tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 30162772
Thơ
19.08.2019
Joseph Rudyard Kipling
Bụi/ Bài thơ Đông - Tây/ Nếu/ Mẹ của con/ Bài ca gửi ngài Mithras

 


BỤI - Boots


(Những cuộc hành quân bộ)


Một - hai - một - hai – ta đi khắp châu Phi


Ngày - đêm - ngày - đêm – khắp châu Phi đường dài


Bụi - bụi - bụi - bụi – từ bước chân chiến sĩ


Chiến trường không miễn thứ cho ai!(1)


 


Bảy - sáu - năm - mười một – hai chín dặm hôm nay


Bốn - mười một - mười bảy – ba hai dặm ngày mai


Bụi - bụi - bụi - bụi – từ bước chân chiến sĩ


Chiến trường không miễn thứ cho ai!


 


Không- không- không- không – phía trước nhìn thấy ai


Bụi - bụi - bụi - bụi – từ bước chân chiến sĩ


Người - người - người - người – vì bụi điên, mất trí


Chiến trường không miễn thứ cho ai!


 


Xem- xem- xem- xem – nghĩ điều khác cho rồi


Ô - lạy - Chúa - tôi – như cuồng điên mất trí


Bụi - bụi - bụi - bụi – từ bước chân chiến sĩ


Chiến trường không miễn thứ cho ai!


 


Đếm - đếm - đếm - đếm – đếm đạn trong dây cài


Nếu - mắt - buồn - ngủ – người trong hàng thức nhé


Bụi - bụi - bụi - bụi – từ bước chân chiến sĩ


Chiến trường không miễn thứ cho ai!


 


Ta - không - sợ - gì -- đói, khát, đường dài


Nhưng - không - không - không – chỉ một điều tồi tệ


Bụi - bụi - bụi - bụi – từ bước chân chiến sĩ


Và chiến trường không miễn thứ cho ai!


 


Không - đến - nỗi - nào – với đồng đội ban ngày


Nhưng - khổ - nỗi - đêm – trên bước đường thiên lý


Bụi - bụi - bụi - bụi – từ bước chân chiến sĩ


Chiến trường không miễn thứ cho ai!


 


Tôi - đi - qua - địa ngục – sáu tuần và xin thề


Ở - đó - không - có – lò thiêu, bóng đêm và quỉ


Nhưng bụi - bụi - bụi - bụi – từ bước chân chiến sĩ


Và chiến trường không miễn thứ cho ai!


_____


(1) Chiến trường không miễn thứ cho ai! (There’s no discharge in the war!) – Câu kết ở mỗi khổ thơ trích từ quyển Ecclesiastes (Truyền đạo) của Kinh Cựu ước: “There is no man that hath power over the spirit to retain the spirit; neither hath he power in the day of death; and there is no discharge in the war…” (Chẳng có ai cai trị được sinh khí để cầm sinh khí lại; lại chẳng có ai có quyền về ngày chết; trong khi tranh chiến chẳng có sự miễn thứ… Ecclesiastes 8:8). Câu này trong Kinh Thánh đã đi vào những khúc quân hành và Kipling nhắc lại theo nghĩa đen trần trụi: “Chiến trường không miễn thứ cho ai”.


 


BÀI THƠ ĐÔNG – TÂY


(The ballad of East and West)


Ô, Đông là Đông, Tây là Tây, Đông và Tây không bao giờ gặp gỡ


Cho đến một khi Đất và Trời chưa về ngày phán xử


Nhưng sẽ chẳng có Đông và Tây, không quê hương, bộ tộc, giống nòi


Khi hai người đàn ông lực lưỡng trên đường biên mặt đối mặt không thôi.


 


Kamal cùng với hai mươi người chạy ra vùng đường biên nổi loạn


Trộm con ngựa cái của ngài đại tá - con ngựa của ngài là niềm kiêu hãnh.


