tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 26701071
Tiểu thuyết
23.01.2009
Liep Nicôlaievich Tônxtoi
Chiến tranh và Hòa bình

XVII


Từ ngày bỏ nhà ra đi mất tích, nghĩa là đã hai hôm nay, Pie trú ở gian nhà trống trải của Badơđâyép, vị ân nhân quá cố. Nguyên đầu đuôi như thế này.


Sáng hôm ấy, sau khi trở về Mátxcơva và gặp bá tước Rastốpsin, Pie ngủ dậy và ngơ ngác hồi lâu không hiểu mình đang ở đâu và người ta muốn gì mình. Đến khi người nhà vào báo cho chàng biết tên những nhân vật đang đợi chàng ở ngoài phòng khách, trong đó có một người Pháp mang đến một bức thư của bá tước phu nhân, Êlena Vaxiliépna, chàng bỗng thấy có cảm giác bàng hoàng và tuyệt vọng đã nhiều lần khống chế tâm hồn chàng. Chàng bỗng hình dung giờ chẳng còn gì nữa, mọi vật đều hỗn loạn, sụp đổ, không còn có cái gì là phải, cái gì là trái, trước mắt chàng sẽ không còn có triển vọng gì nữa, và không thể có một lối nào thoát ra khỏi tình trạng hiện nay. Chàng mỉm cười gượng gạo, lắp bắp mấy tiếng trong miệng, rồi ngồi phịch xuống đi - văng, người như rã rời ra, rồi lại đứng dậy đến ghé mắt vào khe cửa nhìn ra phòng tiếp khách, rồi lại khoát tay một cái trở về chỗ cũ và vớ lấy một quyển sách. Người quản gia vào bảo Pie một lần nữa rằng cái người Pháp đem thư của bá tước phu nhân lại khẩn khoản xin gặp chàng, dù chỉ một phút cũng được, và có người nhà bà quả phụ ở L.A Badơđâyép đến mời chàng lại nhận sách, vì bản thân bà Badơđâyép thì đã về quê rồi.


- À phải, tôi ra ngay, khoan đã... Hay là thôi... à không, anh ra nói với họ là tôi sẽ ra ngay - Pie nói với viên quản gia.


Nhưng viên quản gia vừa ra khỏi phòng làm việc thì Pie liền với lấy cái mũ đặt trên bàn và đi cửa sau ra khỏi phòng làm việc. Trong hành lang không có ai cả. Pie đi hết dãy hành lang đến cầu thang, nhăn mặt, đưa tay lên xoa trán rồi đi xuống thang gác cho đến chỗ trạm bằng thứ nhất. Người gác cổng đang đứng ở trước cửa chính. Từ chỗ đầu cầu thang Pie đang đứng, có một cái thang khác đưa ra ngoài cửa sau, Pie đi theo cầu thang ấy và ra sân. Không có ai trông thấy chàng cả. Nhưng ở ngoài phố, khi chàng vừa ra khỏi cổng, thì mấy người xà ích đứng bên xe và người gác cổng nhận ra chủ nhân và cất mũ chào chàng. Cảm thấy mắt họ đang đổ dồn vào mình, Pie liền hành động như con đà điểu rúc đầu vào bụi để cho người ta đừng trông thấy mình: chàng cúi đầu và rảo bước đi thật nhanh ra ngoài phố.


Trong tất cả các công việc mà Pie phải làm sáng hôm ấy, chỉ có việc đến lựa chọn sách vở và giấy tờ của Iôxíp Alếchxâyêvích là quan trọng hơn cả.


Gặp một chiếc xe thuê, chàng gọi ngay và bảo đánh đến đầm Patriacsi, nơi bà quả phụ Badơđâyép ở.


Ngồi trên xe, chàng cứ đưa mắt nhìn những đoàn xe đang kéo ra ngoài thành Mátxcơva và chốc chốc lại ngồi lại cho ngay ngắn để cho cái thân hình to béo của mình khỏi tụt ra ngoài chiếc xe cũ kỹ chạy lắc lư. Chàng có một cảm giác vui mừng như cảm giác một đứa trẻ vừa trốn được ra khỏi trường học. Pie bắt chuyện với người xà ích.


