tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Năm 2019, Green Leaf VN có hơn 500 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới, đạt 150 ngàn lượt xuất bãi. Tỷ lệ đón khách thành công, đúng giờ đạt 99.97%.

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 31368244
Tiểu thuyết
10.01.2020
Liep Nicôlaievich Tônxtoi
Chiến tranh và Hòa bình


Sau mấy câu ấy, một phút im lặng nặng nề trôi qua. Natasa là người đầu tiên lên tiếng, nàng bênh vực chồng và công kích anh. Cách bênh vực của nàng yếu ớt và vụng về nhưng nàng đã đạt được mục đích. Cậu chuyện lại tiếp tục và bây giờ không còn cái giọng thù địch khó chịu như những lời nói vừa rồi của Nicôlai nữa.


Khi mọi người đứng dậy đi ăn tối, cậu bé Nicôlenca Bôncônski tiến đến gần Pie, mặt tái mét, mắt sáng long lanh.


- Cậu Pie... cậu... à không... nếu ba còn sống... ba có đồng ý với cậu không? - cậu bé hỏi.


Pie hiểu rằng trong đứa bé chắc phải diễn ra một sự giằng co đặc biệt, độc lập, phức tạp và khó nhọc về tư tưởng và tình cảm trong khi nghe họ nói chuyện. Chàng sực nhớ đến tất cả những điều chàng nói và hối tiếc rằng thằng bé đã nghe. Nhưng bây giờ chàng phải trả lời nó.


- Cậu nghĩ rằng có, chàng miễn cưỡng đáp và bước ra khỏi thư phòng.


Cậu bé cúi đầu và mãi đến bây giờ cậu mới nhìn thấy lần đầu những kết quả của công việc phá hoại mà cậu đã gây ra trên bàn. Cậu đỏ mặt và lại gần Nicôlai.


- Thưa chú, chú tha lỗi cho cháu, cháu đã trót làm như thế này - cậu vừa nói vừa chỉ những cây bút lông ngỗng và những mảnh xi bị bẻ gãy.


Nicôlai giật mình giận dữ.


- Thôi được, thôi được - chàng nói, đoạn vứt những mảnh xi và những chiếc bút lông ngỗng xuống gầm bàn. Và chàng quay mặt đi, hẳn là phải cố gắng lắm mới nén được cơn giận đang trào lên.


- Đáng lẽ mày không nên ở đây một chút nào hết.- Chàng nói


XV


Trong bữa ăn tối, họ không bàn về chính trị và về những hội kín nữa, trái lại câu chuyện chuyển sang cái đề tài mà Nicôlai thích thú nhất, tức là những kỷ niệm về năm 1812 mà Đênixốp đã lên tiếng nhắc nhở. Trong khi nói chuyện Pie đặc biệt dễ thương và vui nhộn. Rồi mọi người giải tán với một thái độ hết sức thân mật.


Sau bữa ăn tối. Nicôlai vào thư phòng, cởi áo ngoài và sau khi đã căn dặn người quản lý vẫn đứng đợi từ nãy, chàng mặc nội tẩm vào buồng ngủ. Chàng thấy vợ đang ngồi bên bàn viết hí hoáy cái gì không rõ.


- Em viết gì thế, Maria? - Nicôlai hỏi. Bá tước phu nhân Maria đỏ mặt, nàng sợ những điều nàng viết không được chồng hiểu và tán thành.


Nàng có vẻ giấu không cho chồng biết mình đang viết gì, nhưng cũng lấy làm mừng rằng đã bị chồng bắt gặp và mình ở vào cái thế buộc lòng phải nói rõ với chồng.


- Em viết nhật ký anh Nicôla[1] ạ - Nàng nói, và đưa cho chàng quyển vở bìa lam viết đầy những nét chữ to và rắn rỏi của nàng.


- Nhật ký à? - Nicôlai nói, giọng có pha chút châm biếm, đoạn cầm lấy quyển vở. Trong vở thấy viết bằng tiếng Pháp.


