tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 29913454
Tiểu thuyết
13.08.2019
Đỗ Quyên
Đẻ sách


2.3


“Chào Tabitha,


Trong đời làm báo lần này tôi kiếm được bạn văn, nhanh và đúng. Tôi không có bạn báo. Và tôi cho là không có hai chữ “bạn báo”. Việc báo chí không thể có bạn bè, không hẳn vì tính thương mại của nó, mà trên hết vì tính khách quan và độ nhanh lẹ. Người ta nói tình bạn là cây mọc chậm kia mà. Nếu báo chí có tình bạn, đó là tình lá cải. Người ta cũng nói về sự cứu bồ. Đã cứu nhau thì chủ quan rồi.


Tôi phải cảm ơn ông thầy của chúng ta? Hay cảm ơn năng khiếu văn chương thịt đồng loại của chúng ta? Hay cảm ơn chính tôi - kẻ có cái gì đó khiến cô thư giao và cộng tác? Tôi không cảm ơn Tabitha đâu! Rồi sẽ hiểu…


 


Cầu phúc cho các thân chủ của cô! Mô Phật! Trục xuất người tỵ nạn này. Tiếp nhận người tỵ nạn khác. Tôi rành chính sách của các nước dân chủ và giàu có lắm. Đó cũng là lý do tôi muốn phỏng vấn cô làm bài cho báo chúng tôi.


Chắc chắn thư giao với tôi, cô sẽ trẻ ra. Còn tôi, già đi. “Tốt mái hại trống”, như độc giả Việt của chúng tôi hay nói. Cô tham thật: Vừa không muốn con đầu đàn tái hiện, vừa muốn cả đàn The Kangaroo. Tôi đang nghĩ cách để chiều được cái biển tham trong người nữ ở cô mà tôi vững tin vô cùng hấp dẫn nếu tiếp xúc từ xa. (Nhờ mới nhập môn một số thuật bói toán của dân Tàu và Việt.) Tabitha, chi tiết xoay ngược điếu thuốc lá cứ để đó. Chúng ta còn nhiều cơ hội.


 


Tôi tham lam hộ cô khi nêu ra hai - chứ không thể một - điểm sáng độc đáo của con vật kangaroo mang bảng hiệu Úc châu:


 


Một, đó là những kẻ lãng đãng lang thang trên sa mạc Úc. Sa mạc của chúng tôi sẽ làm kiệt sức một con báo hay sơn dương chỉ sau một giờ chạy, còn đại thử vẫn nhảy một cách tỉnh táo ở vận tốc cao hàng giờ. Nó chỉ có kẻ thù duy nhất: Con người!


 


Hai, cách sinh sản của chuột túi thuộc loại ly kỳ trong thế giới động vật. Thời gian mang bầu chỉ từ 4-5 tuần, đại thử cái đẻ trong có vài giây; mẹ nặng 60 kg, vậy mà con ra đời chưa nặng đến 1 kg. Tí hon. Đỏ hỏn. Sau đó, đại thử mẹ phải nằm nghiêng giúp con bắt đầu bò chậm chạp tìm túi trên bụng mẹ chui vào. Có ba cách để đại thử con tìm được túi mẹ. Đầu tiên, hai chi trước của nó có móng để bám vào cây lá và vạch lối mà leo. Thứ hai, đại thử mẹ đã dùng lưỡi liếm đường đi, đứa con sẽ lần theo "con đường nước bọt" để bò đúng. Và thứ ba, đại thử con được phú cho khả năng phân biệt cao thấp để bò ngược lên trên và rơi vào túi. Khi vào được túi, nó sẽ tìm ra núm vú mẹ và hàng tháng không rời núm vú. Miệng của đại thử con được cấu tạo đặc biệt: vừa bú, vừa thở để khỏi chết ngạt. Đến tháng thứ năm, nó mới chịu thò mũi ra thế giới bên ngoài. Cuộc thăm dò đầu tiên không bao giờ kéo dài quá vài phút và nó vội vã chui lại vào chiếc túi ấm êm ái. Nhưng thỉnh thoảng, đại thử mẹ cũng tống cục cưng của mình ra ngoài để dọn dẹp, tẩy rửa túi vì cục cưng này vẫn tè vẫn ị ngay trong túi sau khi bú no. Không ít chuột túi thiếu niên ghiền túi mẹ đến nỗi hai năm sau vẫn có thói quen nhảy vào túi khi bị đe dọa! Chính tôi David O'Donovan, khi còn sống trong trang trại của cha mẹ, đã thấy cảnh một kangaroo má cương quyết không cho một kangaroo con đã lớn xác mà còn ham chui trở lại vào túi. Kangaroo má đó đẩy con mình lảo đảo, suýt té xuống một bờ đá cao 15 mét! [1]


 


Các bước khai mở giữa chúng ta, xong! Tôi một mình bên bàn viết. Nào có ai sau lưng đâu. Tức là tôi đang ở quán café. Rất hưng phấn. Run lên. Sắp gửi cho một người khác coi, lần đầu tiên, quan niệm của mình về phỏng vấn - nghề kiếm ăn của tôi, nghề nuôi sống các trang văn. Không nó, tim ngon đến đâu tôi cũng không thể có nội lực mà tiêu hóa nổi.


Cô chờ thư sau, một tiếng đồng hồ thôi. Chừng 10 giờ sáng bên đó. Vì tôi không muốn về nhà hoặc vào Tòa soạn. Mà giờ này café quá ồn!


Chào thân


David”


 


 


“Hallo David,


 


Ông, người thật hấp dẫn! Tôi hy vọng ở xa hay gần cũng vầy vậy. (Đúng là thầy giỏi sinh trò… hấp dẫn.) Cảm ơn thầy chúng ta. Ông còn nhiều thầy khác. Chứ tôi chỉ có một. Chân thành mà nói, dân văn chương như thầy, như ông bao giờ cũng nắm đầu bút của thiên hạ cầm bút. Chúng tôi mượn chữ nghĩa để tải nghề nghiệp vào. Thành ra sách hay của giới phi văn chương chúng tôi chỉ là xác không hồn hoặc hồn không xác. Sách dở của chúng tôi, tất nhiên, nhiều lắm; cái loại không là xác cũng chẳng nên hồn, biết bao nhiêu tên gọi cho đủ!


 


Ông đã làm nổi lên tính Do Thái trong tôi. Nam giới có gia đình thì không muốn mở cánh cửa gia đình (nơi có đàn bà), cũng như không chịu hé cánh cửa xe hơi (trong đó có người đàn bà khác) của mình trước một người đàn bà thứ hai, thứ ba… Tôi là thứ mấy? Tôi đang hỏi tôi. Thôi cho qua. Phụ nữ chúng tôi thì khác. Ưa lật bài trước. Ngửa. Vì họ cần giấu nhiều cái khác. Chồng tôi người Việt lai Pháp đấy. Nói vậy, ông không băn khoăn về bài nhập môn. Chúng tôi đang ly thân. Nguyên nhân, sẽ nằm trong phỏng vấn sắp tới.


Tôi thực sự muốn coi gương mặt, giọng lưỡi của ông trong đề tài phỏng vấn. Các lý do: Để coi người tôi đang chia sẻ và ngưỡng mộ ra sao; Nghề luật tôi chỉ có hỏi-đáp, là thứ ăn bã mía theo con voi phỏng vấn; Đây là lần đầu tôi được phỏng vấn từ một người đồng nghiệp viết lách, và tôi cũng muốn chia sẻ chuyện ăn thịt người của mình.


Thế đã nha?


Tschuess


Tabitha


 


PS: Bất chấp lời chúc lành xen mô Phật từ ông, hai thân chủ của tôi đã phải trên đường bay về cố quốc. Ông chồng tôi đang hành hạ tôi về vụ này! Ông ấy hỏi “Cô phải làm gì đi chứ? Lấy tiền của họ rồi mà!”. Không lẽ tôi trả lời “Tôi phải làm văn. Làm văn chương…”? Cảm ơn The Kangaroo sắp cho tôi dịp nói lên máu thịt của vấn đề mà cuốn sách bình luận về luật pháp Đức tôi vừa hoàn thành đã không hiển hiện nổi. Có thể tôi sẽ không nhận phần thù lao do bài phỏng vấn đưa lại. Tôi chưa thể không lấy tiền thân chủ, vì đang là một luật sư chưa lành nghề. Khi nào tôi thật giàu, mới cao cơ đến vậy.


 


Tất nhiên, tin thầy, tôi cũng tin bạn. Nhưng phụ nữ thì nhát. Tin và run. Tôi xin nhắc luôn về cái gọi là bảo mật thư tín giữa hai chúng ta mà tôi tuyệt đối trông cậy nơi ông. Chỉ khi vào cuộc con người luật sư trong tôi mới hành nghề. Còn ở các vòng ngoài, dù là đàn bà Đức, tôi vẫn yếu đuối như mọi giống cái, chắc trừ “người đứng sau” ông? Mà sự yếu đi của một trí tuệ nó thê thảm lắm. Phụ nữ có học đôi chút khi đã đổ là gục, là sụp, sát mặt đất, tới sợi lông tơ cuối cùng, tới phân ly da thịt chút chót. Ông chồng gàn dở luôn chạy đến đỡ tôi những lúc đó. Cho da thịt tôi tái nở nang, cho lông lá tôi trổ hoa trở lại. Rồi lại lìa ra xa. Chúng tôi không thể đứng thẳng cạnh nhau.


 


A, cái túi của con đại thử mẹ là biểu tượng cần nhìn ngắm nhiều lần, David! Sau mô tả của ông, kangaroo đã có một hình dung mới trong tôi. Cảm ơn ông thêm cái nữa.