Người xà ích kể cho chàng nghe là hôm nay ở điện Cremlanh sẽ phát vũ khí và đến mai người ta sẽ lùa hết dân ra cửa ô Tri Gôrư, và ở đấy sẽ có một trận đánh lớn.


Đến đầm Patriacsi, Pie đi tìm căn nhà của Badơđâyép, nơi mà đã lâu nay chàng không lui tới. Chàng đến gần cổng vườn. Ghêraxim, cái ông già vàng võ, thấp bé mà năm năm về trước Pie đã từng gặp đi với Iôxíp Alếchxâyêvích ở Toócgiốc, nghe chàng đấm cổng liền chạy ra.


- Có ai ở nhà không? - Pie nói.


- Thưa đại nhân, vì tình hình hiện nay, bà Xôphia Đanilốpna đã đưa các cháu về làng Toócgiốc rồi ạ.


- Tôi cũng cứ vào, tôi phải đến lựa sách - Pie nói.


- Xin ngài cứ vào ạ, xin mời ngài - người lão bộc nói. - Người em trai của ông Iôxíp Alếchxâyêvích hiện ở lại đây và như ngài cũng rõ, ông ấy... dở hơi.


Pie biết rằng Maca Alếchxâyêvích, em trai của Iôxíp Alếchxâyêvích là một người dở hơi điên dại, suốt ngày uống rượu.


- Phải, phải, tôi biết. Ta vào đi, ta vào đi... - Pie nói đoạn bước vào nhà. Một ông già to lớn, đầu hói, mũ đỏ, đi chân không trong đôi giày bọc[1] đang đứng ở cửa ra vào. Trông thấy Pie, ông ta có vẻ phật ý, càu nhàu mấy tiếng gì không rõ và đi vào hành lang. Ghêraxim nói:


- Trước kia ông ấy thông minh lỗi lạc, nhưng bây giờ, ngài cũng thấy đấy, bây giờ ông ấy dở hơi. Vào phòng làm việc chứ ạ? -Pie gật đầu. - Phòng này đã được niêm phong, bây giờ vẫn y nguyên. Nhưng bà Xôphia Đanilốpna đã dặn hễ có người nhà ngài đến thì giao sách lại.


Pie bước vào. Đây chính là căn phòng làm việc âm u mà hồi vị ân nhân còn sống, cứ mỗi lần vào, chàng lại bồi hồi xúc động. Căn phòng ấy bây giờ đã phủ bụi và không có ai động đến từ ngày Iôxíp Alếchxâyêvích qua đời, nên lại càng có vẻ u ám thêm.


Ghêraxim mở một cánh cửa sổ và rón rén bước ra khỏi phòng. Pie đi quanh căn phòng làm việc, lại gần chiếc tủ đựng các thủ cảo và lấy ra một tập giấy. Đây là một trong những thành tích quý giá nhất của hội: tập hiến chương Tô Cách Lan chính bản có những lời ghi chú và thuyết minh của vị ân nhân. Chàng ngồi xuống trước cái bàn giấy phủ bụi và đặt tập thư cảo trước mặt, giở ra gấp lại một lát rồi ẩy ra xa, chống khuỷu tay ôm đầu suy nghĩ.


Đã mấy lần Ghêraxim thận trọng ghé nhìn vào phòng mà vẫn thấy Pie ngồi ở tư thế đó. Hơn hai giờ trôi qua, Ghêraxim đánh bạo làm ồn ở ngoài cửa để Pie chú ý. Nhưng Pie không nghe thấy gì cả.


- Thưa ngài cho chiếc xe thuê đi chứ ạ?


- À phải, - Pie sực tỉnh và vội vàng đứng dậy. - Này bác Ghêraxim - chàng nói, rồi nắm lấy khuy áo ngoài của người lão bộc, chàng đưa đôi mắt ướt sáng long lanh và hứng khởi từ trên cao nhìn xuống Ghêraxim. - Này bác, bác cũng biết ngày mai có một trận đánh nhau chứ?


