tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 24294716
Tiểu thuyết
05.10.2018
TADEUSZ DOLEGA - Mostowicz
Thầy lang


Tiếc thay, mặc dù hiểu cái ẩn ý tinh tế của bản tănggô, mặc dù đoán được chủ ý của người nghệ sĩ độc tấu, mặc dù cảm thấy một chút hàm ơn vì sự ưu đãi đó, nhưng cô Marysia vẫn không thể chia sẻ tâm trạng của người bạn đường. Cô cố tình đi dạo với anh chàng Sobek chỉ để cho khuây khỏa, chỉ để tự thuyết phục chính bản thân cô rằng Sobek là một chàng trai trung hậu, rằng cô không nên né tránh anh, rằng anh là một người chồng xứng đôi vừa lứa với cô. Thậm chí là một người chồng lý tưởng. Anh không uống rượu, không gây sự, không bị ngã mô tô, nhưng cái chính nhất: anh nổi bật lên bởi tính kiên định khác thường. Không như ai kia! Thì có làm sao nếu anh không được thông thái lắm, có làm sao nếu anh có những cử chỉ bình dân. Những cái đó chưa mang cho ai điều gì phải xấu hổ kia mà…


Nhưng chẳng bổ ích chi những lý lẽ dường như không gì bác bỏ nổi kia. Chẳng có ích chi một ý nghĩ tốt lành nhất, chẳng có ích chi cuộc đời dạo chơi tay đôi mãi đến khi trăng lên mới chấm dứt, chẳng có ích chi bầu không khí trữ tình thơ mộng được âm nhạc và những lời tâm tình làm đẹp thêm lên, Marysia quay trở về nhà chán nản, u sầu vì quyết định sẽ không bao giờ cùng ai - dù với anh Sobek hay với ai khác - đi dạo đến Ba Cây Lê nữa.


Trong đêm cô mơ thấy một giấc mơ khủng khiếp. Cô mơ thấy mình và chàng Czyński. Cả hai phóng trên một chiếc xe mô tô với một tốc độ điên cuồng, chạy trốn đám cháy đang đuổi theo. Đột nhiên một miệng vực há toác ra trước mặt. Họ rơi như hai hòn đá xuống đáy vực… Máu đầm đìa, chàng thốt lên:


- Tôi chết là vì cô.


Cô cảm thấy mình cũng đang chết, cô bắt đầu kêu cứu.


Khi cô mở được mắt và tỉnh ngủ hẳn, cô thấy bà Szkopkowa đang cúi xuống nhìn mình.


- Ác mộng! Đội ơn Chúa! - Bà nói - Con mơ gì mà thét lên ghê thế?


Thoạt tiên Marysia định thuật lại giấc mơ của mình, nhưng chợt nhớ rằng bà Szkopkowa  biết giải thích các ác mộng nên nàng thà im lặng còn hơn. Có thể giấc mơ biểu hiện một điều gì đó không có lợi cho cậu Czyński, người mà bà Szkopkowa vốn đã không ưa. Bà sẵn sàng nhân cơ hội này để nói chàng thêm một điều gì đó khó chịu nữa chăng.


- Cháu hét lên à? Chính cháu cũng không biết tại sao - Marysia nói - Có thể là cháu mơ phải một điều gì đó. Các giấc mơ thì dễ quên lắm ạ.


Nhưng Marysia không hề quên. Sáng hôm sau, khi nhìn thấy mấy con ngựa từ Ludwikow, nhìn cậu chủ Lech trên chiếc xe ngựa nhẹ, cô chợt giật mình. Cô tin chắc rằng lần này cậu sẽ rẽ vào.


Song cả lần này nữa cô cũng vẫn nhầm. Chàng chỉ phái người coi ngựa đi mua thuốc lá! Người coi ngựa!


