tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 28948189
Tiểu thuyết
21.01.2019
Vũ Bằng
Bảy đêm huyền thoại


Phần thứ nhì. TRUYỆN TRONG CĂN NHÀ QUÀN


Truyện thứ nhất


CÂY TỲ BÀ VỚI GIÓ TƯƠNG TƯ


Dung hỏi:


- Bây giờ đã thỏa thuận xong các chi tiết kể chuyện rồi, anh nào xung phong?


Bao nhiêu anh em có mặt tại đó nhìn nhau không nói.


Dung cười:


- Thế thì biết làm sao bây giờ?


Một cán bộ nói:


- Ai nói trước, tùy ý. Nhưng còn một điều này, thiết tưởng ta cũng phải giải quyết dứt khoát trước khi bắt đầu. Là hạn định thời gian kể chuyện. Anh em, chị em muốn hạn định một câu chuyện kể trong mấy tiếng đồng hồ?


Một người đưa ra ý kiến:


- Muốn nói bao nhiêu lâu cũng được.


Nhu nói:


- Không thể được. Như thế, có người cảm hứng kéo dài một câu chuyện ra cả tuần lễ thì sao?


Sau một hồi thảo luận khá dài dòng, ban tổ chức quyết định mỗi chuyện kể nhiều nhất là một đêm, người kể nếu hứng lên mà kéo dài ra đến sáng cứ được đi, nhưng không nên kéo dài quá mức vì còn phải để thời giờ cho người khác. Vì lẽ thời gian lưu lại ở vùng Voi Gầm không do mình ấn định mà số người tham gia cuộc kể chuyện tương đối lại nhiều, nên một đêm thời gian không thể vượt quá được cho mỗi người.


Anh em chấp nhận nguyên tắc đó. Không cần phải chỉ định, mà cũng chẳng cần rút thăm lôi thôi làm gì, Vinh giơ một ngón tay lên xin kể trước.


- Đồng chí có thể cho biết đầu đề câu chuyện sắp kể là gì không?


- Tôi chưa nghĩ đến điểm đó, nhưng nếu anh em muốn vậy, xin cứ đặt cho câu chuyện tôi sắp kể cái đề là “Cây tỳ bà với Gió tương tư”.


Một anh dụi cái tàn nhựa trám đỏ khè, gật gù nói nhỏ:


- Nghe cứ như là một bài thơ. Ờ, đồng chí kể đi. Đồng chí Dung! Xin lưu ý!


Đây là câu chuyện thứ nhất mở đầu cho những đêm huyền thoại của anh em chúng tôi vào mùa mưa năm đó trên con đường đi từ Hòa Bình sang Hạ Lào để điều nghiên chiến trường.


 


Quả là từ khi Gió ra đời, nàng chưa bao giờ lại gặp một sự kỳ lạ khiến cho nàng sửng sốt và ngạc nhiên đến thế. Là vì nương đôi cánh bay từ ngàn non Thái một màu mây bạc đến lúc ra bể Đông đùa với những lớp kình nghê, sứ song hồ ngày tháng lân la cho đến lúc về thôn ở với trăng bạc dãi trên đồng lúa xanh tơ mơn mởn, Gió chưa bao giờ gặp sự gì trái ý mình. Ở ngàn cây nào, ở nước bèo nào, ở cầu quán nào, ở hương quan nào, ở gác vàng nào, Gió lần cành chưa tới thì lau lách đã cúi đầu sợ hãi, còn lá và cành của các cây cổ thụ thì đu đưa run rẩy vừa reo như chào. Gió cười reo với nước mây, lượn lờ trong tuế nguyệt và vui với én nhạn bay qua để quên cái thân thế phù trầm bị đày ải nơi trần tục.


 


Là vì nàng Gió có phải là thường nhân như chúng ta đâu. Nàng là con gái của vị thần Giông Bão không đầu, nổi tiếng là hung dữ, thường hợp sức với thần Mưa, thần Sét để gieo rắc tai ương cho người đời. Hàng năm, cứ mỗi khi Trời ra lệnh thì ông thần Cụt Đầu này lại lấy một cây quạt thần ra quạt, rồi với sự giúp sức của thần Mưa, thần Sét, bão tố, lụt lội diễn ra làm cho nước ngập cả núi đồi, phá hủy cả nhà cửa, ruộng nương hư hại, người và vật chết ngập cả sông cả bể… Gặp những năm bị thiên tai như thế, người ta cho rằng: Trời biểu lộ sự tức giận vì loài người đã tạo nên tội ác cần trừng phạt.


