tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 29832698
Tiểu thuyết
20.06.2019
Đỗ Quang Tiến
Seo Mỉ


Đang đi, Seo Mỉ trông thấy một bóng người, thấp


thoáng trong hẻm núi. Một người đàn ông, có lẽ đã già, mặc


bộ quần áo chàm, đi hài sảo, đội nón tu lờ. Một tay xách con


dao phát, tay kia giữ quai chiếc túi gai đeo sệ xuống một bên


vai. Dáng chừng người đó đang ngửa mặt nhìn lên trời mây.


Chiếc nón vành rộng ngật ra phía sau, che kín một mảng


lưng. Và đôi dép dường như đã nằng nặng, bước chân nom


mệt mỏi. Người đó đi đâu? Đi phát nương xa. Chắc thế.


Chiếc túi gai đầy ắp, con dao phát sáng loáng, bước đi, cái


nhìn mệt mỏi và vô định, chứng tỏ người đó đang đi tìm đất


sống. Mặc dù nhìn sau lưng, Seo Mỉ cũng đã nhận ra ông ta.


Ông Mí Cháng. Ông ta bỏ hợp tác xã đi theo "cái ma" rồi! Seo


Mỉ toan cất tiếng gọi ông ta, tìm lời khuyên can rồi lại thôi.


Lòng ông ta đã quyết, lúc này có nói lý phải, ông ta cũng


không nghe ra. Nỗi buồn thay cho niềm vui, giành giật lấy


Seo Mỉ.


Từ đấy cho đến chiều, Seo Mỉ làm không nghỉ tay. Chị


muốn dồn sức lực, tâm trí vào công việc, cố xua đuổi đi cái


bóng cứ chập chờn trước mặt. Bóng một người Mèo thất thểu


ra đi tìm đất như những ngày mây mù, dáng núi còn đè lên


cuộc đời người đó. Chị thương ông Mí Cháng. Hơn thế nữa,


thương bà Mí Cháng. Một ngày nào đấy, bà sẽ phải gò lưng


kéo cái cối xay ngô lọc cọc phía sau, lầm lũi bước theo


chồng... Khi chiều buông xuống, các xã viên ra về, chị đến


nhà bà Mí Cháng. Bà cũng vừa đi lao động cho hợp tác xã về.


- Ban sáng cháu trông thấy ông Mí Cháng xách dao


phát, đeo túi nặng đi trong khe núi. Ông đi phát nương xa


phải không bà? - Seo Mỉ ôn tồn hỏi thăm bà Mí Cháng.


Ánh mắt bà Mí Cháng như có bóng mây lướt qua:


- Ông ấy đi phát nương xa để chuyển nhà đến đấy. Tai


ông ấy không biết nghe lời hay lời tốt nữa rồi. Bụng tôi buồn


lắm, chị Seo Mỉ à.


- Sao bà không tìm lời khuyên nhủ ông ấy?


- Mấy hôm nay, tôi nói nhiều. Anh A Dếnh cũng nói


đấy. Bụng ông ấy vừa sáng ra một ít thì đêm hôm qua, lão


mú cống mò đến. Ông ấy nhờ lão ta bói. Gieo quẻ xong, lão ta


bảo: "Cái ma không cho ông ở cái đất uống nước trong ống,


ăn bắp có phân lợn nữa. Phải đi nơi khác thôi... ". Thế là sáng


hôm nay ông ấy giết gà mời lão ta ăn, rồi ông ấy đi. Tôi thù


lão mú cống.


Seo Mỉ thở dài:


- Thế thì bà lại bỏ bản, bỏ hợp tác xã, theo ông đi nơi


khác rồi. Buồn quá!


Dường như bà Mí Cháng đã suy nghĩ kỹ. Bà trả lời


gãy gọn:


- Tôi ở lại đây, đi làm với tổ, đội, không đi đâu nữa. Tôi


nói thật mà, - bà Mí Cháng nói như kể lể. - Tôi theo ông ấy đi


cắm nhà tạm hết núi này đến núi khác rồi. Nghèo thật


nghèo. Bây giờ mới bớt nghèo, bớt khổ rồi, tôi không đi tìm


đất nữa.