Rõ ràng chàng quyết chí tránh mặt cô. Những sự kiện diễn ra tiếp đó hoàn toàn khẳng định điều đó.Không ngày nào chàng không đến hoặc không đi ngang qua thị trấn. Khi thì đi xe khi thì cưỡi ngựa, nhưng thường xuyên chàng phóng mô tô. Hồi năm ngoái chàng lui tới không thường xuyên như vậy.  Còn bây giờ hẳn là chàng làm điều đó để chọc tức Marysia hoặc vì những lý do nào khác mà cô không đoán biết nổi.


Những lần chàng không đeo kính đi mô tô, cô có thể nhận thấy mặt chàng gầy tọp đi, xanh xao hơn và có vẻ gì đó vừa u buồn vừa cay cú.


“Có thể chàng đã gặp phải chuyện gì không lành?” - Cô lo lắng nhưng ngay tức khắc lại tự trách mình vì nỗi lo lắng chẳng đâu vào đâu ấy: - Song mình có quyền gì để ý đến chuyện đó nhỉ?!


Cuối cùng cô đâm ra thờ ơ lãnh đạm. Cô không còn đứng dậy dán mình vào cửa sổ hoặc khi nghe thấy tiếng xe ngựa lóc cóc hay tiếng xe máy xình xình nữa, cô cố gắng để hoàn toàn không nghe thấy những thứ tiếng ấy.


Và khi cô đã hoàn toàn mất sạch niềm hi vọng thì xảy ra chuyện.


Đó là ngày hai mươi tư tháng sáu. Ngay từ sáng, trong cửa hiệu đã tấp nập, như trong ngày lễ tên của cha xứ: người ta đến mua thiếp để chúc mừng. Trẻ em học ở trường, ở nhà trẻ, ở nhà nuôi trẻ mồ côi, các mẹ dòng ba và những người khác đều đến mua. Mãi đến gần mười giờ mới vãn bớt, và cô mới có chút thì giờ xuống hầm lấy thuốc lá lên, để chí ít cũng phải bày vài bao lên giá quảng cáo. Cô đựng chúng trong tạp dề và đi theo chiếc thang nhỏ dựng đứng lên nhà. Cô quay người lại và đột nhiên máu dồn hết về tim cô: chàng đang đứng ngay trước mặt, chỉ cách cô có hai bước chân. Cô không biết mình có bật kêu lên không, cô không biết những bao thuốc lá rơi tung tóe từ chiếc tạp dề xuống đất. Cô chỉ biết đến trời đất quay cuồng trong một nhịp điệu điên loạn đến chóng mặt và hẳn cô đã ngã xuống nếu không có chàng đỡ lấy người cô và ghì sát vào mình.


Về sau, biết bao lần cô đã cố gắng dựng lại trong trí nhớ từng giây một, từng chớp mắt một cái sự kiện tuyệt vời ấy - mà không tài nào làm nổi. Cô chỉ nhớ được ánh nhìn nhọn sắc, như giận dỗi trong đôi mắt đen của chàng, sau đó là một cái ôm ghì gần như đau đớn, không lời, mà vào lúc ấy cô không hiểu, nhưng nội dung của nó hình như được rót trực tiếp ngay vào máu cô. Rồi sau đó, có người vào cửa hiệu, cả hai nhảy vội ra xa nhau, nửa tỉnh nửa mơ.


Chắc chắn ông khách nọ phải nghĩ là cô bị thần kinh hoặc đãng trí. Cô không tài nào hiểu nổi ông muốn mua gì, không thể tính được tiền. Khi rốt cuộc ông mang các gói hàng bước ra, cô tự nhiên phá lên cười.


- Tôi thật ngốc quá đi mất thôi! Không biết tôi đã đưa cho ông ta những gì thay vì giấy văn phòng không biết! Lạy Chúa! Ông trông này!


Cô trỏ tay vào đủ thứ hàng hóa linh tinh đang bày bừa bộn trên quầy và cười như nắc nẻ, không sao kìm nổi tiếng cười vui sướng nhường kia. Một cái gì đó trong lòng cô rung ngân, một cái gì đó vẫy chào rối rít. Một cái gì đó chợt nảy sinh mới mẻ, tươi sáng, tuyệt vời, bay bổng, giống như một con chim khổng lồ màu trắng.


