tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 30184293
Tiểu thuyết
29.01.2009
Liep Nicôlaievich Tônxtoi
Chiến tranh và Hòa bình

XXVI


Suốt ngày mồng hai tháng chín, quân Pháp ngấm dần vào Mátxcơva, tỏa rộng ra bốn phía như những cánh sao. Đến tối ngày hôm ấy nó mới ngấm đến tận khu vực mà Pie hiện trú ngụ.


Sau hai ngày vừa qua sống cô độc trong một hoàn cảnh khác thường, Pie bấy giờ đang trong trạng thái gần như bệnh điên. Một ý nghĩa độc nhất đang ám ảnh chàng. Chàng cũng không biết ý nghĩ này đến với chàng như thế nào và từ bao giờ, nhưng bây giờ nó khống chế chàng đến nỗi chàng không còn nhớ đến những việc xảy ra trong quá khứ, mà cũng chẳng hiểu tí gì về những việc đang diễn ra hiện nay và tất cả những điều mà chàng thấy trước mắt và nghe bên tai đều mờ ảo như trong giấc mộng.


Pie bỏ nhà ra đi chỉ vì muốn thoát khỏi những yêu cầu rối ren hỗn tạp của cuộc sống đang vây bọc lấy chàng như một màng lưới mà trong tình trạng hiện nay chàng không sao đủ sức gỡ ra được... Chàng đến nhà Iôxíp Alếchxâyêvích lấy cớ là để chọn sách vở, giấy tờ của người quá cố, nhưng thực ra chỉ là để tìm cách khuây khỏa những mối lo âu bứt rứt của cuộc sống. Và trong tâm trí chàng, những kỷ niệm về Iôxíp Alếchxâyêvích gắn liền với cái thế giới của những tư tưởng vĩnh hằng yên tĩnh và trang nghiêm, hoàn toàn trái ngược với những nỗi lo lắng rối ren mà chàng đang cảm thấy mình bị lôi cuốn vào. Chàng tìm ra một nơi trú ẩn tĩnh mịch và quả nhiên đã tìm thấy chỗ ẩn náu đó trong gian phòng làm việc của Iôxíp Alếchxâyêvích. Trong căn phòng im phăng phắc, khi chàng ngồi xuống, chống hai khuỷu tay lên cái bàn giấy phủ bụi của người quá cố, trong tưởng tượng của chàng lần lượt hiện ra, thanh thản và đầy ý nghĩa, những kỷ niệm của những ngày vừa qua, đặc biệt là của trận Bôrôđinô và cái cảm giác mà chàng không sao cưỡng nổi - rằng mình vô nghĩa và dối trá quá chừng so với sự chân thật, giản dị và mạnh mẽ của lớp người đã in sâu vào lòng chàng thành một chữ giản đơn: họ. Khi Ghêraxim vào phòng đột ngột làm cho chàng sực tỉnh, chàng bỗng nảy ra ý nghĩ mình sẽ cùng nhân dân tham dự vào công cuộc phòng thủ Mátxcơva sắp tới mà chàng biết là đã được dự định. Và để thực hiện ý định ấy, chàng lập tức bảo Ghêraxim kiếm cho chàng một chiếc áo Caphơtan và một khẩu súng ngắn và cho người lão bộc biết rõ là chàng sẽ giấu kín tên tuổi và ở lại nhà Iôxíp Alếchxâyêvích. Rồi trong cái ngày đầu sống cô độc và nhàn rỗi (Pie đã mấy lần cố gắng lưu ý đến cái bản thảo viết tay của hội Tam Điểm nhưng không được), chàng nhiều lần nhớ đến ý nghĩa thần bí của cái quan hệ giữa tên chàng với bên Bônapáctơ. l'Russe Besuhof [1] là người có sứ mệnh chấm dứt sự hoành hành của con ác thú ấy. Trước đây chàng cũng đã nhiều lần nghĩ đến điều này, nhưng đó chỉ là một ước mơ vụt thoáng qua trong tưởng tượng một cách vô cớ và không để lại dấu vết gì.


