tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 26652797
Tiểu thuyết
03.02.2009
Liep Nicôlaievich Tônxtoi
Chiến tranh và Hòa bình

Tâm trí chàng đang trong trạng thái không bình thường. Một người khỏe mạnh thường tư duy, cảm giác và nhớ lại rất nhiều điều trong một lúc, nhưng lại có đủ sức lựa chọn lấy một loạt ý nghĩ hay hiện tượng nào và hướng sự chú ý của mình vào đấy. Dù trong phút suy nghĩ đăm chiêu nhất, người khỏe mạnh cũng có thể dứt ra khỏi ý nghĩ của mình để chào hỏi một người mới bước vào phòng, rồi sau đó lại trở về những ý nghĩ lúc nãy. Về mặt này, tâm trí của công tước Anđrây đang ở một trạng thái không bình thường. Tất cả những công năng tinh thần của chàng bấy giờ linh hoạt và sáng suốt hơn khi nào hết, nhưng nó hoạt động bên ngoài ý chí của chàng. Những tư tưởng và những biểu tượng hết sức khác nhau đồng thời tràn vào tâm trí chàng. Đôi khi tư duy của chàng đột nhiên bắt đầu hoạt động và hoạt động với một sức mạnh, một sự minh mẫn và một chiều sâu mà trong trạng thái hoạt động như vậy, nó bỗng đứt quãng giữa chừng, nhường chỗ cho một hình ảnh khác rất bất ngờ, và không sao có thể trở lại với ý nghĩ cũ được nữa.


"Phải, ta đã thấy một hạnh phúc mới mẻ, không thể tách rời ra khỏi con người - chàng nghĩ trong khi nằm trong gian phòng im lặng tối mờ mờ, hai mắt trân trân mở rộng nhìn thẳng về phía trước. - Một hạnh phúc không tùy thuộc những sức mạnh vật chất, những ảnh hưởng ngoại lai với con người, hạnh phúc riêng của tâm hồn, hạnh phúc của tình thương! Bất cứ người nào cũng có thể hiểu được điều đó, nhưng chỉ có Thượng đế mới có thể soi sáng và phán truyền điều đó được. Nhưng Thượng đế phán truyền đạo luật này như thế nào? Tại sao lại là đức Chúa - Con?...". Rồi đột nhiên dòng tư tưởng ấy lại bị cắt đứt và công tước Anđrây nghe (không biết trong cơn mê hay là trong cõi thực) một tiếng nói gì thì thầm khe khẽ nhắc đi nhắc lại đều đặn: "I-pi-chi pi-chi pi-chi" rồi sau đó là "i-chi-chi" rồi lại "i-pi-chi pi-chi" rồi lại "i-chi-chi". Đồng thời, trong âm thanh rả rích của điệu nhạc này, công tước Anđrây cảm thấy ở trên mặt mình, ngay ở chính giữa, dần dần nổi lên một tòa kiến trúc kỳ lạ nhẹ nhàng như không khí, làm toàn bằng kim loại hay bằng vỏ bào. Chàng cảm thấy (tuy điều đó làm cho chàng khổ sở) rằng mình phải cố giữ thăng bằng sao cho tòa kiến trúc ấy đừng đổ, nhưng nó vẫn đổ sụp xuống, rồi sau đó lại từ từ dựng lên trong những âm thanh đều đều của điệu nhạc rả rích. "Nó cứ kéo dài? Cứ kéo dài mãi, càng dài càng mảnh và vẫn cứ kéo dài" - công tước Anđrây tự nhủ. Trong khi lo lắng nghe tiếng nhạc thì thầm và cảm thấy tòa kiến trúc bằng kim loại kia kéo dài và dâng cao lên, công tước Anđrây đồng thời cũng thấy cái quầng đỏ chập chờn của ngọn nến và nghe tiếng đàn gián bò sột soạt, tiếng vo ve của con nhặng chốc chốc lại húc vào gối và vào mặt chàng. Và cứ mỗi lần con nhặng chạm vào mặt chàng, nó lại gây nên một cảm giác nhức buốt như khi bị bỏng, nhưng đồng thời chàng lấy làm lạ không hiểu sao khi nó húc vào tòa kiến trúc đang dựng lên trên mặt chàng, con nhặng lại không làm cho tòa kiến trúc ấy đổ xuống. Nhưng ngoài điều đó ra, lại còn một điều nữa rất quan trọng. Đó là một cái gì trăng trắng ở cửa, đó là một pho tượng của con Sphin[1] và nó cũng đang đè nặng trên bóng vía chàng.