"Ngày 4 tháng 12. Hôm nay Anđrusa (đứa con đầu lòng của nàng) thức dậy, nó không chịu mặc áo nên cô Luidơ [2] cho gọi tôi đến. Nó đang lúc quấy, không sao bảo được. Tôi thử dọa nó, nhưng nó lại càng dỗi già. Tôi bèn quyết định bỏ mặc nó đấy và cùng u già săn sóc những đứa khác. Tôi bảo nó tôi không yêu nó nữa. Nó im lặng một hồi lâu như thể ngạc nhiên, rồi mình mặc mỗi chiếc áo sơ mi nó nhảy đến ôm lấy tôi, mà khóc nức nở, đến nỗi tôi phải dỗ mãi nó mới nín. Có thể thấy rõ rằng nó đau khổ nhất là đã làm tôi buồn phiền; rồi đến tối tôi đưa phiếu hạnh kiểm cho nó thì nó lại khóc thảm thiết và hôn tôi, nên dùng tình cảm dịu dàng đối xử với nó thì dạy gì cũng được.


- Phiếu hạnh kiểm là cái gì? - Nicôlai hỏi.


- Tối nào em cũng cho hai đứa lớn những tấm phiếu nhận xét về hạnh kiểm của chúng.


Nicôlai nhìn vào đôi mắt trong sáng đang đăm đăm nhìn chàng, đoạn giở quyển vở đọc tiếp. Trong nhật ký có ghi tất cả những gì Maria cho là đáng chú ý trong sinh hoạt của các con vì biểu hiện rõ tính cách của chúng hay gợi ra những ý nghĩa khái quát về phương pháp giáo dục. Phần lớn đó là những chuyện vụn vặt, không đáng kể, nhưng lại có vẻ quan trọng đối với người mẹ, cũng như người cha, lần đầu được đọc quyển nhật ký nói về các con.


Ngày mồng năm tháng mười hai trong nhật ký viết:


"Michia nghịch trong lúc đang ngồi ăn. Ba ra lệnh không cho nó ăn bánh ngọt. Nó không được ăn. Nó nhìn những người khác ăn, có vẻ tủi thân và thèm thuồng. Tôi nghĩ rằng phạt bằng cách không cho ăn tráng miệng chỉ làm phát triển tính tham ăn. Cần nói với Nicôlai".


Nicôlai đặt quyển vở xuống bàn và nhìn vợ. Đôi mắt trong sáng nhìn chàng có ý dò hỏi (chàng tán thành hay không tán thành quyển nhật ký?). Không thể nào nghi ngờ nữa. Không những Nicôlai tán thành mà còn say sưa thán phục vợ.


"Có lẽ không cần phải làm cầu kỳ như vậy, có lẽ hoàn toàn không cần thiết nữa là khác" - Nicôlai thầm nghĩ, nhưng sức căng thẳng tinh thần dai dẳng, không biết mệt mỏi, tập trung vào một mục đích duy nhất là việc trau dồi đạo đức của con cái khiến chàng phải khâm phục. Nếu Nicôlai có thể nhận thức được tình cảm của mình thì chàng sẽ thấy rằng cơ sở chính của cái tình yêu bền chặt, thắm thiết và đầy tự hào của chàng đối với vợ chính là nỗi ngạc nhiên trước sức sống tâm hồn của nàng, trước cái thế giới tinh thần cao cả mà chàng hầu như không thể nào đạt được, trong đó vợ chàng vẫn sống xưa nay.


Chàng tự hào về trí thông minh của nàng và nhận thức rõ ràng sự kém cỏi của mình so với nàng về tinh thần, chàng càng sung sướng khi nghĩ rằng nàng với tâm hồn của nàng không những thuộc về chàng mà còn là một bộ phận của bản thân chàng nữa.


- Anh rất tán thành, hoàn toàn tán thành, em ạ, - chàng nói, vẻ trang trọng. Đoạn chàng im lặng một lát và nói tiếp: - Hôm nay anh hỏng quá. Lúc ấy em không ở trong phòng, anh với Pie cãi nhau và anh nổi nóng. Nhưng không thể nào khác được. Cậu ta dại dột ngây thơ quá. Anh không biết cậu ta sẽ ra sao nếu Natasa không cầm chắc dây cương... Em có thể tưởng tượng tại sao cậu ta đi Pêtécbua không? Ở đấy họ đã lập...


- Vâng em biết - bá tước phu nhân Maria nói - Natasa đã kể cho em nghe.


- Đấy em biết nay, - Nicôlai nói tiếp, chỉ cần nhớ đến cuộc tranh cãi chàng đã phát cáu lên rồi. - Cậu ta muốn thuyết phục anh rằng nhiệm vụ của mọi người chính trực là phải chống lại chính phủ, còn lời thề và nghĩa vụ thì... Anh tiếc rằng em không ở đấy. Và thế là mọi người xúm vào tấn công anh, cả Đênixốp, cả Natasa...Natasa thật rõ buồn cười. Cô ta xỏ mũi cậu ấy thực đấy nhưng hễ động có tranh luận một cái gì là cô ta không nói được câu gì của mình, cô ta chỉ lặp lại những điều cậu ấy nói - Nicôlai nói thêm, bị lôi cuốn theo cái xu hướng không sao khắc phục nổi, nó thúc đẩy chàng phê phán những người thân yêu gần gũi nhất. Nicôlai đã quên rằng những điều chàng nói về Natasa cũng đều có thể dùng để nói về những quan hệ giữa chàng và vợ chàng không sai một chút.


