tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 28969516
Tiểu thuyết
01.08.2016
Nguyễn Trung
Dòng đời



Hai Phong ngẫm nghĩ. Chính ông đã nhiều lần tự hỏi mình là mọi chuyện sẽ đi tới đâu. Ông đủ từng trải để hiểu rằng mọi chuyện đã có gì là chắc chắn nếu như không dám tách bạch cái gì đúng, cái gì sai, cái gì phải làm... - Các cháu nghi ngờ sẽ có cải tạo xã hội chủ nghĩa lần nữa à? -... Theo chúng cháu cái chưa được duy nhất trong đổi mới là cái được cũng chỉ là miễn cưỡng thôi ạ! Bà Sáu đã kể lại cho Hai Phong nghe rành rọt câu chuyện giữa ông Tám Việt và các con ông hôm đám cưới Võ Sang...


 


- Anh Hai, tay đôi với em, anh luôn thua. Có phải thế không? – Năm Thịnh hỏi dồn.


 


- Chuyện nghiêm túc mà em cứ nói như đùa.


 


- Không phải, em trêu anh cho anh tỉnh ngộ ra thôi. Từ khi biết nước ta bắt đầu đổi mới, em ngó tới ngó lui. Dù sao, em vẫn thừa nhận là nước ta làm giỏi đấy, không bù cho mấy anh chàng cộng sản Nga Xô - Đông Âu...


 


- Vẫn còn dành cho đất nước một lời khen nhỉ!


 


- Nhưng về lâu dài có một điều làm em lo nhất. Gần hai tuần nay thăm thú các nơi trong Thành phố em càng nghĩ như vậy. Gốc gác mọi điều tốt xấu sau này sẽ bắt đầu từ đây...


 


- Chuyện gì mà hệ trọng vậy?


 


- Chưa có sự rành rọt, chắc chắn nào trong vấn đề sở hữu, dù là sở hữu công hay sở hữu tư cũng vậy. Sự bát nháo như vầy đáng sợ lắm!


 


- Thế mà anh cứ tưởng là em sẽ nêu lên một vấn đề chính trị nghiêm trọng... – Hai Phong cảm thấy như vừa thoát hiểm.


 


- Trời ơi anh Hai, vấn đề sở hữu còn nhạy cảm hơn cả chuyện chính trị anh à. Nó là thứ chính trị cao nhất đấy.


 


-Em nói gì mà lạ thế? Chính quyền Nhà nước nắm chắc trong tay!


 


- Hỏi vậy, rõ ràng là anh đang sống trên cung trăng. - Năm Thịnh thất vọng ra mặt, cố tìm cách nói cho anh mình hiểu. - Anh có muốn biết cánh làm ăn người Việt ở bên ấy nghĩ gì không?


 


- Em nói đi.


 


- Họ nói bây giờ thể chế kinh tế của ta nước trong nước đục như thế này trở về kiếm ăn mới dễ. Nếu chưa có gì lâu dài, thì tính chuyện chụp giựt, giựt cho đổ thì càng hay! Vỏ quýt dày móng tay nhọn, lo gì! Cò con, cò mồi, đều có đủ mặt. Em tin chắc là đã có nhiều kẻ làm được những quả lừa ngoạn mục.


 


- Đấy là đồn đại hay sự thật?


 


- Bang em ở có thằng cha Tuyến cò, chuyên nghề môi giới và ăn bẩn. Nó về đây mở cái công ty Transpacific, lải nhải mấy thứ nào là công nghệ sinh học, nào là công nghệ thông tin, đưa về nước vài công thức vi sinh cũ rích cho biogas, vài cái máy điện toán do mấy công ty bên kia thải ra... Từ tay trắng bây giờ nó có hai cơ ngơi đàng hoàng. Văn phòng của nó ở quận Cam em biết, là một phòng đi thuê bé teo ở lầu 8 của một chung cư. Văn phòng của nó ở đây hôm qua em vừa mò đến xem tận nơi, rất đàng hoàng. Nghe đâu nó còn được Thành phố tin dùng nữa.


 


- Nếu được việc thì cứ dùng chứ sao? – Hai Phong ướm hỏi.


 


- Vậy mới thành chuyện. Bữa gặp em ở Los Angeles nó lôi thư của quỹ tín thác Người đi săn ra khoe, có địa chỉ, có đóng dấu hẳn hoi, chào mời cho vay tiền. Nhưng ai mà không biết ở Mỹ chỉ mất vài trăm Mỹ kim phí tổn đăng ký và in ấn là lập được một quỹ như vậy. Rồi thư uỷ nhiệm của một cơ quan nào đó trong nước, có tên gọi là Cục Dự trữ III. Em chẳng hiểu đó là cục dự trữ gì. Lương thực hay tiền tệ, phân bón hay sắt thép? Dự thảo thư cử nó thay mặt phía Việt Nam thương lượng việc đi vay. Số tiền đàm phán là sáu trăm triệu Mỹ kim chứ không phải tiền tiêu vặt.