Kamal bắt con ngựa từ trong chuồng giữa buổi hoàng hôn


Quay những móng sắt dưới chân, nhảy lên ngựa phóng ra đường.


Khi đó con trai ngài đại tá kêu lên – chàng là đội trưởng(1):


“Chẳng lẽ mọi người không có ai biết ở đâu tên kẻ trộm?”


Thì Mohammed Khan, con trai của Ressaldar(2) nói rằng:


“Nếu có ai biết con đường trong sương thì biết nơi hắn dừng chân.


Hắn phóng về Abazai(3) buổi hoàng hôn rồi về Bonair đó


Phải đi qua Fort Bukloh, đường khác không hề có.


Và nếu ông đi qua Fort Bukloh thì ngựa phóng còn nhanh hơn cả chim bay


Chúa phù hộ cho ông thì đuổi kịp nó ở khe núi Jagai.


Nhưng nếu như nó đã đi qua khe núi Jagai thì hãy quay về ngay lập tức


Ở đó nguy hiểm vô cùng, người của Kamal đông nghịt.


Bên phải là vách đá, bên trái cũng là vách đá và những bụi gai


Nghe sột soạt tiếng vũ khí nhưng chẳng nhìn thấy người”.


Thế là vội vàng lấy con ngựa ô của mình – con trai ngài đại tá


Như cái miệng của chuông, địa ngục trong tim và cái đầu như giá treo cổ.


Con trai ngài đại tá phóng về Fort và người ta gọi chàng dừng chân


Nhưng ai đuổi theo kẻ trộm, người ấy nghỉ không cần.


Chàng phóng về Fort Bukloh, như chim bay, ngựa lướt


Một khi chưa thấy con ngựa của cha ở hẻm núi Jagai lòng chưa yên được


Một khi chưa thấy con ngựa của cha và Kamal cưỡi trên lưng


Và khi nhìn thấy tròng mắt của nó chàng rút súng, bật khoá nòng


Chàng bắn một phát, bắn hai phát, và đạn réo lên trong bụi


“Bắn như lính xem nào, ta xem mày đi ra sao” – Kamal nói.


Từ hẻm núi Jagai một bầy quỉ bụi bay ra


Con ngựa ô bay như hươu nhưng ngựa cái như con sa-moa


Con ngựa ô cắn vào cái hàm thiếc và ngựa ô thở dốc


Nhưng ngựa cái lướt nhẹ nhàng như cô gái khoe đôi tất


Bên phải là vách đá, bên trái cũng lại là vách đá và những bụi gai


Ba lần rút súng lên khoá nòng nhưng chẳng nhìn thấy ai người


Mảnh trăng non bị xua khỏi bầu trời và bình minh đánh vào móng guốc


Ngựa ô như con bò bị thương, còn ngựa cái như con đama nhẹ nhàng bay lướt


Ngựa ô vấp vào đống đá bên đường và rơi tõm xuống sông


Kamal dừng ngựa của mình, quay lại kéo người cưỡi ngựa lên


Và lấy khẩu súng từ tay chàng trai - đây không phải là lúc tranh đấu


“Tao quá tốt với mày – Kamal kêu lên – mày đuổi theo tao chậm quá.


Ở đây hai mươi dặm không tìm ra vách đá và chẳng có bụi cây nào


Nhưng nếu quì gối đầu hàng thì người của ta chẳng giết mày đâu.


Nếu tay ta nâng dây cương lên rồi đột nhiên ta hạ


Thì bầy chó rừng sẽ tiệc tùng đêm nay rất vui vẻ


Và nếu ta cúi đầu trên ngực rồi ta lại ngẩng cao đầu


Thì bầy diều hâu sẽ ăn no, không nhấc nổi cánh bay đi đâu”


Con trai ngài đại tá trả lời nhẹ nhàng: “Sẽ làm mồi cho chim và thú


Nhưng ngươi hãy tính xem, cái giá cho bữa tiệc kia ngươi phải trả


Nếu cả một nghìn tay kiếm sẽ đến đây để lấy xương ta về


Thì không chừng kẻ ăn trộm ngựa sẽ phải trả nhiều hơn kia.