- Phải, em cũng nhận thấy thế - bá tước phu nhân Maria nói.


- Khi anh nói với cậu ấy rằng lời thề và bổn phận là quan trọng hơn hết; thì cậu ấy bắt đầu chứng minh một thôi một hồi. Rất tiếc là không có em ở đấy, giả sử có em thì em sẽ nói gì?


- Theo ý em, anh hoàn toàn có lý. Em cũng nói như vậy với Natasa. Pie nói rằng mọi người đang khổ sở, đau đớn, hư hỏng và nhiệm vụ của chúng ta là phải giúp đỡ đồng loại. Đã đành cậu ấy có lý - bá tước phu nhân Maria nói - nhưng cậu ấy quên rằng ta có nhiệm vụ khác gần ta hơn là chính Thượng đế đã truyền bảo, và chúng ta có thể hy sinh bản thân nhưng không thể hy sinh con cái ta được.


- Ấy đấy, đúng thế, anh cũng nói với cậu ấy như vậy - Nicôlai nói xen, quả nhiên tưởng rằng mình đã nói như vậy thật.- Nhưng họ có ý kiến của họ, đó là tình yêu đồng loại và chủ nghĩa Cơ Đốc mà họ lại nói tất cả những thứ đó trước mặt thằng Nicôlenca nữa chứ, lúc ấy thằng bé đã lẻn vào thư phòng phá phách lung tung cả lên.


- Anh Nicôlai ạ, anh có biết không, thằng Nicôlenca cứ làm em lo lắng luôn - bá tước phu nhân Maria nói - Nó là một đứa trẻ khác thường. Nó sợ rằng em bỏ rơi nó mà chỉ săn sóc đến các con. Chúng ta có con cái, có gia đình, còn cháu nó chẳng có ai hết. Nó bao giờ cũng cô độc một mình với những ý nghĩ của nó.


- Nhưng anh thấy đối với nó em chẳng có gì phải tự trách mình cả. Tất cả những điều mà người mẹ âu yếm nhất có thể làm cho con mình thì em đã làm và đang làm cho nó. Nó là một đứa trẻ rất ngoan, rất ngoan. Hôm nay nó nghe Pie mà ngây cả người ra. Em có thể tưởng tượng thế này không: khi bọn anh đứng dậy đi ăn tối thì anh thấy nó đã bẻ gãy hết những đồ đạc để trên bàn làm việc của anh, và ngay lúc đó nó xin lỗi. Không bao giờ anh thấy nó nói dối. Thật là một đứa trẻ tốt - Nicôlai nhắc lại, tuy trong thâm tâm chàng không thích Nicôlenca nhưng bao giờ cũng muốn thừa nhận nó là một đứa bé rất tốt.


- Nhưng cũng vẫn không bằng có một người mẹ, - bá tước phu nhân Maria nói. - Em cảm thấy thế nên rất khổ tâm. Thằng bé thật tuyệt diệu, nhưng em sợ cho nó lắm. Đời sống giữa bạn bè sẽ có ích cho nó.


- Cái đó thì chẳng phải lâu la gì, mùa hè năm nay anh sẽ đem nó đến Pêtécbua - Nicôlai nói.


- Phải, xưa nay Pie vẫn là một anh chàng mơ mộng và sau này rồi cũng vẫn thế - chàng nói tiếp, quay trở về câu chuyện ở thư phòng, hẳn là câu chuyện này vẫn làm chàng xúc động. - Đấy, những việc như Arắctsâyép là một người tồi... thì có quan hệ gì đến ta kia chứ? Quan hệ gì đến anh, khi anh lấy vợ, nợ lút đầu lút cổ đến nỗi suýt bị bỏ tù, còn mẹ thì chẳng thấy gì, chẳng hiểu gì cả! Rồi sau đó lại có em, có các con, có công việc. Có phải vì sở thích mà anh làm việc từ sáng đến tối ở ngoài đồng hay ở trong phòng giấy đâu? Không, nhưng anh biết anh phải làm việc để cho mẹ anh sống an nhàn, để đền đáp lại cho em và đừng để cho các con nghèo đói như anh ngày xưa.