Nhưng có một hôm có người kiện ông thần Cụt Đầu lên tới tận Thiên Đình. Người này nghèo lắm, có khi phải nhịn đói ngày này qua ngày khác nhưng không vì đói khát mà làm điều bậy bạ hòng ngửa tay xin bát cơm chén gạo của ai. Người ấy chỉ sống bằng mồ hôi của mình làm ra và ngủ giấc ngủ lương thiện của một người vô tội.


Ấy thế mà có một buổi sáng kia, vừa ra ngồi ở cầu ao sắp vo rá gạo của chính mình đổ mồ hôi, sôi máu mắt để làm ra thì gió ở đâu bỗng nổi lên bốc cát bụi mù trời, vỗ sóng sông cao ngất ngất làm cho rá gạo của anh ta đổ hết cả xuống dòng nước trôi cuồn cuộn.


Giận không để đâu cho hết, người nghèo nọ cho tội này do ông thần Cụt Đầu đồng lõa với thần Sấm, thần Sét gây nên, bèn làm một lá đơn kiện lên Thiên Đình, tường thuật các sự việc xảy ra, cực lực chống lại Đấng Thiêng Liêng đã lợi dụng thế lực của mình để tạo nên sự bất công đáng trách.


Ờ thì bảo rằng Trời ra tay vì loài người đã tạo nên tội ác, nhưng trong vụ này, thì có tội ác gì đâu? Người nghèo đó viện đủ lý để minh tỏ lòng lương thiện của mình, đòi Thiên Đình phải nghiêm minh trừng phạt kẻ đã gây ra tai nạn.


Trời bèn cho đòi ông thần Cụt Đầu đến để tra xét xem nội vụ ra sao. Thì ra câu chuyện đã xảy ra như thế này: Thần Cụt Đầu một hôm kia đi vắng, đã để quên không cất cây quạt thần đi. Con gái của ông lúc ấy đương tuổi đào tơ, thích được nuông chiều, mà lại thấy cha cứ giữ kín cây quạt không cho ai động tới, bèn thừa dịp lấy cây quạt ra quạt một hồi xem sao. Ối chao, quạt thần có khác. Cô ta chỉ quạt phe phẩy có mấy cái sơ sơ, thế mà ở dưới hạ giới, gió thổi lồng lộn lên làm đổ cả cầu cả quán, do đó cái rá gạo của người nghèo khó, bị nước sóng kia đổ cả xuống sông, xuống nước.


Giận quá, Trời bèn phát vãng ông thần Cụt Đầu, đồng thời đày nàng con gái của ông ta xuống dưới trần làm gió đi khắp đầu chợ cuối sông, suốt đời không được định cư một nơi nào. Thành ra Gió cứ lang thang ở bến nước làng mây, để tìm lại cái quá khứ vàng son và kiếm một tâm hồn tri kỷ cho những ngày phù bình đỡ được phần nào sự đơn côi tẻ lạnh.


 


Thế rồi một hôm kia, nương đôi cánh lượn trên một triền núi xanh thật là xanh tại miền sơn cước nọ, Gió đã gặp bạn bốn phương. Đó là một Cây tỳ bà cổ thụ.


Dân ở chung quanh miền sơn cước đó kể chuyện rằng, theo lời ông cha họ thuật cho nghe, Cây tỳ bà này sống ít nhất cũng được hai trăm năm rồi. Thân cây to lớn, ba người ôm chưa xuể. Thường thường, cây mà đã sống lâu đến thế thì ít trái, lá cũng nhỏ đi, trái lại Cây tỳ bà này càng sống lâu thì tán nó lại càng rậm rạp xanh um mà lá thì lớn như thể là những cây quạt vậy. Còn quả? Ối, quả thì sai không thể đếm cho xiết được. Một người tiều phu đánh một mái tranh ở ngay dưới gốc tỳ bà đó, vào những đêm trăng rỗi rãi, ngồi một mình rót chén rượu nhìn cây, thường nói với những người đi săn đêm vẫn rẽ vào nghỉ chân ở đó:


- Cây này là cây thần chứ không phải thường đâu, các ông chớ có động vào mà khốn. Lão năm nay thiếu hai tuổi nữa thì đầy một trăm. Tính ra từ lúc đến làm nhà ở đây cho tới bây giờ đã được sáu mươi lăm, sáu mươi sáu năm rồi. Quả tình không có một năm nào cây không lúc lỉu những quả. Lão còn nhớ lúc mới đến đây, cây không to lắm, nhưng riêng có một mùa chảy xuống thì tính ra đã có tới hơn hai trăm quả.


