tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Năm 2019, Green Leaf VN có hơn 500 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới, đạt 150 ngàn lượt xuất bãi. Tỷ lệ đón khách thành công, đúng giờ đạt 99.97%.

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 31244241
Những bài báo
27.12.2019
Nhiều tác giả
Một vài bài viết về nhà văn Bùi Hiển


100 năm ngày sinh nhà văn Bùi Hiển: 'Người ẩn mình khiêm nhường'


Như “chứng từ” của một đời văn, cuốn sách Bùi Hiển – Người đánh thức lương tri (vừa ra mắt) giúp độc giả có những hình dung chân thực nhất về cuộc đời của nhà văn Bùi Hiển - gương mặt được xem là thuộc về “thế hệ vàng” của văn học Việt Nam.


Hội Văn nghệ Việt Nam đã trải qua 8 kỳ Đại hội đại biểu toàn quốc với 3 lần đổi tên qua các thời kỳ: Hội Văn nghệ Việt Nam (1948 – 1957), Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Việt Nam (1957 – 1995) và Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam (từ 1995 đến nay).


Nhận xét về ông, nhà thơ Hữu Thỉnh từng viết: “Là một người am hiểu Hán học và Tây học, suốt đời gắn bó với nhân dân, nhà văn Bùi Hiển là tinh hoa của vùng đất giàu truyền thống yêu nước và hiếu học… đem hết tài năng và tâm huyết nhằm “đánh thức cái lương tri, thiên lương sẵn có ở mỗi con người”.


Cuộc thi thơ và truyện ngắn 'Những làn gió Tây Bắc' góp phần phát triển văn học Việt Nam


 


Một niên biểu về lịch sử văn chương hiện đại


Còn trong cuộc tọa đàm về cuốn sách vào ngày 16/11 vừa qua, nhà nghiên cứu văn học Bích Thu gọi ông là “người ẩn mình khiêm nhường”. Điều này đúng khi nhìn lại sự nghiệp của Bùi Hiển - người đã để lại 32 đầu sách gồm: truyện ngắn, ký, phê bìnhtiểu luận. Khi còn sống, vốn là người cẩn trọng, chu toàn trong sáng tác, số lượng tác phẩm xuất bản của nhà văn Bùi Hiển mỗi khi được đưa ra ngoài đều có sự chọn lọc rất kỹ lưỡng.


Do vậy, Bùi Hiển - Người đánh thức lương tri là nguồn tư liệu để công chúng có được cái nhìn toàn diện nhất về nhà văn khiêm nhường này. Sách lần đầu tiên công bố nhật ký và thư từ cá nhân giữa nhà văn Bùi Hiển với bạn bè văn chương và các thành viên trong gia đình. Tất cả được chọn lọc từ khoảng hơn 60 cuốn sổ ghi chép, nhật ký, hàng ngàn trang bản thảo, tư liệu cùng những kỷ niệm trong ký ức các thành viên gia đình nhà văn… với 4 phần chính: Con đường văn chương và Nhật ký, Ân tình bạn bè, Gia đình, Trong ký ức người thân.


Đáng nói, dù viết nhật ký, nhà văn Bùi Hiển vẫn thể hiện đậm dấu ấn cá nhân thông qua văn phong súc tích, giàu cảm xúc và lối quan sát vô cùng tinh tế. Nhật ký và những trang thư của ông cung cấp nhiều chi tiết đa dạng và sâu sắc về một thế kỷ nhiều biến động, đi sâu vào những nỗi niềm của đời sống văn chương cũng như tâm trạng và sinh hoạt của con người Việt Nam bình dị.


Bậc thầy truyện ngắn


Bùi Hiển bước chân vào văn chương có phần muộn vài ba năm so với bạn bè cùng thế hệ - một thế hệ Tây học vốn được xem là “thế hệ vàng” của văn học Việt Nam. Tác phẩm đầu tay - truyện ngắn Nằm vạ - in trên báo Ngày nay năm 1940, sớm cho thấy phẩm chất và nội lực văn chương của ông.