- Nghe họ bảo thế - Ghêraxim đáp.


- Tôi yêu cầu bác đừng nói cho ai biết tôi là ai. Và bác hãy làm theo những điều tôi bảo...


- Xin vâng lệnh, - Ghêraxim nói.- Bẩm ngài có muốn tôi dọn thức ăn không ạ?


- Không, tôi cần cái khác kia. Tôi cần một bộ áo nông dân và một khẩu súng ngắn, - Pie nói đoạn bỗng đỏ mặt.


Ghêraxim ngẫm nghĩ một lát rồi nói:


- Xin vâng lệnh ạ.


Suốt ngày hôm ấy, Pie ngồi lại một mình trong gian phòng làm việc của vị ân nhân, bứt rứt đi từ góc này sang góc nọ (Ghêraxim nghe rõ bước chân của chàng và đoán biết như vậy), mồm lắp bắp nói một mình, đêm đó chàng ngủ lại trong chiếc giường dọn cho chàng ngay trong phòng làm việc.


Với thói quen của một người đầy tớ đã từng trông thấy nhiều điều kỳ lạ trong đời mình, Ghêraxim không ngạc nhiên khi thấy Pie đến như vậy, lão lại còn có vẻ hài lòng là đã có một người để mà hầu hạ. Ngay tối hôm ấy, không hề tự hỏi xem tại sao Pie lại cần những thứ đó làm gì, lão đi kiếm cho chàng một cái áo Caphơtan, một cái mũ chụp và hứa là đến mai sẽ kiếm khẩu súng ngắn.


Tối hôm ấy Maca Alếchxâyêvích hai lần đi giày bọc lẹp bẹp đến gần của sổ rồi đứng lại nhìn Pie có vẻ khúm núm. Nhưng Pie vừa quay mặt lại thì hắn ta lộ vẻ xấu hổ và tức giận, khép vạt áo dài ngủ và vội vàng lảng đi. Trong khi Pie mình mặc chiếc áo Caphơtan của anh xà- ích mà Ghêraxim đã kiếm được và đã dùng hơi nước giặt cho chàng, cùng người lão bộc đến tháp Xukharép để mua súng ngắn, chàng đã gặp gia đình Rôstốp.


XVIII


Đêm mồng tám tháng chín, Cutudốp ra lệnh cho quân đội Nga rút qua Mátxcơva, kéo ra con đường Riadan.


Những đoàn quân đầu tiên khởi hành từ lúc đang đêm. Trong đêm tối, các đạo quân bước chậm rãi và tuần tự chuyển đi; nhưng vào lúc tờ mờ sáng, khi tiến đến gần cầu Đôrôgômilốp, họ trông thấy ở phía trước mặt, bên kia sông, có những đoàn quân đông nghìn nghịt đang vội vã chen chúc nhau bên cầu, kéo lên ùn ùn chật cả đường phố và ngõ hẻm, ở phía sau lại có những đám quân dày đặc đang thúc họ. Một cảm giác sốt ruột, hối hả, một nỗi hoang mang vô cớ bỗng tràn vào đám quân phía trước, về phía cầu, chạy lên cầu, đổ xuống những chiếc cầu, đổ xuống những chiếc thuyền và những chỗ nông có thể lội qua được. Cutudốp ra lệnh dẫn ông đi vòng qua những phố chu vi, sang bờ bên kia Mátxcơva.


Vào khoảng mười giờ sáng ngày mồng hai tháng chín, trong khu ngoại ô Đôrôgômilốp rộng thênh thang, người ta chỉ thấy còn lại những đơn vị của đạo hậu quân. Đại quân đã kéo hết sang bên kia sông và ra khỏi thành Mátxcơva.