Ngựa của họ sẽ giẫm nát mùa màng, họ sẽ thu hết thóc


Họ đốt hết những mái nhà tranh, sẽ giết cho không còn gia súc


Hãy nghĩ xem, với ngươi chẳng đáng gì, nhưng anh em sẽ không còn lại gì đâu


Chó và chim cũng một loài – cứ gọi chó với diều hâu


Nhưng nếu cái giá quá cao, anh em, mùa màng, gia súc


Thì trả lại con ngựa cái cho ta, đường quay lại ta tìm được”.


Kamal nắm bàn tay chàng trai và bốn mắt nhìn vào


“Đừng nói gì về chó, khi chó sói và chó sói gặp nhau


Dù đồ ăn thú vật cho ta, nếu ta làm cho mày điều ác


Ta không ngăn, nếu mày thích đùa cợt cùng cái chết”.


Con trai ngài đại tá trả lời: “Ta giữ danh dự của ta


Tặng con ngựa cái cho mày để đi cùng với ngựa ô”.


Con ngựa cái chạy đến bên người chủ, chúi mũi vào trong ngực


“Ta là hai thằng đàn ông lực lưỡng- Kamal nói – mà nó yêu người trẻ nhất


Thì cứ để nó mang đi món quà tên trộm – dây cương có ngọc lam


Đôi bàn xỏ chân bằng bạc và cả chắn ngựa, yên cương”.


Con trai ngài đại tá rút súng và trao cho Kamal khẩu súng:


“Ông lấy một của kẻ thù – còn cái này là trao cho ông người bạn”.


Kamal nói chân thành: “Máu trả bằng máu, quà sẽ trả bằng quà


Bố anh phái con trai đuổi theo ta, bây giờ ta gửi con trai của mình về với ông ta”.


Nói rồi Kamal huýt gió gọi con trai của mình từ vách núi đá


Và cậu con trai chạy như con nai rừng, có mặt ngay tại chỗ


“Bây giờ, đây là người chủ của con – anh ta là lính Hoàng gia


Con sẽ là tấm lá chắn chở che, là cánh tay trái của anh ta


Cho đến một ngày cha còn hoặc là cái chết kia chưa đến


Thì cuộc đời của con hãy gắn bó với người đội trưởng


Và con sẽ ăn cơm của Nữ Hoàng,(4) kẻ thù của Người là kẻ thù của con.


Và sẽ dẹp ổ loạn của cha để giữ gìn yên ổn đường biên


Và con sẽ là người lính trung thành, vinh quang con có được


Có thể người ta thăng chức tước cho con, còn cho cha roi vọt”.


Họ cùng nhìn vào mắt nhau và cảm thấy run run


Rồi họ mang muối với bánh mì để cùng hẹn ước, thề nguyền


Họ thề với nhau kết nghĩa anh em rồi cùng khắc lên trên vạt đất


Họ khắc trên cán gươm tên Chúa Trời của những điều kì diệu nhất.


Rồi con trai ngài đại tá cưỡi ngựa cái, con trai Kamal cưỡi ngựa ô


Cùng phóng về nơi trước đây đến chỉ một người – Fort Bukloh.


Và khi đến gần trại lính thì họ gặp một rừng lửa gươm sáng chói


Ai cũng muốn con dao của mình nhuốm đầy máu người dân miền núi.


“Dừng lại – con trai ngài đại tá kêu lên – dừng lại, bỏ vũ khí xuống ngay!


Đêm qua ta đuổi theo thằng kẻ trộm đường biên và ta dẫn về một chiến hữu đêm này!”