Ngày đó, đánh giá về Bùi Hiển và Nằm vạ, nhà văn Thạch Lam viết: “Lối viết của công giản dị và mạnh mẽ, thoáng qua một chút duyên kín đáo và có nhiều nhận xét tinh vi”. Từ thời điểmấy, Bùi Hiển trở thành cái tên được tin tưởng, yêu mến, chiếm cảm tình của các nhà văn danh tiếng cùng thời…


Trong số những thể loại làm nên tên tuổi của nhà văn Bùi Hiển thì truyện ngắn được xem là sở trường của ông. Nhiều truyện ngắn của ông tạo ra dấu ấn đậm nét về phong cách sáng tác, có thể kể đến Nằm vạ (1940), Ma đậu (1940), Chiều sương (1941)...


Như nhà nghiên cứu văn học Trần Ngọc Hiếu chia sẻ, Bùi Hiển là một trong những nhà văn có thể giúp cho người đọc hình dung được truyện ngắn là một thể loại có quy mô nhỏ nhưng có khả năng gây ấn tượng như thế nào, gây hiệu ứng như thế nào đối với công chúng.


Là một người có nhiều kỷ niệm với Bùi Hiển, nhà văn Lê Minh Khuê tâm sự: "Cho đến giờ, tôi vẫn nhớ nhà văn Bùi Hiển có nói với tôi rằng các chi tiết làm nên văn học. Chi tiết trong đời sống phải thổi cho nó một cái hồn, và viết đừng sơ lược. Ông kể với tôi, có những lúc ông ngồi quan sát cây cối, quan sát chim chóc để ông tìm ra được các chi tiết phục vụ cho văn học”.


Nhìn lại di sản của nhà văn Bùi Hiển, có thể thấy ông đã tham dự vào đời sống văn chương trên nhiều lĩnh vực sáng tác, phê bình, tiểu luận, dịch thuật. Các tác phẩm của ông cũng bao quát nhiều đề tài từ nông thôn đến thành thị, từ phong tục tập quán tới các truyện ngắn mang tính luận đề…


Dù ở lĩnh vực nào, viết về đề tài, đối tượng nào, Bùi Hiển luôn thể hiện sự chắt chiu, chọn lựa chi tiết kỹ lưỡng và tìm tòi cách thức thể hiện gần gũi mà tinh tế. Nhà nghiên cứu văn học Nguyên An cho rằng: “Bùi Hiển là nhà văn bẩm sinh, không có ai hướng dẫn, không qua trường lớp. Mà nhà văn bẩm sinh là gì? Là rất tỉ mỉ trong cuộc sống, quan sát tỉ mỉ, ghi chép tỉ mỉ, suy nghĩ cẩn trọng rồi mới viết”.


Nhà văn Bùi Hiển (22/11/1919- 11/3/2009), là hội viên sáng lập Hội Nhà văn Việt Nam. Ông được trao Giải thưởng Nhà nước về VHNT năm 2001.


Công Bắc


thethaovanhoa.vn


 


Đánh thức 70 tập nhật ký của Bùi Hiển: Một đời văn liền mạch


Sự nghiệp văn chương và kỷ niệm sinh hoạt của nhà văn Bùi Hiển vừa được trân trọng nhắc lại tại Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM sáng 23-12 nhân dịp ra mắt tập sách 'Bùi Hiển người đánh thức lương tri'.


Tập sách được gia đình nhà văn Bùi Hiển soạn lục nội dung từ các thư từ qua lại giữa Bùi Hiển với cha ông, với vợ, con, bạn văn đồng nghiệp. Đặc biệt là từ 70 tập nhật ký chép tay do Bùi Hiển cẩn thận ghi lại những gì ông chứng kiến từ năm 1946 đến tận những năm 2000.


 


Khách mời trò chuyện về văn nghiệp của Bùi Hiển là phó giáo sư, tiến sĩ Võ Văn Nhơn và phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Xuân - hai người cùng theo dõi hành trình văn chương của Bùi Hiển và dành cho nhà văn khởi nghiệp từ thời tiền chiến này nhiều cảm tình đặc biệt.


 


Phản ảnh con người một cách chân thực


Bàn về buổi đầu viết văn của Bùi Hiển, tiến sĩ Võ Văn Nhơn nhắc một truyện ngắn của Bùi Hiển từng được giáo sư Hoàng Như Mai trân trọng nhắc đến, đó là truyện Ánh mắt.