 


- Lớn dữ vậy! Chính phủ vay chính phủ có vài chục triệu đô còn phải đàm phán lên đàm phán xuống vỡ mật nữa là...


 


- Anh thấy chưa! Nó rủ em chung tiền chạy áp-phe (affair) này. Em nghi lắm, nên không chơi. Nó cũng mắng em là đồ ngu, cơm bưng đến miệng mà không biết ăn! Nó còn nói chờ chủ tịch Quỹ trao thư chào hàng chính thức thì sẽ xin được thư của Thủ tướng Việt Nam uỷ nhiệm cho nó đứng ra thương lượng việc này. Thế là xong, hoa hồng 1,5% coi như nằm trong túi. 1,5% của sáu trăm triệu Mỹ kim, anh có hiểu không?


 


- Chẳng lẽ tiền là vỏ hến? - ông Hai Phong lắc đầu, vì ngạc nhiên hơn là vì hoài nghi.


 


- Em vẫn không bập vào, nó gạ chung vốn mở nhà máy làm kem, lúc đầu bán ở Sài Gòn, đắt khách sẽ mở rộng ra cả nước. Em cũng “say: No!” Nó giải thích, dân mình ở xứ nóng thích ăn kem lắm, kinh doanh sản phẩm này sẽ trúng đậm, một vốn bốn lời!


 


- Làm dịch vụ cho ta vay tiền, sao nó lại phải gạ em chung vốn?


 


- Chung vốn trong trường hợp này là góp cho nó một cục tiền để lo các thủ tục, mướn các luật sư và các người làm lobby, nói nôm na là mua các quan hệ, lo các phí tổn giao dịch khác... Công việc mỹ mãn thì có hoa hồng để chia.


 


- Nó gạ em góp bao nhiêu?


 


- Một trăm ngàn Mỹ kim anh ạ. Nếu mỹ mãn, phần được chia của em là một triệu Mỹ kim. Nó còn nói sẽ coi em là khách hàng đặc biệt, nếu công việc không mỹ mãn nó sẽ hoàn trả vốn trong vòng hai mươi bốn tuần lễ, sẽ thuê luật sư làm chứng bảo đảm cam kết này.


 


 


- Chắc như cua gạch vậy mà em từ chối?


 


- Em đã tính rồi, cứ cho cái ap-phe này là thực đi, khả năng tốt nhất em có thể đạt được là đòi lại được vốn cho Tuyến cò vay một trăm ngàn Mỹ kim sáu tháng ròng không lãi, không kể những phí tổn tiền bạc, thời gian và hao mòn tâm trí đi kiện cáo đòi lại số tiền đã bỏ ra. Còn cái ap-phe này là giả thì chẳng có gì phải nghi ngờ. Nhưng bây giờ em vẫn băn khoăn là không biết phía ta đã làm gì với thằng Tuyến cò.


 


- Thế là em hãy còn tâm địa lo cho phía ta?


 


- Sao lại không?


 


- Ngồi trong nước làm sao biết được thực giả nhỉ?


 


- Trong trường hợp này thực cũng chết chứ đừng nói là giả. Trong làm ăn em học được ở má một điều quan trọng anh ạ. Má vẫn bảo tụi em: Ta không tự lừa mình thì đỡ bị lừa!


 


- Nói như thế, trong nhà này chỉ có anh là ngốc, có phải thế không, Năm Thịnh?


 


- Ai bảo anh đi vào con đường chính trị! Nhưng lập trường kiên định như anh thì cũng chỉ là thứ chính trị nửa vời thôi!


 


- Lại bắt đầu gây sự hả?


 


- Em nói thật đó. Nếu là nhà chính trị thì từ điều em vừa nói anh phải rút ra kết luận: Tự lừa mình thì khôn ngoan đến đâu cũng sẽ bị lừa!


 


- Thà chú mày lại mắng anh như hồi nào còn hơn là giở cái thói vô lễ một cách lịch sự như vầy! – Mặt Hai Phong đỏ rần.


 


- Hồi nãy anh vẫn nợ em một câu trả lời. Thực tình em thấy anh ngày càng không bắt nhịp được với cuộc sống sau chiến tranh. Em thương anh chứ không trách anh đâu. Anh vốn dĩ được nhào nặn như vậy mà. Chỉ vì anh là người quá tốt, làm theo đúng những điều anh được tôi rèn... Hơn nữa, lại vào tuổi anh...


 


- Tầm bậy! Thế mà chú còn bảo tôi là người tốt!


 


- Đúng vậy anh ạ. Đừng nổi nóng với em. Không tham quyền cố vị như anh là quá tốt rồi còn gì nữa. Cán bộ nào cũng thế cả thì đất nước này được nhờ dữ lắm, lên chủ nghĩa xã hội từ lâu rồi!


 


- Bỏ cái lối nói xọc óc người ta đi! Bộ chú coi tôi là đồ bỏ có phải không?