 


À, không cứ lúc cho thuốc lá vào miệng mỗi khi viết câu văn đầu tiên, với “vụ kia” tôi cũng có tật gần gần vậy: Cứ phải nhìn - không hẳn là “kiểm tra” - “cái ấy” của người ta một cái thì mới để cho nó chạy vào mình. Thế nên những khi dùng “áo mưa”, thật tiện lợi cho cái nhìn cuối cùng của tôi.”


 


 


2.4


 


Trại tỵ nạn Windsbach. Tòa soạn báo Cánh Diều, nguyệt san thông tin dành cho người Việt tỵ nạn tại Đức sau ngày bức tường Berlin sụp đổ. Nóng. Như cơn gió vòng vo bên ngoài, không sao vào nổi những căn phòng. Như đám gà trống thiến bị sót vậy, chạy quanh quanh mãi một ả gà tơ phủ phục đợi. Ông Đồ Râu mà đã giương mục kỉnh lên thì càng ra dáng vị chủ bút bất đắc dĩ. Nóng, thế mà chiếc cà vạt quai dây thun (tụi trẻ trêu là “cà vạt mì ăn liền”) cũng chịu leo lên cổ ông. Leo thì leo, chiếc vòng dây thun khi yên vị kín đáo vòng vòng sau cổ áo nó đã cười tủm đến mấy cái, thương hại cho ông chủ mình. Còn dải cà vạt vẫn dài thẳng niềm tự hào trước ngực, như cả triệu cái dải cà vạt trên đời. Riêng nó tự hào vì: một, không thuộc đẳng cấp dây thun; hai, làm bộ mặt của ông Đồ Râu, tức của cả tờ Cánh Diều, có nghĩa của hàng chục ngàn tường nhân tỵ nạn Việt - được hơn và cũng đực hơn.


 


“Cánh Diều - Vâng, tự nó đã cất lên khao khát tự do. Chúng tôi muốn bay cao, bay xa nhưng không thể thoát được quê hương của mình. Sợi dây giữ vững cánh diều no gió trên tầng không trung cao xanh chính là Việt tính.”


 


- Đ.M. Anh Minh Rô-lăng dịch có trúng ý thầy Đồ chúng tôi không thì bảo? “Cất lên“, anh dùng động từ nào trong tiếng Đức? Tiếng Đức ăn người ở khoản động từ, anh hay nói thế mà! “No gió” là loại từ gì nhỉ? Ối lại còn “Tầng không trung cao xanh” nữa? Đ.M. thầy Đồ nhà mình chơi khó thế! “Cô em Hồng Thập Tự” ửng mặt ra mà nghe. Đ.M…


 


- Em đừng nói thế! Đ.M. nhiều là không tốt. Tôi rất không thích nghe nó. Em hát cải lương hay, nhưng em nói không hay. Tuần sau, đón đọc báo Deutschland Fuer Allen, tập thể anh chị em Ban biên soạn sẽ nghiệm thu bản thông ngôn này. Đã hơn một lần, tôi nói phải chờ anh phó tiến sĩ Hữu đến làm thông ngôn viên. Anh Đồ Râu cứ cưỡng hiếp tôi, ô la là xin lỗi, cưỡng bức tôi làm thông dịch viên. Anh ấy không muốn người Đức chê cười người Việt Nam hoạt động theo giờ dây thun. Lại là một phó tiến sĩ Đức ngữ từ trường MGU cao sang. Qua anh Hải Dớ, tôi muốn làm người bạn tốt của Cánh Diều. Tôi xin lỗi. Lần này nếu tôi đã thông dịch xấu, lần sau tôi sẽ thông dịch không xấu, lần sau sau tôi sẽ thông dịch tốt, rồi sau sau nữa sẽ là rất tốt.


 


- Thầy Râu giả nhời phỏng vấn hay như... rửa đít! Bờ ra vô!


 


- Láo vừa vừa chứ! Bác ấy lại đưa lên số báo tháng sau bây giờ! Thôi, vào toa lét mang bia rượu ra đi, “thầy nó”. Khổ, chạy Hồng Thập Tự như chạy giặc!


 


- Anh phó Hữu qua Trại em thấy thèm không? Cặp giò cô Hồng Thập Tự sao mà thon mà thẳng. Khi nãy ngoài này nghe lỏm, em tính nói leo câu của bác Đồ Râu: “Trông thế thôi chứ cánh diều của tôi chẳng thể bay theo hết cặp chân bất tận của cô…”


 


- Hí hí hí! Ví von hay! Hay đến thế là cùng! Chúng mày được ở gần đèn, cũng rạng lây. Ừ, chân dài và đẹp thật, nhưng đàn bà Đức “lợn” khô như ngói, làm sao mềm bằng gái Nga “ngố” của chúng mình, anh phó Hữu nhỉ?


 


- Này! Minh Rô-lăng nó hiểu được đấy, các ông nội! Hình như cô ấy quen con nhỏ thư ký văn phòng của vợ Minh Rô-lăng…


 


- Thôi thôi, giải tán! Ra sân bóng, tất cả! Chị em ta cũng ra làm hậu phương lớn! Chiều nay đội mình phải thắng liên quân Ru-Thổ. Bác Cả Râu ở nhà giữ gôn phỏng? Chào bác, đá xong vợ chồng phó tôi xin phép cả nhà về luôn theo xe thằng Thổ cùng Trại. Hải Dớ về cùng tụi này cũng được, khỏi cần quá giang Minh Rô-lăng.


 


 


2.5


 


“Hi Tabitha,


 


Tin hay không, tùy Ta. (Cho tôi được tự tạo nickname của cô là vậy. Còn của tôi Ta có thể chọn giùm? Cảm ơn trước.) Nhưng được bạn cùng thầy tin gởi, được đồng nghiệp cầm bút đánh giá, được phái nữ chia sẻ - Đó là ba bảo vật cho bàn tay cùng trái tim tôi.


Trước, tôi không biết Ta gốc Do Thái. Cũng không thấy vấn đề gì ở đây. À không, nói đúng ra, sẽ tăng trọng cho nội dung phỏng vấn.


 


Tôi còn nợ Ta nhiều ở lá thư mới rồi. Nhưng đang bối rối nhìn về Ta - người trước mặt tôi trong tháng ngày đang đến. May thay! Lúc này, để thoát bối rối tôi sẽ gửi cái nhìn của mình về phỏng vấn cho Ta coi, như hứa.


Giống lời bạt, bản thảo dưới đây sẽ tham gia vào nội dung cuốn sách Đến Rừng Từ Cây sắp xuất bản. Đó là tuyển tập các bài phỏng vấn “ruột” tôi thực hiện như một nhà báo bao năm qua. Và, câu trên cũng làm lời đề nghị Ta cho phép đưa bài chúng ta sắp làm vào cuốn sách. Bây giờ, xin gửi tới “cây” Tabitha McAmmond quan niệm của David O'Donovan về việc “đến rừng từ cây”:


 


Phỏng Vấn Dùng Cho Sách, Báo: Lời Phi Lộ


 


Dường như ít thấy nghiên cứu riêng biệt nào về lịch sử, quá trình phát triển thể loại phỏng vấn nói chung, hay phỏng vấn dùng cho sách, báo nói riêng? Nữ sĩ người Việt gốc Nhật, Túi Hồng có cụm từ khiến nhiều người làm phỏng vấn tâm đắc - Phút nói thật. Điều đó phần nào cho thấy điểm lợi hại của phỏng vấn: khi mặt đối mặt, mắt rọi mắt, con người ta khó có thể chuẩn bị, dàn dựng kỹ càng để "giấu lòng" như khi viết văn, đối diện với trang giấy. Lâu nay, ta  thường coi phỏng vấn là "Hỏi ý kiến một nhân vật nào về một vấn đề được nhiều người quan tâm để công bố lên đài, báo". Trong nhiều tự điển tiếng Anh (mà tiện tay tôi chọn The Concise Oxford Dictionary, Oxford University Press, 1976) khái niệm Interview cũng vầy vậy: "Meeting between journalt and person whose views are sought for publication; similar meeting as part of radio or television programme". Có thể thấy từ căn "inter" và "view" thể hiện ý nghĩa "trao đổi", "tương hỗ" giữa người phỏng vấn và đối tượng phỏng vấn. Trong khi đó, ở từ "phỏng vấn" của tiếng Việt - chữ "phỏng" với nghĩa là đoán, điều tra, còn "vấn" là hỏi - chỉ mang được ý nghĩa một chiều, thụ động.


 


Phỏng vấn là loại bài có tính tự do, dân chủ cao nhất trong một tờ báo; hình thức và nội dung phỏng vấn phản ảnh khá chính xác mức độ văn hóa, chính trị, xã hội. Trong báo giới quốc tế, phỏng vấn dường như được xem như một thể loại chính thức của báo chí. Từ lâu Der Spiegel là tờ tạp chí hàng tuần xuất sắc nhất Đức quốc và là một trong vài tờ tạp chí xuất sắc của thế giới, phần lớn nhờ các bài phỏng vấn xuất sắc của nó. Xuất sắc ở từng bài phỏng vấn qua việc chọn chủ đề phỏng vấn, chọn người phỏng vấn đã đành; còn xuất sắc ở từng câu hỏi, lời đáp. Điểm mạnh, theo chúng tôi, ở các phỏng vấn Der Spiegel là thái độ tự tin của người hỏi, ở trình độ hiểu biết hết sức chu đáo về đề tài cần hỏi. Phỏng vấn ở Der Spiegel có hai đặc thù dễ nhận ra. Một, không hề, hay rất ít, có đối thoại người hỏi-người được hỏi, mà là đối thoại giữa người được hỏi với chủ đề của cuộc phỏng vấn thông qua sự dẫn dắt khéo léo của người hỏi - các phóng viên Der Spiegel; Hai, mang tải nhiều thông tin quí về chủ đề, vì Der Spiegel chỉ muốn cung cấp thông tin, kể cả từ nhận định của những chuyên gia hàng đầu về đề tài nhất định, chứ họ không muốn các phỏng vấn đi nhung nhăng. Der Spiegel xứng đáng là “tấm gương” về phỏng vấn!