Theo ông Nhơn, Ánh mắt phản ảnh con người một cách chân thực trong chiến tranh. Truyện kể về ba anh lính vệ quốc quân sau buổi đầu tham gia kháng chiến với những hình dung lãng mạn hào hùng đã vấp phải sự thật khắc nghiệt.


Một anh lính bỏ trốn, một anh sốt rét chết, còn một anh trong khi lạc đơn vị đói khát cùng cực và trên người đầy ghẻ lở, đã bắt gặp ánh mắt của một bé gái, em đem cho anh mấy củ khoai, và từ ánh nhìn của em bé, anh bộ đội đã bước lại về phía chiến khu. Dù vậy, truyện ngắn này khi đăng báo Văn Nghệ đã bị rầy rà.


Tiến sĩ Võ Văn Nhơn còn nhắc một truyện khác của Bùi Hiển, xuất hiện sau này là Cái bóng cọc. Truyện có kể về một người ở khu tập thể, dậy sớm tập thể dục và ấn tượng ở khả năng đứng yên như cái cọc. Nhưng rồi một hôm nhân vật chính phát hiện ra ông này đứng yên như vậy cạnh vòi nước ai đó quên tắt và nước cứ thế chảy lãng phí...


 


Điều tâm đắc của tiến sĩ Võ Văn Nhơn ở Bùi Hiển chính là quan niệm sáng tác xem con người luôn có tính nhị nguyên: Dựng một nhân vật cần có cả hai mặt tốt xấu và cuộc đấu tranh của hai mặt ấy.


Một đời văn liền mạch


Theo phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Xuân, cuộc đời nhà văn Bùi Hiển có được một số may mắn: Khởi nghiệp và được ghi nhận ngay từ truyện ngắn đầu tiên (Nằm vạ) đăng trên báo Ngày Nay (1940), với nhận xét sâu sắc và quan trọng của Thạch Lam:


 


"Đó là bức tranh có giá trị về cảnh sinh hoạt trong xóm làng. Lối viết của ông giản dị và mạnh mẽ, thoáng qua một chút duyên kín đáo và có nhiều nhận xét tinh vi". Đến năm 1941 thì có truyện in trong tập Nằm vạ; năm 1942 Vũ Ngọc Phan đưa ông vào Nhà văn hiện đại.


 


Bên cạnh đó, một may mắn nữa của Bùi Hiển theo tiến sĩ Thanh Xuân, là ông được viết về quê hương xứ Nghệ của mình, mà hình tượng phụ nữ xứ Nghệ trong văn ông là một mảng đề tài thú vị còn chưa được tìm hiểu tới nơi tới chốn.


 


Và đến tập sách này, thì lại là một thế giới khác, một thế giới riêng tây của nhà văn mà gia đình còn giữ được thật quý giá. "Tôi thấy mình phải bước nhẹ, rón rén vào tập nhật ký này của ông" - bà Xuân tự nhận.


 


Đáng kể nhất của Bùi Hiển là ông có một đời văn liền mạch không gián đoạn. Ông chứng kiến nhiều biến động của lịch sử văn học hiện đại nước nhà và bình thản vượt qua.


 


Trong tập sách này, ở giai đoạn năm 1958 khi vụ Nhân văn giai phẩm xảy ra, cũng có những đoạn nhật ký của Bùi Hiển được công bố. "Mặc dù ngắn thôi, nhưng cũng cho thấy thái độ của ông về các vấn đề mà ông chứng kiến", cô Bùi Cẩm Hà - cháu nội nhà văn Bùi Hiển chia sẻ.


 


Với sự nghiệp của Bùi Hiển, tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Xuân nêu gợi ý có lẽ gia đình và văn giới nên bắt tay làm toàn tập Bùi Hiển, và "có lẽ khoa Văn của chúng tôi cũng sẽ có các công trình, đề tài nghiên cứu về Bùi Hiển trong thời gian tới".


Sách Bùi Hiển người đánh thức lương tri gồm các phần nội dung:


Con đường văn chương và nhật ký: rút từ 70 cuốn nhật ký của Bùi Hiển để thấy được hành trình viết văn và hoạt động của ông xuyên qua hai cuộc kháng chiến, vắt sang thời hậu chiến và đổi mới.