Cũng vào lúc ấy, hồi mười giờ sáng ngày mồng hai tháng chín, Napôlêông đang đứng ở giữa các đạo quân trên đồi Pôclônny đưa mắt nhìn cái quanh cảnh đang mở rộng ra trước mặt mình. Kể từ ngày hai mươi sáu tháng tám cho đến mồng hai tháng chín, từ khi diễn ra trận Bôrôđinô đến khi quân địch tiến vào Mátxcơva, suốt trong tuần lễ rộn ràng và đáng ghi nhớ ấy, ngày nào cũng có cái thời tiết mùa thu khác thường bao giờ cũng làm cho lòng người phải bỡ ngỡ, khi mặt trời như thấp xuống, tỏa một ánh nắng ấm hơn mùa xuân, và trong làn không khí loãng và trong, mọi vật đều ánh lên sáng ngời trông chói cả mắt; khi mà lồng ngực thấy khỏe khoắn và mát mẻ vì thở làn không khí thơm ngát của mùa thu; khi mà ngay cả ban đêm trời vẫn ấm áp, và trong những đêm tối tăm ấm áp ấy những ngôi sao liên tiếp đổi ngôi tỏa thành những vệt bụi vàng khiến lòng người sợ hãi và vui mừng.


Ngày mồng hai tháng chín, hồi mười giờ sáng, khí trời cũng như vậy. Ánh sáng ban mai thật là thần diệu. Từ ngọn đồi Pôclônny trông xuống, Mátxcơva trải rộng ra bát ngát với con sông, với những khu vườn, những ngôi nhà thờ của nó, tưởng chừng như đang sống cuộc sống mọi ngày, với những ngọn tháp mái vòm rung rinh trong ánh nắng, lấp lánh như những vì sao.


Đứng trước cái thành phố kỳ lạ với những đường nét chưa hề thấy của một kiểu kiến trúc khác thường, Napôlêông có cái cảm giác hiếu kỳ phảng phất lòng lo âu và ganh tị mà người ta thường trông thấy những hình thức sinh hoạt xa lạ không hề biết đến mình. Rõ ràng là thành phố này đang sống với tất cả sức sống mãnh liệt của nó. Có những dấu hiệu khó nói rõ, nhưng cho phép người ta dù ở cách xa vẫn có thể phân biệt không lầm lẫn một thân thể đang sống với một thây ma. Từ ngọn đồi Pôclônny, Napôlêông trông thấy cuộc sống đang rộn ràng trong thành phố và cảm thấy cái thân thể lớn lao và đẹp đẽ ấy như đang thở phập phồng.


Ai đã là người Nga, khi nhìn vào Mátxcơva cũng phải cảm thấy rằng đây là người mẹ của mình; một người ngoại quốc thì khi nhìn tuy không hiểu cái ý nghĩa mẹ hiền của nó, cũng phải cảm thấy cái bản sắc phụ nữ của thành phố này. Napôlêông cũng cảm thấy điều đó.


- Cái thành phố Á đông với vô số nhà thờ này, Mátxcơva thành phố thần thánh! Nó kia rồi, cái thành phố lừng lẫy ấy! Thật đã đến lúc[2] - Napôlêông nói, đoạn ngồi xuống ngựa và sai trải ra trước mặt một bản địa đồ của cái thành phố Môtscu[3] này, rồi cho gọi phiên dịch viên Lơloocmơ Điđơvin lại. "Một thành phố bị địch chiếm đóng cũng giống như một người con gái đã mất danh tiết"[4] - ông nghĩ thầm (trước đây ở Smôlen ông cũng đã từng nói với Tútskốp như vậy). Và dưới nhãn quan ấy ông ngắm nhìn nàng mỹ nữ phương Đông đang nằm trước mặt ông ta, nàng mỹ nữ mà xưa nay ông chưa từng được nom thấy. Bản thân ông ta cũng phải lấy lam quái lạ rằng niềm ước vọng mà ông ta hằng ấp ủ từ lâu và vẫn có cảm tưởng như không thể nào thực hiện được, bây giờ đã thành sự thực. Trong ánh sáng trong trẻo của buổi ban mai, ông đưa mắt hết nhìn vào thành phố lại nhìn tấm địa đồ, kiểm tra lại từng chi tiết trong thành phố. Và lòng tin tưởng chắc chắn là mình sắp chiếm hữu được thành phố này khiến ông bồi hồi và kinh hãi.