"Nhưng có lẽ đấy là chiếc áo sơ mi của ta để trên bàn - công tước Anđrây nghĩ - và đây là chân của ta, còn đây là khung cửa, nhưng tại sao nó lại cứ kéo dài, lan rộng ra mãi mãi và pi-chi pi-chi i chi-chi i pi-chi-pi-chi...". - Thôi đủ rồi, xin thôi cho, đừng thế nữa! - Công tước Anđrây khó nhọc cầu xin người nào không rõ. Và đột nhiên tư duy, cảm giác lại nổi lên với một sức mạnh và một sự minh mẫn lạ thường.


"Phải, tình yêu thương (chàng lại nghĩ một cách sáng suốt hoàn toàn) nhưng không phải là thứ tình thương có lý do, có nguyên nhân và có mục đích, mà là thứ tình thương ta đã cảm thấy lần đầu khi trên gường bệnh ta trông thấy kẻ thù nhưng ta vẫn thương yêu kẻ đó. Ta đã có được cái tình thương vốn chính là thực chất của linh hồn, thứ tình thương không cần có đối tượng. Và ngay bây giờ đây ta cũng vẫn có cái tình cảm diễm phúc đó. Thương yêu đồng loại, thương yêu kẻ thù của mình. Thương yêu tất cả - thương yêu Thượng đế trong tất cả những sự thể hiện của Người. Có thể thương yêu một người chí thân bằng tình yêu của con người, nhưng chỉ có thể thương yêu một kẻ thù bằng tình yêu của Thượng đế. Chính vì thế mà ta thấy vui sướng khi cảm thấy mình yêu thương người ấy. Người ấy nay ra sao? Có còn sống không?... Khi yêu thương bằng tình yêu của con người, có thể từ yêu thương chuyển sang thù ghét, nhưng tình yêu của Thượng đế thì không thể thay đổi được. Không có gì, dù là cái chết cũng vậy, không có gì có thể phá hoại tình yêu đó. Nó là thực chất của linh hồn. Trong đời ta, ta đã thù ghét biết bao nhiêu người. Và trong tất cả mọi người, không có ai ta yêu thương và thù ghét cho bằng nàng". Và với tất cả sức tưởng tượng của mình, chàng hình dung Natasa không phải như chàng vẫn hình dung trước kia, chỉ có những nét đáng yêu làm cho chàng say sưa, nhưng lần đầu tiên chàng đã hình dung được tâm linh của nàng. Và chàng đã hiểu tình cảm của nàng, những nỗi đau khổ, sự hổ thẹn, lòng hối hận của nàng. Bây giờ lần đầu tiên chàng đã hiểu được tất cả sự tàn nhẫn của chàng khi cự tuyệt nàng, chàng đã thấy rõ sự tàn nhẫn của việc đoạn tuyệt này. "Giá có thể gặp nàng một lần nữa thôi, để nhìn vào đôi mắt ấy mà nói rằng...".


Pi-chi pi-chi, pi-chi i chi-chi, i pi-chi pi-chi... bùm! Con nhặng vừa húc vào gối... Và sức chú ý của chàng bỗng chuyển sang một thế giới khác vừa thực vừa ảo, trong đó đang xảy ra một điều gì khác thường. Trong thế giới đó cái tòa kiến trúc kia vẫn cứ từ từ dựng lên không ngừng, vẫn có cái gì kéo dài mãi, ngọn nến vẫn cháy thành một quầng đỏ, vẫn chiếc áo sơ mi, Sphin nằm ở cửa vào. Nhưng ngoài tất cả các thứ đó ra có cái gì kêu đánh kẹt một tiếng, một luồng gió mát thổi vào và một con Sphin khác, trắng toát, đứng thẳng, hiện ra trước khung cửa. Và mặt của con Sphin ấy chính là khuôn mặt xanh nhợt và đôi mắt long lanh của Natasa, người mà chàng vừa nghĩ đến.