Ân tình bè bạn: thư từ của bạn văn, thân hữu trao đổi cùng Bùi Hiển, gia đình chọn lọc giới thiệu tiêu biểu một số thư từ năm 1941 đến 2001.


Gia đình: có lá thư cụ Bùi Công Trứ gửi cho con là Bùi Hiển, một số đoạn nhật ký về gia đình; các lá thư gửi cho anh em trong gia đình và thư gửi vợ, con...


 


Trong ký ức người thân: những trang viết của các thành viên trong đại gia đình dành cho Bùi Hiển...


TP Đà Nẵng chính thức tiến hành gắn biển tên nhà văn Bùi Hiển tại phường Hòa An, Quận Cẩm Lệ, TP Đà Nẵng. Việc đặt tên đường Bùi Hiển được thực hiện theo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân TP Đà Nẵng năm 2018.


Lam Điền


Tuoitre.vn


Nhà văn Bùi Hiển: Người đánh thức lương tri


Cuốn "Bùi Hiển - Người đánh thức lương tri" công bố nhật ký, thư từ cá nhân của một tác giả quan trọng trên văn đàn Việt Nam hiện đại.


Sách dày 335 trang, phát hành dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh cố nhà văn (ngày 22/11/1919), do ba người con của ông là Bùi Quang Tuấn, Bùi Quang Tú, Bùi Thúy Hồng và cháu gái Bùi Cẩm Hà biên soạn. Bên cạnh nhật ký và thư từ, gia đình đưa vào sách những bài viết và ảnh tư liệu để độc giả có cái nhìn sâu hơn về cuộc đời, sự nghiệp Bùi Hiển.


Tên sách được đặt theo quan điểm sáng tác văn học của cố nhà văn. "Văn học có khả năng và thiên chức đánh thức những ước ao hướng thiện và tiềm năng tự hoàn thiện của từng con người một. Tôi nghĩ thế", ông trả lời tạp chí Văn học năm 2002. Tại lễ tang Bùi Hiển năm 2009 ở Hà Nội, nhà thơ Hữu Thỉnh gọi ông là "người đánh thức thiên lương sẵn có của con người" trong bài phát biểu tiễn biệt đồng nghiệp.


Phần đầu sách là những trang nhật ký của Bùi Hiển viết từ năm 1946 đến cuối đời. Là người chỉ viết khi có đủ chất liệu, nhà văn chú trọng việc ghi chép sự kiện hàng ngày làm cảm hứng sáng tác. Khi mất, ông để lại khoảng 70 cuốn sổ tay. Những mẩu chuyện nhà, chuyện đời và chuyện nghề của Bùi Hiển phản ánh chân thực những diễn biến lịch sử đầy sôi động của thời đại ông sống.


 


Hai phần cuối là những bức thư Bùi Hiển viết cho gia đình và những bài viết tưởng nhớ của con cháu. Nhà văn và vợ Hoàng Thị Huệ luôn cẩn thận lưu giữ các lá thư trao đổi giữa các thành viên gia đình. Tâm tình trong thư giúp người đọc hiểu hơn về tính cách dung dị, chan hòa và sâu sắc của Bùi Hiển.


Bên cạnh khắc họa chân dung nhà văn, tác phẩm đưa người đọc "dạo chơi" dọc lịch sử nền văn chương hiện đại Việt Nam qua những bức thư trao đổi giữa cố nhà văn và các đồng nghiệp. Nhiều tác giả nổi bật của thế kỷ 20 như Nguyễn Tuân, Tô Hoài, Nguyên Hồng, Chế Lan Viên... xuất hiện trong sách.


 


Tiến sĩ Trần Ngọc Hiếu - giảng viên khoa Ngữ văn Đại học Sư phạm Hà Nội - cho rằng cả đời Bùi Hiển viết để thêm hiểu con người. Trong ông luôn có sự băn khoăn về ranh giới giữa nhân tính và phi nhân tính. Con người không hẳn tốt, cũng không hẳn xấu và thường chao đảo giữa ranh giới này. Ở các tác phẩm của Bùi Hiển, cái cao đẹp và những điều thấp hèn thường lẫn lộn, xen kẽ. Nhà văn chọn cái nhìn hài hước, đôn hậu và không phán xét nhân vật của ông.