"Nhưng có thể nào lại khác đi được? - Ông thầm nghĩ. - Nó đây rồi, cái kinh đô ấy đang nằm dưới chân ta, chờ đợi người ta định đoạt số phận của nó. Bây giờ vua Alếchxanđrơ ở đâu? Ông ta nghĩ gì? Thật là một thành phố kỳ dị, đẹp đẽ và hùng vĩ! Và giây phút này cũng đẹp đẽ và hùng dũng làm sao! - Nghĩ đến quân sĩ, Napôlêông tự hỏi: - Họ sẽ nhìn ta như thế nào đây? Nó đây rồi, món quà thưởng cho tất cả những kẻ thiếu lòng tin ấy - Napôlêông thầm nghĩ trong khi nhìn bọn cận thần và những đoàn quân đang tiến lại gần và dàn thành hàng ngũ. - Chỉ cần ta nói một lời, chỉ cần ta vẫy tay một cái, thì cả kinh đô cổ kính của các Sa hoàng[5] sẽ thành tro bụi. Nhưng lòng khoan dung của ta bao giờ cũng sẵn sàng soi xuống những kẻ chiến bại...[6] Ta phải có đại lượng và hành động như một vĩ nhân chân chính... Nhưng không, không phải ta đã ở Mátxcơva thật đâu - ý nghĩ đó vụt thoáng qua trí óc Napôlêông. Thế nhưng chính nó đang nằm dưới chân ta, với những mái tháp vòm khum và những chiếc thập tự thiếp vàng đang lung linh trong ánh nắng. Nhưng ta sẽ để cho nó được nguyên vẹn. Trên những di tích cổ kính của man rợ và chuyên chế, ta sẽ viết lên hai chữ công lý và khoan hồng cao cả... Chính cái đó sẽ làm cho Alếchxanđrơ thấm thía và xót xa hơn cả, ta biết rõ con người ấy lắm. (Napôlêông có cảm tưởng là ý nghĩa chủ yếu của những việc đang xảy ra bao gồm trong cuộc tranh chấp cá nhân giữa mình với Alếchxanđrơ). Từ trên điện Cremlanh cao chót vót - phải, đó chính là điện Cremlanh - ta sẽ ban cho họ những đạo luật của công lý, ta sẽ làm cho con cháu những người boia[7] phải nhắc nhở một cách trìu mến tên tuổi của những người đã chinh phục họ. Ta sẽ nói với phái đoàn của họ rằng trước kia cũng như bây giờ ta không hề muốn chiến tranh; rằng sở dĩ ta tiến hành một cuộc chiến tranh chỉ là vì muốn chống lại cái chính sách man trá của triều đình họ, rằng ta yêu quý và kính trọng Alếchxanđrơ và ở Mátxcơva ta sẽ chấp nhận các điều khoản hòa ước xứng đáng với ta và với các dân tộc được ta trị vì. Ta không muốn lợi dụng những thắng lợi trong cuộc chiến tranh để làm nhục nhà vua đáng kính. Ta sẽ nói với họ: hỡi các vương công, ta không muốn chiến tranh, ta muốn hòa bình và hạnh phúc cho tất cả các thần dân của ta. Vả chăng ta cũng biết rằng khi có mặt họ, lòng ta sẽ cảm hứng và ta sẽ nói với họ như ta vẫn thường nói xưa nay: rõ ràng, trang trọng và cao cả. Nhưng thế ra ta đến Mátxcơva thật ư? Phải, chính nó kia rồi!".


- Truyền cho dẫn các boia Nga đến gặp ta[8] - Napôlêông quay lại nói với đoàn tùy tùng. Một viên tướng lập tức phi ngựa đi tìm đoàn boia, cùng với một tốp sĩ quan hầu cận quan trọng.


Hai giờ trôi qua, Napôlêông ăn điểm tâm rồi trở lại đứng ở chỗ cũ, trên đồi Pôclônny, đợi đoàn đại biểu đến. Những lời sẽ nói với các vương công kia đã hình thành rõ rệt trong trí tưởng tượng của Napôlêông. Bài diễn từ ấy sẽ có đủ các tư cách chững chạc, cái phong vị cao cả đúng như Napôlêông quan niệm.