 


Nhưng - lại cái chữ Nhưng nóng như mặt trời! - làng báo chí thế giới dường như chưa có những nhà-phỏng-vấn chuyên nghiệp. Các ký giả, các nhà báo, nhà văn, nhà thơ trong khi làm báo thường coi phỏng vấn như biện pháp "cờ bí dí tốt biên" (nói như dân Trung Hoa, Việt Nam). Họ đè nhau ra mà phỏng vấn cho kịp bài nộp chủ bút. Phỏng vấn thường bị coi như một bộ phận của thể loại phóng sự, hỏi người thật để được việc thực, vì yêu cầu thông tin cấp thời. Trong các phỏng vấn như thế khó có được vấn đề dài lâu. Người ta coi giá trị của cuộc phỏng vấn ở sự chộp được, bật mí một bí mật, hay là một sự kiện sắp xảy ra mà nhờ ký giả nhanh miệng đã rút được lưỡi VIP mang giữ tin đó. Trong báo chí dân chủ, sự lỡ lời thường xảy ra với các chính trị gia mà phe đối lập rình rập. Phỏng vấn của báo chí các nước chậm dân chủ sao mà cứng nhắc, trả bài!


 


Phỏng vấn, lại là phỏng vấn mặt đối mặt, ít nhất có hai đặc trưng. Một, tính dân chủ sát sàn sạt. Cũng như chơi cờ tướng vậy. Chỉ là ông bố dại ông tướng khờ mới đi chơi cờ với con trẻ lính quèn. Tôi đâu dại khờ đến mức cứ khăng khăng buộc dân chủ tính vào miệng lưỡi, vào ngôn ngữ của các nhà thơ, nhà văn. (Họ làm thơ, làm văn chớ đâu có làm… dân chủ!). Chỉ nhắc các nhà phỏng vấn: Chọn nơi (dân chủ) mà gửi phỏng vấn. Hai, cách trình bày sự thật. Khi làm thơ văn, văn thi sĩ ứng xử với sự thật. Nghệ thuật ứng xử và nghệ thuật trình bày không phải là một, dù có ít nhiều giao lưu. Các nhà phỏng vấn chúng ta càng phải chọn nơi biết trình bày sự thật để gửi phỏng vấn. Bằng không, sẽ nhận về các câu chữ gỗ từ những chiếc lưỡi bằng máu bằng thịt. (Với các lưỡi gỗ: đó lại là cuộc chơi khác).


Đời sống phỏng vấn rất khắc nghiệt. Đó là sa mạc cho các cơn lốc sự thật. Không có lâu đài, chẳng có bờ bụi để thân thế chúng ta ẩn náu. Tôi gọi đó sa mạc tâm lý cá tính, sa mạc ứng xử. Cho nên phỏng vấn chưa, và không bao giờ, là tất cả. Nó luôn có các khoảng trống cho người đọc. Còn nữa… Bất kỳ ai cũng có quyền từ chối phỏng vấn mà không cần nêu lý do. Đó là nền tảng của văn hóa phỏng vấn. Nài nỉ, ép buộc, dụ dỗ, kích động, mơi mớm phỏng vấn - tất cả đều là tội lỗi, cũng như vậy với chuyện tình dục. Trong vành đai văn hữu, việc phỏng vấn dễ đưa đến kết quả tốt - nhưng khó xuất sắc - cũng như việc vợ chồng làm tình vậy. Nhưng vì thế, sự lạm dụng phỏng vấn - giống sự ép buộc tình dục trong đời sống hôn nhân - không dễ nhận ra. Nghệ thuật phỏng vấn đòi hỏi nhiều bí quyết. Và đây là một. Cũng như trong tình ái, đừng có hỏi nếu không muốn nghe nói dối. Chữ nghĩa trong phỏng vấn, về hình thức, mang cuộc sống tầm gửi, trên sự tái trình bày của người khác. Nó dễ mang tính lá mặt lá trái. Các hiệu ứng âm thường xảy ra sau phỏng vấn, đó là: Hận hờn; Đính chính; Rút lưỡi; Chạy làng; Phủ nhận; Phản phỏng vấn. Tất cả đều không đáng phải ngạc nhiên dưới ánh mặt trời chân lý. Giống không ít thứ nghề giao tiếp người-người khác, phỏng vấn có phận bạc của nó. Bị xem là thấy người sang bắt quàng làm phỏng vấn. Bị khinh là nổi tiếng bằng cách sờ mó vào người nổi danh, sự kiện nổi tiếng. Bị chê là nhớ sai hiểu lầm viết lộn. Phỏng vấn hay: người ta khen người trả lời. Dở: chê người hỏi.


 


Điều bạn quan tâm nhất là phương cách phỏng vấn? Đúng! Phương pháp làm việc của đa số các nhà phỏng vấn là dùng cách hỏi-đáp để có tư liệu dựng ra các bài cho báo, rồi lâu lâu hứng chí gom lại thành sách chân dung nhân vật chính trị, xã hội, văn nghệ sĩ. Ở đó các chi tiết đời sống, chính sử, văn học sử đã có thể soi sáng hoạt động chính trị, văn nghệ và tác phẩm của khổ chủ.


 


Trong bạn bè viết lách của tôi, mỗi người một vẻ, số lượng khác nhau, mỗi người có điểm riêng biệt về đối tượng, mục đích và phương cách phỏng vấn đủ để khẳng định có một “làng nhỏ” các nhà báo, nhà phê bình, nhà thơ, họa sĩ chuyên phỏng vấn ở làng báo chí thế giới và Úc châu. Đó là vợ chồng Vu Thy Hai  - Ngan Tuyet Enzo cùng cháu gái Mimmi Enzo thường phỏng vấn với dung lượng rất dài hơi và vài đặc trưng sáng chói. Là Amy Thuy Khue và Darlene Le Quynh Mai xông xáo ở tư cách người làm radio theo chuyên đề văn hóa, văn nghệ cho hãng tin Time của Úc. Là Ly Doi - lò tra tấn các văn nghệ sĩ dính xì căng đan. Là Bui Vinh Phuc, một núi bài cho các tạp chí văn học với nội dung bao quát con người, tác phẩm. Trong khi đó Ben William Mollard - ẵm giải thưởng Man Booker 2004 - chỉ dựa tác phẩm để phát triển nội dung phỏng vấn. Ai cũng mong đọc Nguyen LaJoconde Dieu Huong, chuyên gia lục vấn giới ca-thi sĩ bằng trăm thi điệu của mình. Còn cặp ba Darlene Mollard, Ho Truong An và Dieu Van Luu Dayton là ba lưỡi văn Canada & Hoa Kỳ không ngưng nghỉ với tuyển tập Chộp Miệng Văn Sĩ có lẽ bao trọn văn giới trong thể loại phỏng vấn chớp qua 299 đối tượng. Độc đáo về chân dung văn nghệ sĩ của vùng miệt dưới Úc châu là cuốn Chúng Tui Vẽ Nghệ Sĩ của nhà báo Kóc Kần và biếm họa gia Đỗ Rớt gồm các bức họa kèm đối thoại với những cây đa cây đề của rừng văn nghệ Việt. Bộ hai tập Chân Dung Nhà Văn Ôm Giải Thưởng của Anne Phuong Hai Truong và Aaron Mollard: một tuyển tập tầm cỡ, gồm hầu hết các nhà văn được giải thưởng lớn, từ Nobel đổ xuống, với tự bạch quan niệm sáng tác. Có hai tay chơi phỏng vấn trên hai khu vực khó nhai nhất: một là Osin Hui Duc với cuốn Bên Thắng Cờ được coi như một diễn ngôn vấn đáp lịch sử Chiến tranh lạnh; hai là Phan Hoang với Bách Tướng Bách Ngôn – một bộ sưu tập đủ 100 vị tướng. Vị trí cuối cùng danh sách này vinh danh Tung Duc Nguyen bởi công nghiệp chưa từng có: thiên phỏng vấn 29 các nhà thơ, nhà văn, nhà phê bình, độc giả quanh chủ điểm Thơ Tới Từ Đâu, và sau đó là cuốn sách Đối Thoại Văn Vẻ cả ngàn trang chỉ bằng phỏng vấn độc nhất thi sĩ Tran Nhuan Minh.


 


Thế nhưng - lần này xin làm to chữ Nhưng - có lẽ chưa mấy ai thực hiện phỏng vấn để làm sách chỉ gồm những bài có chủ đề nhất định và mang tính tư tưởng như chúng tôi ở tuyển tập Đến Rừng Từ Cây. Chúng tôi đề nghị coi đây như một phương pháp luận để nghiên cứu diện mạo và vị trí của con người hậu hiện đại.


Tôi có một số tiêu chuẩn riêng cho các phỏng vấn của mình. Không nhất thiết phải chọn các VIP trong các lãnh vực để phỏng vấn? Làm sao để phỏng vấn không bị thành một diễn đàn cho cá nhân, tổ chức, tôn giáo nào đó? Các phỏng vấn không có tính hỏi-đáp. Thủ thuật dùng danh sách câu hỏi có sẵn không được sử dụng. Bản thân chúng tôi tự đặt thách đố: không làm sẵn các câu hỏi. Các câu hỏi sẽ được nảy ra từ câu trả lời như hiện tượng tuyết lở, như một phản ứng dây chuyền. Trong mỗi bài phỏng vấn việc phác họa chân dung nhân vật không thể là mục tiêu Số 1. Mục tiêu số 1: qua nhân vật đó ("cây rừng" đó), người đọc biết được một phần nào bản sắc của "khu rừng". Đây là điểm khác xa, giữa Phương pháp Phỏng vấn của chúng tôi với các phỏng vấn có tính phác họa chân dung hoặc có tính thời sự thường có xưa nay dưới hệ mặt trời này. [2]


 


Ta, còn ở đó chứ? Tất nhiên rồi, Ta mà! Được tra tấn cô như vậy, tôi thích. Người Trước Mặt của tôi ạ!


