một đường thẳng dài màu trắng coi như một sợi căng. Nghe mệnh lệnh đầu tiên của chủ, Pistache đi đến vạch phấn, đứng thẳng trên hai chân sau và hai chân trước cầm một cái que phủi quần áo, nó bắt đầu đi theo vạch phấn với tất cả những điệu uốn éo mà một người đi trên dây vẫn làm, rồi sau hai ba lần đi thẳng đi lui dọc theo vạch phấn, nó trả cái que cho ông De Beaufort và lại bắt đầu biểu diễn đi trên dây mà không có gậy thăng bằng.


Con vật thông minh được hoan hô nhiệt liệt.


Cuộc biểu diễn được chia làm ba phần: phần thứ nhất xong, chuyển sang phần thứ hai.


Trước hết là nói xem mấy giờ.


– Ông Chavigny, hãy giơ đồng hồ ra cho Pistache coi. Bây giờ là sáu giờ rưỡi.


Pistache giơ một chân lên và hạ xuống sáu lần, và đến lần thứ bảy thì nó giơ chân lên mà khong hạ xuống. Không có thể rõ ràng hơn nữa, một cái đồng hồ bóng mặt trời cũng không thể trả lời tốt hơn; ai nấy đều biết rằng đồng hồ bóng mặt trời có nhược điểm là chỉ báo giờ được khi mặt trời chiếu sáng.


Tiếp đến là nhận xét trước tất cả mọi người xem ai là kẻ gác ngục cừ nhất trong tất cả các nhà tù ở nước Pháp.


Con chó đi vòng quanh cử tọa ba lượt rồi đến nằm phủ phục một cách cung kính nhất trần đời dưới chân ông De Chavigny.


De Chavigny làm ra vẻ thấy cái trò này hay hay và cười gượng; nhưng cười xong thì ông cắn môi và bắt đầu cau mày.


Cuối cùng ông De Beaufort đặt ra cho Pistache một câu hỏi thật khó mà giải đáp, tức là: Tên kẻ cắp khét tiếng nhất thiên hạ là ai?


Lần này Pistache đi quanh phòng nhưng không dừng lại trước người nào cả và tiến ra phía cửa, nó cào cào vào cánh cửa và rên ăng ẳng.


– Các ngài hãy xem, – hoàng thân nói, – con vật thông minh này không tìm thấy ở đây cái mà tôi hỏi, nó muốn đi tìm kiếm ở bên ngoài. Nhưng xin các ngài yên tâm, không vì thế mà không có câu trả lời cho các ngài đâu. Pistache, – hoàng thân tiếp tục, – anh bạn thân mến của tôi, lại đây! – Con chó vâng lời, hoàng thân lại tiếp: – Tên kẻ cắp khét tiếng nhất thiên hạ, có phải là viên bí thư của nhà vua Le Camus không, cái người khi đến Paris chỉ có hai mươi livre mà bây giờ có mười triệu đấy?


Con chó lắc đầu ra hiệu không phải.


Hoàng thân lại nói tiếp:


– Có phải ông Tổng giám thu D’Émery không, cái người đã cưới vợ cho con trai là Thoré và cho hắn ta ba trăm nghìn livre niên thu và một dinh cơ mà so với nó thì lâu đài Tuileries chỉ là căn nhà nát và cung Louvre là một túp lều tã ấy?


Con chó vẫn lắc đầu.


– Cũng vẫn không phải hắn à? – Hoàng thân nói, – Nào hãy tìm cho kỹ: phải chăng nhỡ may ra là nhà đê tiện đại danh Mazarini di Piscina?


Con chó gật đầu lia lịa đến chín mười lần ra hiệu là phải.


Cử tọa này cũng không dám cười gượng.


Ông De Beaufort nói:


– Thưa các ngài, các ngài thấy đấy, nhà đê tiện đại danh Mazarini di Piscina là kẻ đại bợm khét tiếng nhất thiên hạ; chính con Pistache nói, ít ra là như vậy.