 


Ô, Đông là Đông, Tây là Tây, Đông và Tây không bao giờ gặp gỡ


Cho đến một khi Đất và Trời chưa về ngày phán xử


Nhưng sẽ chẳng có Đông và Tây, không quê hương, bộ tộc, giống nòi


Khi hai người đàn ông lực lưỡng trên đường biên mặt đối mặt không thôi.


________


(1) Đây là bài thơ rất nổi tiếng của Kipling. In lần đầu ở tạp chí MacMillan’s Magazine, tháng 12-1889, sau đó in trong tập thơ Barrack – Room Ballads, 1892. Câu chuyện trong bài thơ dựa trên thực tế ở vùng biên giới tây-bắc Ấn Độ thuộc Anh (khi đó còn bao gồm cả Pakistan và Băng-la-đét). Ấn Độ là một trong những nền văn văn minh đầu tiên của loài người. Ở đây có một sự va chạm và tiếp xúc giữa hai nền văn hóa Đông – Tây. Đây cũng là một vấn đề lớn của thế giới hiện đại. Cho đến bây giờ chưa có ai có thể nói chính xác rằng Đông – Tây đã hội nhập đến mức nào, đã gặp gỡ đến đâu nhưng hễ có vấn đề gì là người ta lại thích trích dẫn Kipling: “Ô, Đông là Đông, Tây là Tây, Đông và Tây không bao giờ gặp gỡ…” Cũng cần nói một điều rằng Kipling chưa bao giờ có ý hạ thấp hay phủ nhận những giá trị của văn hóa phương Đông. Ông cố gắng tìm hiểu những qui luật bên trong của văn hóa phương Đông và tìm cách giải mã nó. Tiểu thuyết hay nhất của Kipling: Kim, 1901 là một tác phẩm về điều này. Nhân vật chính do dự giữa những giá trị văn hóa Đông – Tây và cuối cùng đã chọn phương Tây nhưng vẫn canh cánh bên lòng một nỗi buồn nhớ phương Đông. Bài thơ Đông – Tây cũng là một minh chứng cho điều đó.


(2)Guides: đội kị binh tuần tiễu của người Anh ở biên giới Ấn Độ - Afghanistan xưa (ngày nay là Pakistan và Afghanistan).


(3)Ressaldar: sĩ quan chỉ huy trong những đơn vị tuần tiễu là người bản xứ.


(4)The Abazai… Bonair… Fort Bukloh… Tongue of Jagai – những địa danh ở vùng biên giới Ấn Độ – Afghanistan.


(5)White Queen: Nữ hoàng Anh Victoria.


 


NẾU


(If)


Nếu con có thể bình tâm khi mà tất cả


Hết thảy kinh hoàng và đổ lỗi cho con


Nếu con vẫn vững tin khi mọi người nghi kỵ


Mặc ai đó không tin nhưng con vẫn vững lòng


Nếu con biết đợi chờ và kiên nhẫn chờ trông


Không lấy điều dối gian đáp lại điều gian dối


Hoặc bị căm ghét mà không căm ghét lại


Không nói những lời khôn, không ra vẻ thánh thần.


 


Nếu con mơ ước mà không để ước mơ làm chủ đời con


Nếu con có thể suy tư mà không lấy nó làm mục đích


Nếu cả Thành công, Thất bại trên đường đời con gặp


Mà vẫn như nhau - đối xử một tấm lòng


Nếu con biết nghe sự thật những lời của con


Bị kẻ bất lương làm bẫy lừa kẻ dại


Hoặc nhìn đời con đổ vỡ, đành làm lại


Và con cúi xuống dựng nên với công cụ đã mòn.


 


Nếu con dám đem những đồng vốn của mình


Đổ hết vào một trận ăn thua úp ngửa


Đành làm lại từ đầu vì đã mất tất cả


Mất mát của mình không một chút thở than


Nếu con ép được con tim, thớ thịt đường gân


Phục vụ cho mình để giành mục đích


Và cố níu giữ, dù chẳng còn sức lực


Nhưng ý chí vẫn đòi: “Hãy giữ vững lòng tin!”.