Không mấy khi giọng nói, nét mặt bà Mí Cháng rắn rỏi


như lúc này. Tuy vậy, Seo Mỉ vẫn nửa tin nửa ngờ. Người


đàn bà Mèo nào chẳng kính nể chồng. Và thương yêu chồng


nhất mực. Ngược lại, ít có người đàn ông Mèo nào hững hờ


với vợ. Trên triền núi cao, ngày xám đêm xám mây mù, có


ánh lửa nào nồng ấm bằng tình yêu! Giường cưới của đôi vợ


Ti¬u thuy!t Ti¬u thuy!t 861


chồng trẻ là một chiếc giường vừa ngắn vừa hẹp. Từ xưa, nó


đã như thế; đến bây giờ, nó vẫn không thay đổi. Chẳng phải


vì nhiều chỗ "tìm khúc gỗ làm chuôi dao còn khó" nên không


có gỗ đóng giường rộng, dài. Mà chính là để họ càng gần gụi


nhau. Đi xuống nương, có chồng có vợ. Vào rừng hái củi, có


vợ có chồng. Những ngày đi chơi chợ, vợ chồng sóng đôi


bên con ngựa thồ. Thủy chung như con chim còn có con tâu


vâu, con chở chúa sống lẻ loi. Còn vợ chồng người Mèo, họ


sống bên nhau cho đến già.


- Bà nghĩ như thế là đúng. Đảng đã cho người Mèo ta


đất, ta không phải đi tìm đất nữa. Đảng đã đưa ta về với bản,


ta không nên sống một mình trên đỉnh núi nữa. Chỉ có


những người không biết lý phải mới nghĩ khác. - Giọng Seo


Mỉ bùi ngùi. - Nếu ông Mí Cháng cố tình đi nơi khác làm ăn,


ông bà sẽ phải xa nhau. Cháu nghĩ, như thế không nên đâu.


Bà Mí Cháng ngước nhìn ngọn núi Dình Chinh cao ngất,


sắp lẫn vào bóng chiều:


- Chồng ở núi này, vợ ở núi kia đúng là không nên đâu.


Nhưng tôi nghĩ rồi, chị Seo Mỉ à. Nếu chính quyền, đoàn thể


xã, người già trong bản tìm lời hay lời tốt nói thêm, bụng


ông ấy phải sáng ra. Cây lanh mọc thẳng, sợi dài, sợi đẹp.


Người Mèo ta không ai muốn làm cây lanh mọc nghiêng, sợi


ngắn, sợi xấu. Ông ấy không thể nghĩ khác mọi người được.


Seo Mỉ nhìn bà Mí Cháng, vẻ tin tưởng:


- Cháu cũng mong, từ nay trở đi chỉ có người Mèo lăn


cái cối xay về bản, không có người Mèo xách con dao phát


mà đi nữa. Người Tày, người Nùng có bản, người Dao,


người Cao Lan có động, người Kinh có thôn xóm, người Mèo


ta phải có bản làng. Bây giờ bà cứ ở lại bản, đi lao động cho


hợp tác xã với các xã viên. Còn việc gia đình bà, hợp tác xã


có nhiệm vụ dàn xếp để bà yên tâm sản xuất


Bất giác bà Mí Cháng nhìn xuống cái chỗ, đêm qua lão


mú cống đã gieo hai thanh trúc, bói quẻ. Bà tưởng chừng thấy


cái tiếng từ hai thanh trúc phát ra còn âm vang trên mặt đất.


Nghe khô lạnh!


- Tôi thù lão mú cống. Mồm lão ta độc như mồm con rắn


lục. - Bà Mí Cháng buông giọng giận dữ.


Seo Mỉ vội hỏi:


- Uống rượu ở đây xong, lão ta đi đâu bà biết không?