Cảm ơn vì tất cả.


Da của Ta


 


“Chào ông,


 


Ông đã bồi tiếp cú đấm cuối cùng vào ‘chàng thi sĩ’ trong tôi, sau khi đọc tiểu luận lời bạt của ông giữa ba phiên tòa. (Đau thay, không một thân chủ nào của tôi được ân huệ nhỏ nhất, giấy phép Duldung, được tạm ở lại Đức mà không bị trục xuất! Ông chồng ly thân của tôi có mặt suốt ba buổi, sau Tòa ra về chào tôi với câu “Người Việt chúng tôi hay nói ‘Đỏ bạc đen tình’, kết quả ở Tòa có nghĩa hình như cô đang ‘đỏ tình’ và thân chủ thì ‘đen’ cả bạc lẫn số phận!”)


 


Tôi chính thức chấp nhận cuộc phỏng vấn của The Kangaroo do ông đại diện thực hiện, và quan trọng hơn, rất hân khoái được là ‘cây rừng’ của ông trong tuyển tập độc sáng.


 


Nói riêng, tôi chưa hiểu trong các thứ nhà văn, nhà báo, nhà tạp luận thì David O'Donovan là nhà nào hơn cả. (Đương nhiên, ông ta là một nhà phỏng vấn xuất chúng! Tôi nghĩ, lịch sử Phỏng vấn học - sẽ tới ngày có bộ môn này - phải ghi công David O'Donovan.)


 


Nhưng công việc không bao giờ là cha của công việc. Công việc cũng chẳng làm con cho nó. Công việc là công việc. Chàng thi sĩ trong tôi chưa thắng nổi bà luật sư. Tôi chưa bao giờ là phụ nữ dễ dàng chuyển gam tình cảm một cách cải lương (kiểu Ta-Da) và vội vã (vài cú i meo y mèo) như vậy. Xin lỗi, với sự chân tình và cả tính khô khan mà đàn bà Đức chúng tôi được và bị mang tên mình. Giá như có được tính và tình như cái cô nàng thư ký (đang thủ dâm) kia, thì cả hai chúng tôi mới chiều lòng ông được: nhí nhảnh đàn bà trong xã giao, chu toàn đàn ông trong công việc.


 


Ông có thể bắt đầu cuộc phỏng vấn và, xen kẽ, cũng có thể ‘trả các món nợ vặt’ nếu muốn.


Chúc Đến Rừng Từ Cây sớm ra.


Chào thân ái và quyết (làm cuộc phỏng vấn) thắng (lợi)!


Tabitha


 


PS: Từ khi có tính ăn thịt đồng loại để viết sách, tôi mang thói (chắc là xấu) ưa viết tái bút. Khó hiểu vì sao ông à. Ông nghe nói ai trong đám người viết quái dị chúng mình cũng có thói tương tự?


 


1- Nếu như không mang hậu ý gì về tình cảm, ông có nhận ra mình vừa vượt quá tốc độ cho phép trên xa lộ xã giao? Hãy trả lời tôi thẳng thắn! Mong.


 


2- Thư trên (tính cả bài luận) tạo cảm giác như ông viết cho tôi và ông chồng ly thân tôi cùng đọc. “Việt tính trong đó cao quá ngọn tre” - như ông Chủ bút Cánh Diều của người Việt ở đây hay nói - và cả Đức tính cũng cao! Tôi muốn ký tên chung cùng ông ở nhận định về Der Spiegel mà văn phòng luật sư chúng tôi là độc giả dài hạn. Tức cười, cô thư ký của tôi, chắc sợ bị xem là kỳ thị, luôn đặt Der Spiegel xuống dưới Cánh Diều khi mang đống thư báo vào phòng tôi.


 


3- Quan trọng: Chúng ta buộc lòng phải làm phỏng vấn qua email, như ông đã từng với một số người khác. Tôi đoán ông sẽ có mục riêng về việc phỏng vấn qua email trong bài phương pháp luận của mình. Nói thêm: Tôi thực sự muốn được phỏng vấn trực tiếp. Với khẩu khí trạng sư, chắc chắn cùng nội dung bài sẽ hay hơn.


 


4-  Ông có thể nói hoặc không (mà chắc là không, nếu với những người đàn ông khác) về người vợ của mình? Tôi muốn nghe, như sự tò mò bình thường (người đàn bà Đức vẫn là đàn bà ở vụ này!)


 


5- Đọc thư ông càng thấy đàn ông da trắng không khiêm tốn kiểu quân tử Tàu. Giá ông chồng ly thân tôi được “trắng hóa” cái tính đàn bà này!”


 


 


2.6


“Hi Ta,


[A. Tôi trả nợ trước:


 


1- Về tái bút: Ai nghiên cứu lý thuyết viết thư, hẳn phải dành cho tái bút một sinh mệnh riêng. Từ dưới lên, nó như ánh chớp xoẹt lóe ngang dọc bức thư. Mà cũng có khi là cả một trận bão độc lập hoặc liên hệ với cơn nắng chang chang ở thân lá thư. Nếu quả thực Ta xơi thịt đồng loại rồi đẻ sách lại kèm thói viết tái bút, tôi nghĩ đó là một ghi nhớ có ích cho ngành tâm lý học sáng tạo của nền văn học ăn thịt người. À, thầy chúng ta biết điều này chưa?


 


2- Không dạn dày lắm với phụ nữ, song tôi vẫn ưa dành quyền giữ thái độ “vượt quá tốc độ cho phép”.


 


3- Cảm ơn nhắc nhở về phương tiện phỏng vấn. Tôi cũng đang tìm hiểu đề tài riêng, mang tên Văn Chương Internet mà phỏng vấn qua email là một mục. Xin nói trước ba đặc trưng của văn chương internet: Hào sảng hơn, trực diện hơn (trừ phỏng vấn), và mau lẹ hơn (tất nhiên!)


 


4- Ở nhà, tôi viết văn, và bà xã thường đứng lén sau lưng. Ở Tòa  soạn: tôi nhuận sắc các bài phỏng vấn, và bà sếp đứng sau lưng tôi thường không biết.


 


5- Về chuyện xác và hồn trong chữ và nghề: Thú vị. Một đề nghị: Xong đợt phỏng vấn để làm báo, hai ta làm cuộc trao đổi, phỏng vấn nhau - như một bài riêng, không liên quan The Kangaroo. OK?


 


6- Đề nghị nữa: Nên cho vấn đề “luật sư và việc lấy tiền thân chủ” vào phỏng vấn. Sẽ nhiều Đức tính hiển lộ nơi đó. Tôi đúng?


 


7- Về một hình dung mới cho con kangaroo: Bất ngờ! Sẽ bàn sau…


 


8- Nếu giây phút cuối cùng của tôi ở một bầu trời khác thì ý nghĩa cuối cùng của tôi dành cho việc giữ kín những gì cần giữ kín trong nội dung hai ta trao đổi. (Che Guevara ơi, tôi đã nhái lời anh! Alexis de Tocqueville ạ, ông từng cảnh giác cho độc giả khi đọc các trích dẫn rằng, nếu chỉ chiểu theo các câu, lời, thậm chí cả đoạn, của trích dẫn thì bất cứ tác giả nào cũng đáng chém đầu. Thời hậu hiện đại chúng ta ưa lấy trích choác nhái nhại văn chữ làm bút pháp, nên mỗi trang văn càng dễ trở thành đoạn đầu đài. Dù thiệt thòi cho văn mạng và sinh mạng bản thân, tôi vẫn đề nghị thêm: Trước khi chém đầu tác giả của câu văn trích dẫn, độc giả hậu hiện đại hãy chém đầu chính cái tác giả của trang văn mang tải trích dẫn đó!)


 


B. Quy ước:


 


1- Trong các trả lời, với những vấn đề ngoài lề hay bàn loạn, không đưa vào bài phỏng vấn, Ta chỉ cần viết trong dấu [...], nếu không ghi chú gì khác.


 


2- Tôi sẽ nêu một hay nhiều câu hỏi trong một email, tùy nghi. Khi cần Ta có thể bổ sung vào các câu đã trả lời.


 


3- Bản thảo sau khi tôi nhuận sắc sẽ được gửi cho Ta đọc lại và hiệu đính nếu cần. (Mô Phật! Đừng lạm dụng việc hiệu đính, SVP!). Bản cuối cùng khi cả hai ta cùng OK và cùng lưu giữ sẽ được gửi cho Chủ bút The Kangaroo. Tôi không bảo đảm bản đi trên báo sẽ chính xác là bản cuối cùng đó; Và tôi bảo đảm sẽ tranh đấu đến cùng cho sự chính xác của bản cuối cùng. Nếu có sự sai khác - thường là lược bỏ - sẽ chỉ thông báo, chứ không trao đổi: Ta có thể nêu ý kiến của mình, và chúng ta sẽ trao đổi về chính các ý kiến đó (chứ không về sự cuối cùng của bản thảo cuối cùng).


 


4- Nếu Ta có điều gì về Quy ước, hãy cho biết?]