Cái giọng khoan dung mà Napôlêông định sử dụng ở Mátxcơva làm cho bản thân ông ta thấy say sưa. Trong tưởng tượng, ông ấn định những ngày hội họp trong cung điện các Sa hoàng[9]: trong buổi hội họp ấy, các vương công Nga sẽ gặp mặt các đại thần của hoàng đế Pháp. Ông bổ nhiệm trong trí óc một viên tổ chức biết cách lấy lòng dân. Được biết rằng ở Mátxcơva có nhiều tổ chức từ thiện, ông quyết định trong tưởng tượng là sẽ ban cấp rất nhiều ân huệ cho các tổ chức này. Ông nghĩ rằng nếu ở châu Phi phải mặc áo buôcnu ngồi trong đền Hồi giáo, thì ở Mátxcơva cũng phải có lòng từ thiện như các Sa hoàng. Và để làm cho người Nga cảm động đến tận đáy lòng - cũng như mọi người Pháp, ông không thể tưởng tượng ra một cái gì cảm động mà lại không nhắc nhở đến người mẹ yêu dấu, người mẹ dịu hiền, người mẹ đáng thương của tôi[10] - Napôlêông quyết định là trên tất cả các tòa nhà từ thiện ấy sẽ ra lệnh đề bằng chữ lớn: Tòa nhà này dâng mẹ tôi[11]. Không, chỉ nên đề: Nhà của mẹ tôi[12] - ông tự chủ như vậy. - "Nhưng thế ra ta ở Mátxcơva thật rồi ư? Phải, đây, nó đang ở trước mắt ta. Nhưng sao đoàn đại biểu thành phố mãi vẫn chưa thấy đến?".


Trong khi đó, ở các hàng phía sau của đoàn tùy giá, các tướng quân và thông soái của hoàng đế đang bàn bạc với nhau rất sôi nổi. Những người được phái đi tìm đoàn đại biểu đã trở về báo tin rằng Mátxcơva nay không còn lấy một bóng người, dân cư đều đã bỏ đi hết, kẻ đi xe, người đi bộ. Gương mặt của những người đương bàn tán đều tái mét và lộ vẻ kích động. Họ kinh hãi không phải vì thành Mátxcơva đã bị dân chúng rời bỏ (tuy biến cố này cũng có vẻ rất quan trọng), mà là vì không biết nên báo tin này với hoàng đế như thế nào cho khỏi đặt ngài vào cái tình trạng đáng sợ mà người Pháp gọi là lố bịch[13], không biết làm thế nào để tâu lại với ngài là ngài chờ đợi bọn boia lâu như vậy chỉ uổng công, là quả có những đám người say rượu ở trong thành, nhưng ngoài ra chẳng còn ai nữa. Người thì nói rằng thế nào cũng phải tập hợp cho kỳ được một đoàn đại biểu nhì nhằng gì đó, người thì bác lại ý kiến này và bảo rằng cần phải khôn khéo và thận trọng chuẩn bị tư tưởng cho hoàng thượng rồi tâu rõ sự thật để ngài biết.


- Dù sao thì cũng phải tâu để ngài rõ[14]... - các vị trong đoàn tùy giá nói - Nhưng, thưa các ngài[15]... tình thế lại càng nan giải hơn nữa là vì hoàng đế bây giờ đang kiên nhẫn đi đi lại lại trước tấm bản đồ suy nghĩ đến những kế hoạch phô trương lòng khoan dung đại độ của mình, thỉnh thoảng lại đưa tay lên che mắt nhìn xuống con đường dẫn vào Mátxcơva, môi mỉm một nụ cười vui vẻ và kiêu hãnh.