- Nghe nói lão ta đến nhà bà Giàng Chớ, nhập "cái ma"


đứa con vào nhà bà ấy.


Seo Mỉ cau mày, tỏ vẻ lấy làm lạ:


- Vợ chồng bà Giàng Chớ có con đâu mà nhập "cái ma"?


- Bà ấy mới mua được nó hôm qua mà.


- Mua của ai? Ai bán con cho bà ấy? - Seo Mỉ hỏi dồn.


Bà Mí Cháng khẽ lắc đầu:


- Tôi không biết mà. Bà ấy giấu, không cho ai biết đâu.


Seo Mỉ lặng im. Đôi lông mày cong như cánh nỏ, úp


xuống cặp mắt đăm chiêu. Chị nghĩ đến một vài việc tương


tự đã xảy ra ở xã này xã nọ trong khu Pha Long mấy năm


trước đây. Bà Giàng Chớ mua con của ai? Ai bán nó cho bà


ấy? Người đó chắc hẳn không phải bản này, xã này. Vậy


thì... Bỗng nhiên chị tưởng như có đôi mắt trẻ thơ đang nhìn


mình. Đôi mắt đã dãn ra, ánh mắt lạc đi vì hoảng sợ.


Chị đứng dậy, chào bà Mí Cháng, quay ra. Đã đến giờ làm


Ti¬u thuy!t Ti¬u thuy!t 863


bữa tối nhưng chị chưa về vội. Chị đi thẳng đến nhà bà


Giàng Chớ.


Ông bà Giàng Chớ làm vợ làm chồng từ khi còn trẻ.


Nhiều tuần trăng sáng, nhiều vụ lúa chín đã đi qua cuộc đời


họ. Bây giờ họ đã ngấp nghé tuổi già.


Gia đình người Mèo thường thưa tiếng trẻ lúc hờn dỗi,


lúc cười đùa. Chẳng phải vì người vợ ít sinh đẻ. Mà là vì cái


ma hay bắt trẻ con như các mú cống nói. Mãi đến khi cán bộ,


bộ đội đem lời của Đảng giải thích, một số người mới hiểu.


Thì ra từ trước đến giờ, không biết bao nhiêu trẻ em đã chết


oan. Trên núi cao, mùa đông rét đậm. Các cháu không được


mặc đủ ấm. Khi các cháu sinh bệnh, cha mẹ chúng lại đi đón


mú cống về cúng "cái ma". Khi bị sưng phổi, các lão thầy


cúng đẩy lùi "cái ma" giúp sức khỏe, nhưng thường kết thúc


cuộc đời ngắn ngủi của các cháu. Hiếm con nên người Mèo


rất quý con. Quý con còn hơn con ngựa hay mảnh nương,


những chiếc vòng bạc đeo ở cổ, ở cườm tay.


Vợ chồng bà Giàng Chớ không đến nỗi nghèo lúa, bắp


nhưng nghèo con. Nghèo con quá! Nếp nhà om khói bếp


chưa hề có tiếng trẻ nũng nịu gọi "chí", "mà"(1). Từ khi làm


vợ, bà chưa sinh nở lần nào. Bây giờ bà lại hết tuổi được làm


mẹ rồi. Bởi thế cả hai vợ chồng càng thèm khát một


đứa con...


Đến nhà bà Giàng Chớ. Seo Mỉ đẩy cửa bước vào. Chỉ có


một mình bà ngồi cạnh bếp lửa. Và sát một bên bà, thấp


thoáng một bóng trẻ nhỏ. Bà đang bón cơm cho nó. Dáng


__


(1) Bố, mẹ.