"Ôi, cứ mê sảng liên miên như thế này thì khổ thật!" - công tước Anđrây nghĩ thầm, cố xua đuổi cái khuôn mặt ấy ra khỏi trí tưởng tượng. Nhưng khuôn mặt ấy cứ ở trước mặt chàng với sức mạnh của hiện thực và nó đang nhích lại gần. Công tước Anđrây muốn trở về cái thế giới tư duy thuần túy trước đây, nhưng không được và cõi hôn mê lại lôi cuốn chàng vào lĩnh vực của nó. Tiếng nhạc rả rích kia vẫn tiếp tục thì thầm và có một cái gì đè ép chàng, kéo dài ra và khuôn mặt kỳ dị ấy đứng trước mặt chàng. Công tước Anđrây thu hết tàn lực để tỉnh dậy; chàng khẽ cựa mình và trong tai chàng bỗng có một tiếng kêu ong ong, mắt chàng mờ tối như một người chìm nghỉm xuống nước, chàng ngất đi. Khi chàng bừng tỉnh, Natasa, chính Natasa bằng xương bằng thịt, người mà chàng tha thiết ước ao được yêu với tình thương mới mẻ, tình yêu của Thượng đế, tình yêu thuần túy mà chàng đã tìm thấy, chính Natasa đang quỳ trước mặt chàng. Chàng đã hiểu rằng đây chính là Natasa thật và chàng không ngạc nhiên, mà chỉ thấy một nỗi vui mừng êm dịu. Natasa quỳ bên giường, đôi mắt sợ hãi nhìn chàng không chớp (nàng không sao động đậy được). Nàng cố ghìm tiếng nấc, mặt nàng xanh xao và bất động, chỉ có phía dưới hơi run rẩy.


Công tước Anđrây thở dài nhẹ nhõm, mỉm cười và đưa tay ra cho nàng.


- Cô đấy à? - Chàng nói. - Sung sướng quá!


Natasa nhanh nhẹn nhưng thận trọng nhích đến gần chàng, cầm lấy tay chàng và cúi mặt xuống hôn, môi chỉ khẽ chạm vào bàn tay.


- Anh tha thứ cho em! - Nàng nói thì thào và ngẩng đầu lên nhìn chàng. - Xin anh tha thứ cho em!


- Tôi yêu Natasa - công tước Anđrây nói.


- Anh tha thứ...


- Tha thứ việc gì?- công tước Anđrây hỏi.


- Xin anh tha thứ tất cả...những gì em đã...làm - Natasa thì thầm, giọng đứt quãng, khẽ đến nỗi công tước chỉ vừa đủ nghe thấy; và liên tiếp hôn lên khắp bàn tay chàng, môi chỉ khẽ chạm vào da.


- Anh yêu em nhiều hơn, đằm thắm hơn trước - công tước Anđrây nói và lấy tay nâng mặt nàng để có thể nhìn thẳng vào mắt nàng.


Đôi mắt ấy rưng rưng những giọt nước mắt vui sướng, đang rụt rè, thương xót và âu yếm nhìn chàng. Khuôn mặt gầy xanh của Natasa với đôi môi sưng húp trông chẳng đẹp chút nào, lại dễ sợ nữa. Nhưng công tước Anđrây không trông thấy khuôn mặt ấy, chàng trông thấy mắt sáng long lanh. Đôi mắt ấy đẹp lạ lùng. Phía sau họ có tiếng nói lao xao.


Piốt, người hầu phòng, bấy giờ đã tỉnh hẳn và đã đánh thức người thầy thuốc dậy. Timôkhin, suốt đêm không chợp mắt vì đau chân, đã trông thấy từ lâu mọi việc đang xảy ra và cố lấy chăn đắp kín tấm thân không mặc áo của mình nằm co ro trên ghế dài.


- Cái gì thế? - Người thầy thuốc nói trong khi nhổm dậy. - Xin tiểu thư đi ra cho.


Vừa lúc ấy có tiếng gõ cửa của một người đầy tớ gái được bá tước phu nhân sai đi tìm Natasa.


Như một người mắc chứng mộng du[2] bị người ta đánh thức trong khi đang ngủ say, Natasa đi ra và trở về phòng gieo mình xuống đệm rơm khóc nức nở.


Từ hôm ấy, trong suốt cuộc hành trình của gia đình Rôstốp, những khi dừng lại hoặc nghỉ đêm, Natasa không lúc nào rời khỏi Bôncônski và người thầy thuốc phải thú nhận rằng ông không ngờ một người con gái lại có thể cương nghị và khéo léo chăm sóc người bị thương đến thế.


Tuy bá tước phu nhân rất khiếp sợ khi nghĩ rằng công tước Anđrây có thể chết trên tay con gái mình (theo lời người thầy thuốc thì điều đó rất có thể xảy ra) bà vẫn không ngăn cấm Natasa được. Mặc dù sự gần gũi giữa công tước Anđrây và Natasa khiến người ta nghĩ rằng nếu chàng khỏi thì những mối quan hệ trước kia giữa hai vợ chồng chưa cưới sẽ được nối lại, trong nhà vẫn không ai nói đến điều đó: cái vấn đề chưa được giải quyết, vần đề sống hay chết, đang treo lơ lửng không những trên đầu công tước Anđrây mà còn trên đầu toàn thể nước Nga nữa, bây giờ đã lấn át hết mọi ý nghĩ khác.