Nhà văn Lê Minh Khuê - tác giả truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi - cho biết Bùi Hiển là người sống chan hòa, dung dị nhưng sâu sắc. Trong hồi tưởng của bà, Bùi Hiển không giống nhiều nhà văn cùng trang lứa. Ông tôn trọng các tác giả hậu thế và luôn giúp đỡ, bảo vệ bà trong thời kỳ đầu gia nhập Hội Nhà văn.


 


Bùi Cẩm Hà - cháu gái của cố nhà văn - cho biết ông nội có tình yêu "hồn nhiên" với văn hóa nghệ thuật. Xuất thân từ dân chài, Bùi Hiển có sức khỏe tốt và ít gặp bệnh tuổi già. Cơn đau tim đầu tiên đến với ông khi đội tuyển bóng đá Việt Nam thua chung kết Tiger Cup 1998 trước Singapore. "Cả khán đài lặng đi. Có người khóc. Đội tuyển ngồi rũ xuống trên sân cỏ... Cả ngày làm việc cho khuây khỏa nỗi buồn. Rồi đêm xảy ra sự cố. Nỗi buồn nay mới ngấm, ngấm vào tim. Cơ hội ngàn năm có một, bất ngờ bị hẫng. Xưa nay hầu như chưa bao giờ đau tim. Cứ nghĩ tim mình khỏe", Bùi Hiển viết trong nhật ký về lần đầu đi khám bệnh tim.


 


Bùi Hiển sinh năm 1919 tại huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An. Năm 1941, ông bước chân vào văn đàn và tạo tiếng vang với tập truyện ngắn đầu tay Nằm vạ. Ông là thành viên sáng lập Hội Nhà văn Việt Nam và từng được trao tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2001. Những tác phẩm đầu tay của ông được nhận xét viết theo lối tả chân thực, không lãng mạn hóa hay bần cùng hóa cuộc sống nông thôn Việt Nam trước năm 1945. Sau này, phong cách của ông dần phát triển, giàu tính tượng trưng, ẩn dụ hơn.


 


Giỏi tiếng Pháp, ông chịu ảnh hưởng nhiều từ các tác phẩm ngoại văn thuộc dòng văn ý thức. Bùi Hiển cũng là dịch giả quan trọng, từng giới thiệu nhiều tác phẩm tới độc giả Việt Nam. Suốt sự nghiệp, nhà văn có 32 đầu sách sáng tác và dịch chín tác phẩm. Một số tác phẩm tiêu biểu của Bùi Hiển gồm: Nằm vạ (1941), Ánh mắt (1961), Ngơ ngẩn mùa xuân (1992), Bạn bè một thuở (1999)...


Đạt Phan


vnexpress.net/ 16-11-2019


 


Bùi Hiển – Người đánh thức lương tri


Bùi Hiển là tác giả để lại nhiều dấu ấn của nền văn học hiện đại Việt Nam. Nhắc đến Bùi Hiển là nhắc đến một nhà văn sống và viết trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, gắn với sự phát triển của văn học Việt Nam thế kỉ 20. Nhân kỉ niệm 100 năm ngày sinh của ông (1919 - 2019), công ty Như Books kết hợp với gia đình nhà văn tổ chức sự kiện Tọa đàm ra mắt sách: Bùi Hiển – Người đánh thức lương tri tại Hà Nội ngày 16/11/2019.


 


Sách Bùi Hiển – Người đánh thức lương tri lần đầu tiên công bố nhật kí và thư từ cá nhân giữa Bùi Hiển với bạn bè văn chương và các thành viên trong gia đình. Sau hơn nửa thế kỉ cầm bút, nhà văn để lại khoảng hơn 60 cuốn sổ ghi chép, nhật kí và hàng ngàn trang bản thảo, tư liệu. Với tính chất riêng tư, quyển sách hé lộ góc nhìn vô cùng sống động và hấp dẫn về các diễn biến chính trị - xã hội Việt Nam trải dài từ những năm 1940 của thế kỉ trước tới những năm đầu thế kỉ 21. Dù viết nhật kí, nhà văn Bùi Hiển vẫn thể hiện đậm dấu ấn cá nhân thông qua văn phong súc tích, giàu cảm xúc và lối quan sát vô cùng tinh tế. Nhật kí và những trang thư của ông cung cấp nhiều chi tiết đa dạng và sâu sắc về một thế kỉ nhiều chấn động, đi sâu vào những nỗi niềm của đời sống văn chương cũng như tâm trạng và sinh hoạt của những con người Việt Nam bình dị.


