tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 28931403
Tiểu thuyết
13.08.2018
TADEUSZ DOLEGA - Mostowicz
Thầy lang


VI.


Từ hôm ấy, ông Antoni Kosiba ở lại luôn trong cối xay của lão Prokop Mielnik. Mặc dù không bao giờ cười, cười mỉm cũng hiếm khi, nhưng ông thấy mình dễ chịu hơn từ trước đến giờ. Ông không ngại việc, chẳng sợ phải động tay hay dùng lưng, ông chẳng thích nói nhiều, cho nên ông lão Prokop không có điều gì phải chê trách ông. Ngược lại, thậm chí lão còn hài lòng về người làm công mới. Nếu lão không hề để lộ ra điều đó chẳng qua cũng chỉ vì tính lão vốn quen thế mà thôi.


Antoni Kosiba làm tròn tất cả mọi việc được giao vào tay ông. Dù là việc ở cửa cống, ở chỗ đổ hạt, ở chỗ cán hay tháo bột. Khi có thứ gì hư hỏng, ông lại ra tay sửa chữa, và vì lẽ bản tính ông vốn nhanh trí, nên người ta có thêm một tay rất được việc. Nhiều khi những má kẹp bị gẫy hay bánh cóc bị trượt trên trục, ông biết ngay cần phải làm gì, lại làm được ngay, không cần phải mời thợ rèn hay thợ làm bánh xe.


- Bác giỏi thật đấy, bác Antoni ạ - Witalis bảo - Rõ ra người đi nhiều trên đời.


Lại một lần khác:


- Mà bác cũng đã già đâu. Bác cứ làm cho ông Prokop thật khá rồi xem, thể nào bác cũng còn kiếm được vợ nữa kia, bác sẽ lấy cô Olga gái góa kia kìa…


- Anh cứ nói toàn những chuyện không đâu - Antoni Kosiba nhún vai - họ không nghĩ tới chuyện đó, tôi lại càng không nghĩ. Để làm quỷ gì kia chứ?


Bánh xe cối quay rầm rập, dòng nước dư dả chảy ào ào, hạt ngũ cốc lao xao. Những bụi bột trắng xóa bay đầy trong không khí, khiến nó tràn ngập mùi bánh mì thơm ngon. Từ sáng sớm đến đêm không hết việc. Ngược lại, thậm chí không đủ thì giờ để làm gì nữa kia. Nhưng chủ nhật thì có thể xả hơi để xương cốt dãn ra một chút. Song ngay cả những lúc ấy, ông Antoni cũng không hề có ý xán lại gần cô Zonia vui vẻ, hay cô Olga, mẹ của Natanka, mặc dù cả hai người đều mến ông và đối xử với ông đầy tình cảm. Những lúc rỗi, ông thường hay chơi với cô bé Natanka.


Ngày ngày giống như nhau, và chính ông cũng đã tưởng mọi sự cứ tiếp diễn mãi như thế, giá như không xảy ra một việc, không những chỉ làm thay đổi tất cả, và đối với gia đình ông Prokop Mielnik nó còn là một sự kiện trọng đại.


Chuyện là thế này. Vào hôm thứ bẩy, ngay trước lúc bánh xe ngừng quay, một cái moay ơ bằng gỗ sồi tự nhiên vỡ toác. Cần phải dùng đai sắt nẹp ngay nó lại. Ông Prokop gần như chạy gằn để mang đồ nghề đến và Antoni phải mất ba tiếng đồng hồ đổ mồ hôi mới sửa xong. Và vì lão Prokop hết sức quí đồ nghề, bao giờ lão cũng cất chúng ngay cạnh giường, nên lão bảo ông Antoni mang cất ngay vào đó. Antoni vác hòm đồ nghề trên vai, đi cất. Cho đến nay, chưa bao giờ ông đặt chân vào các buồng, vì ông không phải là kẻ tò mò và cũng chẳng có việc gì phải vào đó.