Các bạn đã bao giờ trông thấy quả tỳ bà chưa nhỉ? Đó là một thứ quả thuộc loại bưởi, bòng, nhưng trái nhỏ nhất cũng to bằng trái bòng hạng đại, còn trái lớn nhất thì to không kém gì trái mít. Thử tưởng tượng một cái cây mà lúc lỉu trên dưới hai trăm trái to như thế thì cái thân cây nào chịu đựng cho nổi được? Vì thế cho nên thân cây tẽ ra làm hai, y như thể là bị chém. Đằng thằng thân đã bị bể ra như thế thì cây phải chột đi và kể từ đó trái cũng kém sai, nhưng Cây tỳ bà này khác hẳn: từ lúc thân cây bị tẽ ra như thế thì cành lá lại càng sum suê hơn trước, quả đến mùa xuân bói lại càng nhiều gấp bội. Nhờ đó, người tiều phu già, ngoài cách sinh sống bằng đốn củi và đi kiếm nấm ở trong rừng đem bán ra ngoài kẻ chợ, lại còn thêm được một mối lợi bán trái tỳ bà, kiếm được vô số tiền, đủ sống một cuộc đời nhàn nhã.


Thấy Cây tỳ bà đem lại cho mình một đời sống phong lưu tương đối, người tiều phu gia công bón tưới cho cây và chiều chiều lại thắp ba cây nhang cắm ở cái bình hương đặt ở dưới gốc cây khấn lạy như khấn lạy một người bạn thật.


Rồi vào những đêm không ngủ được, ông ra ngồi ở dưới gốc cây rót rượu uống một mình để đến lúc ngà ngà say thì đứng dậy vỗ vào thân cây mà nói như thể nói với một người bạn tâm giao:


- Tỳ bà, tỳ bà, mi và lão phu đây ắt hẳn có duyên nợ gì từ kiếp trước cho nên kiếp này mới được sống êm đẹp với nhau thế này. Lão phu thề với thiên địa quỷ thần, không bao giờ bỏ mi và nguyện một câu này nữa: Đến khi vận hết số cùng, lão phu cũng phải lê thân xác đến ở dưới chân mi để chết. Có như thế thì mới đền đáp được tấm lòng tri kỷ của nhau.


Ông lão vừa nói xong thì bao nhiêu lá tỳ bà cuốn cả lại một giây rồi duỗi dần dần ra, rung động như những bàn tay bé nhỏ múa vũ ở giữa trời.


Cùng lúc đó, Gió từ đàng xa lướt tới lượn như những con sóng ở quanh cây lúc khoan thai, khi dồn dập, như thì thầm, như tâm sự với tàn lá tỳ bà lúc đó reo lên như thể hát một bản tình ca thần thoại.


Lão tiều phu gật đầu cười một mình. Lòng ông lão căng lên một niềm vui sướng nhẹ nhàng vì ông lão tin rằng Cây tỳ bà hiểu những lời ông nói và cây reo lên như thế là để đáp lại tấm tình thành thật của ông.


 


Cây tỳ bà đáp lại tấm tình thành thật của ông?


Không, ông lầm. Cây tỳ bà reo mừng như vậy là vì vừa mới gặp nàng Gió từ viễn phương bay lại. Đây không phải là cuộc gặp gỡ đầu tiên. Gió và tỳ bà đã biết nhau từ lâu lắm rồi – quen biết nhau từ bao giờ, nào có ai biết chắc? – Cho nên lá tỳ bà nhiễm một thói quen mà bao nhiêu cây ở trong rừng đều biết. Cứ mỗi khi bao nhiêu lá cây tỳ bà cổ thụ tự dưng cuốn lại thì cây cối thì thầm với núi, núi lại khẽ bảo với mây, rồi mây lại rỉ tai với nước: “Gió sắp tới rồi!”. Quả đúng như thế thật!


Cây tỳ bà dường như linh cảm được sự hiện diện của Gió cho nên Gió còn ở cách xa bao nhiêu dặm cát đồi cây, bóng sim chân núi, mà tự ở triền núi này, tỳ bà đã biết rồi. Rồi Gió nhè nhẹ bước chân đi tới, bao nhiêu lá tỳ bà mở cả ra, run rẩy, múa may, nghiêng ngả y như say một thứ men gì kỳ lạ, y như ca lên một bản nhạc gì kỳ lạ. Thường nhân nghe như thế không thấy nói lên được một sự việc gì đặc biệt, nhưng cỏ cây mây nước ở chung quanh đấy đều thấy rừng núi bấy giờ tưng bừng như mở hội liên hoan mà không phải chỉ có tiếng ca tiếng hát mà thôi, nhưng ở lưng trời, ở gốc tỳ bà, ở cả một vùng rộng chung quanh đấy có tiếng tơ đồng réo rắt, u huyền, tiếng tơ đồng lánh lót như tiếng hạt châu đổ xuống mâm đồng, như tiếng oanh tiếng yến ríu rít lá, cành.  