 


- Con người ta chưa đến thất thập đâu được gọi là già! Nhưng tuýp người như anh thì không thay đổi được nữa...


 


- Chẳng lẽ tôi vô tích sự rồi sao?


 


- Anh Hai ạ, anh xứng đáng được nghỉ ngơi. Nợ đời, nợ nước trả xong rồi, lại bệnh tật nữa. Không ai có quyền đòi hỏi anh phải làm thêm việc gì. Anh ráng sức chăm lo sự gắn bó trong đại gia đình họ Huỳnh chúng ta và đừng cản trở con cháu mình. Thế là quý lắm lắm rồi. Càng động não can thiệp vào công việc của con cháu thì chỉ tổ làm khổ chúng nó thôi...


 


- Nhưng bắt tôi sống và nghĩ như chú nói thì tôi không là tôi nữa!


 


- Anh cố tự giúp mình đi... – Năm Thịnh cầm tay Hai Phong lên, năn nỉ.


 


- Anh không thể! - Hai Phong rút tay ra khỏi tay em mình.


 


Năm Thịnh lặng đi hồi lâu, mãi mới nói được:


 


- Em rất sợ phải nặng lời với anh. Trời ơi, anh Hai, anh có biết, lúc dắt díu nhau đi, bọn em cầm chắc cái chết trong tay mà vẫn phải quyết ra đi! Anh có biết vì sao không? Đến ngày hôm nay anh vẫn chưa thấm thía sao? Cái lối suy nghĩ không trắng ắt phải đen của anh bịt mất mắt anh rồi...


 


- Chú thừa biết là tôi không thể nào chấp nhận việc đi di tản như vậy rồi mà, chừng nào tôi còn sống!


 


- Đến hôm nay nhớ lại vẫn còn rùng mình anh ạ... Phước may là bọn em nhiều tiền! Anh có biết bao nhiêu người chết giữa biển, đi không đến nơi không? – Năm Thịnh lặng đi hồi lâu rồi mới nói tiếp - Trời đất ơi hồi đó trong này cái cột đèn mà chạy được nó cũng đi! Em đã phải kêu lên với má như vậy... Anh có biết tình cảnh trong này hồi ấy không anh Hai? Cả nhiều người sống trên đất Bắc cũng bỏ ra đi. Vậy mà cho đến hôm nay anh vẫn giữ khăng khăng cái nhìn đó!


 


Thấy anh mình ngồi im, một lúc sau Năm Thịnh đứng lên:


 


- Em biết em không thể, làm thay đổi cách nhìn của anh. Em xin lỗi anh, em sẽ không bao giờ dám hỗn với anh nữa.


 


Đừng lỗi phải gì! Tôi vẫn là tôi. Tôi không thể nào chấp nhận được suy nghĩ của chú... Chú càng nói, tôi càng thấy tôi và chú như nước với lửa...


 


- Trời đất ơi, anh Hai! Anh có biết không, khi đặt chân được lên đất Mỹ, tụi em lớn bé không ai bảo ai đầu tiên là cùng nhau nhảy tưng tưng kêu lên “Sống rồi! Sống rồi!” Cả ngày hôm ấy không ai thiết gì đến ăn uống, vì mừng quá... Thế mà là người tự do bồng bế dắt nhau đi trên đất nước tự do tìm công ăn việc làm lại cảm thấy nhục nhã ê chề! Anh có hiểu được điều này không? Chỉ vì đang đi trên mảnh đất không phải là tổ quốc mình... Mấy hôm nay chân bước đi trên quê cha đất tổ, nhưng lại không được coi đây là của mình! Là người tự do nhưng tha hương ngay trên đất nước mình... Lại thêm một nỗi nhục nữa! Cả điều này nữa, anh có thể hiểu được không anh Hai?


 


- Nhưng... chú cũng phải thấy lỗi tại mình nữa chứ!


 


- Anh Hai à… - Năm Thịnh ngập ngừng mất một lúc. - …Em hỏi thực, chẳng lẽ con người cộng sản trong anh chẳng có một chút ý niệm gì về máu chảy ruột mềm! – nói đến đây Năm Thịnh gần như mếu.


 


Hai Phong bặm môi lại một lúc, nhưng rồi vẫn cả quyết:


 


- Đành là có chuyện máu mủ ruột thịt! Nhưng đúng là đúng, sai là sai. Không thể khác được. Dứt khoát không thể khác được!


 


- Anh Hai! - Năm Thịnh tuyệt vọng nhìn Hai Phong. - Hôm qua thì anh bảo tại chúng em rủ nhau đi di tản. Hôm nay chắc anh lại định nói tại tụi em từ chối đất nước mình chắc? Có phải trong đầu anh đang nghĩ như vậy không?


 


- Tôi không nói thế. Đất nước không từ chối ai cả! Chính chú đã có lúc thừa nhận là lần này trở về lại có giá hơn lúc ra đi đấy thôi!