Trong buồng hết sức sạch sẽ. Những chiếc rèm cửa trắng toát được hồ cứng treo trong khung cửa và những chiếc chậu cảnh trồng hoa thu hải đường. Trên những chiếc giường cao chân chồng chất đến tận trần nhà những chiếc kim tự tháp xây bằng các lớp xốp phồng căng, nền nhà được sơn màu đỏ.


Ông Antoni lùi lại để chùi chân thật sạch, rồi mới bước vào. Ở phòng thứ hai, ông gặp Wasiłka, đang nằm trên giường khóc nức nở. Khi trông thấy ông Antoni, cậu cố nén, nhưng rồi đột nhiên cậu gào to lên:


- Ông Antoni ơi, tôi không thể chịu đựng lâu hơn được nữa. Thà chết còn hơn phải sống thế này. Tôi tự tử cho rảnh nợ. Số tôi đã định như thế rồi.


- Đừng nói chuyện vớ vẩn thế - ông Antoni bình tĩnh khuyên - Người đời gặp biết bao điều bất hạnh, thế mà người ta vẫn sống được đấy thôi, cậu ạ.


- Sống được à? Để làm gì kia chứ? … Tôi là cái thớ gì, sống để rồi mục ruỗng ra như khúc gỗ kia ư?


- Sao lại mục ruỗng…


- Thế thì làm gì? Chẳng có ích cho ai, chẳng có ích cho bản thân mình. Rồi cũng sẽ thế thôi. Tôi cứ nằm đây, nghĩ mãi rồi. Và tôi hiểu ra không còn cách nào khác.


- Bỏ những điều vớ vẩn ấy đi - ông Antoni lầm bầm, cố giấu nỗi xúc động - cậu còn trẻ lắm.


- Trẻ thì sao! Trẻ làm gì, khi mà hai chân tôi không thể tự nhúc nhích được. Nếu tôi già, thì cũng đành… Còn đây là sự trừng phạt của Chúa vì tội ác của cha tôi! Tôi phải chịu tội thay hay sao? Vì sao lại là tôi kia chứ?… Tôi cướp phần tài sản của cha tôi ư?… Không phải tôi? Không phải tôi! Cha tôi! Thế thì sao tôi lại phải gánh chịu nỗi tàn tật này?


Ông Antoni nhìn xuống. Ông không tài nào dám nhìn thẳng vào chàng trai trẻ xinh đẹp, gần như một đứa trẻ này, kẻ đang phải khóc than cho số phận của mình.


- Cậu hãy nghĩ đến chuyện gì khác đi vậy - ông ấp úng không chút thuyết phục.


- Tôi có thế nghĩ đến chuyện gì cơ chứ, đến chuyện gì nào? Cứ trông thấy hai cái chân này là tôi thà không được sinh ra trên đời còn hơn! Ôi, ông nhìn này!


Cậu giật mạnh chăn, để phơi đôi chân ra. Hai chiếc chân gầy guộc teo tóp một cách thiếu tự nhiên, trên đôi ống chân có những vết sẹo màu hồng chưa kịp ngả sang trắng và những cục lồi ra.


Wasił còn nói gì đó nữa, nhưng ông Antoni Kosiba không hề nghe thấy, không phân biệt nổi những điều cậu nói. Ông cứ nhìn chằm chằm như thể bị bùa mê. Ông cảm thấy có điều gì lạ lùng lắm đang xảy đến với ông. Ông ngỡ như có hồi nào đó được nhìn thấy một cảnh tượng như thế này, hình như đúng hệt như thế. Một sức mạnh nào đó không thể cưỡng lại nổi xui khiến ông cúi xuống người bệnh đang nằm. Ông đưa tay ra, bất ngờ sờ nắn hai đầu gối và ống chân, những ngón tay thô tháp phủ làn da chai cứng của ông, với một sự thành thạo không lầm lẫn, ấn ấn, tìm hiểu trên các cơ đã teo của người tàn tật các chỗ cong của xương mọc không liền.


Ông thở hổn hển nặng nhọc, dường như đang phải làm việc gì cố sức. Ông cố chống lại những ý nghĩ trong đầu. Nhưng đúng, đúng rồi, ông hiểu rất rõ chuyện này. Xương liền không đúng chỗ. Chỗ này không được. Cả chỗ này nữa. Chứ sao!