Mối tình của Gió với Cây tỳ bà chẳng mấy lúc đã thành ra một thứ trường ca thuộc loại khan để cho người và vật kể cho nhau nghe những khi rảnh rỗi. Mỗi khi bắt đầu kể khan như thế thì “đàn bà con gái thôi lớn tiếng, trẻ con ngừng khóc, không một ai ngủ, không một ai nói cười, tất cả đều lắng tai nghe”. Và ai cũng cho rằng mối tình bất diệt ấy cũng như Gió và Cây tỳ bà bất tử.


Vậy mà không ngờ đâu hôm nay Gió đến với tỳ bà thì lại gặp một sự ngạc nhiên chưng hửng nhất trên đời. Ấy là vì từ lúc còn ở Thiên Đình, sống bên gối thần Cụt Đầu cho đến lúc bị biếm trích xuống trần bay bổng lang thang khắp đó thì đây, Gió chưa hề gặp một đột biến nào có thể làm cho nàng xúc cảm. Từ ngọn cỏ đến lá cây, từ con người đến nước bèo, tất cả đều phải cúi đầu theo lệnh của nàng, không có ai dám làm nàng phật ý buồn rầu, ấy thế mà hôm nay đến ở triền đồi tìm bạn tỳ bà để múa hát với nhau, nói dăm ba câu thương nhớ thì Cây tỳ bà lại biến mất, tìm cách mấy cũng không thấy bóng dáng ở đâu.


Tỳ bà, tỳ bà, sông nước đầy tràn buổi sáng, mây trời xanh vẫn bảng lảng ban chiều, vậy mà người thương giờ này đi đâu, ở đâu để cho người bạn chếch mác, đau quặn ruột gan vì trong một lúc mà phải nhận trăm sầu ngàn thảm.


Gió cuồng lên kêu “tỳ bà, tỳ bà” khắp cả bốn phương trời; Gió lồng lộn kêu cả núi cao sông sâu, cả đồi cây bến cát, rồi kêu luôn cả chim, cả cá, kêu cả bướm, cả hoa để hỏi xem có thấy tỳ bà đâu không, tất cả đều sợ sệt, lặng im chẳng nói.


Thế là tại làm sao? Mà tại làm sao lại thế?


 


Ấy là tại vì tất cả đều sợ rằng nói ra thì sự không may có thể xảy đến với mình: tỳ bà đã chết vì một bàn tay đẫm máu của một kẻ ngoại nhân tàn ác. Nếu nói thật ra cho Gió biết, rất có thể ngoại nhân đó sẽ giết chết mình luôn, mà nếu không thế chăng nữa thì tay sai của nó như dòi cũng rất có thể theo chỉ thị của chủ mà hại đời mình như bỡn.


Ngoại nhân ấy không ai rõ gốc ở đâu, chỉ biết đại khái rằng y từ phía Tây tới với một đoàn bộ hạ gồm những phần tử giang hồ tứ chiếng. Đến làm gì? Cũng không ai biết nữa. Chỉ biết rằng từ khi chúng đến thì dựng ngay một căn nhà ở ven rừng, rồi chia nhau từng bọn nhỏ đi khắp cả mọi nơi, tung tiền ra chiêu mộ những người bản thổ để tìm vàng của bọn tướng Bắc phương chôn giấu trước khi bị đánh bật ra khỏi khu rừng núi hiểm trở này.


Một hôm, một tên trong bọn đến tìm ông lão tiều phu bạn của Cây tỳ bà, trò chuyện lăng nhăng để đi đến cái kết luận rùng rợn sau đây:


- Thưa lão trượng, ba tháng trời thám sát ở đây đã đem lại cho chúng tôi một kết quả mà chúng tôi đã phối kiểm chắc chắn, không thể nào sai được: ở dưới gốc cây cổ thụ này có một kho vàng. Mà cây này lại nằm trong phạm vi nhà cụ nên chúng tôi đến đây để điều đình với cụ một công việc hưởng lợi, có thể làm cho cả cụ lẫn chúng tôi giàu thiên tứ đỉnh chung.


Ông lão tiều phu chột dạ, nhưng cố giữ bình tĩnh, hỏi:


- Các ông định làm gì? Xin nói rõ, lão quê mùa không hiểu.


- Chúng tôi tính bàn với cụ thế này: cụ để cho chúng tôi khai thác kho vàng, tính gồm cả lại được bao nhiêu thì chia ra làm ba phần: hai phần về chúng tôi có công có của, còn một phần về cụ.


- Nhưng muốn khai thác phải làm ra thế nào?