Sau khi mua được chiếc áo Caphơtan (chỉ nhằm mục đích tham dự vào việc bảo vệ Mátxcơva và nhân dân) Pie đã gặp gia đình Rôstốp và khi Natasa đã nói với chàng: "Anh ở lại à? Chà, hay quá!" thì chàng bỗng có ý nghĩ rằng quả cũng hay thật, dù Mátxcơva có thất thủ thì chàng cũng nên ở lại để hoàn thành cái nhiệm vụ tiền định của chàng.


Ngày hôm sau, với một ý nghĩ duy nhất là quyết không tiếc thân cho mình và không thua kém họ chút nào, Pie đã ra cửa ô Tri Gôrư. Nhưng khi chàng quay về nhà vì đã biết rõ người ta không bảo vệ Mátxcơva, chàng bỗng cảm thấy rằng cái việc mà trước kia chàng xem như một khả năng thôi nay đã trở thành một việc tất nhiên phải làm và không sao tránh khỏi. Chàng nhất định phải giấu kín tên họ, ở lại Mátxcơva tìm cách gặp Napôlêông và giết hắn đi: một là chết, hai là chấm dứt cơn hoạn nạn của toàn thể châu Âu, cơn hoạn nạn mà Pie cho là chỉ do một mình Napôlêông gây ra.


Pie biết rất rõ vụ mưu sát Napôlêông do người sinh viên Đức[2] tiến hành ở Viên năm 1809, và cũng biết người sinh viên đó đã bị xử bắn. Và điều nguy hiểm có thể hy sinh cả tính mạng trong khi thực hiện ý định lại càng cổ vũ Pie thêm.


Hai tình cảm có sức mạnh ngang nhau không sao cưỡng nổi đang lôi cuốn Pie tới chỗ thực hiện ý định đó. Trước hết, Pie thấy mình nhất thiết phải hy sinh và đau khổ khi đã nhận thức được tai họa chung: đó chính là cái tình cảm đã khiến chàng đến Môgiai vào ngày hai mươi nhăm tháng trước và dấn thân vào nơi lửa đạn, rồi đến nay bỏ nhà ra đi, từ giã cảnh sinh hoạt sang trọng và xa xỉ đến ngủ trên một chiếc đi văng cứng không cởi áo ngoài và cũng chia sẻ bữa ăn với Ghêraxim; tình cảm thứ hai là lòng khinh miệt mơ hồ mà chỉ riêng người Nga mới có đối với tất cả những cái gì ước lệ, giả dối, nhân tạo, đối với tất cả những cái gì mà người đời thường xem là hạnh phúc tuyệt đỉnh của nhân loại. Lần đầu tiên, Pie có cái tình cảm kỳ lạ và đầy sức quyến rũ ở cung Slôbốtski, khi mà chàng chợt hiểu rằng của cải, quyền bính, tính mệnh, tất cả những điều mà con người ta ra sức xếp đặt và giữ gìn - tất cả những thứ đó nếu có chút giá trị gì thì chẳng qua cũng là ở cái khoái cảm mà người ta có được khi vứt bỏ nó đi. Đó chính là cái tình cảm khiến người lính chí nguyện đem nướng đồng côpếch cuối cùng của mình trong quán rượu, khiến người quá chén vô cớ đập vỡ gương và kính tuy cũng biết rằng sẽ phải đem những đồng tiền cuối cùng trong túi ra đền; đó là cái tình cảm khiến người ta làm những việc điên rồ (theo con mắt người tục) như để thử thách sức mạnh và quyền lực của mình, cái tình cảm chứng tỏ rằng có một tòa án cao cả đứng ở bên trên những quy ước của nhân loại và xét xử cuộc sống.


