tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 26282985
Tiểu thuyết
17.03.2009
Liep Nicôlaievich Tônxtoi
Chiến tranh và Hòa bình

III


Cuộc chiến tranh thường gọi là du kích bắt đầu từ khi quân đội Pháp rút về Smôlen.


Trước khi cuộc chiến tranh du kích được chính phủ ta chính thức công nhận, trong quân đội địch đã có hàng nghìn người - những tên lính đi hôi của, những tên lính đi lấy lương thảo tụt lại phía sau - bị những người Cô dắc và những người nông dân tiêu diệt; họ giết bọn này cũng một cách vô ý thức như một đàn chó cắn chết một con chó dại chạy rông vậy. Đênis Đavưđốp, với cái mẫn cảm của một người Nga, lần đầu tiên đã hiểu được tác dụng của loại vũ khí khủng khiếp này, loại vũ khí đã tiêu diệt quân Pháp, bất chấp các quy tắc của nghệ thuật quân sự và chính Đavưđốp đã giành lấy vinh quang đi bước đầu tiên trên con đường hợp pháp hóa biện pháp chiến tranh này.


Ngày hai mươi bốn tháng tám, đội du kích đầu tiên của Đavưđốp được thành lập và kế tiếp theo đội này, những đội khác cũng lần lượt ra đời. Chiến dịch càng tiến triển thì số các đội du kích càng tăng.


Quân du kích tiêu diệt đạo quân vĩ đại[1] từng bộ phận một. Họ lượm lặt những chiếc lá úa tự nó lìa khỏi cành cây khô héo - tức là quân đội Pháp - rơi xuống đất và đôi khi lại rung cây cho lá rụng. Vào tháng mười, trong khi quân Pháp rút chạy về Smôlen có hàng trăm những đội du kích như vậy, đủ các cỡ to nhỏ và đủ các cung cách của quân chính quy, có bộ binh, pháo binh, bộ tham mưu và đủ các tiện nghi sinh hoạt; có những đội có dân Cô dắc, những đội kỵ binh; có những đội nhỏ lẫn lộn cả bộ binh lẫn kỵ binh, có những đội vô danh của nông dân và trang chủ, có một ông thầy dòng chỉ huy một đội như vậy đã bắt được mấy trăm tù binh trong vòng một tháng; có một bà thôn trưởng là Vaxilixa giết được hàng trăm lính Pháp.


Những ngày cuối tháng mười là thời kỳ chiến tranh du kích sôi sục lên đến cực độ. Cái thời kỳ đầu của cuộc chiến tranh này, khi mà quân du kích hãy còn lấy làm lạ cho sự táo bạo của mình, luôn luôn lo sợ bị quân Pháp vây bọc và bắt sống, không dám tháo yên cương và hầu như không có lúc nào xuống ngựa, ẩn nấp trong rừng và không giây phút nào khỏi lo bị địch đánh đuổi, cái thời kỳ ấy đã qua rồi. Bây giờ thì cuộc chiến tranh ấy đã được xác định rõ ràng, mọi người đều đã thấy rõ những việc có thể tiến hành và những việc không thể tiến hành để đánh Pháp. Bây giờ thì chỉ có những người chỉ huy nào hành quân cách xa quân Pháp với những bộ tham mưu và theo đúng các quy tắc chính quy mới cho rằng có nhiều việc không thể làm được. Còn những đội du kích nhỏ đã khởi sự từ lâu và đã chạm trán nhiều với quân Pháp thì ngay những việc mà những người chỉ huy các đội du kích lớn không dám nghĩ đến, họ cũng thấy là có thể làm được. Những người Cô dắc và dân cày len lỏi vào tận giữa đám quân Pháp thì cho rằng bây giờ việc gì cũng có thể làm được tất.


 Ngày hai mươi hai tháng mười, Đênixốp cùng với đội quân của chàng đang say sưa đến tột độ với cuộc chiến tranh này. Từ tờ mờ sáng, chàng dẫn đầu đội du kích lên đường, đi men những cánh rừng dọc theo đường cái lớn, theo dõi những đoàn xe của kỵ binh Pháp và những đoàn tù binh Nga bị áp giải đi. Những người trinh sát và những tên tù binh vừa bắt được cho biết họ đang tiến về phía Smôlen dưới sự yểm hộ của một số đội hộ tống rất mạnh. Không phải chỉ có Đênixốp và Đôlôkhốp (bây giờ cũng chỉ huy một đội du kích nhỏ) biết có đoàn vận tải đang đi qua vùng Đênixốp hoạt động, mà ngay cả các thủ trưởng chỉ huy những đội lớn có bộ tham mưu cũng đều biết tin này, và như Đênixốp nói, họ đang mài nanh giũa vuốt. Trong số các thủ trưởng đó có hai người - một là người Ba Lan, một là người Đức - hầu như cùng một lúc đã gửi thư mời Đênixốp sáp nhập vào đội mình để tấn công đoàn vận tải.