- Kể ra thì cũng hết sức khó khăn, nhưng bởi vì chúng tôi đã có sẵn những chuyên viên mộ từ ở ngoại quốc tới nên nhiều phần chắc chắn là phải thành công mỹ mãn.


- Phần tôi giúp được cho các ông việc gì?


- Chẳng phải làm gì cả. Cụ chỉ để cho chúng tôi đẵn cây cổ thụ này đi vì chúng tôi biết chắc vàng ở dưới gốc.


- Nếu không chặt cây đi thì có được không?


- Bẩm, không được ạ.


Nghe thấy nói thế, ông lão cảm thấy óc trí tự nhiên nhức nhối như có người lấy búa bổ vào đầu. Không bao giờ, không bao giờ lại có thể có chuyện như thế được. Đẵn Cây tỳ bà đi để lấy tiền chôn ở dưới gốc cây? Ông lão cười lên ba tiếng rồi bưng mặt khóc nức nở như chưa có ai từng khóc như thế bao giờ. Đồng thời bao nhiêu lời tâm sự của ông nói với Cây tỳ bà vào những đêm khuya thanh vắng trở lại với ông và nhỏ từng giọt, từng giọt vào tâm hồn.


- Không, thưa các ngài, bất cứ điều gì các ngài bảo tôi cũng xin theo, duy có cái việc chặt Cây tỳ bà đi, tôi nhất định không thể nào chấp nhận. Các ông không biết ư? Chặt Cây tỳ bà này tức là chặt đầu vợ con tôi. Hơn thế nữa, đối với tôi, Cây tỳ bà này còn hơn cả những người thân thích nữa. Cây tỳ bà này tức là tôi. Nếu các ngài muốn chặt Cây tỳ bà, xin hãy chặt đầu tôi trước đã.


Thấy giọng ông lão tiều phu cương quyết thế, người khách lạ không biết làm sao, đành phải bỏ về. Nhưng y không nản chí. Ngày nào y cũng trở lại ve vãn ông già:


- Cứ xem cách ăn ở của cụ đối với Cây tỳ bà này, chúng tôi thấy bái phục cụ là người chung thủy. Nhưng dù sao, cụ cho phép chúng tôi được nói – lòng chung thủy ấy cũng chỉ có tính cách một chiều. Chặt cây đi, cụ sẽ được nhiều cái lợi hơn – mà lòng chung thủy vẫn giữ được nguyên lành vì đó là một vấn đề duy tâm, người ta thương cây, yêu cây là ở trong óc, chứ có phải chỉ bằng vào những cái bề ngoài phù phiếm đâu.


Người khách lạ đưa ra một đề nghị mới: được kho vàng, không chia ba nữa, nhưng chia hai, một nửa cho ông lão, còn một nửa dành cho bọn người khai thác.


Ngày nọ tiếp ngày kia, bọn khách lạ không ngớt cám dỗ ông già, đôi khi lại đưa ra một vài luận điệu có ý đe dọa nữa:


- Chịu đi cụ ạ. Người cầm đầu chúng tôi có thừa thế lực, tiền tài, nếu cụ không chấp nhận, chúng tôi e cụ sẽ bị thiệt thòi nhiều lắm. Một nửa kho vàng có phải là chuyện thường đâu! Mấy đời ăn không hết của.


Ông cụ già không sợ chết. Ông không sợ bất cứ uy vũ nào, nhưng vàng! Vàng! Một nửa kho vàng! Thoạt nghe, ông không lưu ý, nhưng nhật nhâm nguyệt tí, nói mãi ông cũng thấy hay hay. Bây giờ ông không nghĩ đến những lời tâm sự nói trong khi vỗ vào thân Cây tỳ bà nữa, nhưng uống rượu ngà ngà rồi, ông tưởng tượng thấy bày ra trước mặt không biết bao nhiêu của cải… Lúc ấy, ông sẽ phạt hết cả khu rừng này, đi mua thật nhiều cây sồi về làm một cung điện nguy nga, sống y như vua chúa… và rất nhiều gái đẹp… Cả một cuộc đời vất vả lao đao, đến khi tuổi già bóng xế mà được yên ổn tấm thân, sống một cuộc đời no đủ phè phỡn, thì cũng chẳng phải là một cái tội.