Từ ngày Pie thử nghiệm lần đầu tiên cái tình cảm này ở cung Slôbốtski, chàng đã luôn luôn chịu ảnh hưởng của nó, nhưng mãi đến bây giờ chàng mới có khả năng thỏa mãn tình cảm đó một cách trọn vẹn. Hơn nữa, trong giây phút này những việc mà Pie đã làm theo hướng ấy khiến chàng giữ vững ý định và không cho phép chàng từ bỏ nó nữa. Việc chàng bỏ nhà ra đi, chiếc áo Caphơtan, khẩu súng ngắn, những lời chàng nói với gia đình Rôstốp rằng chàng sẽ ở lại Mátxcơva, tất cả những điều đó không những sẽ mất hết ý nghĩa, mà còn lại đâm ra đáng khinh và lố bịch nữa (Pie rất sợ điều này) nếu như sau đó chàng lại rời Mátxcơva ra đi như những người khác.


Cơ thể của Pie lúc bấy giờ- đó là lệ thường đối với bất kỳ ai - cũng phù hợp với tâm trạng của chàng. Những thức ăn thô tạp mà chàng vốn không quen ăn, những cốc rượu vôt-ca mà chàng uống mấy hôm nay, tình trạng thiếu rượu nho và xì-gà, bộ đồ lót bẩn lâu ngày không thay, hai đêm gần như mất ngủ trên chiếc đi văng ngắn thay giường, tất cả những cái đó khiến cho Pie luôn luôn ở trong tình trạng thần kinh kích động gần như điên.


Bấy giờ đã hơn một giờ trưa, quân Pháp đã tiến vào Mátxcơva. Pie biết thế, nhưng chàng vẫn chưa hành động, mà chỉ ngồi nghĩ đến ý định của mình, suy đi tính lại thật tỉ mỉ những việc sẽ làm. Trong khi mơ tưởng như vậy, chàng không hình dung được rõ rệt khi chàng hoạt động, khi Napôlêông chết sẽ ra sao, nhưng lại hình dung được cảnh mình bị sát hại và thái độ dũng cảm của mình một cách rõ rệt lạ thường và thấy khoái trá nhưng cũng buồn buồn khi nghĩ đến cảnh ấy.


"Phải, vì mọi người, một mình ta phải làm tròn việc đó, hay là chết! - Pie thầm nghĩ. - Phải, ta sẽ đi... rồi đột nhiên... Dùng súng hay dùng dao găm... thì cũng thế thôi. Đây không phải là cá nhân ta, đây là bàn tay của Thượng đế trừng phạt ngươi... ta sẽ nói thế (Pie sắp sẵn những lời sẽ đem ra nói khi giết Napôlêông). - Thôi được, các ngươi bắt ta đi, hay hành hình ta đi" - Pie nhẩm nói một mình, vẻ mặt buồn rầu nhưng rắn rỏi, đầu cúi gằm.


Trong khi Pie đứng ở giữa phòng suy nghĩ một mình như vậy thì cửa phòng bỗng mở toang ra và Maca Alếchxâyêvích xuất hiện trên ngưỡng cửa. Cái dáng dấp xưa nay vẫn rụt rè của hắn ta bây giờ đã thay đổi hẳn. Chiếc áo dài của hắn phanh rộng ra; mặt hắn đỏ gay và trông rất dễ sợ. Rõ ràng là hắn đang say rượu. Thoạt mới trông thấy Pie, hắn luống cuống một lúc, nhưng khi nhận thấy vẻ mặt chàng cũng có vẻ luống cuống, hắn dạn dĩ lên ngay và bước loạng choạng trên đôi chân khẳng kheo tiến vào giữa phòng.


- Chúng nó sợ rồi. - Maca Alếchxâyêvích nói, giọng khàn khàn, có vẻ tin cậy. - Tôi đã bảo là tôi không hàng, tôi đã bảo mà... có phải không thưa ngài? - Hắn ngẫm nghĩ một lát rồi chợt trông thấy khẩu súng ngắn để trên bàn, hắn chộp lấy một cách nhanh nhẹn không ngờ và chạy ra hành lang.