Ông thẳng người lên, đưa tay gạt mồ hôi trán. Mắt ông sáng long lanh, nhưng mặt ông nhợt nhạt đến nỗi Wasił phải hỏi:


- Ông làm sao thế?


- Hượm đã, cậu Wasił - ông Antoni nói, giọng tự nhiên khàn đặc hẳn - cậu ngã gãy chân đã lâu chưa?


- Năm tháng rồi… Nhưng…


- Năm tháng? Nhưng người ta đã xếp lại xương cho cậu rồi chứ?


- Xếp lại rồi. Bác sĩ từ thị trấn Radoliszki.


- Rồi sao?


- Ông ấy bảo là tôi sẽ khỏi. Ông ấy bó hai chân tôi vào ván kẹp. Tôi nằm suốt hai tháng trời, nhưng khi tháo ra…


- Thì sao?


- Thì ông ấy bảo là không thể làm gì hơn được nữa. Xương bị gãy đến mức không còn cách nào hết.


- Hết cách à?


- Vâng. Cha tôi muốn mang tôi đến bệnh viện tận Wilno. Nhưng bác sĩ bảo chẳng để làm gì, bởi chính Đức Chúa cũng chẳng thể giúp được gì trong chuyện này


Ông Antoni mỉm cười.


- Không đúng.


- Sao lại không đúng? - Wasił hỏi, giọng run run.


- Thì hẳn là không đúng rồi. Ồ, cậu thử động đậy các ngón chân xem nào! Thấy chưa… Không đúng! Nếu cậu không động đậy được, thì là xong. Thế còn gót?


- Không thể - Wasił nhăn mặt - đau.


- Đau ư? Phải đau mới được. Thế có nghĩa là tốt.


Ông chau mày hình như suy nghĩ. Cuối cùng ông nói đầy tin tưởng:


- Cái chân cậu làm gãy lại rồi xếp lại xương. Phải thế. Rồi cậu sẽ khỏi. Nếu như cậu không thể động đậy các ngón chân thì không sao chữa nổi, nhưng thế này thì còn có thể.


Wasił nhìn ông kinh ngạc.


- Sao ông biết, ông Antoni?


- Sao à? - Antoni do dự - Tôi cũng không rõ tại sao. Nhưng cái đó chẳng có gì khó. Ồ, cậu nhìn này. Chỗ này xương phát triển cong, chỗ này nữa, còn chân kia thì tệ hơn nhiều. Chỗ này chắc phải gẫy đến sát đầu gối.


Ông ấn ngón tay vào hỏi:


- Đau không?


- Đau lắm.


- Thấy chưa. Chỗ này nhất định cũng đau thế!


Người gẫy chân thít lên khi ngón tay ông chạm vào.


Antoni mỉm cười.


- Cậu thấy chưa! Chỗ này phải cắt da và thịt. Rồi sau đó dùng búa…hoặc cưa. Xếp lại cho đúng.


Cái ông Antoni này, ngày thường vốn bình tĩnh hay đúng hơn là thản nhiên, giờ bị thay đổi đến khó lòng nhận ra nổi. Ông sôi nổi giải thích cho Wasił rằng không được để phí thời gian, cần phải giải quyết thật sớm.


- Bác sĩ Pawlicki không đồng ý đâu, Wasił lắc đầu - Ông ấy đã nói một là một, sau đó chẳng muốn nghe ai bàn khác nữa. Có lẽ phải đi Wilno chăng?


Cậu run cả người trước niềm hi vọng mà ông Antoni đã thức tỉnh trong lòng, cậu nhìn ông lo lắng.


- Không cần phải đến Wilno! – Ông Antoni bực mình trả lời - Không cần đến ai cả. Tự tôi! Tự tôi sẽ làm lấy!


- Ông á… ? - Wasił kêu lên, hoàn toàn không còn chút tin tưởng nào hết.