Bá tước phu nhân Maria muốn nói với chồng rằng con người không phải chỉ sống bằng bánh mì và có lẽ chàng gán cho những công việc này một tầm quan trọng quá đáng, nhưng nàng nhận thấy nói thế không cần thiết và chẳng có ích gì. Nàng chỉ nắm tay chồng mà hôn. Chàng xem cử chỉ ấy như một lời tán thành và xác nhận những ý nghĩ của mình, rồi sau khi im lặng suy nghĩ một lát, chàng tiếp tục nói to những ý nghĩ của mình lên.


- Này Maria ạ - chàng nói - Hôm nay Ilya Mitrôphanich (tên người quản lý) ở làng Tambôp đến nói rằng người ta đã mặc cả khu rừng tới tám mươi vạn rúp. - Rồi vẻ mặt phấn chấn, Nicôlai bắt đầu kể rằng chỉ ít lâu nữa chàng sẽ có thể chuộc lại điền trang Ôttratnôiê - chỉ mười năm nữa là cơ nghiệp anh để lại cho các con sẽ hoàn toàn đâu vào đấy.


Bá tước phu nhân Maria lắng nghe và hiểu hết những điều chồng nói với mình. Nàng biết rằng những khi chàng nói to những điều đang nghĩ lên như vậy, đôi lúc chàng lại hỏi nàng xem chàng đã nói gì và nổi giận khi thấy nàng đang nghĩ đến việc khác. Nhưng bá tước phu nhân Maria phải cố gắng lắm mới có thể nghe chồng vì nàng không mảy may quan tâm đến những điều chàng nói. Nàng nhìn chồng và tuy nàng không nghĩ đến việc khác, tình cảm của nàng cũng ở chỗ khác. Nàng cảm thấy một tình yêu đằm thắm và phục tùng con người này, con người không bao giờ hiểu hết những điều nàng hiểu và hình như điều đó lại cũng khiến nàng yêu chàng mãnh liệt hơn, với một mối tình đượm màu trắc ẩn tha thiết. Ngoài cái tình cảm ấy đã thu hút tâm trí nàng và ngăn cản không cho nàng đi sâu vào từng chi tiết trong các kế hoạch của chồng, trong óc nàng lại thoáng hiện ra những ý nghĩ khác không liên quan gì đến những điều chàng đang nói cả. Nàng nghĩ đến đứa cháu trai (câu chuyện chồng nàng kể lại về nỗi xúc động của Nicôlenca khi nghe Pie đã gây nên trong lòng nàng một ấn tượng rất mạnh). Thế rồi, những nét này nét khác trong cái tính cách dịu dàng, dễ cảm của nó lại hiện lên trong tâm trí nàng, và trong khi nghĩ đến cháu, nàng lại nghĩ đến các con. Nàng không so sánh cháu với các con, nhưng nàng so sánh tình cảm của mình đối với chúng và buồn rầu nhận thấy tình cảm của nàng đối với Nicôlenca vẫn thiếu một cái gì.


Đôi khi nàng nghĩ rằng sở dĩ có sự khác nhau như vậy là vì lứa tuổi của chúng, nhưng nàng vẫn cảm thấy mình có lỗi với nó và trong thâm tâm nàng tự hứa với mình là sẽ chữa và làm cái điều làm được - tức là yêu chồng, cả con, cả Nicôlenca và tất cả đồng loại trong cuộc sống này, cũng như chúa Cơ Đốc đã yêu nhân loại. Tâm hồn bá tước phu nhân Maria bao giờ cũng vươn tới cái vô cùng, cái vĩnh viễn và cái chí thiện cho nên nó không lúc nào có thể yên tĩnh, gương mặt nàng trở nên nghiêm nghị, để lộ một niềm đau khổ cao cả, thầm kín của một linh hồn bị xác thịt trói buộc. Nicôlai nhìn nàng.


"Trời ơi! Nếu nàng chết đi thì chúng ta sẽ ra sao? Mỗi khi gương mặt nàng lại như vậy, ta không khỏi nghĩ đến điều đó". Chàng nghĩ thầm. Và đứng trước tượng thánh, chàng bắt đầu đọc kinh buổi tối.