 


Hai Phong chưa kịp dứt lời, hai tay Năm Thịnh đã nắm lấy hai tay ông, đổ lửa:


 


- Ông nội ơi, không còn lời thú tội nào tệ hơn điều anh vừa nói ra nữa! Lần này chính tự anh nói ra! – Năm Thịnh buông Hai Phong ra, ngồi vật xuống gốc cây ngay cạnh nơi anh mình đứng, một lúc sau rền rĩ: - ...Phải... Đúng là có giá hơn lúc ra đi! Nghĩa là cái giá mới cao hơn cái giá cũ! Trời ơi là trời! Tụi em bây giờ có cái gì mà đáng giá hơn cái giá cũ hả anh Hai? Anh nói đi! Cái gì? Anh nói thật lòng đi! – mặt Năm Thịnh nhăn nhó, đỏ tía.


 


Hai Phong mím môi ngồi im, vừa quá bất ngờ về phản ứng gay gắt của Năm Thịnh, vừa lúng túng không biết trả lời thế nào.


 


- Cái giá mới hơn cái giá cũ ở chỗ nào?! Vì mấy đồng đô-la tụi em gửi về sao? Chỉ có thế thôi hả anh Hai? Không hơn không kém?!


 


- ...


 


- Trời đất! Như thế này thì làm sao nói đến hòa hợp dân tộc! Như thế này thì hiểu gì về hòa hợp dân tộc! Tại làm sao những người chiến thắng như các anh, những người thất trận như đám ông Thiệu không hiểu nổi những nỗi đau của người dân nước mình! Tại sao lại vô tâm hay mê muội đến thế?!


 


Hai Phong kinh ngạc nhìn em mình chằm chằm nhưng vẫn không nói được gì.


 


Tay vân vê mấy hòn sỏi trước mặt, mãi Năm Thịnh mới nói tiếp:


 


- Em không hiểu đám người thất trận như ông Thiệu nghĩ gì, nhưng em hỏi thẳng anh: Chẳng lẽ trong đầu người chiến thắng các anh chỉ có trắng và đen, vô sản và tư sản, cách mạng và phản động. Ngoài cái đạo lý sơ cứng chết tiệt này ra các anh ra không có cái gì thuộc về con người?


 


- Đừng nói linh tinh thế em! – Hai Phong gần như van xin.


 


- Trời đất ơi, thế nào là linh tinh? – Năm Thịnh vừa kêu vừa giãy lên. - Hay là người cộng sản các anh không đau nỗi đau của dân tộc? Không khát vọng những khát vọng của dân tộc?! Chỉ vì các anh là người chiến thắng! Có phải vậy không?! Có phải vậy không?!


 


- Chú bình tĩnh lại đi...


 


- Em đang rất bình tĩnh mà anh Hai. Thế còn cuộc sống này? Số phận con người trong một đất nước đã bị chiến tranh băm vằm mấy chục năm như thế này? Những người đã chết, những người còn sống! Tất cả chẳng có ý nghĩa gì sao?. Mà thế nào là trắng, là đen? Thế nào là cách mạng, là phản động?. Rồi cả cái thế giới chung quanh lăm le đang nhằm vào đất nước này nữa! Không có cái gì thoát ra khỏi cái thước đo này của anh sao anh Hai? Mà thước đo này, cách nhìn này ai dám đặt ra như thế? Trả lời em đi anh Hai! Ai được phép định ra nó như vậy? Trả lời em đi! – Năm Thịnh lắc mạnh tay Hai Phong, giục giã.


 


- Anh... anh chỉ có thể thông cảm với chú!


 


- Không! Không! Em không cần anh thông cảm gì cả! Nói đi! Nói đi chứ anh Hai!


 


Hai Phong đờ đẫn, với lấy tay em mình, im lặng.


 


- Em hỏi lại anh một lần nữa: Có phải là nhà này nuôi cách mạng không?


 


- Sao chú lại hỏi lẩn thẩn thế?


 


- Để nhắc nhở anh thôi.


 


- Tôi có làm gì sai trái đâu mà chú phải nhắc? – Hai Phong bực bội.


 


- Xưa nay em cứ đinh ninh là trách nhiệm của người chiến thắng nặng nề lắm... Cuộc chiến càng khốc liệt, trách nhiệm càng nặng nề. Nào ngờ...


 


- Chú ngờ cái gì nữa? Ngỡ như thế chưa đủ sao?


 


Năm Thịnh lần chần mãi không nói, rồi bất giác rên lên:


 


- Anh Hai ơi... Thì ra suy cho cùng người cộng sản các anh cũng chẳng thoát được cái quy luật được làm vua thua làm giặc của con người!


 


- Trời ơi Năm Thịnh! Không được nói thế...


 


Năm Thịnh dường như không nghe thấy Hai Phong nói.


 


- Nhưng tôi hiểu... Tôi hiểu chú...


 


- Anh hiểu cái gì?


 


- Tôi hiểu và thông cảm được với chú! Cả đời chú lớn lên trong vùng địch... Dù sao chú cũng khó có thể nhìn khác hơn và hành động khác hơn!