 


Thế là Cây tỳ bà, một buổi sớm thu rất đẹp trời, bị một bọn người mọc lông ở bụng, đem gậy tầy, dao búa, cùng giáo mác đến đẵn rất ư tàn nhẫn. Sau này, có người kể lại rằng thoạt kỳ thủy dao búa chém vào cây chẳng ăn thua gì hết, chém đến đâu thì thân cây tiết ra một thứ nước đỏ như vang hàn lại vết thương lại liền ngay khi đó. Thấy thế, một người ở trong bọn khách viễn phương bèn lập một cái đàn ở gốc cây, kiều cúng ba đêm ba ngày, rồi xõa tóc hô tên hàng mười mấy vị thần của núi rừng ra xin giúp sức và hứa sẽ làm thịt rất nhiều trâu bò hậu tạ. Ngửi thấy mùi lợi, các vị thần không kể gì đến tình nghĩa trước sau, mà cũng chẳng thèm đếm xỉa đến luân thường đạo lý, toa rập lại để giúp sức cho bọn người mọc lông ở bụng hạ cho được Cây tỳ bà.


Hôm sau, Cây tỳ bà bật gốc. Năm chục người lực lưỡng kéo cái thân cây bị hạ đó đẩy xuống một con sông gần đó. Chính giữa lúc ấy, trời đất tối sầm hẳn lại, mây màu tang bay vần vụ trên trời, rồi sóng bạc đầu không biết từ đâu đến cuồn cuộn dâng cao và gầm thét suốt ngày đêm như một bọn thiên thần giận dữ.


Trong khi ấy, bọn khách lạ hì hục đào ở dưới gốc Cây tỳ bà. Đào chừng được ba bốn sải tay, quả nhiên họ thấy rất nhiều rương chứa không biết bao nhiêu là ngọc ngà vàng bạc. Giữ đúng lời đã hứa, kho tàng này chia đôi, một nửa về phần lão tiều phu bạn của Cây tỳ bà.


Ông lão, thực hành đúng như ước định, đi mua rất nhiều cây sồi về làm cung điện để an hưởng tuổi già, nhưng chính vào ngày các bạn thợ khởi công thì ông nằm mê thấy một thanh niên vận đồ săn, đến nhà ông, đứng ngay chỗ Cây tỳ bà ngày trước, buộc con ngựa bạch vào bờ giậu, tiến đến trước mặt ông vòng tay thi lễ mà rằng:


- Thưa lão hữu, vãn sinh đây là thần Cây tỳ bà. Cảm cái tình của lão hữu, tôi đến đây thăm lão hữu lần chót để nay mai đi một chuyến thật xa xôi, không biết bao giờ mới trở về.


Ở trong mơ, người tiều phu sực nhớ đến mối tình xưa của mình đối với Cây tỳ bà, mà chỉ vì một giây phút yếu đuối tinh thần, quá tham vàng bạc, mà không đếm xỉa đến cái nghĩa ở với nhau, bưng mặt khóc. Thì ra chưa có vàng thì thèm khát, đến lúc có vàng thì lại dửng dưng, lão tiều phu lúc ấy mới biết rằng vàng không đem chân hạnh phúc đến cho con người. Lúc ấy, ông ta mới thương đến Cây tỳ bà thì đã muộn. Mấy phen lão định nói câu gì, nhưng vị thần trẻ tuổi mặc quần áo đi săn gạt đi mà bảo:


- Lão hữu không cần nói, tôi biết lòng của lão hữu thương yêu tôi đến chừng nào. Vì thế, mặc dầu là công việc bộn bề hết sức, tôi cũng có bổn phận đến đây để báo cho lão hữu biết một tin quan trọng: có kẻ đang âm mưu sát hại lão hữu. Nội đêm nay hay ngày mai là cùng, lão hữu nên lánh đi một nơi khác cho qua vận hạn.


Thức giấc nửa đêm, ông lão ngồi rót rượu uống một mình. Ở ngoài kia, núi rừng tối mịt mùng, những con chim đêm thỉnh thoảng lại cất lên một tiếng kêu rùng rợn như tiếng thú vật bị người ta chọc tiết. Rồi thì ở đàng xa chớp bể nổi lên xanh lè, tứ bề có tiếng ào ào bất tuyệt như thể tiếng mưa nguồn vậy.


Đó là tiếng mưa nguồn thực hay là tiếng gì mà sầm sập, mà dạt dào, mà gào thét dữ dằn đến thế? Không, đó chỉ là tiếng Gió. Thì ra Gió, không thể ở yên một phút từ khi không thấy bóng tỳ bà, đã phát điên phát cuồng bay chạy khắp từ đỉnh núi xuống dưới lòng khe, từ ngọn sóng bạc đầu cho đến áng mây trôi lờ lững, để hỏi người, hỏi vật, hỏi đá, hỏi hoa, hỏi chim, hỏi thỏ xem tại sao lại có sự biệt ly đột ngột và não nùng như thế!