XVI


Natasa, khi đã ngồi lại một mình với chồng, cũng nói chuyện như người ta chỉ có thể nói giữa hai vợ chồng với nhau, tức là hiểu ý nhau rõ ràng, nhanh chóng lạ lùng, theo một con đường đối lập với mọi qui tắc luận lý, không dùng đến phán đoán, suy luận và kết luận, mà theo một phương thức hoàn toàn đặc biệt. Natasa đã quen nói chuyện với chồng theo cách đó đến nỗi dấu hiệu chắc chắn nhất cho nàng biết rằng giữa hai vợ chồng có một cái gì không ăn ý là tính chất luận lý trong dòng tư tưởng của Pie. Khi chàng bắt đầu chứng minh, nói năng có lý và điềm tĩnh, và khi bị lôi cuốn theo gương của chàng, nàng cũng bắt đầu làm như vậy thì nàng biết ngay rằng thế nào hai người cũng đi đến chỗ cãi nhau.


Ngay từ lúc chỉ còn hai người với nhau, và Natasa, đôi mắt mở to vì hạnh phúc, nhẹ nhàng bước đến gần và đột nhiên ôm chầm lấy chồng ghì vào ngực nói - "Bây giờ anh hoàn toàn là của em rồi. Anh không thoát đi đâu được!". Ngay từ lúc ấy đã bắt đầu cuộc chuyện trò trao đổi trái ngược với tất cả các quy tắc luận lý, trái ngược ngay ở chỗ cùng trong một lúc họ nói đến những vấn đề hoàn toàn khác nhau. Cái lối nói nhiều chuyện cùng một lúc như vậy không những không cản trở họ hiểu nhau mà trái lại, đó là dấu hiệu chắc chắn cho thấy rằng hai người hoàn toàn hiểu nhau.


Nếu trong những giấc mơ, tất cả thường phi lý, vô nghĩa và ngược đời ngoài cái tình cảm làm chủ giấc chiêm bao, thì trong cuộc trao đổi này cũng vậy, trái với mọi quy luật của lý trí, cái liên tục và rõ ràng không phải là những lời nói mà chỉ là cái tình cảm chi phối những lời nói ấy.


Natasa kể cho Pie nghe nào là sinh hoạt của anh nàng, nào là vắng chàng nàng khổ sở sống không ra sống nữa, nào là nàng càng ngày càng yêu Maria, nào là Maria hơn nàng về đủ mọi mặt. Trong khi nói như vậy, Natasa thành thực nhận rằng Maria hơn mình, nhưng đồng thời cũng yêu cầu Pie cứ vẫn phải yêu nàng hơn Maria cũng như hơn bất cứ người đàn bà nào khác, và bây giờ chàng phải nhắc lại điều đó với nàng một lần nữa, đặc biệt sau khi đã gặp nhiều người đàn bà ở Pêtécbua.


Pie trả lời Natasa, kể cho nàng nghe rằng chàng không sao chịu nổi cảnh sống ở Pêtécbua, những tối tiếp tân và những bữa tiệc với những người đàn bà của giới xã giao.


- Anh đã mất hẳn thói quen nói chuyện với các tiểu thư và các phu nhân, - chàng nói. - Chán thật. Nhất là anh lại bận.


Natasa nhìn chàng đăm đăm và nói tiếp:


- Chị Maria tuyệt thật! Chị ấy có tài hiểu được các con. Chị ấy dường như nhìn thấy được tâm hồn của chúng. Chẳng hạn hôm qua thằng bé Michia quấy...


- Chà nó giống bố nó thật - Pie ngắt lời. Natasa hiểu tại sao chàng lại đưa ra nhận xét này về sự giống nhau giữa thằng Michia và Nicôlai, chàng bực mình khi nhớ lại cuộc tranh cãi với anh vợ và muốn hỏi ý kiến của Natasa về vần đề này.


- Anh Nicôlai có một nhược điểm là cái gì chưa được mọi người tán thành thì anh ấy nhất định không chịu chấp nhận. Nhưng em thì em biết, anh đang nâng niu hoài bão mở một sự nghiệp[3] - nàng nói, nhắc lại những lời mà Pie đã có lần nói.


- Không - Pie nói - Cái chính là Nicôlai cho rằng tư tưởng và luận lý chỉ là một trò chơi, gần như một trò tiêu khiển cho qua thì giờ. Anh ấy xây dựng một tủ sách và tự đặt cho mình một nguyên tắc là chỉ mua một cuốn sách khi đã đọc xong cuốn trước- anh ấy đọc Xismônđi, Ruxô, Mongteskiơ - Pie mỉm cười nói thêm. Em biết rằng anh...- chàng đang tìm cách làm cho những lời phê bình của mình nhẹ bớt, nhưng Natasa đã ngắt lời chàng, khiến chàng cảm thấy không cần phải làm thế.