 


- Chết thật rồi! - Năm Thịnh kêu to lên, vừa ngơ ngác, vừa thất vọng. - ...Anh nói thế có nghĩa là chiến tranh vẫn chưa kết thúc ngay trong cái nhà này! Trời đất ơi! Hết đường! Hết đường! – loáng thoáng nghe thấy tiếng má Sáu Nhơn vui đùa với mấy đứa trẻ đâu đây, Năm Thịnh vội dừng lại, hạ giọng: - Thôi, em không muốn lại hỗn với anh một lần nữa! Em có việc em phải đi đây... Không thể nói chuyện với anh được... – Năm Thịnh buông tay Hai Phong ra, đứng dậy sửa lại quần áo.


 


- Đi đâu? – Hai Phong như choàng tỉnh ra khỏi cơn mê.


 


- Ủy ban Mặt trận Thành phố mời em lên họp mặt... Như anh đã nói lúc nãy ấy mà: Bỏ nước đi di tản bây giờ hóa ra lại có giá!


 


Hai Phong chới với.


 


Đúng ngày bà Sáu Nhơn thượng thượng thọ 85 tuổi, mọi người ở nhà không thiếu một ai. Không biết có bảo nhau trước hay không, ai cũng ăn mặc chỉnh tề hơn lúc bình thường. Bà Sáu mặc bộ quần áo dài màu ngà, hàng tơ tằm, tuy giản dị nhưng trang trọng. Tóc má trắng xoá càng hợp với màu quần áo này. Từ sáng sớm tiếng cười nói trong nhà ngoài sân như không dứt. Mấy cái máy ảnh và video kỹ thuật số của các cháu nội má Sáu quay chụp lia lịa, nhưng là gặp đâu quay chụp đấy, hoàn toàn tự nhiên, không bài trí... Bảo Vân có một tín nhiệm kỳ lạ với má Sáu, dắt được nội của mình đi hết chỗ này chỗ khác trong đám con cháu, mỗi nơi dừng lại một tí cho các nghệ sĩ nghiệp dư làm việc theo ngẫu hứng...


 


- Con đảm bảo với nội là sẽ có một album và một băng video độc đáo về sinh nhật của nội, không giống bất kỳ ở nhà nào! – Bảo Vân hứng chí nói với nội của mình.


 


- Các con thấy chưa, ở nhà với nhau thế này có sướng không! Quần tụ với nhau cả một ngày cho chán thì thôi. Ngày mai lại tha hồ ai đi việc nấy, đi đâu thì đi... Vợ chồng Hải đi đâu rồi? Vợ chồng Võ Sang hứa đến mà giờ này chưa thấy. – Bà Sáu nói giữa nhà.


 


 


- Cô chú Hải từ sáng sớm phải đi Cần Giờ để dự lễ kỷ niệm ngày Nam Bộ kháng chiến ạ. Chú Sang và cô Trang hôm nay cũng đang ở đấy. Con chắc chậm lắm đến trưa các cô các chú sẽ về đông đủ. - ông Hai Phong thưa với mẹ.


 


Khi cả nhà ngồi cùng với nhau trong bữa ăn sáng muộn hơn mọi ngày, Vũ đứng dậy, trịnh trọng:


 


- Thưa nội, con xin phép thay mặt thế hệ thứ ba của nhà họ Huỳnh ta kính mời nội đi gắn tên cho xí nghiệp cơ khí của chúng con. Con kính mời bố mẹ, các chú thím cùng đi với nội.


 


- Xí nghiệp đã khai trương lâu rồi còn gì? – Bà Sáu hỏi lại.


 


- Thưa nội, xí nghiệp hết thời gian chạy thử ạ, hôm nay đi vào sản xuất lô máy xay xát và động cơ đầu tiên ạ.


 


- Thưa má, con được các anh các chị và các cháu giao nhiệm vụ xin phép má cho tất cả chúng con rước má đến xí nghiệp của thế hệ thứ ba nhà họ Huỳnh ta ạ! - ông Năm Thịnh đứng kề bên Vũ, hai bàn tay chắp lại trong khi nói.


 


- À ra vậy, một âm mưu được bày đặt sẵn... – bà Sáu cười.


 


Bà chưa dứt lời, tiếng vỗ tay đã ran lên khắp nhà cùng với tiếng cười hoan hỉû...


 


Một nửa tiếng sau, đúng 9 giờ sáng, các xe ô-tô đưa cả nhà họ Huỳnh đến cổng xí nghiệp. Giờ nào việc nấy đúng từng phút.


 


Người thay mặt xí nghiệp đứng ra tặng hoa bà Sáu lại là ông bà Tư Cương:


 


- Kính chúc bà sức khoẻ dồi dào... - ông Tư Cương không nói được hết câu, vì quá cảm động, hai tay run lên. Bà Tư Cương phải nắm lấy cánh tay chồng.