- Thôi đi, ông anh ạ, tôi cũng khôn chán - Đênixốp nói sau khi đọc hai bức thư này. Chàng viết cho viên thủ trưởng người Đức một bức thư phúc đáp rằng tuy rất thiết tha muốn phục vụ dưới trướng một vị tướng dũng cảm và lừng lẫy như vậy, chàng cũng đành phải chịu mất cái diễm phúc này, vì chàng đã sung vào đội viên của viên tướng Ba Lan. Mặt khác, chàng lại gửi cho viên tướng Ba Lan một bức thư y như thế, cho nên ông ta hay rằng chàng đã sung vào đội của viên tướng người Đức.


Sau khi đã dàn xếp như vậy, Đênixốp trù tính sẽ cùng Đôlôkhốp đem những lực lượng nhỏ của mình đánh chiếm lấy đoàn vận tải này mà không báo cáo lên thượng cấp. Ngày hai mươi hai tháng mười đoàn vận tải kéo từ làng Miculinô đến làng Samsêvô, có những khu rừng lớn có chỗ ăn ra sát đường cái, có chỗ lại lùi vào cách đường cái một dặm hay hơn nữa. Suốt ngày, Đênixốp dẫn đội du kích đi theo những cánh rừng này, khi thì đi sâu vào giữa rừng khi thì mon men ra ngoài ven rừng, không lúc nào mắt rời khỏi đoàn vận tải của Pháp đang kéo đi. Từ sáng sớm, cách Miculinô không xa, ở chỗ rừng ăn sát đường cái, một toán Cô dắc trong đội của Đênixốp đã chiếm được mấy chiếc xe tải chở yên ngựa bị sa lầy và đã kéo vào rừng. Từ lúc ấy và mãi cho đến tối, đội du kích tiếp tục theo dõi hành trình của đoàn vận tải Pháp, không tấn công lần nào nữa. Cần phải để cho họ êm thấm đi cho đến thôn Samsêvô, không làm cho họ hoảng sợ, và lúc ấy sáp nhập với Đôlôkhốp rồi sẽ từ hai phía bất thình lình đánh úp lại, giết sạch và chiếm toàn bộ đoàn vận tải. Hai bên đã quy ước là tối hôm ấy Đôlôkhốp sẽ đến họp mặt với Đênixốp ở ngôi nhà kiểm lâm cách Samsêvô một dặm.


Ở phía sau, cách Muculinô hai dặm, nơi mà khu rừng ăn ra đến tận đường cái, họ để lại sáu người Cô dắc có nhiệm vụ cấp báo cho toàn đội biết ngay sau khi có những đạo quân khác của Pháp xuất hiện.


Ở phía trước Samsêvô, Đôlôkhốp cũng có nhiệm vụ trinh sát con đường cái để biết rõ những đơn vị khác của Pháp còn cách Samsêvô bao nhiêu. Theo ước lượng thì số quân hộ tống đoàn vận tải là một ngàn năm trăm người, Đênixốp có hai trăm quân và Đôlôkhốp cũng có ngần ấy, nhưng sự chênh lệch về quân số không làm cho Đênixốp chùn bước. Chàng chỉ biết có một điều là trong đoàn hộ tống này có những đơn vị nào; với mục đích ấy Đênixốp cần bắt một cái lưỡi (nghĩa là một tên địch có thể cung cấp những tài liệu cần thiết). Sáng hôm nay, trận đánh chiếm mấy chiếc xe tải tiến hành vội vã đến nỗi những người lính Pháp ở bên cạnh xe đều bị giết sạch, chỉ còn lại một chú lính đánh trống nhỏ tuổi bị lùi lại sau, không thể cho biết rõ trong đội hộ tống có những đơn vị nào.


 Tấn công lại lần nữa thì Đênixốp cho là nguy hiểm vì có thể làm cho toàn đội hộ tống kinh động, cho nên chàng phái một người nông dân trong đội của chàng là Tikhôn Sécbaty đến làng Samsêvô trước tìm cách bắt cho được một trong nhưng tên lính tiền trạm của Pháp đang ở đấy.