Sang một trò khác. Lợi dụng lúc đang im phăng phắc, quận công De Beaufort giới thiệu chương trình phần thứ ba của buổi biểu diễn:


– Thưa các ngài, tất cả các ngài đều nhớ rõ là ông quận công De Guiche đã dạy cho tất cả các con chó ở Paris biết nhảy mừng cô De Pons mà ông đã công bố là mỹ nhân của các mỹ nhân! Ô! Thưa các ngài, thế thì có nghĩa lý gì, vì những con vật ấy tuân theo một cách máy móc, không còn biết phân liệt (ông De Beaufort muốn nói phân biệt) giữa những người mà chúng phải nhảy mừng với những người mà chúng không được làm như vậy. Pistache sẽ chứng minh cho các ngài, cũng như cho các ngài giám ngục rằng nó vượt hơn các đồng chủng của nó. Xin ông De Chavigny làm ơn cho mượn cây gậy của ông.


De Chavigny đưa cây gậy cho ông De Beaufort.


De Beaufort để cây gậy nằm ngang cách mặt đất một bộ, rồi bảo:


– Pistache, anh bạn của tôi, để tôi được vui lòng, hãy nhảy mừng bà De Montbazon đi.


Mọi người cười ồ: ai cũng biết khi De Beaufort bị bắt, ông ta đang là tình nhân công khai của bà De Montbazon.


Pistache mừng rỡ nhảy qua gậy chẳng khó khăn gì.


– Nhưng này – Ông De Chavigny nói – hình như Pistache cũng làm đúng như những con đồng chủng của nó khi nhảy mừng cô De Pons.


– Chờ tí, – hoàng thân nói, – Pistache, anh bạn của tôi, nhảy mừng hoàng hậu đi.


Và ông nhấc gậy cao thêm sáu tấc.


Con chó cung kính nhảy qua cây gậy.


Ông quận công lại nâng cao cây gậy thêm sáu tấc nữa và bảo:


– Pistache, anh bạn của tôi, hãy nhảy mừng đức vua đi.


Mặc dầu cây gậy khá cao, con chó lấy đà và nhảy qua một cách nhẹ nhàng.


Lần này ông quận công hạ cây gậy xuống gần sát đất và bảo:


– Bây giờ chú ý, Pistache, anh bạn của tôi, nhảy mừng nhà đê tiện đại danh Mazarini di Piscina xem nào.


Con chó quay đít lại phía cây gậy.


– Ô hay? Thế là thế nào? – Ông De Beaufort vừa nói vừa vẽ một vòng cung từ đuôi đến đầu con vật, và lại giơ cây gậy ra, bảo: – nhảy đi nào, ông Pistache.


Nhưng cũng như lần trước, Pistache quay nửa vòng và chổng đít lại phía cây gậy.


(còn tiếp)


Nguồn: Hai mươi năm sau. Tiểu thuyết của A. Dumas. Anh Vũ dịch. NXB Văn học in lần thứ ba, 2009 (sắp phát hành).







[1]           Những danh tướng Pháp thế kỷ XVI.




[2]               Những danh họa Ý thời Phục hưng.



Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
35.
36.
37.
38.
39.
40.
41.
42.
43.
44.
45.
46.
47.
48.
49.
50.
51.
52.
53.
54.
55.
56.
57.
58.
59.
60.
61.
62.
63.
64.
65.
66.
67.
68.
69.
70.
71.
72.
73.
74.
75.
76.
77.
78.
79.
80.
81.
82.
83.
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Tiêu sơn tráng sĩ - Khái Hưng 10.12.2019
Hiểm họa sắc vàng - Vlastimil Podracký 10.12.2019
Sodoma & Gomora - Vlastimil Podracký 10.12.2019
Cơ may thứ hai - Constant Virgil Gheorghiu 07.12.2019
Nhân mạng cuối cùng và đồng loại - Vlastimil Podracký 07.12.2019
Trăm năm cô đơn - Gabriel Garcia Marquez 06.12.2019
Ông cố vấn - Hữu Mai 05.12.2019
Trên sa mạc và trong rừng thẳm - Henryk Sienkiewicz 05.12.2019
Chiến tranh và Hòa bình - Liep Nicôlaievich Tônxtoi 05.12.2019
Đường công danh của Nikodema Dyzmy - TADEUSZ DOLEGA - Mostowicz 02.12.2019
xem thêm »