- Phải rồi. Rồi cậu sẽ thấy, cậu sẽ lại đi bình thường như trước cho mà xem.


- Ông làm việc đó sao được cơ chứ? Phẫu thuật kia mà. Phải tốt nghiệp khoa học mới làm nổi. Ông đã làm bao giờ chưa?


Ông Antoni tự nhiên sa sầm cả mặt. Ông không sao cưỡng nổi niềm mong muốn khát khao đến lạ lùng này. Có một thứ bó buộc ông phải khăng khăng giữ ý định của mình. Song đồng thời ông cũng hiểu rằng người ta sẽ không để ông làm, người ta sẽ không cho phép, người ta sẽ không tin. Dĩ nhiên là chưa khi nào ông hành nghề chữa bệnh, lại càng chưa bao giờ xếp lại các xương bị gẫy. Trong số rất nhiều nghề mà ông học được trong cuộc phiêu lưu nhiều năm của mình, ông nhớ rất rõ rằng ông chưa bao giờ chữa bệnh cho một ai. Giờ đây chính ông cũng ngạc nhiên đối với bản thân mình, không rõ tại sao ông lại tin chắc, hoàn toàn tin chắc rằng sự tàn tật của Wasił có thể chữa khỏi. Ông kinh ngạc, nhưng điều đó hoàn toàn không hề làm thay đổi chút gì lòng tin tưởng sắt đá của ông, không làm yếu đi quyết tâm của ông.


Antoni Kosiba không thích dối trá. Tuy nhiên, lần này ông không muốn từ bỏ một việc có thể đưa đến kết quả.


- Tôi đã làm bao giờ chưa á? - ông nhún vai - Tôi đã làm bao nhiêu lần rồi ấy chứ. Tôi sẽ làm cho cậu và cậu nhất định khỏi! Cậu không ngu ngốc gì, cậu sẽ đồng ý phải không?


Cánh cửa hé ra, cô bé Natanka gọi:


- Bác Antoni, đi ăn tối! Còn cậu, cậu Wasiłka, cháu mang tận giường cho cậu nhé?


- Tao không ăn! - Wasił bực mình vì bị làm gián đoạn cuộc nói chuyện quan trọng đến thế, cậu sốt ruột gạt đi - Xéo đi, Natanka!


Rồi cậu hỏi kỹ ông Antoni, cậu chỉ buông ông ra khi có tiếng mẹ giục ầm lên ngoài hiên.


Hai hôm sau, lão Prokop gọi Antoni ra trước cối xay gặp mình. Ông lão đang ngồi, phì phèo nhả khói từ chiếc tẩu thuốc.


- Này, Antoni, ông đã bảo gì với thằng Wasiłka nhà tôi thế? - Lão lên tiếng hỏi, vẻ suy nghĩ - Hình như chuyện chữa chạy gì đó phải không?


- Tôi nói đúng sự thực.


- Sự thực làm sao?


- Là tôi có thể chữa cho cậu ấy khỏi tàn tật.


- Ông chữa cách nào mới được cơ chứ?


- Phải mổ ra, đập gẫy xương lần nữa rồi xếp. Xương bị xếp sai.


Ông lão nhổ nước bọt, vuốt chòm râu bạc của mình rồi phẩy tay.


- Thôi đi. Chính ngài đốc tờ bảo đã bảo rằng không thể làm gì hơn được nữa, thế mà ông, một kẻ ngu dốt, vô học, lại muốn…? Đúng là ông biết rành nhiều thứ việc khác nhau của thợ đấy. Tôi không chối. Vì thật ra có ông… nhưng với thân thể con người thì không đơn giản như vậy đâu. Cần phải biết rõ cái xương con kia nằm ở chỗ nào, cái mạch máu tí xíu kia chỗ nào, cái nào ăn vào cái nào, cái nào có ý nghĩa thế nào. Đích thân tôi đã từng mổ, nói ví dụ, con lợn hay con bê. Trong thân chúng có biết bao thứ mà tôi không hiểu nổi. Nhưng nói cho cùng thì chúng nó là giống gì? Chỉ là đồ súc vật. Còn trong người mọi thứ đều tinh tế cả. Cần phải có hiểu biết. Đối với anh, nó đâu phải là cái máy cắt rơm để anh có thể tháo tung ra, xếp tất cả những đinh vít với những thứ củ tỉ củ tì gì khác lên mặt đất, rồi sau đó anh lắp lại, bôi dầu mỡ, và nó cắt tốt hơn trước. Phải có kiến thức, phải qua trường, phải học hành chứ.