IV


Hôm ấy là một ngày thu ấm áp, trời mưa tầm tã. Nền trời và chân trời cùng một màu nhờ nhờ như nước đục. Khi thì một làn mưa mịn hạt như sương mù buông xuống mặt đất, khi thì bỗng đổ xuống một trận mưa to, hạt nặng rơi chênh chếch.


Đênixốp mặc chiếc áo buốcca, đầu đội mũ chụp da cừu ròng ròng nước mưa, cưỡi con ngựa giống gầy gò hai sườn lép kẹp. Cũng như con ngựa đang cúi đầu, tai cụp xuống, chàng nhăn mặt dưới làn mưa chênh chếch và đăm chiêu nhìn về phía trước. Khuôn mặt gầy với bộ râu đen và rậm xén ngắn như đang có điều gì tức giận.


Bên cạnh Đênixốp, cũng mặc áo buốcca và một mũ chụp như chàng, viên đại đội trưởng Cô dắc giúp việc cho Đênixốp đang cưỡi một con ngựa cao lớn giống sông Đông.


Một người thứ ba là viên thủ lĩnh Cô dắc Lôvaiski cũng mặc buốcca và đội mũ chụp, người cao lêu đêu và lép kẹp như tấm ván, mặt trắng, tóc vàng nhạt, có đôi mắt trong sáng hẹp như hai khe hở dưới đôi mi, gương mặt và tư thế cưỡi ngựa có một vẻ gì ung dung và tự mãn. Tuy không thể nói con ngựa và người cưỡi ngựa có cái gì đặc biệt, nhưng thoạt nhìn viên thủ lĩnh Cô dắc và Đênixốp cũng có thể thấy ngay rằng Đênixốp ướt át khó chịu: Đênixốp là con người ngồi trên mình ngựa, còn viên thủ lĩnh Cô dắc thì vẫn ung dung và thoải mái như thường, và đó không phải là một người đang cưỡi một con ngựa, mà là một khối thống nhất gồm cả người lẫn ngựa, một sinh vật khuyếch đại có sức mạnh gấp đôi.


Ở phía trước họ một quãng có một người mugích ướt như chuột lột đang đi bộ - đó là người dẫn đường, mình mặc áo caphơtan, đầu đội mũ chụp trắng.


Ở phía sau một chút, có một viên sĩ quan trẻ tuổi mặc áo khoác xanh của người Pháp, cưỡi một con ngựa nhỏ giống Kiêcghi gầy gò, bờm, đuôi rất rậm và dài, mồm rớm máu.


Bên cạnh viên sĩ quan có một người lính phiêu kỵ cưỡi ngựa đèo sau lưng một chú bé mặc quân phục Pháp rách rưới và đội mũ chụp xanh. Chú bé giơ hai tay đỏ ửng lên vì lạnh bám vào người lính phiêu kỵ, cựa quậy đôi chân không cho đỡ rét và ngơ ngác giương mắt nhìn quanh. Đó là chú lính đánh trống bị bắt sáng nay.


Phía sau những người lính phiêu kỵ, đi từng tốp ba bốn người trên con đường mòn hẹp và lầy lội, rồi đến những người Cô dắc, người thì mặc áo buốcca, người thì mặc áo capốt của Pháp, người thì lấy chăn ngựa trùm lên đầu. Những con ngựa hồng, ngựa lang đều trông thành ngựa ô hết vì lông ướt đẫm nước mưa. Bờm ngựa ướt dính bết lại làm cho cổ ngựa trông mảnh dẻ một cách kỳ lạ. Mình ngựa bốc hơi nghi ngút. Áo quần, yên cương đều ướt sũng, trông cũng nhầy nhụa như mặt đất và lớp lá rụng phủ trên đường mòn. Mọi người đều co ro, cổ không cựa quậy để cho chỗ nước mưa thấm vào người có thể ấm lên một chút và để cho giọt nước lạnh buốt đang chảy trên cổ, trên đầu gối và dưới yên ngựa khỏi thấm thêm vào người. Ở khoảng giữa đoàn Cô dắc kéo dài, hai chiếc xe tải, thắng mấy con ngựa của Pháp kèm thêm mấy con ngựa Cô dắc có đóng yên, gập gềnh trên những cành cây gãy và những rễ cây, bánh lăn lép bép trong các rãnh bùn.


Con ngựa của Đênixốp bỗng bước sang một bên để tránh một vũng bùn khiến cho đầu gối chàng thúc vào một phần thân cây.