 


- Ôi, thật không ngờ! – má Sáu cũng cảm động không kém. Má quay ra nói với Vũ và Bảo Vân đang đỡ hoa cho má: - Các con giữ bí mật với nội đến phút cuối cùng hả?!


 


Khi công nhân và mọi người nhà họ Huỳnh tề tựu đông đủ, má Sáu được mời ấn nút điện trên bục hoa. Những quả bóng đủ các mầu sắc bay cao, kéo theo tấm vải điều lên không trung, để lộ rõ tấm biển đồng:


 


Công ty TNHH Ngọc Vân


 


Xí nghiệp cơ khí 23 Tháng Chín


 


Bà Sáu được mời lên phát biểu.


 


Bà phải hai tay ôm ngực trong giây lát. Cả cuộc đời bà từ những ngày thơ ấu còn lưu giữ được trong trí nhớ rộn lên trong tâm khảm. Các buổi lễ sinh nhật trên những chặng đường đời khác nhau, từ khi cùng với người yêu đọc chung truyện Tố Tâm. Đến cái ngày một nách năm con đứng trước mộ chồng. Đêm hôm bão tố ầm ầm giục Hai Phong vào bưng biền... Cái tin sét đánh về Út Thạnh và bé Thơ bị giết. Những đêm khóc thầm vì gia cảnh con cháu ly tán...


 


Sau khi trấn tĩnh lại, bà Sáu tự sửa lấy micrô, thong thả nói:


 


- Xin cho phép tôi, với tư cách là người cao tuổi nhất ở đây hôm nay, chúc mọi thành viên trong nhà máy chúng ta mạnh khoẻ, hạnh phúc. Mong mỗi người trong nhà máy giữ chữ tín với nhau làm đầu, để nhà máy chúng ta giành được lòng tin của khách hàng, và để chúng ta được ấm no! Xin đa tạ nhiệt tình đón tiếp giành cho tôi!


 


Chờ cho tiếng vỗ tay dứt hẳn, bà Sáu chắp tay cúi chào mọi người rồi bảo các cháu đưa mình về nhà. Sự khoan thai, đĩnh đạc của bà thu hút tâm trí mọi người, tạo nên sự im lặng đầy kính cẩn. Lễ gắn tên xí nghiệp kết thúc. Từ đầu đến cuối tất cả vẻn vẹn trong mấy phút, không các thủ tục lễ nghi giới thiệu lê thê, không diễn văn, không đáp từ, không nhà báo, không phóng viên nhiếp ảnh...


 


Buổi tối hôm ấy, sau bữa cơm, trong lúc cả nhà ngồi quây quần ngoài vườn, ông Lê Hải xem đồng hồ rồi đứng dậy xin có lời:


 


- Thưa má, tối nay chúng con sẽ có món quà lớn để chúc mừng má. Chúng con đoán chắc má sẽ không từ chối. Chúng con tin rằng má sẽ bị bất ngờ...


 


- Các con các cháu nghe này, - bà Sáu gọi mọi người - Chú Hải đã thưa trước với nội, thế mà vẫn còn tin là nội sẽ bị bất ngờ. Nội đoán, nếu vậy món quà này chắc sẽ phải to bằng dinh Thống Nhất!


 


Cả nhà cười vang.


 


Mọi người còn đang bàn tán xem bà Sáu sẽ thắng hay sẽ thua trong đố vui này thì có tiếng bấm chuông, một xe bus đã đỗ xịch trước cửa nhà. Một đoàn khách bước xuống xe. Các khách trân trọng mời ông bà Học dẫn đầu đoàn bước vào nhà.


 


Má Sáu không tin vào mắt mình:


 


- Trời ơi, anh chị Năm? – bà Sáu giơ cao hai tay lên trời, rồi mộât tay vịn vào vai ông Học, một tay vịn vào vai bà Học để kiềm chế nỗi xúc động của mình.


 


- Thưa vâng. Vợ chồng Năm Học tôi xin kính chào chị Hai Liên. Kính chúc chị sống lâu, mạnh khoẻ, làm chỗ dựa cho con cháu mình...


 


Bà Sáu Nhơn nhận từ tay bà Học một bó hoa tuyệt đẹp. Đấy là bó hoa thứ hai bà được trao ngày hôm nay.


 


Bà Sáu và ông bà Học đứng trò chuyện với nhau biết bao điều.


 


Cánh ông Học còn thêm vợ chồng Nghĩa, vợ chồng Lễ, ông bà Tư Cương. Trong đoàn khách vừa đi xe bus tới còn có gia đình Võ Sang, vợ chồng ông Ba Khang, vợ chồng Bảy Dự và cả gia đình Tôn Thất Loan. Tất cả do ông Lê Hải sắp xếp. Ngay từ khi gặp nhau trên xe bus, Võ Sang, Lễ và Tôn Thất Loan trò chuyện với nhau về kỷ niệm cũ tại trại cải tạo Bảo Lộc.