Czyński đứng lặng và ngắm cô đầy ngưỡng mộ. Ngày trước chàng gửi cô bức điện tính rằng chàng coi cô là người thiếu nữ đẹp nhất trên đời. Nhưng giờ đây cô đẹp đến mức chưa bao giờ chàng thấy cô đẹp thế.


- Nhưng ông giỏi thật đấy! Rất giỏi - cô nói - Ông đi qua đây bao nhiêu lần mà không ghé vào chỗ tôi lấy một chốc! Tôi cứ nghĩ rằng ông phật ý!


- Phật ý thôi à? Cô nói đùa đấy chứ! Tôi căm thù cô!


- Vì chuyện gì cơ?


- Vì tôi không thể quên cô, cô Marysia. Vì tôi không tài nào có thể vui chơi hay làm việc được.


- Vì thế mà mỗi khi đi qua gần cửa hiệu ông lại ngoảnh mặt đi phải không?


- Phải! Chính vì thế. Tôi hiểu rằng cô không thích tôi, rằng cô khinh thường tôi! Cho đến nay chưa có một cô gái nào dám coi thường tôi. Vì vậy tôi đã thề rằng sẽ không bao giờ nhìn mặt cô nữa.


- Thế thì khi ấy ông đã phạm phải hai điều xấu đấy nhé: đầu tiên thì thề, rồi sau đó lại vi phạm.


Czyński lắc đầu.


- Cô Marysia, cô sẽ không lên án tôi, nếu cô biết thế nào là nỗi nhớ nhung.


- Sao thế? - Cô phản đối - Sao tôi lại không biết thế nào là nhớ? Có thể tôi còn biết rõ hơn ông ấy chứ.


- Không thể. Cô không thể có một chút khái niệm nào về nỗi nhớ nhung hết. Cô có biết không, đôi khi tôi nghĩ là mình lẩn thẩn! Phải! Lẩn thẩn! Cô không tin ư? Vậy xin cô hãy nhìn này.


Chàng rút trong túi ra một quyển sổ nho nhỏ, mỏng dính, màu hồng.


- Cô có biết đây là cái gì không?


- Không.


- Đây là vé tàu thủy đi Brasil. Trước khi tàu rời bến mười lăm phút tôi mang hòm xiểng rời khỏi boong tàu, và thay vì Brasil, tôi trở lại Ludwikow. Tôi không thể, hoàn toàn không thể! Rồi sau đó là nỗi khổ hình lớn nhất kia! Tôi cố giữ lời thề, song không thể từ bỏ nổi những chuyến đi đến Radoliszki. Tôi không có quyền tìm cách gặp mặt cô, nhưng có thể ngẫu nhiên được gặp lắm chứ. Đúng không? Khi ấy tôi sẽ không vi phạm lời thề.


Marysia đột nhiên nghiêm mặt.


- Hình như ông đã sai lầm khi không giữ lời thề.


- Sao lại thế? - Chàng phản đối.


- Vì… ông đã có lý khi không muốn gặp mặt tôi.


- Tôi là thằng ngốc! - Chàng kêu lên đầy tin tưởng.


- Không, ông là người chín chắn. Cả hai chúng ta… Bởi lẽ chuyện đó chẳng hề có ý nghĩa gì hết.


- À, ra thế? Có thật cô không tài nào chịu nổi tôi, đến mức cô không còn muốn thấy mặt tôi nữa?


Cô nhìn thẳng vào mắt chàng.


- Không đâu, thưa ông! Tôi sẽ rất thành thật. Cả tôi nữa, tôi cũng rất nhớ ông, nhớ lắm…


- Marysienko! - Chàng vươn hai tay ra cho cô.


Cô lắc đầu.


- Khoan đã, tôi sẽ nói hết. Xin ông đừng vội. Tôi rất nhớ. Tôi rất khổ… Khổ lắm. Thậm chí… Tôi đã khóc…


- Em duy nhất của anh! Phép màu của anh!