- Tùy ông thôi - Antoni nhún vai - tôi cũng có nài đâu chứ. Tôi nói tôi biết làm, vì đã nhiều lần tôi cứu được người ta khỏi những chuyện đau đớn như thế, tôi biết làm. Thế với tôi, đã bao giờ ông thấy tôi ném lời cho gió mang đi hay chưa?


Ông lão nín lặng.


- Đã có khi nào tôi nói về một việc gì đó là tôi biết làm, để rồi cuối cùng tôi lại làm hỏng, hay chưa?


Lão Mielnik gật đầu.


- Đúng thế! Chối là phải tội! Ông được việc lắm, và tôi không bị thiệt gì cả. Nhưng đây là chuyện con trai tôi. Ông biết rồi đấy. Chuyện đứa con trai duy nhất còn sót lại của tôi.


- Thế ông muốn nó mãi mãi bị tàn tật thế à? Tôi xin bảo thực ông rằng càng ngày cậu ấy sẽ càng khổ hơn, chứ chẳng khá hơn được đâu. Chân cậu ấy có những mẩu xương đang chòi nhau. Ông bảo là phải có học, thì ông đã được bài học đấy thôi. Ông bác sĩ ở thị trấn là người có học đấy chứ. Thế mà ông ấy đã làm gì được nào?


- Người có học đã không làm được, thì kẻ vô học chẳng nên động tới làm gì. Trừ phi - ông ngần ngừ - trừ phi chở đến Wilno, đến bệnh viện. Nhưng tốn kém lắm, mà lại cũng chẳng biết có ích gì hay không?


- Đằng này không phải tốn kém. Ông sẽ không phải trả cho tôi một xu nào hết. Nhưng tôi không ép ông. Từ tấm lòng thành, từ lòng chân tình đối với cả nhà ông mà tôi muốn làm việc ấy. Nếu như ông sợ rằng cậu Wasił bị chết hay bị đau đớn nặng nề hơn, thì xin ông hãy lưu ý đến hai điều. Thứ nhất, khi ấy ông có quyền giết tôi. Còn nếu ông muốn, tôi sẽ ở lại làm công không cho ông suốt đời. Mà tôi có làm gì đâu cơ chứ! Tôi chỉ thương thằng bé, tôi biết là tôi làm được. Điều thứ hai, ông Prokop, ông không nghe không biết gì về những điều cậu ấy đang nghĩ hay sao?


- Nghĩ gì?


- Nghĩ về việc tự chấm dứt cuộc đời.


- Phù, đừng có nói đúng giờ gở đấy - ông Mielnik rùng cả mình.


- Tôi không nói. Nhưng chính cậu ấy, cậu Wasiłka, luôn nghĩ tới chuyện đó. Cậu nói với tôi, với những người khác nữa. Ông hãy hỏi cô Zonia hoặc bà Agata mà xem.


- Nhân danh Cha và Con!


- Còn ông, ông Prokop, ông đừng cầu đến Chúa nữa đi - Antoni giận dữ nói thêm - bởi ai cũng nói rằng nỗi bất hạnh với lũ con ông là sự trừng phạt của Chúa về tội lỗi với em trai ông…


- Ai nói thế?! – Ông lão gầm lên.


- Ai?… Ai?… Tất cả mọi người. Cả vùng này. Còn nếu ông muốn biết nữa, thì chính con trai ông, cũng nói thế đấy. Tại sao, nó hỏi, tôi phải chịu sống tàn tật suốt đời, chịu tội thay cho cha tôi?