- Thế anh bảo đối với anh ấy, tư tưởng là trò chơi à?


- Phải, còn đối với anh thì tất cả những cái khác lại chỉ là trò chơi. Trong suốt thời gian ở Pêtécbua anh nhìn thấy mọi người như thế trong giấc chiêm bao. Khi nào có một tư tưởng gì bắt anh bận tâm suy nghĩ thì tất cả những cái còn lại chỉ là trò chơi.


- Chà rõ tiếc, em không được thấy các con đón anh như thế nào - Natasa nói. - Đứa nào mừng nhất? Chắc là Lida?


- Đúng - Pie đáp, rồi lại tiếp tục nói đến những điều đang khiến chàng bận tâm. - Nicôlai bảo là chúng ta không nên suy nghĩ. Nhưng anh thì chịu. Đấy là chưa kể thời gian ở Pêtécbua, anh cảm thấy (anh có thể nói cho em biết điều đó) nếu không có anh thì tất cả sẽ tan rã, ai cũng theo ý của riêng mình. Nhưng anh đã tập hợp được mọi người, bởi vì tư tưởng của anh rất đơn giản và rõ ràng. Anh không nói chúng ta phải chống lại người này người nọ. Chúng ta có thể sai lầm. Anh nói như thế này: những người yêu cái thiện hãy nắm lấy tay nhau và lá cờ duy nhất sẽ là đạo đức tích cực. Công tước Xécgây là một người rất tốt và thông minh.


Natasa không hoài nghi gì về chỗ tư tưởng của Pie là một tư tưởng vĩ đại, nhưng có điều làm nàng băn khoăn. Đó là ý nghĩ rằng chàng là chồng nàng. "Có thể nào một con người quan trọng, cần thiết cho xã hội như thế lại đồng thời là chồng mình ư? Làm sao có thể như thế được?". Nàng muốn thổ lộ nỗi ngờ vực này của mình với chồng. Nhưng ai là người có thể quyết định rằng chàng thông minh hơn hẳn những người khác? - Nàng tự hỏi và trong tưởng tượng nàng điểm qua một lượt những con người mà Pie rất kính trọng. Căn cứ vào những câu chuyện chàng đã kể thì trong số những người này chàng không kính trọng ai bằng Platôn Carataiép.


- Anh biết bây giờ em nghĩ gì không? - Nàng nói. - Em đang nghĩ đến Platôn Carataiép - Bác ta sẽ nói gì? Liệu bây giờ bác ấy có tán thành anh không?


- Bác Platôn Carataiép à? - Chàng nói đoạn trầm ngâm suy nghĩ một lát. Hẳn là chàng đang cố gắng thành thực nghĩ đến ý kiến của Carataiép về vấn đề này. Có lẽ bác ta không hiểu, nhưng cũng có thể bác ta hiểu.


- Em yêu anh ghê lắm! - Natasa đột nhiên nói - ghê lắm, ghê lắm.


- Không, bác ấy sẽ không tán thành anh. - Pie nói sau khi nghĩ ngợi. - Điều bác ấy sẽ tán thành là cuộc sống gia đình của chúng ta. Bác ấy muốn ở đâu cũng thấy sự êm đẹp, hạnh phúc, bình yên, và anh sẽ hãnh diện nếu được giới thiệu gia đình ta với bác ấy. Em vừa nói đến sự xa cách. Nhưng chắc em không ngờ sau khi xa cách, anh có những tình cảm đặc biệt gì đối với em..


- Lại thế này nữa anh ạ... - Natasa toan mở đầu.


- Không, không phải thế. Anh không bao giờ không yêu em. Và không thể nào yêu hơn thế nữa, nhưng đây là một cái gì khác hẳn... Phải... - Chàng không nói hết câu vì mắt họ đã gặp nhau và đã nói nốt phần còn lại.


- Thật vớ vẩn - Natasa bỗng nói. - Tuần trăng mật và lúc mới lấy nhau mà lại là lúc hạnh phúc nhất! Trái lại, bây giờ là thích hơn cả. Miễn là anh đừng đi. Anh có nhớ chúng ta cãi nhau như thế nào không? Cũng chỉ tại em thôi. Bao giờ cũng tại em. Nhưng tại sao chúng ta cãi nhau thì em chẳng còn nhớ nữa.