- Nhưng - cô nói tiếp - tôi đi đến kết luận rằng tôi sẽ dễ quên ông hơn nếu chúng ta không gặp mặt nhau nữa. Tình quen biết của chúng ta có thể đi đến đâu kia chứ? Ông đủ thông minh để thấy rõ điều đó hơn tôi.


- Không - chàng ngắt lời - tôi đủ thông minh để thấy rằng cô không có lý, cô Marychno! Tôi yêu cô. Dĩ nhiên cô không thể hiểu nổi thế nào là tình yêu. Nhưng cô cũng mến tôi. Thật là điên rồ nếu bắt mình phải chia tay nhau. Cô vừa nói đến mục đích! Nhưng phải chăng chỉ riêng việc được gặp nhau, được trò chuyện với nhau, được kết thân với nhau đã không đủ là một mục đích tuyệt vời, chính đáng và quan trọng? Cô có hại gì đâu nếu gặp tôi… Xin cô hãy nghe tôi!


Cô trang nghiêm lắng nghe và không thể phản đối lý lẽ của chàng, cô không thể phản đối, nhất là cô đang muốn chàng thuyết phục ngay cả bản thân mình.Còn chàng thì giàu khả năng thuyết phục.


Vả chăng cô cũng không thể cấm chàng lui tới cửa hiệu khi bất cứ một người khách hàng nào cũng có quyền vào. Mà đối với khách hàng thì phải lịch sự chuyện trò.


Thế là từ hôm ấy, chàng Leszek Czyński ngày nào cũng đến đấy và con ngựa hoặc chiếc mô tô của anh đặt trước cửa hiệu bà Szkopkowa đã trở thành một chuyện giật gân trong toàn thị trấn, gây nên những lời bình luận đủ màu sắc, và nỗi ghen tức, mà theo lẽ đương nhiên của sự vật thì được nấp dưới danh nghĩa dư luận phản đối của xã hội.


Thực ra không ai biết có gì xấu trong chuyện đó hay chăng. Việc chàng kỹ sư ngồi lâu lâu một chút trong cửa hiệu mà cánh cửa luôn luôn rộng mở đối với bất kỳ ai không thể gây ra điều gì đáng nghi ngờ hoặc ám muội đối với cô Marysia. Song tính ghen tức của con người ta đâu kể gì đến những chuyện hiển nhiên. Gần như mỗi một cô gái ở Radoliszki đều có thể tự hào khi kể về chuyện có anh chàng nào đó ái mộ mình hay cặp kè kề cận luôn luôn, tuy không có chàng nào có thể sánh bằng cậu chủ Czyński. Nhưng thật khó lòng hiểu nổi tại sao chàng trai xinh đẹp tóc đen này lại chọn một cô gái lang bạt từ nơi xa đến như cô Marysia làm công ở nhà bà Szkopkowa kia. Nếu anh muốn tìm người bạn đời cho mình trong đám thiếu nữ thị trấn thì có thể tìm được khối đám vừa xinh, vừa giàu, vừa xứng đôi vừa lứa về mọi phương diện. Tất nhiên, cha mẹ những cô gái môn đăng hộ đối hơn ấy cũng đồng tình chia sẻ nỗi bất bình của con gái họ, và các chàng trai thường đi cùng họ đến Ba Cây Lê cũng thế. Mà đó đã là toàn bộ dư luận của Radoliszki rồi còn gì.


Nếu như với sự nhạy cảm bẩm sinh của mình, Marysia không nhận ra ngay sự thay đổi chiều hướng của dư luận thị trấn, thì chỉ vì cô quá bị cuốn hút vào những chuyện riêng tư mà thôi. Mà những chuyện ấy thì mới mẻ và hấp dẫn đến nỗi toàn bộ đời sống bên ngoài thốt tan biến ra trong một làn sương mờ huyền ảo nào đó, trở thành một thứ gì không thật, thoảng qua và không mấy quan trọng.