- Ờ đồ quỷ - Đênixốp tức giận quát, đoạn nghiến răng lấy roi quất hai ba lần vào mình ngựa, làm cho bùn bắn tung tóe lên người chàng và lên các bạn đồng ngũ. Đênixốp đang bực mình: phần vì mưa, phần vì đói (từ sáng tới giờ chưa có ai ăn gì cả) và nhất là vì mãi không được tin gì của Đôlôkhốp và người lính phái đi bắt cái lưỡi vẫn chưa thấy về.


"Khó lòng mà có được một dịp khác để tấn công một đoàn vận tải như hôm nay. Đánh một mình thì quá liều lĩnh, mà hoãn sang hôm sau thì một trong những đội du kích hạng lớn kia sẽ phỗng tay trên mất" - Đênixốp thầm nghĩ, mắt đăm đăm nhìn về phía trước ngóng người của Đôlôkhốp phái đến.


- Có ai đang đi ngựa lại kia kìa - chàng nói.


Viên thủ lĩnh Cô dắc nhìn theo hướng Đênixốp chỉ.


- Hai người, một viên sĩ quan và một người Cô dắc, nhưng không thể ức đoán rằng đó chính là ngài trung tá - viên thủ lĩnh nói; anh ta vẫn thích dùng những chữ mà người Cô dắc thường không biết.


Hai người cưỡi ngựa đi xuống dốc, khuất đi một lát rồi lại hiện ra. Người đi trước là một viên sĩ quan, đầu tóc rối bù, áo quần ướt sũng, ống quần xắn lên quá đầu gối, dùng roi thúc con ngựa đang phi nước đại một cách mệt mỏi. Phía sau là một người Cô dắc đứng thẳng trên bàn đạp, con ngựa phóng nước kiệu. Viên sĩ quan là một thiếu niên trẻ măng, mặt to, da dẻ hồng hào, đôi mắt tinh nhanh vui vẻ, phi ngựa đến trước mặt Đênixốp và đưa cho chàng một chiếc phong bì ướt sũng.


- Thư của tướng quân gửi ngài - viên sĩ quan nói. - Xin ngài thứ lỗi cho, thư không được khô ráo cho lắm.


Đênixốp cau mày cầm lấy phong thư và bắt đầu bóc ra xem.


- Đấy họ cứ bảo mãi là nguy hiểm, nguy hiểm - viên sĩ quan nói với viên thủ lĩnh Cô dắc trong khi Đênixốp đọc thư. - Vả chăng tôi với Cômarôp - viên sĩ quan chỉ huy Cô dắc- đã chuẩn bị chu đáo. Chúng tôi mỗi người có hai khẩu súng. Thế còn đây là thế nào? - Viên sĩ quan trông thấy chú lính đánh trống của Pháp liền hỏi. Tù binh à? Các ông đã giao chiến rồi à? Nói chuyện với nó được chứ?


- Rôstốp! Pêchia! - Đênixốp bấy giờ vừa đọc lướt qua phong thư bỗng reo lên - chà sao cậu không xưng tên ra ngay? - Đênixốp mỉm cười quay lại chìa tay ra cho viên sĩ quan.


Viên sĩ quan ấy chính là Pêchia Rôstốp.


Suốt dọc đường Pêchia đã rắp tâm là sẽ không nhắc đến tình quen biết ngày trước và cư xử với Đênixốp với tư cách một người lớn, một sĩ quan. Nhưng Đênixốp vừa mỉm cười với cậu ta thì mặt Pêchia đã tươi rói và ửng đỏ lên vì sung sướng; cậu ta quên cả cái thái độ công vụ đã chuẩn bị sẵn và bắt đầu kể chuyện cậu vừa cưỡi ngựa qua sát vị trí của quân Pháp ra sao, nào là cậu đã vui mừng đến nhường nào khi được giao công cán này, nào là cậu đã được tham dự trận Viadơma, nào là trong trận này có một viên phiêu kỵ đã lập được nhiều chiến công xuất sắc.


- Tôi rất mừng được gặp cậu - Đênixốp ngắt lời Pêchia và mặt chàng lại có vẻ lo lắng như cũ.


- Mikhai Phêôclitich, chàng quay lại bảo viên thủ lĩnh Cô dắc, lão người Đức lại gửi thư nữa đây này. Cậu ở trong đội của lão ta đấy. - Và Đênixốp kể cho viên đại úy nghe nội dung thư gửi đến. Trong thư có nhắc lại lời yêu cầu của viên tướng Đức muốn Đênixốp sáp nhập với quân ông ta để đánh đoàn vận tải. - Ngày mai mà không chiếm được thì lão ta phỗng tay trên mất - chàng kết luận.