điệu bà rõ ra một người mẹ hết lòng thương yêu con. Đôi


mắt lấp lóa ánh lửa bếp. Bàn tay cầm cái thìa, run run vì vui


sướng. Đứa trẻ thì vừa uể oải nhai miếng cơm vừa lấm lét


nhìn người đàn bà xa lạ qua màng nước mắt. Nhác thấy Seo


Mỉ đi lại, bà loàng choàng ngồi nhích ra, che lấy đứa trẻ. Seo


Mỉ đã nhìn thấy nó. Đó là một em bé trai khoảng hơn hai


tuổi, gương mặt sáng sủa, nước da trắng hồng. Đứa trẻ ăn


mặc theo lối trẻ con người Mèo ở các gia đình có trâu, ngựa,


có lúa bắp chất trên giàn. Quần áo chàm thêu. Mũ quả dưa,


múi xanh đỏ. Vòng cổ, vòng tay bằng bạc. Seo Mỉ liếc nhìn


bát cơm trên tay bà Giàng Chớ. Cơm gạo nương trắng tinh.


Thịt gà thái nhỏ để một bên. Mùi cơm mới thơm ngọt tỏa ra


gian nhà.


- Cháu là người Mèo ta à? - Seo Mỉ ngắm bộ quần áo


trên mình đứa trẻ, nhẹ nhàng hỏi bà Giàng Chớ.


Chị chủ nhiệm biết việc này rồi! Nghĩ vậy, bà Giàng Chớ


đành nói thật:


- Nó là người Kinh đấy.


- Sao bà lại cho cháu ăn mặc theo lối người Mèo?


- Tôi muốn nó làm con tôi mà. Quần, áo, giày, mũ, vòng


bạc... tôi vừa mua đấy.


Hồi còn đi học, những lúc rỗi, Seo Mỉ thường vui chơi


với bầy trẻ nhỏ, con em các cán bộ, nhân viên công tác ở


trường. Cho nên chị biết cách âu yếm những đứa trẻ người


Kinh. Chị giơ hai tay về phía đứa bé ngồi thu mình cạnh bà


Giàng Chớ, nói bằng một giọng ngọt ngào:


- Bé lại đây với cô nào!


Ti¬u thuy!t Ti¬u thuy!t 865


Đứa bé nhìn lại Seo Mỉ, mắt chớp chớp. Có lẽ câu nói


quen thuộc, ánh mắt hiền dịu của một người cô khiến nó yên


lòng. Nó đứng lên, rón rén đi lại, sà vào vòng tay chờ đợi nó.


Seo Mỉ khẽ ấp đầu nó vào ngực mình: "Mẹ bé đâu?". Bỗng


đứa bé nghẹn ngào, đoạn khóc òa lên.


Seo Mỉ rơm rớm nước mắt. Chị vuốt vuốt lên mái tóc


đứa bé, nựng:


- Bé đừng khóc nữa. Cô sẽ đi tìm mẹ cháu cho cháu...


Bà Giàng Chớ cũng đã nước mắt lưng tròng. Bà kéo vạt


áo thấm nước mắt, rồi bày tỏ lòng mình:


- Chị Seo Mỉ à! Từ hôm qua đến giờ, tôi không đánh,


không chửi nó đâu. Tôi thương nó, yêu nó lắm.


- Cháu tin đấy, bà Giàng Chớ à! Trông bộ quần áo cháu


bé mặc, bát cơm cháu bé đang ăn, cháu biết. - Seo Mỉ nhìn bà


Giàng Chớ, vẻ cảm thông - Bà xin hay mua cháu bé này?


Bà Giàng Chớ lúng túng:


- Tôi mua nó đấy?


- Bà mua của ai?


- Hôm qua tôi đi chợ Pha Long. Về đến nửa đường, tôi


gặp một người đàn bà Kinh bế đứa bé này. Nó bảo, chồng


chết, không nuôi được con nữa, muốn bán đi cho nó khỏi


khổ. Tôi đang muốn có con nên đưa mẹ con nó về nhà. Tôi


hỏi nó bán bao nhiêu, nó bảo ba trăm. Tôi còn hai trăm, đưa


cả cho nó.


- Người đàn bà kia đâu rồi bà?


- Nhận tiền xong, nó đi ngay mà. Tôi còn cho nó gạo nếp


để cúng cái ma chồng nó đấy.


Seo Mỉ ngó ra bên ngoài. Đất rừng rộng mênh mông.