Marysia biết mình đã yêu. Càng ngày ý thức ấy càng trở nên rõ ràng hơn, sâu sắc hơn. Cô cố chống lại nó nhưng chỉ vô ích. Hay thực ra không phải vô ích, mà chính nhờ cuộc đấu tranh ấy, nhờ sự cam chịu nhượng bộ cho bạo lực của tình cảm ấy, mà mỗi ngày qua lại càng mạnh mẽ thêm lên vị ngọt ngào kỳ lạ đến choáng ngợp, cái bàng hoàng sung sướng đang cuốn lấy cô như một cơn lốc, làm cô nghẹn thở, nó che chắn, bao bọc cô tất cả mọi phương hướng bằng những sự đụng chạm trong suốt vô hình, khiến cô đê mê, ngây ngất, lâng lâng…


“Ta yêu, ta yêu, ta yêu”, mỗi ngày cô nhắc lại hàng nghìn lần, trong những lời ấy có nỗi ngạc nhiên, cả niềm vui sướng, nỗi lo ngại, cả niềm hạnh phúc và sự ngưỡng mộ đối với điều phát hiện lớn lao ngay trong tâm hồn, điều mà trước sau cô không hề biết rằng trong cô có hạt ngọc quí báu nhường kia.


Càng đáng kinh ngạc hơn bởi thực ra chẳng có gì mới mẻ cả. Nếu như có một người làm chứng nào muốn và có thể nghe được những câu chuyện của đôi thanh niên nam nữ trong cửa hiệu của bà Szkopkowa, hẳn người ấy sẽ phải thất vọng. Chàng Czyński đến, hôn tay Marysia, rồi chàng kể cho cô nghe những chuyến du lịch cùng những chuyện phiêu lưu của mình, hoặc cả hai cùng đọc sách, những quyển sách mà bây giờ chàng thường đưa đến. Phần lớn đó là những tập thơ. Đôi khi Marysia để về thời thơ ấu của cô, về người mẹ và những kế hoạch tiếc thay đã bị sụp đổ của bà. Có lẽ chỉ có một điều thay đổi: cô gọi chàng là ông Leszek, còn chàng gọi cô là Marysia. Tất nhiên là khi không có ai khác.


Mọi sự sẽ có thể thay đổi nhiều hơn nếu Marysia ưng thuận. Nhiều lần chàng Leszek muốn ôm hôn cô, nhưng bao giờ cô cũng phản đối với một sự cương quyết và một nỗi sợ sệt, đến nỗi chàng chẳng còn cách nào khác ngoài cách kiên nhẫn đợi chờ.


Rồi chàng ra về, còn cô, suốt phần ngày còn lại, cô chỉ nghĩ về những giờ phút đã qua và về những giờ ngày mai sẽ đến.


Đóng cửa hiệu trở về nhà, lòng cô tràn ngập hạnh phúc, tràn đầy nhân hậu đối với những ngôi nhà nhỏ bé kia, đối với những hàng cây xanh, với bầu trời thăm thẳm, với toàn thế giới, với tất thảy mọi người, những người mà cô nở một nụ cười chân thành thay cho lời chào hỏi.


Cũng chính vì thế, cô không nhận thấy những ánh mắt thiếu cảm tình của họ, vẻ mặt khinh mạn của họ, sự hằn học và chê bai của họ. Không phải ai cũng chỉ tự hạn chế trong khuôn khổ bày tỏ thầm lặng không lời sự chê trách và thù ghét của mình. Và thế là một ngày kia xảy ra một việc kéo theo hậu quả rất đau lòng.