Rừng núi im lìm. Không có một tiếng gì đáp lại. Ở trong căn nhà cỏ, ông lão tiều phu nhớ lại giấc mộng vừa qua mà lại nghe tiếng Gió gầm thét ở chung quanh vang dội, đưa hai tay ôm lấy mặt. Nhưng dù thần Cây tỳ bà có thương mến bạn cũ đến báo trước tai nạn sắp tới cách nào đi nữa thì cũng đã muộn mất rồi.


Bọn viễn khách đến đây để đẵn Cây tỳ bà lấy vàng đêm ấy về chia vàng với nhau, quyết định không để cho lão tiều phu kia được sống.


 


Thì những kẻ sống ở đời mà chỉ biết có tiền bao giờ lại chẳng đi đến cái kết cục tất nhiên như thế?


Được vàng rồi, bọn viễn khách đem về chia nhau, nhưng chúng không thoát khỏi cái công lệ vừa nói ở trên kia. Chúng chia thành hai phe chống lại nhau kịch liệt, xâu xé nhau, chửi rủa nhau và toan giết lẫn nhau.


Một tên đứng ra điều giải:


- Sự chia rẽ nội bộ này tựu trung chỉ là tại chúng ta nhân ái quá. Thực ra, chúng ta có quyền hưởng tất cả số vàng đào được; vậy mà chỉ vì danh từ “cao nghĩa” trừu tượng, chúng ta lại đem chia một nửa cho lão tiều phu nọ, để đến nỗi chính chúng ta là những người từ phương xa đến đây, đổ mồ hôi ra làm việc lại gần như không được gì, mà hơn thế, nội bộ của chúng ta lại chia rẽ, bọn chúng ta rất có thể vì việc này mà mất uy tín đối với doanh hoàn!


Nghe nói như thế, mọi người dự họp cảnh giác liền, quyết định phải thanh toán lão tiều phu để lấy lại chỗ vàng bạc châu báu đã bị y “cướp mất”.


Thế là người tiều phu sống cái kiếp của hầu hết những tên nô lệ trên đời này: bẻ ná khi được chim, quăng nơm khi được cá. Chúng giết ông lão không thương tiếc, giết như một con chó dại, giết rồi quăng xác xuống một lòng khe sâu thẳm có thú rừng hàng đêm dừng chân lại đó để rình mồi, uống nước.


Không ai biết rõ xác ông lão bị ác thú ăn mất hay là sình lên rồi tan rã ra với rễ cây, lá mục ở trong khe, duy những người bản thổ đi bắt đông trùng hạ thảo, hái lá kim giao qua đó kể lại rằng, thường khi họ vẫn gặp ông lão ấy hiện lên ở khe suối ven rừng ngồi vắt vẻo ở trên cây, khi cười lúc khóc, và hỏi mọi người “Vàng của tôi đâu? Vàng của tôi đâu?”. Thoạt kỳ thủy bọn người đi rừng tưởng là người thật. Đến gần, ông lão biến mất; bấy giờ người ta mới biết là con tinh.


Đồn rằng con tinh ấy, tuy vậy mà lộng lắm, thường đêm vẫn đi vào các bản có người ở, thè lưỡi dài hơn một thước, cười rú lên rồi khóc the thé, đoạn co lưỡi xõa tóc ra như một con thú thời tiền cổ, không ai biết là nó muốn gì nhưng một thời gian sau đó thì ý đồ của nó được phơi ra ánh sáng: bọn viễn khách đào vàng lần lượt nối gót nhau mà chết vì bệnh cổ trướng ở trong rừng. Còn lại ba tên trốn tránh sang một vùng khác, thì một hôm có người trông thấy con tinh đó đương đêm đi xuyên qua cửa cái mà vào, giơ một sợi dây lên trời và cả ba tên còn sót lại trong bọn tự động chui vào trong thòng lọng…


Cũng kể từ khi đó người ta không thấy con tinh già phá phách trong khu rừng già huyền bí. Thỉnh thoảng, vào những đêm mưa gào gió thét, nó cũng hiện lên nhưng chỉ ngồi một chỗ xõa tóc ra mà khóc.


Sau này, những người biết chuyện nói lại với nhau rằng con tinh trả xong được mối thù bọn viễn khách rồi, hàng đêm thường lẩn về ngôi nhà cỏ, ngồi đúng ở dưới gốc Cây tỳ bà ngày trước khóc não nùng, khóc thê thảm người bạn thủy chung mà chính mình đã giết đi vì bị ngoại nhân mê hoặc, vì tham vàng bỏ nghĩa, vì sợ gian khổ mà đành “đi vào cửa lớn” để cầu lấy sống và sống cho dễ dàng.