Ghêraxim và người gác cổng chạy theo giữ Maca Alếchxâyêvích lại và cố giật khẩu súng ra. Pie ra hành lang, nhìn theo lão dở điên dở dại vừa thấy thương vừa ghê tởm. Maca Alếchxâyêvích nhăn nhó vì đang cố lấy gân giữ khẩu súng lại, cất tiếng khàn khàn quát tháo huyên thuyên, chắc là đang tưởng tượng ra một việc gì long trọng lắm.


- Báo động! Xung phong! Chỉ láo, không tước được súng của tao đâu! -Hắn quát.


- Thôi, xin ông thôi cho. Ông làm ơn bỏ súng ra cho. Kìa, ông!... - Ghêraxim tìm cách đẩy hắn vào trong nhà.


- Mi là ai? Bônapáctơ!... Maca Alếchxâyêvích quát lên.


- Như thế không tốt đâu, ông ạ. Xin mời ông về phòng nghỉ một chút. Xin ông thả khẩu súng ra cho.


- Xéo ngay, hỡi tên nô lệ đáng khinh kia! Chớ có chạm vào người ta! Người thấy chưa? - Maca Alếchxâyêvích quát, tay hoa khẩu súng ngắn.- Xung phong!


Ghêraxim nói thầm với người gác cổng:


- Nắm lấy!


Họ chộp lấy hai cánh tay Maca Alếchxâyêvích và kéo vào phía cửa.


Trong phòng ngoài vang lên những tiếng rú khàn khàn của người say rượu đang kêu thất thanh và tiếng người lôi kéo nhau huỳnh huỵch.


Bỗng một tiếng rú khác, một tiếng rú the thé của một người đàn bà từ ngoài thềm đưa vào, rồi bà nấu bếp chạy vào phòng ngoài.


- Chúng nó đấy! Cha mẹ ơi! Đúng là chúng nó rồi... Bốn đứa cưỡi ngựa!... - Bà ta thét.


Ghêraxim và người gác cổng thả Maca Alếchxâyêvích ra và trong dãy hành lang bây giờ im phăng phắc, nghe rõ mồn một tiếng mấy bàn tay gõ lên cánh cửa ra vào.


(còn tiếp)


Nguồn: Chiến tranh và Hòa bình, tập 3. Bộ mới, NXB Văn học, 1-2007. Triệu Xuân biên tập. In theo lần xuất bản đầu tiên tại Việt Nam năm 1961 và 1962 của Nhà xuất bản Văn hóa, tiền thân của NXB Văn học. Những người dịch: Cao Xuân Hạo, Nhữ Thành, Trường Xuyên (tức Cao Xuân Huy) và Hoàng Thiếu Sơn.


 







[1] Người Nga Bêduhốp




[2] Tên là Phrddiich Stáp (1792- 1809).



Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
35.
36.
37.
38.
39.
40.
41.
42.
43.
44.
45.
46.
47.
48.
49.
50.
51.
52.
53.
54.
55.
56.
57.
58.Phần Thứ Mười một
59.
60.
61.
62.
63.
64.
65.
66.
67.
68.
69.
70.
71.
72.
73.
74.
75.
76.
77.
78.Phần Thứ tám
79.
80.
81.Phần Thứ sáu
82.Lời Người biên tập và Lời Giới thiệu của Cao Xuân Hạo
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Tiêu sơn tráng sĩ - Khái Hưng 07.11.2019
Thầy lang - TADEUSZ DOLEGA - Mostowicz 07.11.2019
Sodoma & Gomora - Vlastimil Podracký 05.11.2019
Nhân mạng cuối cùng và đồng loại - Vlastimil Podracký 05.11.2019
Hiểm họa sắc vàng - Vlastimil Podracký 05.11.2019
Cơ may thứ hai - Constant Virgil Gheorghiu 05.11.2019
Những lớp sóng - Virginia Woolf 25.10.2019
Bảy đêm huyền thoại - Vũ Bằng 19.10.2019
Báu vật của đời - Mạc Ngôn 19.10.2019
Trả giá - Triệu Xuân 26.09.2019
xem thêm »