Ở trấn Radoliszki, đã từ nhiều năm nay, có gia đình ông Wojdyłło  làm yên cương nổi tiếng trong toàn huyện. Họ nhà Wojdyłło tuy xuất thân từ vùng quê thật đấy, nhưng vốn là dòng dõi quí tộc nhỏ có danh giá, đó là điều đầu tiên để họ được tôn trọng và có địa vị trong thị trấn, hai nữa, từ đời ông đời cha, họ đã nổi tiếng là những người làm yên cương giỏi nhất. Yên cương hay đồ thắng ngựa của nhà Wojdyłło được trấn Radoliszki chuộng mua, mặc dù đôi khi giá đắt hơn cả yên cương thành Wilno. Hồi ấy, người chủ chốt trong gia đình giàu có và được tôn trọng ấy là ông Wojdyłło, hay được người ta gọi bằng cái tên Mosterdziej, xuất phát từ câu cửa miệng của ông, còn hai người phó trong xưởng thợ của ông là hai đứa con trai Józef và Kalikst. Đứa con trai thứ ba của ông Mosterdziej, Zenon, thì bị cả gia đình lẫn toàn thị trấn xem là một đứa con hư hỏng.


Cha y muốn đào tạo y thành thầy dòng. Khó khăn vất vả lắm ông mới đẩy được thằng bé lười học ấy qua hết sáu lớp trung học và ấn vào chủng viện. Song tất cả những lo lắng và tiền của kia chẳng được tích sự gì. Trái tim của ông lão Mosterdziej đã mừng vội khi trước sự ngạc nhiên của toàn thị trấn, cậu con trai sẽ trở về trong chiếc áo chùng của đạo sinh chủng viện. Không đầy năm sau, người ta đuổi cổ Zenon ra khỏi trường dòng. Mặc dù chính Zenon kể rằng y tự ý bỏ trường, song người ta vẫn đồn chính thú mê rượu vốtca và đàn bà mới là nguyên nhân để y bị tống cổ ra khỏi hàng ngũ các bậc chăn chiên tương lai. Và hành động về sau của cậu cựu chủng sinh kia đã chứng minh rằng những lời đồn đại ấy là đúng. Y thường ngồi trong tửu quán hơn là ở nhà thờ, còn về việc y là khách thường xuyên của đám đàn bà ở phố Kramna thì tốt nhất là chẳng nên nhắc đến làm gì nữa.


Vì biết tiếng Latinh, y cũng có thể xin làm ở hiệu thuốc. Ít nhất thì cha y cũng nghĩ như thế. Nhưng cả lần này nữa, ông cũng thất vọng. Chỉ trong một thời gian rất ngắn, Zenon bỏ việc làm ở tiệm dược phẩm. Người ta bàn tán rất nhiều về chuyện ấy, nhưng không có tin đồn nào có thể xác minh được, vì ông Niemira, chủ hiệu dược phẩm của trấn Radoliszki, không thuộc vào số người hay nói, hơn nữa ông lại là bạn thân của ông lão Mosterdziej.


Chính anh chàng Zenon ấy, một hôm đi cùng vài thanh niên nữa ngang qua cửa hiệu của bà Szkopkowa vào đúng lúc Marysia đang khóa cửa. Y dừng chân, cất giọng thân mật nhất để gợi chuyện:


- Chào cô Marysia, có gì vui không cô?


- Chào anh - cô mỉm cười đáp - Cảm ơn.


- Nhưng mà cô Marysia cũng không bao giờ được thoải mái nhỉ?


- Sao lại không thoải mái? - Cô ngạc nhiên.


- Bà Szkopkowa có vẻ là người tốt, thế mà không chịu nghĩ đến một chuyện như thế - y nói vẻ thông cảm.


- Về chuyện gì cơ?


- À về cái đivăng ấy mà.


- Cái đivăng nào? - Cô mở tròn mắt.


- Thì hẳn là về chuyện cái đivăng rồi. Quầy hàng trong hiệu thì vừa chật vừa cứng. Hai người, nhất là lại với ông Czyński nữa, làm sao có thể nằm thoải mái trên đó được.


Đám thanh niên cười ầm cả lên.


Marysia chưa hiểu gì cả, nhưng cô cảm thấy có chuyện gì đểu cáng ở đây, cô nhún vai:


- Tôi không biết ông muốn nói đến chuyện gì…


- Nàng Zuzanna phẩm hạnh không hiểu tôi nói đến chuyện gì - Zenon ngoảnh mặt nhìn đám bạn y - nhưng cô ấy lại biết làm cái ấy ra sao.