 


Đọc Bùi Hiển – Người đánh thức lương tri, độc giả hôm nay nhận diện được quá khứ thông qua nhãn quan của một nhà văn đã tham dự tích cực vào văn chương, can dự trực tiếp vào nhiều biến cố, những bước ngoặt, những sự kiện định hình diện mạo văn học Việt Nam thế kỉ 20. Nhật kí của Bùi Hiển là nguồn tư liệu quan trọng, một ấn phẩm cần thiết cho các nghiên cứu văn hóa, văn học, lịch sử xã hội và cho những người theo đuổi nghiệp văn chương.


 


Bùi Hiển bước chân vào văn chương có phần muộn vài ba năm so với bạn bè cùng thế hệ - thế hệ Tây học 1925 (Theo Trịnh Văn Thảo) - được xem là “thế hệ vàng” của văn học Việt Nam. Tác phẩm đầu tay – truyện ngắn “Nằm vạ”, in trên báo Ngày nay của Tự lực văn đoàn năm 1940, sớm cho thấy phẩm chất và nội lực văn chương của ông.


 


Ngày ấy, đánh giá về Bùi Hiển và “Nằm vạ”, Thạch Lam (thành viên Tự lực văn đoàn) viết: “Ông Bùi Hiển, tác giả truyện ngắn dưới đây đã phác họa rất đúng một vài nhân vật ở thôn quê. Đó là bức tranh có giá trị về cảnh sinh hoạt trong xóm làng. Lối viết của ông giản dị và mạnh mẽ, thoáng qua một chút duyên kín đáo và có nhiều nhận xét tinh vi” (Ngày nay, 9/1940). Từ đó, Bùi Hiển trở thành một cái tên được tin tưởng, yêu mến, chiếm cảm tình của các nhà văn danh tiếng cùng thời: Thế Lữ, Nguyễn Tuân, Chế Lan Viên, Nguyên Hồng, Vũ Ngọc Phan, Tô Hoài…


 


Cách mạng tháng Tám thành công, như nhiều nhà văn tiền chiến khác, Bùi Hiển đi theo cách mạng, làm công tác văn hóa cứu quốc. Ông vừa sáng tác vừa tham gia quản lí văn hóa văn nghệ. Dù ở cương vị nào, Bùi Hiển cũng luôn là một người dấn thân, bám sát đời sống và gần gũi thực tiễn. Điều đó giúp ông cho ra đời những sáng tác thắm đượm hơi thở thời đại. Với công việc quản lý, ông cũng được đánh giá là người sâu sát, cởi mở, hòa nhập, biết lắng nghe thanh âm phản hồi từ đời sống. Bởi thế, trong mắt bạn bè văn nghệ, ông là người bạn, người đồng nghiệp tin cậy và đáng mến.


 


Đường văn của Bùi Hiển trải dài qua nhiều thời kỳ: trước cách mạng tháng Tám, giai đoạn chiến tranh 1945 – 1975 và sau 1975 cho đến thời kỳ Đổi Mới. Đó là một sự nghiệp bền bỉ không dễ có đối với người cầm bút. Nhìn lại di sản của Bùi Hiển, có thể thấy ông đã tham dự vào đời sống văn chương trên nhiều lĩnh vực: sáng tác, phê bình, tiểu luận, dịch thuật (một phẩm chất khá nổi bật của trí thức thế hệ vàng). Các tác phẩm của ông cũng bao quát nhiều đề tài từ nông thôn tới thành thị, từ phong tục tập quán tới các truyện ngắn mang tính luận đề… Dù ở lĩnh vực nào, viết về đề tài, đối tượng nào, Bùi Hiển luôn thể hiện sự chắt chiu, chọn lựa chi tiết kỹ lưỡng và tìm tòicách thức thể hiện gần gũi mà tinh tế.