 


- Sự đời quả bất ngờ phải không anh Sang? Cuối cùng thì người làm công việc cải tạo và người bị cải tạo cùng là khách ngồi chung nhau trên một chuyến xe bus đến chúc thọ bà Sáu Nhơn. Có phải vậy không, anh Võ Sang?. – giọng nói Tôn Thất Loan đầy hân hoan.


 


- Sự chuyển hoá khó hình dung nổi của thời gian các anh ạ. – Lễ nói chen vào.


 


- Thật là con tạo xoay vần. Các anh ạ, dù ai trong chúng ta giàu trí tưởng tượng đến mấy cũng khó nghĩ tới cuộc gặp mặt như hôm nay... – Võ Sang chia sẻ ý kiến của Tôn Thất Loan và Lễ.


 


Thú thực với các anh, hôm ấy khi bước chân qua khỏi cổng trại, câu nói đầu tiên là câu tôi tự nói với mình: Adieu Vietnam! Adieu!(*) [(*) Vĩnh biệt Việt Nam! Xin vĩnh biệt!] - Tôn Thất Loan kể lại.


 


Chờ niềm xúc động lắng dần, ông Lê Hải mới đứng ra giới thiệu gia đình Nghĩa, gia đình Lễ và gia đình Tôn Thất Loan với bà Sáu và mọi người.


 


Chủ và khách ngồi trên các ghế xếp thành một vòng tròn trên sân vườn. Sau những lời chúc tụng bà Sáu, câu chuyện trên sân lúc đầu xoay quanh niềm hân hoan và sự hài lòng về những đổi thay của đất nước trong những năm gần đây, không ít lời khen ngợi dành cho bốn anh em Vũ.


 


Giữa chừng, ông Học đứng lên:


 


- Tôi xin nói vài lời với các cháu của nội Sáu Nhơn. Các cháu được thừa hưởng rất nhiều sự can đảm và tài kinh doanh của nội các cháu. Còn điều này các cháu có thể chưa biết: Ngày xưa, nội các cháu được những người cùng hội cùng thuyền tặng cho biệt danh chị Hai Nhà Bè, vì uy tín của nội cháu, vì sự kính trọng của những người làm ăn buôn bán với nội cháu hồi bấy giờ, từ lúc chưa có các cháu trên đời này...


 


- Anh Năm... Thôi đã thế tôi phải kêu là chú Năm. Sao chú lại lôi cả tên huý của tôi ra mà gọi thế này! – bà Sáu cười, tay khua khua lên trời.


 


- Chị Hai, xin chị cứ gọi tôi là chú Năm như ngày xưa! Để cho tôi được ôn lại những ngày tháng long đong... Xin lạy chị một lạy chúc mừng chị thượng thọ. - ông Học quỳ thụp vái một vái dài, úp mặt xuống đất hồi lâu.


 


Mọi người ngây ra, trời đất như tụt lắng xuống. Mãi ông Học mới đứng lên nói tiếp:


 


- ...Năm xin đến gặp chị là năm tôi bị lừa mất sạch... Vỡ nợ, tôi đã phải trốn ra Hội An, đã có lúc phải đi kéo xe bò mấy tuần vì không còn một xu dính túi... Con người ta lên voi xuống chó đến thế là cùng! Mãi cho đến khi chị cho người ra kiếm tôi trở lại Gia Định...


 


- Đòn đau nhớ đời, có phải không?


 


- Nếu không nhờ được chị đền giúp cho mấy bát họ(*) thì có lẽ Năm Học này đi tù mọt gông rồi. Hôm đến chị cầu cứu, lửa như thiêu đốt ruột gan. Thà chịu đi đẩy xe bò chứ không chịu về làm thuê cho chủ nợ. Còn đang phải lo chạy nợ thấy bà, thế mà đến nhà ta anh Sáu Nhơn cứ ấn xuống ghế bắt ngồi nghe cái đĩa cải lương Phùng Há và Năm Phỉ ảnh vừa tậu được. Bây giờ tôi vẫn còn nhớ cái cảnh ổng vừa nghe vừa phơi bụng đứng quạt cho cái máy hát, vì chỉ sợ cái nóng làm cho đĩa hát méo tiếng!


 


- Hồi đó cứ Phùng Há hay Năm Phỉ diễn ở đâu là ổng bỏ mọi việc, đi xem bằng được.


 


- Ổng còn khoe đi khoe lại đấy là cái đĩa hát đầu tiên từ Paris gởi về... Mấy năm sau tôi mới biết, chị đã mất cửa hàng vải vì mấy bát họ thế nợ cho tôi. Cho đến ngày hôm nay chị vẫn chưa nói ra chuyện này, tôi thầm mang ơn chị cứu sống suốt đời. – giọng ông Học đầy xúc động.