Một tràng cười mới lại rộ lên thay cho lời đáp.


Run hết cả người, Marysia rút mạnh chìa khóa ra khỏi ổ, chạy xuống thềm và gần như chạy gần về nhà. Đầu gối cô như nhủn ra, trong đầu cô u u, tim đập cuống cuồng trong lồng ngực.


Chưa từng có kẻ nào xúc phạm đến cô một cách tàn nhẫn và tục tĩu đến thế. Cô không hề làm điều gì, dù là nhỏ nhất, có hại một ai, chưa hề nói với ai một lời xúc phạm. Thậm chí cô chưa hề nghĩ xấu cho một ai. Thế mà đột nhiên…


Cô cảm thấy như vừa bị người ta hắt một chậu nước bẩn thỉu vào người. Cô chạy, mà những tiếng gào hét, những tiếng cười và huýt sáo vẫn bay tới tai cô.


- Chúa tôi, Chúa tôi… - Đôi môi cô run rẩy thốt ra - Kinh khủng quá, nhục nhã quá…


Cô cố định thần lại, cố kìm những tiếng nức nở đang bật ra trong lồng ngực, nhưng không thể. Cô chạy tới hàng rào nhà linh mục thì phải tựa vào ván rào và bật lên thổn thức.


Đường phố phía sau các khu vườn là nơi ít người lui tới nhất. Song thật tình cờ, đúng lúc ấy anh chàng trưởng chi nhánh bưu cục Radoliszki, chàng Sobek, lại đến gặp người trồng vườn của cha để mua dâu tây. Thấy cô Marysia đang thổn thức, đầu tiên anh ngạc nhiên, rồi anh xúc động và quyết định sẽ an ủi cô. Anh đoán ngay ra nguyên nhân của những giọt lệ kia. Thì anh vẫn biết là cậu chủ Czyński ngày nào chả ngồi chơi lâu trong hiệu mà. Chắc cậu chủ đã gợi tình cô gái, đã khiến cô phải lòng, bây giờ bỏ rơi cô - anh chàng  Sobek thoáng nghĩ. Anh bèn khẽ chạm vào khuỷu tay Marysia lên tiếng:


- Không đáng gì phải khóc, cô Marysia ạ. Từ tấm lòng thành, từ lý trí của mình, tôi bảo cô thế đấy. Không đáng gì. Thời gian rồi sẽ qua đi, nỗi đau dần nguôi ngoai thôi. Khóc mà làm gì cho đỏ mắt. Cô còn ngàn lần giá trị hơn hắn ta. Cứ để cho hắn ta phải tiếc. Hắn đã xúc phạm đến cô. Rồi Chúa sẽ trừng phạt hắn. Giống như với cái cào ấy. Hắn giẫm lên răng cào. Hắn tưởng là hắn đã chà đạp được cào, ấy thế mà chưa kịp định thần thì cào đã bật lại, giáng cái cán vào trán hắn… Luật là thế đấy. Nào, đừng khóc nữa đi, cô Marysia…


Anh động lòng bởi những tiếng nức nở của cô và sự bất lực của những lời an ủi của chính anh. Anh cũng suýt òa lên khóc. Anh nhẹ nhàng vuốt ve khuỷu tay cô đang giật lên trong cơn thổn thức.


- Nín đi, cô Marysia, nín đi nào - anh nói - không đáng gì, không cần phải khóc. Hắn xúc phạm cô… hắn đã xúc phạm. Hắn là người xấu. Không chút lương tâm.


- Nhưng mà vì sao, vì cái gì kia chứ! - Marysia vẫn khóc - Tôi không ưa hắn thật,… không  bao giờ. Nhưng tôi có làm điều gì xấu cho      hắn đâu.


Sobek đâm suy nghĩ.


- Cô nói về ai thế?


