tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 28883124
Những bài báo
06.07.2019
Vương Trí Nhàn
Những mất mát đã đến với tiếng Việt hôm nay


Cách phát âm của người Hà Nội bây giờ không giống cách phát âm cũ của ông bà, cha mẹ tôi ngày trước, đã thế họ nói nhanh quá, tôi nghe không kịp. Cái tiếng nói trầm bổng, thanh lịch, chậm rãi, rõ ràng từng chữ của thời xa xưa bây giờ chỉ còn là cổ tích. – Trần Mộng Tú.


Nhiều lần tôi muốn viết những thay đổi đã đến với tiếng nước mình mà không làm nổi.


Song cũng kịp nhớ lại đây đó đã có người viết, nếu là các bạn đang sống ở hải ngoại thì dễ có một khoảng cách mà B. Brecht gọi là lạ hóa nên càng có điều kiện hơn.


Chẳng hạn với một nữ tác giả là Trần Mộng Tú. Talawas 20-7-2009 có in lại một bài của bà mang tên "Tôi là ai", trong đó có đoạn:


Lại có những lần tôi ở Việt Nam, bị muỗi đốt kín cả hai ống chân, bị đau bụng liên miên cả tuần lễ. Đi đâu cũng phải hỏi đường, ai nhìn mình cũng biết mình từ đâu đến và đang đi lạc, tiền bạc tính hoài vẫn sai. Nhiều khi đứng chênh vênh trên đường phố Sài Gòn, biết đất nước này vẫn là quê hương mình, những người đi lại chung quanh là đồng bào mình, nhưng sao không giống Việt Nam của mình ngày trước, hình như đã có điều gì rất lạ. Ngôn ngữ Việt thì thay đổi rất nhiều, pha trộn nửa Hán nửa ta, chắp đầu của chữ này với cuối chữ của chữ kia, làm nên một chữ mới thật là “ấn tượng”, nói theo cách dùng chữ khá phổ biến bây giờ ở Việt Nam. Cách phát âm của người Hà Nội bây giờ không giống cách phát âm cũ của ông bà, cha mẹ tôi ngày trước, đã thế họ nói nhanh quá, tôi nghe không kịp. Cái tiếng nói trầm bổng, thanh lịch, chậm rãi, rõ ràng từng chữ của thời xa xưa bây giờ chỉ còn là cổ tích.


*


Nghĩ về sự biến đổi của tiếng Việt theo hướng này biết là không tránh khỏi, tuy nhiên vẫn cứ thoáng buồn.


Nhà văn Trung quốc Phùng Ký Tái có nói đến khả năng phá hoại văn hóa của người đương thời. Nghe đã lâu giờ mới hiểu.


Trong cuốn "Văn thơ cách mạng Việt Nam đầu thế kỷ XX", Đặng Thai Mai có dẫn lại lời của người Pháp về khả năng của người Việt sử dụng tiếng mẹ đẻ:


“Có độ vài trăm người an-nam biết nói tiếng Pháp, vài ngàn người khác nói tiếng Pháp một cách bạt mạng, đó là bọn bồi bếp, thầy tớ cu-ly xe... ngoài ra con người nơi đây không biết tiếng an-nam cũng không biết tiếng Pháp. Cần phải nói rõ người an-nam vẫn nói tiếng họ, nhưng họ không biết viết và cũng không biết đọc. Cho nên tôi nói rằng chúng ta đang đào tạo những người mù chữ (sđd, bản của NXB Văn học, 1964, tr 93)


Cái tình trạng thuộc về cuối thế kỷ XIX đó, đã phần nào bị vượt qua trong nửa đầu thế kỷ XX, song từ sau 1945 đến nay có những khía cạnh đang “lại gạo”.


Chết nỗi, nay là lúc ai cũng nghĩ là người Việt thì mặc nhiên mình thạo tiếng Việt. Và cái niềm tự tin ấy sở dĩ phát triển vì nó cho phép người ta không cần mất công tìm hiểu tiếng Việt mà đua nhau dùng bừa dùng ẩu.


*


Phụ lục: Một bài thơ của Trần Mộng Tú


Quà Tặng Trong Chiến Tranh


Em tặng anh hoa hồng


Chôn trong lòng huyệt mới


Em tặng anh áo cưới


Phủ trên nấm mồ xanh


 


Anh tặng em bội tinh


Kèm với ngôi sao bạc


Chiếc hoa mai mầu vàng


Chưa đeo còn sáng bóng


 


Em tặng anh tuổi ngọc


Của những ngày yêu nhau


Đã chết ngay từ lúc


Em nhận được tin sầu


 


Anh tặng em mùi máu


Trên áo trận sa trường


Máu anh và máu địch


Xin em cùng xót thương


 


Em tặng anh mây vương


Mắt em ngày tháng hạ


Em tặng anh đông giá


Giữa tuổi xuân cuộc đời


 


Anh tặng môi không cười


Anh tặng tay không nắm


Anh tặng mắt không nhìn


Một hình hài bất động


 


Anh muôn vàn tạ lỗi


Xin hẹn em kiếp sau


Mảnh đạn này em giữ


Làm di vật tìm nhau.


Tháng 7/ 1969


Dẫn theo: "Trần Mộng Tú, thi sĩ Việt Nam đầu tiên vào sách giáo khoa Trung Học Mỹ". Bài của Cao La, nhật báo Người Việt.


Vương Trí Nhàn facebook ngày 06-7-2019


bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
‘Nam Tiến’ và cái bẫy địa lý của người Việt - Vũ Đức Liêm 21.08.2019
Giáo sư sử học - nhà báo Trần Văn Giàu - Nguyễn Phan Quang 21.08.2019
Lá thư tình thời chiến tranh: Chuyện chưa nhiều người biết - Lê Ngọc Văn 20.08.2019
Văn hóa Ẩm thực: Bún bò Huế - Đỗ Duy Ngọc 19.08.2019
Những cuốn sách thay đổi đời tôi - Hoàng Hưng 17.08.2019
Liệu Tổng thống Philippines có bán mình cho Trung Quốc? - Nhiều tác giả 13.08.2019
Phu nhân Đại tướng Võ Nguyên Giáp: Người thầm lặng phía sau - Kiều Mai Sơn 13.08.2019
Đọc: Lời nguyện cầu từ Chernobyl của Svetlana Alexievich - Nguyễn Thúy Quỳnh 12.08.2019
Nhà văn Nguyễn Tam Mỹ: Danh hiệu nhà văn không ở... tấm thẻ! - Nguyễn Tam Mỹ 11.08.2019
Tác giả đoạt Nobel Văn học 2015: Nhà báo, nhà văn Belarus: Svetlana Alexandrovna Alexievich - Nhiều tác giả 11.08.2019
xem thêm »