- Thì vẫn chỉ có một - Pie mỉm cười nói. - Ghen.


- Đừng nói nữa, em ghét lắm. - Natasa nói to - mắt nàng ánh lên một tia sáng lạ lùng và độc ác. Anh có gặp cô ta - nàng nói tiếp sau một phút im lặng.


- Không, mà dù có gặp anh cũng không nhận ra... - hai người im lặng.


- Này, anh có biết không? Trong khi anh nói ở trong thư phòng ấy mà, em nhìn anh - Natasa nói tiếp, hẳn nàng đang tìm cách xua đuổi đám mây đen kéo đến - anh giống thằng bé như đúc (nàng gọi đứa con trai mình như vậy) bây giờ đã đến lúc vào với nó. Đến rồi... phải đi thật rõ tiếc.


Hai người im lặng vài giây. Thế rồi cả hai bỗng quay người lại với nhau cùng một lúc và bắt đầu nói. Pie bắt đầu nói một cách tự mãn và say sưa, Natasa với nụ cười dịu dàng, sung sướng. Hai người nói vấp phải nhau, dừng lại nhường lời cho nhau:


- Em muốn nói gì thế? Nói đi, nói đi em!


- Không, anh nói đi, chứ em thì chỉ nói vớ vẩn - Natasa đáp.


Pie nói tiếp câu chuyện đã bắt đầu. Chàng hăm hở kể tiếp những thành công của mình ở Pêtécbua. Lúc bấy giờ chàng có cảm tưởng mình có nhiệm vụ đưa ra một con đường mới cho tất cả xã hội Nga và cho thế giới.


- Anh chỉ muốn nói rằng tất cả những tư tưởng có hậu quả to lớn bao giờ cũng đơn giản. Tất cả ý nghĩ của anh tóm lại là nếu những kẻ xấu xa liên kết nhau làm thành một lực lượng thì những người trung thực cũng phải làm như vậy. Thật là đơn giản.


- Phải.


- Còn em, em muốn nói gì?


- Không, chuyện vớ vẩn thôi.


- Em cứ nói đi.


- Không có gì đâu, toàn chuyện nhảm nhí cả - Natasa nới với nụ cười rạng rỡ hơn trước. - Em chỉ muốn nói về Pêchia. Hôm nay con nó đang ngồi trong lòng em thì u già đến để bế nó đi, thế là nó mỉm cười, nhắm mắt, nép vào người em - chắc nó nghĩ rằng nó đang trốn kín lắm. Dễ thương quá! Ơ kìa, nó đang khóc đấy! Thôi, anh ngủ ngon nhé. - Rồi nàng ra khỏi phòng.


Cũng trong lúc ấy, ở tầng dưới, trong phòng ngủ của Nicôlenca Bôncônski, ngọn đèn chong vẫn thắp như mọi hôm (đứa bé sợ bóng tối, và người ta không tài nào chữa được cho nó cái tật ấy). Đêxan đang nằm ngủ, đầu kê cao trên bốn chiếc gối và cái mũi La Mã của ông ta buông ra những tiếng ngáy đều đều. Nicôlenca vừa mới thức dậy, mình ướt đẫm mồ hôi lạnh. Cậu ngồi trên giường, mắt mở to nhìn thẳng về phía trước. Một cơn ác mộng vừa làm cho cậu choàng dậy. Cậu vừa thấy cậu Pie của cậu cùng với cậu, đầu đội mũ trụ, thứ mũ thường thấy vẽ trong quyển sách của Plutac. Hai người đang đi đầu một đạo quân rất lớn. Đạo quân này gồm những đường nhỏ xiên xiên màu trắng chăng trên khuôn như những sợi dây tơ nhện mùa thu mà Đêxan gọi là chỉ của Đức Mẹ đồng trinh[4]. Trước mặt họ, vinh quang vẫy gọi; cũng làm bằng những sợi dây tơ như vậy nhưng dày hơn một chút. Cả hai, cậu Pie và cậu, đang nhẹ nhàng và vui vẻ tiến lên, mỗi lúc một gần đến đích. Bỗng những sợi dây tơ kéo họ về phía trước bắt đầu giãn ra, rối lại, tình hình trở nên nguy cấp. Rồi chú Nicôlai Ilích hiện ra trước mặt họ với dáng điệu nghiêm nghị và hung dữ.