- Nhưng không thể như vậy được[16]- các ngài trong đoàn tùy tùng nhún vai nói: họ không sao dám nói lên cái chữ kinh khủng mà họ đều nghĩ thầm trong bụng: lố bịch.[17]


Trong khi đó hoàng đế chờ mãi chẳng thấy gì đã phát chán, và với các trực giác bén nhạy của người kép hát, ngài đã cảm thấy rằng cái phút uy nghi này kéo dài quá lâu nên đã bắt đầu mất cái tính chất uy nghi của nó. Ngài liền vẫy tay ra hiệu. Một phát súng lệnh đơn độc nổ vang và các đoàn quân đang vây bọc Mátxcơva liền tiến về các cửa ô Tơve, Caluga và Đôrôgômilốp. Các đoàn quân tiến mỗi lúc một nhanh, đơn vị này vượt qua đơn vị kia, bộ binh thì chạy, kỵ binh thì phóng nước kiệu, che phủ trong những đám bụi mù mịt do họ tung lên, và reo hò vang dậy, tiếng reo hò hòa lẫn vào nhau, làm chấn động cả một góc trời.


Bị thế quân tiến ào ạt lôi cuốn theo, Napôlêông cùng quân sĩ cưỡi ngựa đến cửa ô Đôrôgômilốp, nhưng đến đây ông ta lại dừng lại, xuống ngựa và đi đi lại lại hồi lâu trước bức thành của tòa Came Côleski, chờ đoàn đại biểu.


(còn tiếp)


Nguồn: Chiến tranh và Hòa bình, tập 3. Bộ mới, NXB Văn học, 1-2007. Triệu Xuân biên tập. In theo lần xuất bản đầu tiên tại Việt Nam năm 1961 và 1962 của Nhà xuất bản Văn hóa, tiền thân của NXB Văn học. Những người dịch: Cao Xuân Hạo, Nhữ Thành, Trường Xuyên (tức Cao Xuân Huy) và Hoàng Thiếu Sơn.


 







[1] Loại giày cao su đi ra ngoài ủng cho khỏi ẩm, chỉ dùng để đi ra ngoài khi trời rét.




[2] - Cette ville asiatique aux innombrables égleses. Moscou la sainte. La voilà donc enfin, cette fameuse ville! Il était temps.




[3] Moscou (tức Mátxcơva).




[4] “Une ville occupée par l’ennemi ressemble à une fille qui a perdu son honneur”.




[5] des Czars.




[6] Mais ma clémence est toujours prompte à descendre sur les vaincus.




[7] Đại quý tộc Nga, chỗ dựa của Sa hoàng (bãi bỏ từ năm 1750).




[8] Qu’on m’amène les boyards.




[9] Réunion dans le palais des Czars.




[10] Ma chère, ma tendre, ma pauvre mère.




[11] Establissement dédi à ma Mère.




[12] Maison de ma Mère.




[13] Ridicule.




[14] - Il faudra le lui dire tout de même.




[15] Mais, messieurs.




[16] - Mais, c’est impossible...




[17] Ridicule.



Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
35.
36.
37.
38.
39.
40.
41.
42.
43.
44.
45.
46.
47.
48.
49.
50.
51.
52.
53.
54.
55.
56.
57.Phần Thứ Mười một
58.
59.
60.
61.
62.
63.
64.
65.
66.
67.
68.
69.
70.
71.
72.
73.
74.
75.
76.
77.Phần Thứ tám
78.
79.
80.Phần Thứ sáu
81.Lời Người biên tập và Lời Giới thiệu của Cao Xuân Hạo
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Cuốn theo chiều gió - Margaret Munnerlyn Mitchell 20.04.2019
Ông cố vấn - Hữu Mai 18.04.2019
Đông Chu liệt quốc - Phùng Mộng Long 12.04.2019
Cõi mê - Triệu Xuân 09.04.2019
Thầy lang - TADEUSZ DOLEGA - Mostowicz 09.04.2019
Kẻ sỹ thời loạn - Vũ Ngọc Tiến 07.04.2019
Sóng lừng (VN. Mafia) - Triệu Xuân 04.04.2019
Quỷ Vương - Vũ Ngọc Tiến 04.04.2019
Bảy đêm huyền thoại - Vũ Bằng 03.02.2019
Dưới chín tầng trời - Dương Hướng 03.02.2019
xem thêm »