 


Nhớ lại những kỉ niệm với Bùi Hiển, nhà văn Lê Minh Khuê nhận định: “Bùi Hiển là một người nhân hậu, chân tình, gần gũi, để lại nhiều ấn tượng với cuộc đời Lê Minh Khuê. Đó là con người luôn sẵn lòng chở che, bảo vệ những người viết trẻ như Lê Minh Khuê khi mới vào nghề - đầu những năm 1970”. Nhà nghiên cứu Nguyên An – người có nhiều năm làm việc cùng nhà văn Bùi Hiển cho biết: “Bùi Hiển thể hiện rõ cảm quan, phẩm chất của một nhà văn lớn. Ông luôn quan sát thế giới một cách kĩ lưỡng, rất chú ý đến chi tiết trong tác phẩm”.


 


Đứng từ góc độ một nhà giáo, một người nghiên cứu, TS Trần Ngọc Hiếu nhận thấy: “Truyện ngắn của Bùi Hiển là một minh họa khá điển hình cho những đặc trưng thể loại. Có thể thấy, với những tác phẩm của ông, lí luận về thể loại truyện ngắn có thể tìm thấy những ví dụ điển hình”. Từ những năm 1940, Vũ Ngọc Phan định danh Bùi Hiển là nhà văn tả chân. Tuy nhiên, nhìn lại di sản của ông, Trần Ngọc Hiếu nhận ra, Bùi Hiển lớn hơn, vượt ra ngoài cái áo tả chân mà Vũ Ngọc Phan đã định từ gần 80 năm trước. Ở Bùi Hiển, người ta nhận ra những màu sắc tượng trưng.


 


PGS.TS. Bích Thu – là người có nhiều năm nghiên cứu, làm tư liệu và ghi chép một số câu chuyện, tâm sự đời – nghề của Bùi Hiển nhận định, đó là một nhà văn có sự chuyển hóa một cách nhuần nhuyễn những dấu ấn của văn học Pháp. Bùi Hiển dịch một số tác phẩm văn học Pháp, vì thế, lối viết của ông hiện đại, giản dị mà thấm thía. PGS.TS. Bích Thu nhấn mạnh: “Bùi Hiển viết thời sự mà không minh họa”.


 


Bên cạnh những tác phẩm đã được xuất bản, nhật kí và thư từ của nhà văn Bùi Hiển được trích công bố lần này trong sách Bùi Hiển – Người đánh thức lương tri có thể được xem như “chứng từ” của một đời văn, đời người và một niên biểu về lịch sử văn chương hiện đại. Bạn đọc hôm nay thấy được qua từng trang sách không chỉ là những rung cảm nghệ thuật cao đẹp mà còn là công việc lao động của nhà văn, những phẩm chất, lương tri và lương năng của người cầm bút. Cuốn sách mang lại cơ hội quý báu để những người yêu văn chương nói chung, yêu quý nhà văn Bùi Hiển và các tác phẩm của ông nói riêng, hồi tưởng và chiêm ngưỡng lại những năm tháng đã qua. Để rồi cùng ngẫm nghĩ và vun đắp những giá trị nghệ thuật và giá trị nhân sinh hữu ích cho hôm nay và cho những thế hệ tiếp nối.


Lê Phong


Vannghequandoi.com.vn   Chủ Nhật, 17/11/2019.


bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Nhà văn, nhà báo Bùi Nguyên Khiết hy sinh vì...hết đạn tại Mường Khương, Lào Cai! - Lê Phương Liên 17.02.2020
Du Tử Lê - Đỗ Quyên 16.02.2020
Một số bài viết về Hanoi Hannah Trịnh Thị Ngọ - Nhiều tác giả 14.02.2020
Hai bài về phát thanh viên Hanoi Hannah Trịnh Thị Ngọ - Nhiều tác giả 14.02.2020
Gặp phát thanh viên lên sóng lâu nhất Việt Nam - Vũ Thống Nhất 14.02.2020
Chị Ngọ - Trịnh Lữ 14.02.2020
Những kỷ niệm về Chương trình tiếng Anh, VOV - Trịnh Lữ 12.02.2020
Bác sỹ Nghiêm Thị Thuần, cô tôi - Trịnh Lữ 12.02.2020
Nghịch lý giáo sư, phó giáo sư: Sững sờ trước những con số - Hoàng Xuân Phú 12.02.2020
Chiến tranh biên giới phía Bắc 1979 - Nguyễn Thị Bình 11.02.2020
xem thêm »