Bóng người như cánh chim. Cánh chim đã bay vào rừng sâu.


Biết tìm đâu cho thấy người mẹ, trả lại cho đứa bé bây giờ?


Chị bỗng thấy nhói lên trong lòng mình nỗi đau của đứa con


mất mẹ, của người mẹ mất con.


- Cháu nghi người đàn bà Kinh kia không phải là mẹ


cháu bé này, mà là mẹ mìn. Bây giờ người ở miền xuôi cũng


như người ở dân tộc không phải nghèo khổ rồi bán con như


trước nữa. - Seo Mỉ ngoảnh lại nói, vẻ lo ngại.


Bà Giàng Chớ ngẩn người ra:


- Mẹ mìn là sao, chị Seo Mỉ?


- Mẹ mìn là cái đứa bụng ác như lá độc. Nó bắt các cháu


bé ở miền xuôi, đưa lên miền núi bán.


Bà Giàng Chớ đưa hai tay lên ấp vào mặt, rên rỉ:


- Nếu thế, tôi sai quá rồi. Tôi lấy cắp con của người khác


mà tôi không biết. Nói có Chử lầu biết, bụng tôi không muốn


thế đâu, chị Seo Mỉ à.


- Bà có cái sai đấy, nhưng chính quyền, đoàn thể sẽ


thông cảm với bà. Chỉ vì bà yêu trẻ, muốn có một đứa con


nên mắc sai lầm. Người đã bán cháu bé này cho bà mới là kẻ


có tội.


Nỗi lo lắng xen lẫn hối hận đè nặng trong lòng bà


Giàng Chớ đã vợi nhẹ. Bà nhìn Seo Mỉ, khẩn khoản:


- Tôi không biết làm thế nào bây giờ. Chị nói lời phải, lời


đúng cho tôi nghe.


- Bây giờ bà tạm giữ cháu bé này cho cẩn thận, không để


nó lạc lần nữa. Cháu ra đồn công an Pha Long, báo cáo để


các đồng chí ở ngoài ấy giúp bà với cháu giải quyết việc này.


Ti¬u thuy!t Ti¬u thuy!t 867


Từ này tới giờ đứa bé vẫn ngồi trong lòng Seo Mỉ. Chị


dỗ mãi mới gỡ được hai cánh tay bé ghì vào vai chị. Tất tả,


chị đi một mạch về nhà. Trong lúc vội vã, chị quên không


báo cáo với A Dếnh, - quyền chủ tịch ủy ban xã về việc kia.


Trước mặt chị, giờ đây chỉ còn hình ảnh một em bé có đôi


mắt ngây dại, ngấn nước mắt hằn trên má. Về đến sân, chị


vòng ra sau nhà, dắt ngựa ra rồi nhảy lên mình ngựa, giật


cương. Biết hiệu, con ngựa hất vó chạy đi.


- Seo Mỉ à! Tối rồi, cháu còn đi đâu đấy? - Tiếng bà Thào


Xóa hỏi với theo.


Nhưng Seo Mỉ đã lẫn vào bóng tối vừa sập xuống.


Khoảng nửa giờ sau, chị ra đến đồn. Đồng chí phó trưởng


đồn niềm nở mời chị vào phòng khách.


- Có việc cần hay sao, mà giờ này chị còn cất công ra


đây, chị Seo Mỉ! - Thái hỏi ngay.


- Có việc cần đấy, anh Thái à.


Seo Mỉ liền kể lại sự việc vừa xảy ra ở bản mình. Rồi


kết luận:


- Đây không phải là một việc mất trật tự trị an nghiêm


trọng. Nhưng nếu ta đưa cháu bé trở về gia đình càng sớm


thì càng tốt. Mấy hôm nay, chắc bố mẹ cháu buồn lo lắm


đấy. Còn cháu, cứ nghe cháu gọi mẹ, con mắt ai cũng muốn


khóc. Nghe thương lắm.