 


C. Phần Phỏng vấn:


 


Câu hỏi 1:


Thân ái chào bà McAmmond, trước khi vào cuộc phỏng vấn mang chủ đề “Bình luận về luật pháp Đức: Một cái nhìn xiên từ sự Ăn Chân những người tỵ nạn, di dân, ngụ cư, v.v…”, xin bà cho độc giả The Kangaroo biết đôi hàng về bản thân?


 


“[David,


Được lắm! (Ước chi cô thư ký của tôi ngăn nắp và đơn tính trong công việc như ông.) Tôi chịu. Lá thư mới rồi khiến tôi vui trở lại. Thông tin ở phần A.4 không dài nhưng cao, và chứng tỏ người viết không khư khư đóng cửa sổ nhà và cửa sổ ôtô. Tạm nợ ông vài điều lý thú mà tôi nghĩ có thể bỏ công việc để chat cùng ông (như cô thư ký kia đang vậy với cô bồ của mình). ‘Trả bài’ cho The Kangaroo xong đã. À này, công việc có thể còn là vợ hoặc chồng của công việc đấy.]


 


Trả lời 1:


Chào quý vị và các bạn The Kangaroo!


 


Tôi muốn chúng ta cùng theo dõi cuộc phỏng vấn trước, rồi nói về tôi cũng chưa muộn. Vì, tin là chỉ sau vài ba câu hỏi đáp chí chát, mọi người sẽ biết hết về cá nhân tôi.


 


Đầu tiên, tôi muốn sửa tên chủ đề. Thực ra, ngay khi trao đổi cùng ông David O'Donovan của bổn báo, tôi đã thấy tựa đề không ổn rồi. Ông O'Donovan đáng kính của chúng ta muốn giăng lên mắt độc giả tính độc đáo của vấn đề: ăn thịt ăn chân người không phải là bản xứ chính gốc để bình bàn luật pháp Đức. Mới đầu cũng bị lừa như các vị, sau tôi tỉnh ra. Việc ăn thịt đồng loại rồi viết ra tác phẩm ở tôi – cũng như ở ông O'Donovan bên đó và ở không ít người viết khác trên khắp hành tinh – xét cho cùng, chỉ là vẻ độc đáo phương pháp cầm bút. Thế thôi. Đó cũng là một trong biết bao nhiêu cách tiếp cận khác của nghệ thuật ngôn từ. Một trong nhiều phương tiện. Thế nhưng dòng văn chương thịt người đã và đang gây mùi bốc hương ngào ngạt hoặc gây gây, tùy mũi chữ nghĩa, chẳng qua vì, cho đến thế kỷ này, loài người, con người vẫn còn kỳ thị các loài, các con khác-người mà chứng cớ tột cùng của sự kỳ thị đó là nại cớ sự tự-ăn-mình, cũng tức là sự ăn-đồng-loại. Từ nước Đức này với quá khứ Holocaust không xa, và chính ngay từ thành phố Nuernberg đây từng có Tòa án xét xử lò thiêu người, tôi lại lồng lộng bàn đến chuyện tự-ăn-mình, ăn-đồng-loại. Quá đáng chăng? Xin sẽ nói thêm ở các lời hầu chuyện quý vị cùng các bạn về sau, thông qua ông bạn đồng sàng thân kính của tôi.


 


Để sửa tên chủ đề phỏng vấn, dễ thôi, chỉ cần bỏ đi các chữ “sự ăn”, chúng ta có hình ảnh thực chất: “Bình luận về luật pháp Đức: Một cái nhìn xiên từ chân những người tỵ nạn, di dân, ngụ cư, v.v…” Sao ạ? Nó còn thêm tính tượng hình nữa đấy! Người khác nhìn (tức là ăn) từ tim ai đó để viết cái gì đó. Người khác nữa nhìn/ăn từ tay ai đó để viết cái khác nữa. Thì McAmmond của quý vị nhìn/ăn từ chân - chân của những người di dạt, vì các lý do khác nhau, từ gần khắp phần còn lại của trái đất ngoài nước Đức đến nước Đức - để viết lời bình phẩm pháp luật hiện hành trên quốc gia này, quốc gia của luật pháp từ con tim đến khối óc, tức là từ đầu đến chân!


 


Đức quốc không phải cái nôi của văn học. Không. (Một chữ Không mà không cần dấu chấm than đi sau như cái đuôi ve vẩy nịnh mới là chữ Không chân chính.) Nhất là của tiểu thuyết. Thành ra tôi chẳng được người ta dạy cách dẫn chuyện sao cho hay cho khéo để lôi cuốn, mân mê mắt người đọc, như ở bên Tàu, Ấn, hay Ả Rập, Pháp…


Tôi đã sinh chuyện. Tôi đã đòi tu chỉnh. Tôi đã toan phủ nhận ngay cả với người đối diện ở câu đầu tiên.”


 


 


2.7


 


Minh Rô-lăng như con quái vật của dân thiết kế xe hơi vùng biên giới Pháp-Đức. Với mọi công ty trong vùng anh ta cũng làm vài năm rồi ra đi để lại trong giới chủ sự thèm thuồng và tức tối, lưu trong đồng nghiệp cái thèm muốn và ngưỡng mộ. Tiền kiếm phải nói là bội. Anh nuôi hai người “đàn bà”: xe hơi và đạo phái. Mà không đủ.


 


Xe hơi là thứ đàn bà không biết mệt trong cuộc làm tình với đàn ông của hai thế kỷ 20 và 21. Nó lấy đi không chỉ tiền bạc, sức lực là hai thứ đàn ông làm chủ. “Mụ đàn bà hồi xuân” - các giấc mơ xe hơi - làm tiêu hủy rất nhiều nhân tài khi mà sự đam mê của họ bị chia trí. Còn các tôn giáo, nhất là đạo phái. Thì cũng là đàn bà. Tôn giáo là loại đàn bà lưỡng tính. Nó hấp dẫn phụ nữ vô cùng nhanh chóng, bởi cùng là đàn bà. Nó thu phục đàn ông dễ dàng như chuyện trai gái ngoài đời.


 


Minh Rô-lăng, chỉ trong hai lãnh vực xe hơi và đạo phái, thực sự là đàn ông. Không biết ở người trai đó trong hai dòng máu Rồng Tiên và dòng máu Gà Trống Gaulois, dòng nào nuôi nấng lãnh vực nào. Dám máu Rồng Tiên của mẹ làm phù sa cho những nhánh sông mộ đạo lắm? Dân Việt đâu có ham chơi với tốc độ và tử thần nằm khỏa thân trên tay lái? Đích thị là dòng gà trống Gaulois ham rồi! Còn ai trồng khoai đất này nữa? Mà các nhánh đạo ở Minh Rô-lăng nó ngắn làm sao. Ngắn như các cú làm tình “khóc ngoài biên ải” của anh vậy! Cha theo Tin Lành gốc Hà Lan di dân qua, anh theo đạo của cha cho đến hết trung học. Mẹ theo đạo Ông Bà. Anh cho là nhẹ, không có tư tưởng, kinh sách. Nên anh thành Phật tử khi còn là sinh viên. Anh gặp lại cô Tabitha trên danh thiếp luật sư Tabitha McAmmond trong buổi lần đầu cả hai cùng tới Vô thượng sư Thanh Thủy thỉnh đạo. (Ngày đó, vị nữ luật sư không muốn có văn phòng cố định. Văn phòng là xe hơi. Điện thoại liên lạc là điện thoại công cộng. Luật sư McAmmond như cánh chim bay đến từng thân chủ di dân để tìm mùa xuân cho tâm tưởng và mùa hè cho nghề nghiệp của mình; cô đưa đến cho họ miễn phí những điều tốt lành và nóng bỏng.) Kể từ đó phần hồn trong Minh Rô-lăng rẽ hết nhánh này tới nhánh khác. Anh và Tabitha cưới nhau khi cả hai cùng thành tín đồ của Vô thượng sư. Khi họ có chút mâu thuẫn, anh qua Canada hai năm và sinh hoạt trong một bạn nhóm đạo vô vi của Thiền sư Lương Sĩ Nga. Một tờ báo nhờ anh làm phỏng vấn, thế là sau khi gặp Ông Tám như đối tượng đối thoại, anh hết còn muốn đối diện với thiền nữa. Và còn hai giáo phái khác, ở Mỹ và Ấn Độ, anh cũng là tham dự viên. Dần dà anh vơ về lý thuyết và kinh sách các tôn giáo, đạo phái đã từng kinh qua. Các giáo phái chia nhau phần hồn của anh.