XXXII


Ngày mồng ba tháng chín, Pie dậy muộn. Đầu chàng nhức buốt, bộ quần áo mà chàng không cởi ra khi đi ngủ làm cho thân thể chàng thấy bức bối và trong tâm trí chàng có ý thức mơ hồ rằng hôm qua mình đã làm một việc gì đáng hổ thẹn: đó là cuộc nói chuyện với đại úy Răngban.


Đồng hồ chỉ mười một giờ, nhưng ở bên ngoài trời có vẻ u ám lạ thường. Pie đứng dậy, dụi mắt và khi trông thấy khẩu súng tay với chiếc cán chạm mà Ghêraxim đã đặt lại trên bàn viết, Pie sực nhớ mình hiện đang ở đâu và ngày hôm nay mình phải làm gì.


"Không biết có chậm không? - Pie nghĩ - Không, có lẽ ít nhất phải đến mười hai giờ hắn mới vào Mátxcơva". Pie không cho phép mình nghĩ ngợi về những điều sắp phải làm, nhưng vội vã tìm cách hành động cho thật chóng.


Chàng xốc lại áo, cầm lấy khẩu súng ngắn và đã toan đi. Nhưng đến đây, lần đầu tiên chàng băn khoăn tự hỏi mình sẽ mang vũ khí như thế nào để đi giữa đường. Cầm ở tay thì không được rồi. Ngay dưới tà áo Caphơtan rộng thùng thình cũng khó lòng giấu được khẩu súng to tướng. Giắt ở lưng hay cắp ở nách thì người ta trông thấy mất. Hơn nữa, viên đạn trong khẩu súng đã bắn ra rồi và Pie chưa kịp nạp lại viên khác. "Thôi, dao găm cũng được" - Pie tự nhủ mặc dầu trong khi suy tính cách thực hiện ý định, chàng đã nhiều lần nghĩ rằng cái sai lầm chủ yếu của người sinh viên năm 1809 là ở chỗ anh ta muốn giết Napôlêông bằng dao găm. Nhưng tựa hồ như mục đích chính của Pie không phải là thực hiện một công việc đã dự tính, mà là cố sao tỏ rõ cho bản thân mình thấy rằng mình không từ bỏ cái ý định và đang làm đủ cách để thực hiện ý định đó, Pie vội vã cầm lấy con dao găm vừa cùn vừa mẻ đút trong chiếc vỏ xanh mà chàng đã mua ở tháp Xukharép cùng với một khẩu súng ngắn, rồi giấu nó dưới lần áo gilê.


Sau khi đã thắt dải áo Caphơtan và đội cái mũ chụp xuống tận mắt, Pie cố tránh mặt viên đại úy, đi thật im lặng qua hành lang và ra đường.


Đám cháy mà tối hôm qua chàng đã đứng nhìn một cách thản nhiên như vậy, nay qua một đêm đã to lên khá nhiều. Bây giờ thành Mátxcơva đã bốc cháy từ nhiều phía. Xóm hàng xe, khu tả ngạn Mátxcơva, khu Gôstiny Đơvô, phố Pôvácskaia, xóm thợ thuyền trên sông Môskôva và khu chợ củi cầu Đôrôgômilốp cùng cháy một lúc.


Đường đi của Pie băng qua các ngõ hẻm đến phố Pôvácskaia và từ đó rẽ sang Ácbát, đi về phía nhà thờ Nicôlai Yavlônny - nơi mà từ lâu trong trí tưởng tượng chàng đã chọn để thực hiện ý định của mình. Phần lớn các nhà đều đóng cửa kín mít. Phố xá và ngõ hẻm đều vắng tanh. Không khí phảng phất mùi khói và mùi cháy khét. Thỉnh thoảng mới gặp những người Nga với bộ điệu của một đám quân vô lệnh đi nghênh ngang ở chính giữa đường. Cả người Nga lẫn người Pháp đều nhìn Pie có vẻ ngạc nhiên. Ngoài cái thân hình cao lớn đẫy đà, ngoài cái vẻ mặt và dáng điệu đăm chiêu, ủ dột và khổ sở rất kỳ lạ của chàng, người Nga còn chú ý nhìn Pie vì họ không hiểu con người kia thuộc tầng lớp nào. Còn người Pháp thì ngạc nhiên đưa mắt nhìn theo chàng đặc biệt vì trong khi tất cả những người Nga khác đều nhìn người Pháp một cách sợ sệt và tò mò, thì trái lại Pie chẳng hề để ý đến họ một chút nào cả. Ở bên cổng một ngôi nhà chàng đi qua, ba người Pháp đang muốn nói gì với mấy người Nga nhưng họ nghe chẳng hiểu gì cả, bèn chặn Pie lại hỏi xem chàng có biết tiếng Pháp không.