Trong khi Đênixốp nói chuyện với viên đại úy, Pêchia bối rối vì giọng nói lạnh nhạt của Đênixốp và đoán chừng rằng nguyên nhân của giọng nói này chính là tình trạng cái quần mình đang mặc, liền luồn tay xuống dưới lần áo khoác buông ống quần xắn móng lợn xuống cố sao cho đừng ai thấy, và cố làm cho ra dáng dấp thật hùng dũng.


- Đại nhân ra lệnh như thế nào? - cậu ta hỏi Đênixốp, tay đưa lên vành lưỡi trai và trở về với trò chơi sĩ quan phụ tá gặp tướng quân mà cậu đã sắp sẵn. Hay đại nhân cho tôi ở bên cạnh ngài?


- Lệnh à?... - Đênixốp nói, vẻ trầm ngâm. - Thế cậu ở lại đây đến mai có được không?


- Ồ, xin tuân lệnh... Tôi có thể ở lại bên cạnh ngài chứ hả? - Pêchia reo lên.


- Thế tướng quân ra lệnh cho cậu như thế nào, về ngay à? - Đênixốp hỏi, Pêchia đỏ mặt.


- Tướng quân có ra lệnh gì đâu. Tôi ở lại được chứ ạ? - Pêchia giọng có ý dò hỏi.


- Thôi được – Đênixốp nói. Đoạn quay về phía mấy người thuộc hạ, chàng ra lệnh cho đội du kích đi đến nơi hẹn cạnh trạm gác kiểm lâm ở trong rừng và bảo viên sĩ quan cưỡi con ngựa Kiêcghi (viên sĩ quan này làm nhiệm vụ phụ tá) đi tìm Đôlôkhốp hỏi xem tối nay anh ta có đến hay không. Còn Đênixốp thì định cùng Pêchia và viên thủ lĩnh Cô dắc ra ven rừng phía Samsêvô để xem vị trí quân Pháp, nơi ngày mai sẽ tấn công.


- Nào, ông già râu - chàng nói với người mugích dẫn đường - dẫn ta đến Samsêvô đi.


Đênixốp, Pêchia và viên thủ lĩnh Cô dắc, cùng với mấy người Cô dắc và người lính phiêu kỵ chở chú lính đánh trống của Pháp sau lưng, cho ngựa đi sang bên trái, vượt qua một cái khe và tiến về phía ven rừng.


(còn tiếp)


Nguồn: Chiến tranh và Hòa bình, tập 3. Bộ mới, NXB Văn học, 1-2007. Triệu Xuân biên tập. In theo lần xuất bản đầu tiên tại Việt Nam năm 1961 và 1962 của Nhà xuất bản Văn hóa, tiền thân của NXB Văn học. Những người dịch: Cao Xuân Hạo, Nhữ Thành, Trường Xuyên (tức Cao Xuân Huy) và Hoàng Thiếu Sơn.







[1] Đạo quân của Napôlêông thường được gọi bằng danh hiệu “Đạo quân vĩ đại” (La grande armée).



Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
35.
36.
37.
38.
39.
40.
41.
42.
43.
44.
45.
46.
47.
48.
49.
50.
51.
52.
53.
54.
55.
56.
57.Phần Thứ Mười một
58.
59.
60.
61.
62.
63.
64.
65.
66.
67.
68.
69.
70.
71.
72.
73.
74.
75.
76.
77.Phần Thứ tám
78.
79.
80.Phần Thứ sáu
81.Lời Người biên tập và Lời Giới thiệu của Cao Xuân Hạo
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Bảy đêm huyền thoại - Vũ Bằng 03.02.2019
Dưới chín tầng trời - Dương Hướng 03.02.2019
Báu vật của đời - Mạc Ngôn 22.01.2019
Thầy lang - TADEUSZ DOLEGA - Mostowicz 19.01.2019
Đường công danh của Nikodema Dyzmy - TADEUSZ DOLEGA - Mostowicz 11.01.2019
Dòng đời - Nguyễn Trung 07.01.2019
Đông Chu liệt quốc - Phùng Mộng Long 07.01.2019
Trả giá - Triệu Xuân 04.01.2019
Trên sa mạc và trong rừng thẳm - Henryk Sienkiewicz 04.01.2019
Chiến tranh và Hòa bình - Liep Nicôlaievich Tônxtoi 27.12.2018
xem thêm »