Im lặng, lão Prokop cúi đầu, ngồi như hóa đá. Mái tóc bạc trắng và chòm râu ông khẽ phất phơ trước gió.


- Lạy Chúa, xin hãy rủ lòng thương - ông thì thào khe khẽ.


Tự nhiên ông Antoni thấy hối. Ông đã ném vào mặt ông già tội nghiệp kia những lời buộc tội đau đớn nhất. Muốn phần nào làm dịu bớt chuyện ấy, ông cất tiếng nói dịu dàng.


- Dĩ nhiên, người ta nói toàn chuyện mà người ta nghĩ ra thôi… Không ai có thể biết được những sự trừng phạt của Chúa. Cậu Wasił hãy còn trẻ và ngu dốt. Tôi không tin chuyện đó đâu.


Ông lão không nhúc nhích.


- Tôi không tin - ông Antoni nói tiếp - Mà lý do chính đáng là ở chỗ có thể chữa lành cho con trai ông, chính tôi sẽ chữa. Ông hãy cân nhắc cho kỹ, ông Prokop, vì tôi chỉ mong điều tốt cho ông, bởi tôi biết rằng ông cũng không muốn điều xấu cho tôi. Ông hãy nghĩ kỹ xem, chuyện gì sẽ xảy ra, nếu như ngược hẳn những điều bàn tán kia, Wasił khỏe lại, bắt đầu đi lại được, giống hệt những người khác, bắt tay vào làm việc? Ông sẽ có kẻ để mà thừa kế cái cối xay, những năm già yếu của ông sẽ tìm được chỗ nương tựa và chăm sóc ở một đứa con ruột thịt. Ông hãy nghĩ xem, khi thấy thằng Wasił khỏi bệnh, những kẻ hay đồn đoán có phải sẽ chịu ngậm miệng lại không nào?


Lão Mielnik nhổm lên khỏi khúc gỗ một cách nặng nhọc và nhìn ông Antoni, trong mắt lão có những tia lửa lo lắng.


- Ông Antoni, nghe đây, ông có thề rằng thằng bé sẽ không chết chứ?


- Tôi thề - một lời đáp trang trọng vang lên.


- Vậy thì đi.


Không nói một lời, lão bước đi trước. Lão nhìn vào các phòng. Không có ai cả. Trong góc, trước ảnh Thánh, một ngọn đèn dầu nhỏ cháy leo lét.


Lão Prokop gỡ bức tranh thánh ra khỏi chiếc đinh treo trang trọng nâng lên quá đầu gối rồi nói:


- Thề có Đức Mẹ tối thanh cao…


- Thề có Đức Mẹ tối thanh cao - ông Antoni lặp lại.


- Thề có Đức Chúa Jesu Cứu thế….


- Thề có Đức Chúa Jesu Cứu thế….


- Tôi xin thề.


- Tôi xin thề.


- Tôi xin thề! - Ông Antoni lặp lại thêm lần nữa, và để khẳng định lời thề, ông hôn bức tranh thánh mà lão Prokop chìa ra cho ông.


(còn tiếp)


Nguồn: Thầy lang. Tiểu thuyết của Tadeusz Dołęga-Mostowicz . Nguyễn Hữu Dũng dịch từ nguyên tác tiếng Ba Lan. NXB Hội Nhà văn. Bản in lần thứ 19, tháng 7-2017.


www.trieuxuan.info


 


Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Sông Côn mùa lũ - Nguyễn Mộng Giác 23.08.2019
Lâu đài - Franz Kafka 21.08.2019
Trăm năm cô đơn - G. G. Marquez 20.08.2019
Cuốn theo chiều gió - Margaret Munnerlyn Mitchell 20.08.2019
Gia đình Buddenbrook - Thomas Mann 19.08.2019
Đêm thánh nhân - Nguyễn Đình Chính 19.08.2019
Ông cố vấn - Hữu Mai 19.08.2019
Đẻ sách - Đỗ Quyên 19.08.2019
Thế giới những ngày qua - Stefan Zweig 16.08.2019
Seo Mỉ - Đỗ Quang Tiến 13.08.2019
xem thêm »