Pie lắc đầu ra hiệu không biết và tiếp tục đi. Ở một ngõ khác, một tên lính canh đứng cạnh một cái thùng sơn xanh, lớn tiếng gọi chàng và mãi đến khi nghe tiếng quát thứ hai và tiếng súng lách cách của tên lính canh đang giơ súng lên, Pie mới hiểu ra rằng chàng chẳng nghe thấy gì cả, chẳng trông thấy gì ở xunh quanh hết. Hấp tấp và sợ hãi, chàng mang cái ý định của mình trong lòng như một vật gì kinh khủng và xa lạ đối với chàng, chỉ sợ xao nhãng mất ý định ấy: kinh nghiệm tối qua đã dạy cho chàng điều đó. Nhưng có một cái gì khiến Pie không giữ trọn được tâm trạng của mình cho đến nơi đến chốn. Hơn nữa, trên đường đi không có gì trở ngại, ý định của chàng cũng không thể nào thực hiện được nữa rồi, vì một lẽ giản đơn là Napôlêông đã từ ngoại ô Đôrôgômilốp đi qua Ácbát để vào thành Cremlanh cách đây bốn tiếng đồng hồ và hiện đang ngồi ở phòng giấy của Sa hoàng trong cung điện với một tâm trạng thật là ảo não và đang ra những mệnh lệnh tỉ mỉ, tường tận về những biện pháp cần thi hành để dập tắt đám cháy, ngăn cản việc cướp bóc và ổn định nhân tâm. Nhưng Pie không biết thế, tâm trí chàng dồn cả vào việc làm, chàng khổ sở như những người đang cố tâm mưu đồ một việc gì không thể làm được, không phải vì việc đó có nhiều khó khăn, mà vì nó không hợp chút nào với bản chất của mình, chàng khổ sở vì sợ rằng mình sẽ nao núng trong giờ phút quyết liệt và sau đó sẽ tự khinh mình.


Tuy chàng chẳng nghe thấy gì, chẳng trông thấy gì ở xung quanh, nhưng trực giác cũng mách chàng đi đúng đường và chàng đã không lạc lối khi đi vào các ngõ hẻm dẫn đến phố Pôvácskaia.


(còn tiếp)


Nguồn: Chiến tranh và Hòa bình, tập 3. Bộ mới, NXB Văn học, 1-2007. Triệu Xuân biên tập. In theo lần xuất bản đầu tiên tại Việt Nam năm 1961 và 1962 của Nhà xuất bản Văn hóa, tiền thân của NXB Văn học. Những người dịch: Cao Xuân Hạo, Nhữ Thành, Trường Xuyên (tức Cao Xuân Huy) và Hoàng Thiếu Sơn.


 







[1] Một con vật hoang đường trong truyền thuyết Hy Lạp, tượng trưng cho sự bí ẩn, thường được hình dung như một con sư tử đầu người có cánh.




[2] Người mắc bệnh đi lang thang trong khi đang ngủ.



Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
35.
36.
37.
38.
39.
40.
41.
42.
43.
44.
45.
46.
47.
48.
49.
50.
51.
52.
53.
54.
55.
56.
57.Phần Thứ Mười một
58.
59.
60.
61.
62.
63.
64.
65.
66.
67.
68.
69.
70.
71.
72.
73.
74.
75.
76.
77.Phần Thứ tám
78.
79.
80.Phần Thứ sáu
81.Lời Người biên tập và Lời Giới thiệu của Cao Xuân Hạo
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Cuốn theo chiều gió - Margaret Munnerlyn Mitchell 18.04.2019
Ông cố vấn - Hữu Mai 18.04.2019
Đông Chu liệt quốc - Phùng Mộng Long 12.04.2019
Cõi mê - Triệu Xuân 09.04.2019
Thầy lang - TADEUSZ DOLEGA - Mostowicz 09.04.2019
Kẻ sỹ thời loạn - Vũ Ngọc Tiến 07.04.2019
Sóng lừng (VN. Mafia) - Triệu Xuân 04.04.2019
Quỷ Vương - Vũ Ngọc Tiến 04.04.2019
Bảy đêm huyền thoại - Vũ Bằng 03.02.2019
Dưới chín tầng trời - Dương Hướng 03.02.2019
xem thêm »