 


Cả sân bây giờ mới nhao nhao lên, đòi bà Sáu Nhơn và ông Học kể chuyện ngày xưa. Bà Sáu Nhơn chỉ khua tay:


 


- Chú Năm, ai bảo chú khui ra, thì bây giờ chú phải kể đi. Có cô Năm đây, chú phải kể cả chuyện cái vòng kiềng đi mượn của tôi làm lễ cưới đến bây giờ vẫn chưa trả lại. – bà Sáu nói vui, rồi bỗng nhiên giọng bà tụt hẳn xuống. - Ôi nhà ta được đất mến khách, các cháu ạ. Những chuyện ngày xửa ngày xưa mà ông Năm hãy còn nhớ... Tiếc quá, hôm nay nếu có ông Tám Việt.., cậu Hai Hân nữa, thì vui biết chừng nào!


 


Tạm biệt má Sáu Nhơn, cánh ông Học và cả gia đình Tôn Thất Loan kéo nhau đi ăn tối ở nhà hàng REX.


 


Đang ngồi ăn, Lễ bỗng nhiên nhăn nhó như bị ai giội nước lạnh vào đầu, miệng thở dốc. Thảo ngồi bên phải phải buông bát đũa xuống ôm lấy chồng. Lý Lam như từ trên trời rơi xuống đứng trước mặt:


 


- Ôi quả đất tròn. Xin kính chào các quý vị!


 


- Chào!


 


- Chào!


 


- !!!


 


Thấy mọi người vẫn ngồi yên, Lý Lam nói luôn:


 


-Các vị về dự 20 năm ngày 30 tháng Tư sao về nước muộn thế! Chắc còn phải đợi tổng thống Clinton tuyên bố bình thường hoá quan hệ, các vị mới dám bước chân về, có phải vậy không?


 


Mọi người chưa ai bắt lời.


 


- Tôi ở Sài Gòn được cả tháng nay rồi. Visa được gia hạn thêm tám tuần nữa. – Lý Lam nói liền một mạch, cố ra vẻ tự nhiên.


 


- Ông Lý về kiểm tra trận địa có phải không? Ông có đi được nhiều nơi không? – Tôn Thất Loan đá lại câu nói móc của Lý.


 


- Thoải mái, các vị ạ. – Lý Lam bị chạm nọc nhưng tỉnh bơ. - ...Đi đến đâu cũng được. Đi xa tôi gọi taxi, trong thành phố tôi dùng xích-lô để tìm hiểu phố xá, thuận tiện vô cùng.


 


- ???


 


Những người ngồi bàn ăn không ai muốn nhắc đến trước mặt Lý Lam sự việc một sĩ quan nguỵ lái máy bay thể thao thuê của Thái Lan đột nhập bầu trời Thành phố để rải truyền đơn trước ngày 30 tháng Tư vừa qua... Câu chuyện trên bàn ăn tẻ nhạt gần như độc thoại.


 


Không tìm đâu ra những câu hỏi thăm xã giao nữa để nói tiếp, Tôn Thất Loan ngồi chờ một lúc rồi nói với Lý Lam:


 


- Ông Lý còn nhớ ông trung tá Phạm Trung Nghĩa chứ, bây giờ là đại tá, nhưng đã về hưu rồi. Cái nhà ông Nghĩa đến nói chuyện với chúng ta ở trại Bảo Lộc ấy mà? Ông Nghĩa là anh ông Lễ ngồi đây này! Nhớ chứ? – Tôn Thất Loan chỉ vào người cấm khẩu ngồi đối diện là Lễ.


 


- Nhớ! Ông Nghĩa ấy làm sao quên được. – Lý Lam nói ngay.


 


- Vợ chồng cụ Phạm Trung Học và vợ chồng ông bà Phạm Trung Nghĩa cũng có mặt tại đây đấy, ngồi ăn ở phòng trong. Chúng tôi đến muộn nên không đặt được một phòng riêng. Ông Lý vào chào một câu chứ?


 


- Dạ. Cảm ơn ông Loan. Xin chào tất cả các vị. – Lý Lam đứng dậy bắt tay mọi người.


 


Mọi người chăm chú nhìn Lý Lam lần theo lối đi giữa các bàn ăn và ngạc nhiên: Lý Lam không ngoặt vào phòng trong mà lại hướng ra phía đại sảnh rồi đi thẳng...


 


  Hết Tập II


(còn tiếp)


Nguồn: Dòng đời. Tiểu thuyết của Nguyễn Trung. NXB. Văn nghệ TP. Hồ Chí Minh, 2006.


 


 


Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Sông Côn mùa lũ - Nguyễn Mộng Giác 23.08.2019
Lâu đài - Franz Kafka 21.08.2019
Trăm năm cô đơn - G. G. Marquez 20.08.2019
Cuốn theo chiều gió - Margaret Munnerlyn Mitchell 20.08.2019
Gia đình Buddenbrook - Thomas Mann 19.08.2019
Đêm thánh nhân - Nguyễn Đình Chính 19.08.2019
Ông cố vấn - Hữu Mai 19.08.2019
Đẻ sách - Đỗ Quyên 19.08.2019
Thế giới những ngày qua - Stefan Zweig 16.08.2019
Seo Mỉ - Đỗ Quang Tiến 13.08.2019
xem thêm »