 


Đúng lúc chưa biết tìm đến nhánh tâm linh nào khác hơn và khá hơn, anh gặp Hải! Trước khi thân Hải, anh đã gặp gỡ, bắt quen nhiều người Việt tỵ nạn ra đi từ Đông Âu, cũng như từng ngao du cùng nhiều người Việt ở các nước đó trong những chuyến du lịch. Muốn hiểu họ lắm, chỉ vì anh muốn hiểu “Việt Nam của Hồ Chí Minh”. Người Việt thuyền nhân đến từ miền Nam sau 1975 và Việt Kiều thiên tả lâu năm ở Tây Âu trước 1975 chẳng được Minh Rô-lăng coi là mẫu người Việt cần tìm. Anh tới họ rất nhanh, đi guốc trong bụng họ. Biết về Việt Nam cũng đã nhiều, nhưng không sao hệ thống được thế nào một cái Việt Nam của riêng Minh Rô-lăng. Cho tới ngày bức tường Berlin lở vỡ và xô đẩy những công nhân, sinh viên Việt ở Đông Âu, Liên Xô sang Tây Đức. Việt Nam lúc đó là tôn giáo mới cho Minh Rô-lăng. Khiến anh xa cách vợ. Khiến anh xao lãng công việc và kiếm tiền. Khiến anh bỏ bê các giáo phái trong những ngăn tủ, trên giá sách hay trong cốp xe. Một Việt Nam mới, qua sự thân thiết cùng Hải và đúng nhất là qua con người Hải, từ đây đã chế ngự đời anh. Mạnh và sâu nhất, suốt sáu, bảy năm trời, và còn cho đến nay. Thưa về Pháp thăm cha mẹ. Không du lịch hàng năm (mà cũng chẳng còn tiền!). Hành trình rất trung thành: Đi làm năm ngày ở Stuttgart; chiều thứ Sáu: phone cho Hải để hai ngày cuối tuần cùng Hải đi các trại tỵ nạn, chơi loăng quăng; thường đến Trại Windsbach, làm phụ gì đó cho báo Cánh Diều thì ít, cãi chày cãi cối với mọi người thì nhiều. Anh em tỵ nạn, vui. Minh Rô-lăng, thú. Nhiều tối, qua Hải - và chỉ có thể qua Hải - dính việc nguy gấp người tỵ nạn nhờ, anh bỏ vợ qua đêm mà xách xe đi “vác ngà voi”. Bạn dễ nhờ vả tài, sức và thời gian của anh, miễn đừng động đến ví tiền. Kể cả Hải Dớ. Hải Dớ là người đầu tiên và duy nhất Minh Rô-lăng hứa cho vay tiền khi gặp SOS. Song thân của Minh Rô-lăng cũng không được vậy. Nói gì đến các em gái, các mợ đàn bà. Thế mà đi với Minh Rô-lăng, Hải Dớ cứ lanh chanh trả tiền trước, và chủ tâm nhớ kỹ xem Minh Rô-lăng thanh toán ra sao, để rồi thầm thán phục trong chuyện tiền nong bạn mình có trí nhớ dài như rắn và li ti như kiến.


 


- Đến chết tôi cũng không vay anh nửa Đê-mác! Nếu như anh không bỏ cái thói chi li với cha mẹ và vợ mình!


 


- Họ không nghèo. Họ không khó khăn như các anh. Tôi không giúp đỡ người không nghèo.


 


- Tôi nghèo bạc vạn bạc ngàn, không nghèo bạc trăm bạc chục. Đấy, anh bao giờ có tới 50 Đê-mác trong ví đâu! Chúng tôi tiền vứt lung tung khắp người…


 


- Vì các anh hiện tại không có bạc vạn bạc ngàn! Và vì thế các anh sẽ không thể có bạc vạn bạc ngàn trong thời tương lai! Các anh chưa biết dùng Konto. Chưa hiểu Konto chính là cuộc đời. Tôi đang, đã và sẽ giúp anh hiểu ra điều này.


 


- Anh thích chủ nghĩa Cộng sản mà lại cũng thích Công-tô! Anh là Cộng sản nửa mùa, Công-tô nửa mùa!


 


- Tôi muốn làm ra một Cộng sản khác Marx, thực hơn Marx. “Cộng sản” hơn Marx.


 


- Sao hôm nọ bác Khoa, bác Hộ đến Cánh Diều, anh không nói gì. Hèn! Cộng sản lưỡi.


 


- Tôi quý và trọng các ông Đệ Tứ Việt Nam ở Pháp. Mà không phục. Tôi thương họ. Họ không bằng Bác Hồ trong việc chống Pháp thực dân! Lại còn đòi chống Bác. Làm loạn cả phe Cộng sản lên. Lấy ai đánh Pháp?


 


- Minh Rô-lăng còn nói theo cách so sánh bất đối xứng như thế, tôi nhào khỏi xe ngay!


 


- Ha ha ha! Hôm nay anh là người nổi giận trước tiên. Anh sẽ bị ba ngày rửa bát đấy!


 


- Anh thương anh xong đi đã. Các bác ấy chắc không cần người như anh thương hại. Họ hiểu họ. Anh không hiểu anh. Anh chả có gốc chả có ngọn. Hừm! Quả cũng không có nốt! Này sao anh không đẻ con đi? Hay là anh chỉ có… hoa? Hí hí…


 


- Nói thế nào cho Việt hóa nhỉ? À tôi phải làm việc “cái” trước khi đẻ “con”. Anh hãy giúp tôi, Hải! Từ khi tìm ra được anh, tôi đã biết làm “cái” Việt Nam cho mình.


 


- Làm cái con… bòi tôi đây này! Cái với chả con! Khi nào có “pát-xì-bo tỵ nạn”, tôi đi làm, tôi mua xe, tôi lấy vợ, tôi đẻ con. Rồi tôi bỏ mặc anh với “cái Việt Nam” của anh.


 


- Anh sẽ không bao giờ thế đâu. Hải, tôi biết anh là người tốt. Người tốt nhất trong những người tốt, kể cả Tây cả ta.


 


- Tôi đang xấu, hết tốt rồi. Tôi cần một ít, không, kha khá tiền, rồi sẽ trở về với tốt. Kìa, chạy xe chậm lại! Tôi không phải là vợ anh thích tốc độ cao.


 


- Ô kê! Xin lỗi. Tôi sắp cần xuống để đi đái, anh nhớ nhắc chừng tôi. Anh vừa nói gì? À không thể vậy đâu, nếu anh còn ở Tây phương, lại là Đức. Bằng không, anh nên về lại Bungary của anh nếu vẫn ghét Việt Nam. Nhưng tôi biết, thế nào rồi anh cũng về Việt Nam. Không, anh không ghét, anh chỉ giận Việt Nam thôi. Anh thương Việt Nam của anh lắm. Hải ơi! Tất cả đám các anh, đều vậy. Người Việt các anh không chịu dứt khoát khi dời ra một cái cũ. Nên không đến được cái mới. Với tay cũng chưa tới, chứ đừng nói đặt được chân lên cái mới. Câu thơ anh từng nhái đấy: “Người ra đi đầu luôn ngoảnh lại…”


 


- Ừ, anh khôn ra rồi. Tôi không phí rượu dạy anh. Thế có biết anh cũng là người cần về Việt Nam ngay bây giờ không?


 


- Tôi chưa chuẩn bị tốt. Tôi cần biết thật rõ một Việt Nam Mới qua anh trước đã.


 


- Trời ơi! Hải Dớ tôi thằng vô dụng, ăn hại đái khai đánh rắm vặt”. Đếch ích gì cho ai cả.


 


- Đã làm thật nhiều việc cho tờ báo của anh Đồ Râu, sao anh không là thành viên mà chỉ cộng tác viên chuyên bàn ngang vòng ngoài.


 


- Vậy tốt hơn. Anh chưa hiểu hết người Việt mình. Bùng nhùng đã lắm, bầy nhầy cũng nhiều! Người Nam thì phèn phẹt, dân Bắc thì bèn bẹt. Tôi mà vào ban báo, khối thằng chết nhiều đứa bị thương tất cả rồi đi nhà đòn; Cánh Diều sẽ có ngày đứt dây, như Nói đã câm tịt. Người tỵ nạn làm báo chí ở Đức bây giờ khác sinh viên, công nhân chúng tôi làm báo ở Bungary dạo đó. Chúng tôi khi ấy được cái hồn nhiên lắm, không phải tính toán thiệt hơn. Ngay việc tôi viết loạt bài phiếm sự nổi tiếng đó cũng từ tâm: tôi viết cho chúng tôi và cho người trong nước, chứ không phải là “Cộng con” làm “Hoàng Cái trói mình khổ nhục, Hám Trạch đưa thư trá hành” cho các ông “Vịt Kiều què” chống gậy chống cộng ở đây. Già Hồ của anh mãi mãi là tuổi trẻ của tôi, đến khi tôi chết. Nhưng nghe này: tôi chờ ngày ở Việt Nam mọi người sẽ được bàn luận tự nhiên như những người công dân bình thường trước một lãnh tụ, một VIP dù phi thường cỡ nào, sẽ được đánh giá với giọng “hồn nhiên như gié lúa cành cam” xung quanh 101 điều về các VIP đó trong lịch sử Việt Nam ngót trăm năm qua. Ngày ấy, tôi sẽ dẫn anh đi khắp ba miền Việt Nam Mới của chúng ta. Bao giờ cho đến ngày ấy, Minh Rô-lăng ơi? Hụ hụ hụ…


 


“Nhà thơ Hải Như từng tâm sự rằng: ‘Là nhà thơ đi sâu khám phá đề tài Hồ Chí Minh, tôi đề ra cho mình phương châm không ‘thần thánh hóa’ mà ‘người hóa’ Bác Hồ. Về phía nghiên cứu lịch sử, tôi mong đợi sẽ có những tác giả ‘giải mã’ trung thực vĩ nhân với tất cả những hạn chế, không né tránh’.” [3]


 


- Kìa, anh đừng khóc. Tôi sợ đàn ông khóc. Tôi rất xin lỗi. Để tôi mở nhạc Ly Ly hát… Hay chúng ta ngừng xe, nghỉ?


 


- Không sao. À, khi nãy anh hỏi về buổi cờ vàng cờ đỏ mà Cánh Diều bị tẩy chay ở Hamburg tuần trước? Vặn nhỏ nhạc, nghe tôi này: thầy Đồ muốn anh chính thức vào làm báo lắm. Việt Nam Mới đấy chứ đâu xa! Đừng vì 30 Đê-mác nguyệt liễm mà không “làm cái gì đó cho dân tộc”! He he he…


 


- Anh làm gì, tôi làm theo. Mao Trạch Đông từng bảo Hoa Quốc Phong: “Chú làm việc, tôi yên tâm!” Hí hí hí...


 


- Anh ngang như cua cái ấy! Tôi là tôi, anh là anh! Nào, nếu không chịu thế thì bây giờ anh theo tôi: Đái! Đoạn trên dừng xe được rồi.