- “ Các người làm thế phải không? - Cậu ta vừa nói vừa chỉ những mảnh lông chim và những mảnh xi gắn thư - Ta yêu quý các ngươi, nhưng Arắctsâyép ra lệnh cho ta, nên hễ đứa nào bước tới là ta sẽ giết. Nicôlenca quay lại nhìn Pie đã không ở đấy nữa. Pie đã biến thành cha cậu, công tước Anđrây, không có đường nét và hình dáng nhưng vẫn chính là cha cậu. Nhìn thấy cha, Nicôlenca cảm thấy tình yêu thương làm mình yếu đuối, cậu cảm thấy mình bủn rủn, không có xương sống và hình như tan ra nước. Cha cậu vuốt ve và an ủi cậu. Nhưng chú Nicôlai mỗi lúc một tiến đến gần. Cậu bé sợ hãi hoảng hốt tỉnh dậy.


Cậu nghĩ thầm: đó là cha ta (mặc dầu trong nhà có hai bức chân dung của cha cậu rất giống thực, Nicôlenca không bao giờ hình dung công tước Anđrây dưới hình dáng một con người), cha ta đứng cạnh ta và vuốt ve ta. Người tán thành ta, người tán thành cậu Pie. Người bảo bất cứ điều gì ta cũng làm, Mutxius Xêvôla[5] đã tự đốt tay mình. Tại sao trong đời ta không làm được như vậy? Ta biết rằng họ muốn ta học tập. Thì ta sẽ học tập. Nhưng một ngày kia ta sẽ học xong và bấy giờ ta sẽ làm. Ta chỉ cầu xin Thượng đế cho ta gặp những điều như những con người của Plutac đã gặp và ta cũng sẽ làm như họ. Ta sẽ làm hơn họ kia. Mọi người sẽ biết, mọi người sẽ yêu ta, sẽ thán phục ta. Rồi Nicôlenca bỗng thấy lồng ngực nghẹn ngào. Cậu khóc.


- Cậu mệt hay sao? [6] - Tiếng ông Đêxan hỏi.


- Không ạ [7] - Nicôlenca đáp, đoạn nằm lên gối. Cậu nghĩ đến Đêxan - Ông ấy tốt bụng và hiền lành, ta mến ông ấy lắm - Còn cậu Pie thật là một người tuyệt diệu! Còn cha ta! Cha! Cha ơi!... Phải, ta phải làm những việc mà ngay cả người cũng lấy làm hài lòng...


 (còn tiếp)


Nguồn: Chiến tranh và Hòa bình, tập 3. Tiểu thuyết sử thi của L. N. Tônxtôi. Bộ mi, NXB Văn hc, 1-2007. Triu Xuân biên tp. In theo ln xut bn đu tiên tại Vit Nam năm 1961 và 1962 ca Nhà xut bn Văn hóa, tin thân ca NXBn hc. Nhng người dch: Cao Xuân Ho, Nh Thành, Trường Xuyên (tc Cao Xuân Huy) và Hoàng Thiếu Sơn.


www.trieuxuan.info


 


 







[1] Nicolas




[2] Mademoiselle Louise.




[3] Ouvrir une carrière.




[4] Les fils de la Vierge (tức “tơ trời”).




[5] Là người La Mã, tự đốt tay mình trước mặt quân thù để biểu lộ tinh thần bất khuất




[6] Êtes-vous indisposé.




[7] Non.




Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
35.
36.
37.
38.
39.
40.
41.
42.
43.
44.
45.
46.
47.
48.
49.
50.
51.
52.
53.
54.
55.
56.
57.
58.
59.
60.
61.
62.Phần Thứ Mười một
63.
64.
65.
66.
67.
68.
69.
70.
71.
72.
73.
74.
75.
76.
77.
78.
79.
80.
81.
82.Phần Thứ tám
83.
84.
85.Phần Thứ sáu
86.Lời Người biên tập và Lời Giới thiệu của Cao Xuân Hạo
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Ông cố vấn - Hữu Mai 26.02.2020
Anh em nhà Karamazov - FYODOR Mikhailovich Dostoyevsky 19.02.2020
Trăm năm cô đơn - Gabriel Garcia Marquez 19.02.2020
Đẻ sách - Đỗ Quyên 15.02.2020
Hòn đất - Anh Đức 13.02.2020
Dòng đời - Nguyễn Trung 06.02.2020
Kim Vân Kiều Truyện - Thanh Tâm Tài Nhân 06.02.2020
Cõi mê - Triệu Xuân 30.01.2020
Cơ may thứ hai - Constant Virgil Gheorghiu 30.01.2020
Chuyện kể năm 2000 - Bùi Ngọc Tấn 15.01.2020
xem thêm »