Tiếng khóc than ấy động đến tai nàng Gió hàng đêm cũng trở về để nhớ lại những giây phút thiên thần cùng sống với hoa lá Cây tỳ bà. Nhớ lại những khi còn ở từ đàng xa chưa tới gần cây, bao nhiêu hoa lá Cây tỳ bà cuộn lại rồi đến khi thấy bóng hình mình hiện ra, bao nhiêu hoa lá lại duỗi ra như thể những bàn tay nhỏ bé múa những vũ khúc thần tiên theo với tiếng gió reo, nhớ lại như thế, Gió buồn bã rã rời, không còn thiết sống làm gì nữa. Ấy là Gió nhớ. Về sau này, những chàng trai và những cô gái yêu nhau mà vì cơn cớ gì đó không lấy được nhau, phải xa nhau, thấy gió ấy đẩy cánh màn hay chạy trên dãy lau lách đìu hiu, lấy bút đề thơ, gọi gió ấy là Gió tương tư.


Càng buồn, càng nhớ, càng tương tư, Gió lại càng tiếc tỳ bà biệt tích. Là thần có khác, lòng tiếc nuối người bạn thủy chung cũng như sự nhất tâm và ý chí kiên cường của Gió cũng có lâu dài và trường cửu hơn là thường nhân chúng ta nhiều. Chẳng thế, bao nhiêu năm tháng đã qua đi, bao nhiêu cuộc phế hưng, bao nhiêu trò dâu bể diễn ra, liên tiếp mà cho tới tận bây giờ, Gió vẫn cứ đi thiên sơn vạn thủy kiếm tìm Cây tỳ bà tâm giao.


Vào những đêm dông bão, ta thấy gió giật từng cơn, vật ngã cây cối, lật đổ thuyền bè và dâng nước lên phá hủy mùa màng, nhà cửa, đôi khi lại cuốn cả người và vật đi theo, ấy là gió cuồng gió táp. Những lúc nổi gió như thế chính là những lúc Gió nhớ Cây tỳ bà đến phát điên phát cuồng lên, gặp bất cứ cái gì cũng phá hết để cho nư nỗi giận hờn muôn kiếp ngàn đời không có cách gì làm tiêu tan cho được.


Nhưng mà giận cách mấy thì cũng vẫn chẳng thấy Cây tỳ bà tri kỷ. Biết làm sao bây giờ?


Nàng Gió, suốt cả một cuộc đời đi tìm kiếm người thương không thấy, chỉ còn biết bâng khuâng sầu sau khi đã nổi cơn thịnh nộ. Ấy là Gió buồn, Gió thở dài – cái gió làm cho người ta thương nhớ vẩn vơ, buồn không căn cớ, người ở phương trời thấy gió mà nhớ đến nơi phần tử, kẻ lỡ hội chồng con nghe tiếng gió về mà tự nhiên thấy bao nhiêu kỷ niệm đã khâm liệm tự nhiên sống lại, day dứt con tim mệt mỏi.


Người đa cảm khóc cho thân mình, cảm thấy gió cũng khóc than thê thiết. Người ta bảo rằng tiếng khóc của gió heo may thê thiết như vậy không phải chỉ vì Gió không được gặp bạn tỳ bà, nhưng còn vì, lẫn với tiếng khóc của Gió, lại còn tiếng khóc não nề của lão tiều phu hối hận vì đã nghe lời ngoại nhân dụ hoặc, gây ra sự rụng lá chia cây, để cho ai đó giạt bèo, chìm cá([1]).


(còn tiếp)


Nguồn: Bảy đêm huyền thoại. Truyện Ký. Văn học, Sài Gòn, in lần đầu 1972. Rút từ Vũ Bằng Toàn tập, tập 2. Nhà văn Triệu Xuân sưu tầm, biên soạn, giới thiệu. NXB Văn học, 2006.


www.trieuxuan.info


 







(1) Theo câu thơ của Cao Bá Nhạ:


                Ngựa hươu, thay đổi như chơi,


            Giấu gươm đầu lưỡi, thọc dùi trong tay.


            Gây ra sự chia cây rụng lá,


            Để cho ai chìm cá, giạt bèo…




 

Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Sông Côn mùa lũ - Nguyễn Mộng Giác 23.08.2019
Lâu đài - Franz Kafka 21.08.2019
Trăm năm cô đơn - G. G. Marquez 20.08.2019
Cuốn theo chiều gió - Margaret Munnerlyn Mitchell 20.08.2019
Gia đình Buddenbrook - Thomas Mann 19.08.2019
Đêm thánh nhân - Nguyễn Đình Chính 19.08.2019
Ông cố vấn - Hữu Mai 19.08.2019
Đẻ sách - Đỗ Quyên 19.08.2019
Thế giới những ngày qua - Stefan Zweig 16.08.2019
Seo Mỉ - Đỗ Quang Tiến 13.08.2019
xem thêm »