     


Đã biết Minh Rô-lăng, cách ví von nên ngược lại: Các thầy tu đẹp như Minh Rô-lăng. Chân giò thẳng, không mảnh không bự; thân hình không dây không lẳn. Bụng hơi gọi là có, để tuyệt vời trong dáng đàn ông với chiếc quần xám quai đeo áo trắng nơ đen, hoặc trong bộ complet chỉn chu, hoặc dưới chiếc áo dạ dài buông lơi hàng cúc dưới lá thu thành Ba Lê. Tỷ lệ chân và lưng đáng làm mẫu cho các trường hội họa về tính cân xứng. Râu xanh rì vừa phải. Cặp mắt đen. Chúng không đen đuối chìm xuống như nhiều đàn ông Việt, đẹp mà mềm. Càng không đen lánh gắt lên gợi chút ranh mãnh của nam giới Ấn. Cái đen sang và sáng, nhìn đời tỉnh hơn, nhìn phụ nữ điếm hơn. Tóm, một cặp mắt tình tứ nhưng không lụy tình. Mắt Minh Rô-lăng không làm đĩ cho cả thân thể. Hai bàn tay vừa phải. Không u lù cứng như ở đàn ông Pháp thứ thiệt. Chúng đủ mảnh để vẽ nên cái đẹp, cái bay của các mẫu mã xe hơi và cũng đủ cứng, dẻo để điều khiển những “con đàn bà hồi xuân” này. Bạn đọc sẽ sốt ruột: “Nói gọn, thế ra chàng lại thành đàn ông Ý lai?”. Không, chúng ta lúc này chưa đủ kinh nghiệm ở cái xứ sở quả là thần tiên đó của chuyện nam giới cùng chuyện đàn bà. Hãy khuôn viên Minh Rô-lăng trong vành đai Pháp-Việt và vài quốc gia liên hệ mà thôi. Lần đầu, nhìn Minh Rô-lăng vắt vai chiếc áo da bàng bạc, mở cửa xe hơi, khẽ và nhanh cười mỉm chào - nụ cười bằng mắt như đã tả rất kỹ ở trên, bằng hàm râu quai nón chưa đủ rậm qua đêm cố tình chưa cạo - đám trai gái, đàn ông đàn bà Việt ở Trại Windsbach không ai không lưu lại tấm hình đẹp trong đầu về một nam giới Việt lai.


 


Cũng phải thấy, chọn Hải là Việt Nam của mình Minh Rô-lăng đã khá hiểu về dân tộc Việt đương đại. “Hải là gì? Định nghĩa Hải?”. Anh em làm báo hay đùa, mỗi khi chuyện vãn. Chỉ cần nghe, nhìn Hải nói, làm gì đó, đứng trong bếp nấu phở chẳng hạn. Không! Hãy quan sát Hải hỏi mua vé rồi bước vào tàu điện U-Bahn, ở đâu cũng được, ngay Nuernberg hay tận Đông Berlin, sẽ thấy Việt Nam là gì, người Việt là ai. Các nhà làm phim tất sẽ có được một diễn viên không chuyên nghiệp cừ khôi. Cứ theo tác giả Trần Trọng Kim viết hồi năm 1920 là thấy tiên sinh đã chọn cụ tổ Hải làm người mẫu. Nguyên văn lời miêu tả người Việt mà anh Đinh Văn Hải là một, nó thế này:


 


“Người Việt Nam thuộc về loài da vàng, nhưng mà người nào phải đi làm lụng dầm mưa dãi nắng lắm, thì nước da ngăm ngăm đen, [người nào nhàn hạ phong lưu, ở trong nhà luôn, thì nước da trăng trắng như màu ngà cũ]. Trạc người thì thấp nhỏ hơn người Tàu, mà lăn lẳn con người, chứ không to béo. Mặt thì xương xương, [trông hơi bèn bẹt,] trán thì cao và rộng, mắt thì đen và hơi xếch về đàng đuôi, hai gò má thì cao, mũi hơi tẹt, môi hơi dày, răng thì to [mà lại nhuộm đen]. Râu thì thưa mà ít, tóc thì nhiều và dài, đen và hơi cứng. Dáng điệu đi đứng thì nhẹ nhàng và xem ra bộ vững vàng chắc chắn.”


 


Hậu sinh mạn phép để trong dấu […] những điểm không trúng lắm so với Hải và nối dài ý lớn trên bằng các chi tiết khác có ở anh ấy.


Là đàn ông vùng đồng bằng Bắc Bộ, miền biển Thái Bình, Hải có tấm lưng dài cánh phản tiêu chuẩn khiến anh tự tả là thẳng cánh ruồi bay. Nếu đánh giá đàn bà Tây ở hai cặp chân thì qua tấm lưng có thể biết nhiều về nam giới Việt. Lưng đàn ông Việt nó xác quyết dáng đi, cách ngồi, kiểu chạy, đến cả tư thế làm tình của họ. Nhìn lưng, biết ông Việt ấy thằng Việt kia làm nghề gì nghiệp nào. Thầy giáo trường tỉnh hay dân đục tường cạy cửa? Chân của Hải vào loại ngắn, kể cả so với đồng hương Việt, và lại vòng kiềng. Bàn chân Giao Chỉ như ở anh quả là chữ ký của tộc Việt. Lạy Chúa tôi! Giữa trại tỵ nạn, Minh Rô-lăng nhiều lần kéo bàn chân gân guốc nhằng nhịt đường nét của Hải lên mà trêu chọc. Năm ngón chân xòe cánh quạt, ngón cái chĩa ra ngoài muốn bỏ cả bàn chân để đi di tản, cái gót chân thì tóp lại. “Giời ơi là giời! Các ngón bay tung tóe thế này thì giày nào cho vừa chân!” - “Anh đúng là mất gốc! Chân thế mới bám đất bùn được. Để giữ lấy nền văn minh lúa nước chứ! Kẻ Tây lai kia phải hiểu dân Việt ta mấy nghìn lập quốc đến nay, cả nghìn năm người Tàu cai trị mấy lần, cả trăm năm người Tây đô hộ, mà vẫn giữ được nền tự chủ. Ấy nhờ hai bàn chân Giao Chỉ xòe mười cánh ngón đấy ạ! Không thì tộc Việt đã văng ra ngoài biển Đông rồi. Nhìn tôi đi đi lại lại xem nào: Hai bàn chân có các ngón chĩa ra, tạo thành cách đi hai hàng vững chắc. Đường sống trâu lầy lội thế nào cũng không ngã.” - “Cho phép tôi ngắt lời hai anh và nhân cơ hội ở đây không có bạn nữ nào chưa lập gia đình.” - Phó tiến sĩ Hữu giơ cánh tay trái lên. - “Ngón chân cái Hải Dớ to như thế, tất cái của anh ấy cũng to theo. Minh Rô-lăng chẳng tin thì đọ thử, dám không?”.


 


Lại tiếp lời Lệ Thần tiên sinh. Tính nết Đinh Văn Hải là đây, đúng từ dấu phẩy trở đi:


 


“Về đàng trí tuệ và tính tình, thì người Việt Nam có cả các tính tốt và các tính xấu. Đại khái thì trí tuệ minh mẫn, học chóng hiểu, khéo chân tay, nhiều người sáng dạ, nhớ lâu, lại có tính hiếu học, trọng sự học thức, quý sự lễ phép, mến điều đạo đức: lấy sự nhân, nghĩa, lễ, trí, tín làm 5 đạo thường cho sự ăn ở. Tuy vậy vẫn hay có tính tình vặt, cũng có khi quỷ quyệt, và hay bài bác nhạo chế. Thường thì nhút nhát, hay khiếp sợ và muốn sự hòa bình, nhưng mà đã đi trận mạc thì cũng có can đảm, biết giữ kỹ luật. Tâm địa thì nông nổi, hay làm liều, không kiên nhẫn, hay khoe khoang và ưa trương hoàng bề ngoài, hiếu danh vọng, thích chơi bời, mê cờ bạc. Hay tin ma quỷ, sùng sự lễ bái, nhưng mà vẫn không nhiệt tin tông giáo nào cả. Kiêu ngạo và hay nói khoác, nhưng có lòng nhân, biết thương người và hay nhớ ơn.” [4]


 


Đọc tờ báo Nói ở Bungary mà Hải là cây bút chính dạo đó thì thấy hết con người này ra sao. À, tới lúc cần giải thích một chi tiết phụ, cho nó chính danh: Trong Ban biên tập Nói có hai Hải. Hải miền Nam, hỗn danh là Hải “dơ”, ăn ở luộm thuộm dơ bẩn quá xá. Hải miền Bắc, như độc giả nãy tới giờ đã biết, bị gọi là Hải “dớ”. Khỏi giải thích! Đi trên mặt báo dưới các bài trang trọng thì là các danh Hải Nam, Hải Bắc, rồi Nam Hải, Bắc Hải. Nghe cũng oách. Hoành tráng đáo để. Còn trong các bài báo tếu táo, các mục phiếm, hay nói năng hàng ngày thì Hải Dơ, Hải Dớ. “Thấy mà ghê!”. Các cô gái, các chị già miệng la vẻ vẫn thích chí khi réo gọi cái tên ấy.


 


- Minh Rô-lăng ơi, anh nói có đủ các sách, tư liệu hiếm quý về Ông Cụ. Sao không viết đi? Thầy Đồ Râu đăng liền.


 


- Đeo bài của anh ấy Cánh Diều chắc bay không lên nổi?


 


- Đúng! Báo tiếng Việt tới bây giờ chưa tờ nào đăng nổi bài của tôi về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Cả trong nước lẫn hải ngoại.