 


Nếu con giữ tư cách khi nói chuyện với mọi người


Hay khi ngồi với Vua – thường dân không gián đoạn


Nếu không để thiệt cho mình – dù với thù hay bạn


Không còn để ai nợ nần hay còn nợ gì ai


Nếu mỗi phút giây con có được trong đời


Không để phí hoài mà luôn luôn đặt trên đường chạy


Thì thế giới này sẽ là của con, cùng tất cả những gì trong đấy


Và – quan trọng hơn – con trai, con là một Con Người!


 


MẸ CỦA CON


(Mother o' mine)


Nếu con bị chết treo trên vách núi


Mẹ của con, ôi mẹ của con!


Con biết rằng tình ai theo con mãi


Mẹ của con, ôi mẹ của con!


 


Nếu con bị đắm chìm trong biển cả


Mẹ của con, ôi mẹ của con!


Con biết rằng ai sẽ tuôn dòng lệ


Mẹ của con, ôi mẹ của con!


 


Nếu con bị đày đọa cả thể xác, tâm hồn


Con biết ai cầu cho con bình an vô sự


Mẹ của con, ôi mẹ của con!


 


BÀI CA GỬI NGÀI MITHRAS(1)


(Quân đoàn 30, năm 350)


Mithras, thần buổi sớm và chúng tôi thổi kèn


Rôma cao hơn mọi quốc gia còn Ngài trên tất cả!


Chúng tôi lại lên đường khi đã điểm danh xong


Mithras cũng là lính, hãy cho chúng tôi sức khỏe!


 


Mithras, thần buổi trưa, cây cỏ bơi trong cái nóng


Mũ sắt đội trên đầu, xăng-đan rát bàn chân


Trong giờ giải lao – những đôi mắt mơ màng


Mithras cũng là lính, hãy giữ chúng tôi theo lời thề nguyện!


 


Mithras – vị thần của buổi chiều tà xế bóng


Ngài bất tử đi xuống từ trời rồi lại đi lên


Giờ phiên gác đã xong, bên chén rượu u buồn


Mithras cũng là lính, hãy giữ chúng tôi trong lành đến sáng!


 


Mithras, thần nửa đêm, ở đây con bò đã chết


Những đứa con của ngài trong bóng đêm. Những vật hy sinh


Ngài tạo ra nhiều con đường. Tất cả dẫn về ánh sáng quang vinh


Mithras cũng là lính, hãy dạy cho chúng tôi biết chết!


___


(1)Mithras (Mithra) – thần mặt trời, thần của sự hoà thuận trong kinh Avesta. Mithra bảo vệ những quốc gia trung thành với hiệp ước và trừng phạt những ai vi phạm. Sự sùng bái Mithra rất phổ biến ở Đế chế La Mã những thế kỷ đầu sau CN, đặc biệt là trong quân đội.


Joseph Rudyard Kipling Nobel Văn học 1907


Bản dịch của Nguyễn Viết Thắng


 

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Chùm thơ Hồng Nhu - Hồng Nhu 14.11.2019
Chùm thơ Václav Hrabě - Václav Hrabě 07.11.2019
Thu phong từ 秋風詞 - Lý Bạch 01.11.2019
Bạch Đằng Giang Phú - Trương Hán Siêu 28.10.2019
Chùm thơ Trương Hán Siêu - Trương Hán Siêu 28.10.2019
Diễn từ cho cuốn sách dí dỏm/ Đôi giày - Con người - Jan Neruda 25.10.2019
Chùm thơ Jan Skácel - Jan Skácel 25.10.2019
Chùm thơ Fráňa Šrámek - Fráňa Šrámek 25.10.2019
Ngậm ngùi/ Cũng phải nói một lần - Vũ Hữu Định 25.10.2019
Họa/ Gởi chút tình thân/ Thời tiết - Vũ Hữu Định 25.10.2019
xem thêm »