Thái chăm chú nghe. Seo Mỉ vừa dứt lời, anh nói, nét


mặt nghiêm trang:


- Việc này không những là nhiệm vụ của chính quyền,


đoàn thể mà còn là nhiệm vụ của các bậc cha mẹ, chú bác


trong đó có chúng ta. Tôi đồng ý với chị, vì hạnh phúc của


một gia đình, chúng ta nên khẩn trương đưa cháu bé về với


bố mẹ, anh chị em. - Chợt Thái đứng dậy - Chị ngồi đây đợi


tôi mấy phút nhé!


Thái sang văn phòng. Seo Mỉ còn đang ngơ ngác chưa


hiểu có chuyện gì, Thái đã nhanh nhẹn bước vào.


- Chiều hôm nay, chúng tôi có nhận được công văn của


trên cho biết, ở Hà Nội có một cháu bé bị mất tích đã một


tuần nay. Sở công an yêu cầu các địa phương phối hợp, tìm


cháu. Chúng tôi định ngày mai cử người đến các xã trong


khu, thông báo việc này để cùng theo dõi. Kèm theo công


văn, có ảnh của cháu. - Thái đưa tấm ảnh cho Seo Mỉ - Không


biết cháu bé này có phải là cháu bé bà Giàng Chớ vừa


mua không...


Vừa mới ngắm tấm ảnh, Seo Mỉ đã reo lên:


- Đúng rồi! Đúng đấy, anh Thái à!


- Ngoài tấm ảnh, trên còn cho biết thêm đặc điểm dấu


vết, ta có thể xác định được ngay.


Seo Mỉ nhìn đồng chí phó trưởng đồn, tỏ ý chờ đợi.


Hiểu ý, Thái sốt sắng nói tiếp:


- Anh Lâm trưởng đồn đi họp chưa về, tôi phải thường


trực. Tôi cử một đồng chí cán bộ trung đội lấy ngựa cùng đi


với chị về bản Lù Chải. Đồng chí ấy sẽ thay mặt đồn, báo cáo


với đồng chí A Dếnh, rồi đưa ngay cháu bé về đây. Nếu cháu


bé không phải là cháu trong ảnh, chúng tôi sẽ báo cáo lên


trên để thông báo cho các địa phương biết. Nếu đúng là cháu


bị mất tích, sáng mai tôi sẽ cử một đồng chí đưa cháu về Hà


Nội để cháu sớm được trở về với gia đình. Chị xem kế hoạch


như thế có được không?


Cảm động, Seo Mỉ nói líu ríu:


- Cảm ơn anh Thái! Anh tốt quá. Cháu bé sắp được về


với mẹ rồi.


Thái tủm tỉm:


- Sao chị lại cảm ơn tôi? Đứa trẻ ấy là cháu chị, đồng thời


là cháu các bác, các chú ở đồn này. Thôi nhé! Tôi cho đi đón


cháu về kẻo tối lâu rồi.


Đường vắng. Trời tối. Tiếng vó ngựa rơi trong bóng tối


khiến con đường càng thêm im vắng nhưng Seo Mỉ không


chú ý. Tâm trí chị lúc này dành cả cho đưa bé đáng thương


kia. Lát sau, chị và đồng chí công an cùng đi, về đến nơi.


Ông Giàng Chớ sang bên Lao Táo chưa về. Ở nhà vẫn chỉ có


bà Giàng Chớ và đứa bé ngủ chập chờn trong lòng bà và A


Dếnh đến đây đã được một lúc.


Trong khi đồng chí công an hội ý với anh bí thư chi bộ,


đứa bé giật mình choàng dậy. Nhận ra Seo Mỉ, nó nhoài ra,


ngả vào vòng tay chị. Chị rút tấm ảnh ra so. Giống quá! Chị


trật vai áo bên trái của nó ra xem. Đứa bé bị mất tích đây rồi!


Dưới ánh lửa, nốt ruồi như động đậy trên vai nó.


Niềm vui như quyện vào giọng nói A Dếnh:


- Tôi được biết việc này nên m