 


- Anh viết một bài báo bằng những năm thứ tiếng hả Minh Rô-lăng? Anh Hải Dớ sửa lỗi chính tả những câu tiếng Việt à? Thôi thôi, em nói đùa thôi đấy…


 


- Em Phương hỏi ác. Em ấy muốn tranh phần biên tập các chỗ “lờ nờ”, “sờ nặng xờ nhẹ” chứ gì?


 


- Cho bọ hỏi nghiêm chỉnh một câu, Minh Rô-lăng. Sao chú không có bài đăng ở các báo Pháp Cánh tả?


 


- Các anh các chị các em không hiểu chính trị nước Pháp. Nó nát như bánh phở của anh Hải Dớ khi anh ấy mải xem phim “con lợn”. Nhưng nó có mùi thơm bay qua nhà bên từ nước phở Hải Dớ quyện trong lời ca Ly Ly. Người cộng sản Pháp bây giờ chỉ thích nằm trong viện bảo tàng mà hô khẽ khẩu hiệu. Hầu chuyện bọ, chú em ngoan là tôi còn muốn cung cấp thông tin dự báo vàng mười cho Ban biên tập Cánh Diều… Thập niên tới, cũng là khi anh chị em đây đã hóa thành công dân Đức hết cả, tả phái chúng tôi sẽ ôm hận nỗi buồn hậu chiến theo kiểu Bảo Linh, đúng như tay bạn thâm hậu hào hoa người Pháp gốc Mexico của tôi - từng là chân giữa trong cao trào phản chiến - vừa hạ câu kết ở một bản thảo gan ruột:


 


Các nước tư bản tiêu biểu như Mỹ và các nước trong Liên Hiệp Châu Âu dường như đang lún từ từ vào một cuộc khủng hoảng chính trị. Chính trường ngày càng tan nát, vỡ vụn. Hai chính đảng truyền thống, hữu và tả, thay nhau nắm quyền ở các nước đó ngày càng suy yếu. Có nơi chính đảng tả tan nát hoàn toàn, rất ít có khả năng khôi phục. Các đảng hay phong trào cực hữu đâu đâu cũng có và phát triển như thể không sao cưỡng lại được. Để nắm chính quyền, ở vài nước, chính đảng hữu liên hiệp với đảng cực hữu. Ở Phu Lăng Xa, chính đảng hữu sa sút và chia rẽ trầm trọng, nhóm đang thắng thế có khuynh hướng nhại đảng cực hữu FN của bà Marine Le Pen." [5]


 


- Minh Rô-lăng à, giờ hỏi thật anh cái này?


 


- Thì hỏi đi. Trừ anh Hải và thầy Râu, có bao giờ các anh chị em thật với tôi đâu!


 


- Á à, Minh Rô-lăng lại đá đểu rồi. Thì hỏi này: Thế trong các nước cộng sản còn lại, ngoài Việt Nam ra, anh còn thích nước nào? Nước “Nào” à?


 


- Không! Nào nghèo nắm. Nại nười.


 


- Hí hí hí! Thua anh Minh Rô-lăng luôn.


 


- Thế Tàu hay Triều Tiên?


 


- Tàu không bao giờ là cộng sản! Tôi sẽ trở lại đề tài này trong bữa phở khác, anh Hải hứa sẽ nấu từ đuôi bò cái tơ. Tất cả các anh, nhầm. Thiên hạ, nhầm. Trừ Ông Cụ: Trung Quốc không khi nào là cộng sản cả! Sao, Bắc Triều Tiên? Không thể thích và không hiểu nổi! Mà tôi thích Cu Ba cơ.


 


- Nhưng này, Phi-đen cộng sản đến cùng vì có râu rậm dài, còn Minh Rô-lăng cộng sản lớt phớt râu chưa đen đã cạo. Phí cả cái chất cộng sản Minh Rô-lăng!


 


- Các anh nghe đây: Nếu Bác mà còn, tôi sẽ về Việt Nam sinh sống. Sông có thể cạn núi có thể mòn, song chân lý đó không bao giờ thay đổi!”


 


- Ha ha ha! Bờ-ra-vồ anh Minh Rô-lăng, cháu ngoan nhứt của Bác!


 


- Hí hí hí!


 


- Chân lý mà có “Nếu” như tiếng Tây là “Si” ấy, là chân lý què, chân lý cùn! Minh Rô-lăng xuyên tạc lời lãnh tụ.


 


- Hớ hớ hớ!


 


- Lúc đó Minh Rô-lăng về Việt Nam xin tỵ nạn à? Anh tính vào Trại nào nộp đơn? Trại Cầu Giấy Hà Nội, hay Trại Ngã Sáu Hải Phòng? Thôi, vô Trại Lăng Ông Bà Chiểu ở Sài Gòn kế nhà em Phương.


 


- Anh ấy “tỵ nạn phở” thì có…


 


- Các anh chị em mới là tỵ nạn giả, trừ thầy Đồ làm báo Cánh Diều và anh Hải trước kia làm tờ Nói.


 


- Thôi để phở tôi được bình yên! Xì tốp chuyện đại sự! Còn cãi nhau nữa là xơi tái cả tình bạn lẫn tình đồng hương. Mời cả nhà ra xơi phở tái Hải Dớ nào. E hèm… Phở là sợi dây loòng thoòng nối kết người Việt khắp nơi. Phèng phèng phèng! Cộng sản. Chống cộng đến trưa hoặc đến chiều. Việt Kiều yêu nước. Việt Kiều (không biết có yêu nước hay không) yêu con gái Đông Âu tỵ nạn. Trung lập. Tỵ nạn kinh tế. Tỵ nạn chính trị thật. Tỵ nạn chính trị dởm. Tỵ nạn gái. Tỵ nạn chồng… Phèng phèng phèng! Tất cả đều yêu phở Việt! “Sông có thể cạn núi có thể mòn, song chân lý đó không bao giờ thay đổi!”. Mời mang tô ra đây nếu là Nam, mang bát ra đây nếu là Bắc! Mang thìa, nếu Bắc! Muỗng nếu Nam! Phèng phèng phèng! Phở hôm nay được Hải Dớ xử lý bằng đuôi bò đực chưa nhẩy cái đây...


 


- Hoan hô anh Hải! Bờ-ra-vô Hải Dớ. Cho em và bà xã bác sĩ nói mới có bầu hai tô đầy không hành.


 


- Vô duyên, trình làng sớm thế! Người đâu mà hỗn; để anh ấy chan cho thầy Đồ trước đã nào. Kia kìa! Mắt cứ dớn cả lên! Cái bát to có chữ Cánh Diều nằm sâu trong góc chạn ấy. Đấy… đấy… Cái tô sành ấy... Chỉ tia gái là giỏi!


 


- Ối, cái chậu này mà gọi nó là bát! Đồ Râu cũng tỵ nạn phở rồi!


 


- Cứ phở đuôi bò đực tơ vào là em Phương hết thắc mắc!


 


- Không, phở xong xuôi rồi em ấy còn hỏi “Tối nay anh Minh Rô-lăng về đâu?”


 


- Các anh các chị đừng đùa quá trán, à quá trớn. Tôi không ly dị vợ, còn cô Phương đang chờ chồng ở Tiệp qua.


 


- Minh Rô-lăng kẹo! Không yêu nổi gái Sài Gòn đâu mà...


 


- Vâng, tôi khó yêu được con gái Việt ở Đức, vì không thể biết họ thích tôi hay thích DM! Ối! Phở ấm quá…


 


- Có về Việt Nam anh cũng ế. Cho giá vào đi, Minh Rô-lăng! Vì anh không hào phóng. Hôm nọ anh không dám đốt tờ 10 Đê-mác tìm cặp tóc cho em Phương. Anh là đàn ông Pháp trừ đi tính ga lăng. Anh lấy vợ người Đức là đúng. Nhưng thôi, đừng! Anh mà ly dị là vợ anh sẽ lấy tiền thuê luật sư đắt như các luật sư khác...


 


- Anh Hải nói gì cũng phải! Hải Dớ nấu phở ngon nhất trần gian nhì địa ngục!


(còn tiếp)


Nguồn: Đẻ sách. Tiểu thuyết châm biếm của Đỗ Quyên. Người Việt Books xuất bản lần thứ nhất tại Hoa Kỳ, 2018.


Tác giả gửi www.trieuxuan.info


 







[1] Phỏng theo nguoidulich.net 10/4/2008.




[2] Phỏng lược từ Đỗ Quyên; “Cộng đồng người Việt ở nước ngoài qua phương pháp phỏng vấn”, Chương trình Diaspora, Rockefeller 2001-2002, WJC, Ðại học Massachusetts – Boston.




[3] Xem “Hải Như: Chuyện đạo và đời”, sggp.org.vn 2/7/2017.




[4] Trần Trọng Kim; “Việt Nam sử lược”, dactrung.net




[5] Phan Huy Đường; "2017: Phu Lăng Xa mặt rỗ hoa - Một "thời đại chính trị mới" hay bước đầu khủng hoảng thể chế?", diendan.org 22/1/2018.




Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Bảy đêm huyền thoại - Vũ Bằng 19.10.2019
Báu vật của đời - Mạc Ngôn 19.10.2019
Hiểm họa sắc vàng - Vlastimil Podracký 02.10.2019
Nhân mạng cuối cùng và đồng loại - Vlastimil Podracký 02.10.2019
Sodoma & Gomora - Vlastimil Podracký 02.10.2019
Trả giá - Triệu Xuân 26.09.2019
Thế giới những ngày qua - Stefan Zweig 26.09.2019
Hai mươi năm sau - A. Dumas 26.09.2019
Đêm thánh nhân - Nguyễn Đình Chính 11.09.2019
Jude - Kẻ vô danh - Thomas Hardy 10.09.2019
xem thêm »