- Về hắn, về tay Wojdyłło ấy…


- Về ông già ấy à? - Anh ngạc nhiên.


- Không, về cái tay… cựu học sinh trường dòng.


- Zenon? Thế thằng vô lại ấy đã làm gì cô?


- Hắn ném cho tôi những lời nhục mạ kinh khủng… Trước mặt mọi người! Nhục nhã! Nhục nhã quá… Bây giờ tôi còn dám nhìn mặt ai nữa kia chứ!


Cô vặn vẹo hai bàn tay.


Sobek cảm thấy máu dồn cả lên mặt anh. Lúc nghĩ rằng cậu chủ Czyński xúc phạm tới Marysia, bất giác anh coi đó như là một điều phải chấp nhận, bởi vì nó là tác động của những thế lực cao hơn mà anh không có cách gì chống nổi. Nhưng một khi anh được biết rằng chuyện dính dáng đến thằng con ông Mosterdziej, thì tự nhiên anh nổi cơn tức giận.


- Thế nó dám nói những gì với cô? - Anh cố giữ bình tĩnh.


Giá như không xúc động và không tự thương thân đến thế, chắc hẳn Marysia không tài nào thú thực. Giá cô có thì giờ để suy nghĩ, chắc cô sẽ nhận thấy rằng có nói với anh chàng Sobek kia cũng chẳng có nghĩa gì, bởi anh là một người xa lạ. Nhưng lúc này cô quá khao khát một sự đồng cảm. Vì vậy, bằng giọng đứt đoạn, cô kể lại cho anh cuộc va chạm kia với mức độ mà cô có thể. Nghe xong, Sobek bình tâm lại và thậm chí mỉm cười.


- Cô để ý đến cái thằng ngu ấy làm gì cho thêm bận người - anh  bảo - Hắn nói cũng chỉ như chó sủa mà thôi. Chẳng việc gì phải để tâm cô ạ.


- Ông nói dễ thế chứ…


- Dễ hay không là chuyện khác, nhưng chẳng cần để ý đến thằng Zenon làm gì, Zenon là thứ gì đối với cô? Nhổ toẹt nước bọt là xong…


- Dù thế đi nữa - cô gạt đi nước mắt - thì người ta cũng đã nghe thấy, người ta sẽ truyền tụng khắp thị trấn. Tôi còn dám nhìn ai nữa kia chứ.


- Ôi, cô Marysia, sao cô lại không dám nhìn kia chứ? Lương tâm cô trong sạch, đó là cốt yếu.


- Không phải ai cũng tin là trong sạch.


- Ai trung thực thì người ấy sẽ tin, còn kẻ độc ác thì để ý mà làm gì. Ôi, có đấy, qua đi, thế là xong. Cô thấy không này - anh chìa chiếc giỏ ra - tôi đến vườn mua dâu tây. Cô đi với tôi nhé? Dâu tây ngon lắm, to thế này này. Lại ngọt nữa.


(còn tiếp)


Nguồn: Thầy lang. Tiểu thuyết của Tadeusz Dołęga-Mostowicz . Nguyễn Hữu Dũng dịch từ nguyên tác tiếng Ba Lan. NXB Hội Nhà văn. Bản in lần thứ 19, tháng 7-2017.


www.trieuxuan.info


Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Bão - Ngũ Hà Miên 16.10.2018
Trả giá - Triệu Xuân 13.10.2018
Bụi đời - Triệu Xuân 13.10.2018
Cõi mê - Triệu Xuân 13.10.2018
Trăm năm cô đơn - G. G. Marquez 09.10.2018
Nguyễn Trung Trực - Khúc ca bi tráng - Dương Linh 09.10.2018
Thầy lang - TADEUSZ DOLEGA - Mostowicz 05.10.2018
Sừng rượu thề - Nghiêm Đa Văn 05.10.2018
Hòn đất - Anh Đức 14.09.2018
Hồi ký điện ảnh - Đặng Nhật Minh 14.09.2018
xem thêm »