tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 28255170
Những bài báo
20.11.2015
Ngô Vĩnh Bình
Ca Lê Hiến, người Thầy tôi chưa được gặp!

Tháng 10 năm 1970, tôi thi đậu vào khoa Lịch sử, trường Đại học Tổng hợp Hà Nội (nay là Đại học KHXH & NV thuộc ĐHQG Hà Nội)...Một năm sau, năm 1971 cũng vào dịp thu, trong ngày “hội khoa” nhân Kỷ niệm 15 năm thành lập khoa Lịch sử (1956 – 1971) tình cờ tôi bắt gặp trên tấm pano khổ lớn treo trang trọng nơi chính diện hội trường hình ảnh một người thanh niên trẻ đẹp với mái tóc bồng bềnh rất thi sĩ, cổ quấn hờ chiếc khăn rằn nom thật Nam Bộ. Thày Nguyễn Văn Hồng bảo: “thày Ca Lê Hiến đấy! Thầy hy sinh vừa trọn 3 năm!”. Giọng thầy như nghẹn lại, nói rồi thày im lặng gỡ cặp kính ra lau...


    Về sau, trong suốt gần 5 năm học, tiếp đến là công việc của một người làm báo, viết báo, hình ảnh về một người thày giáo trẻ cứ dần dần đẹp, dần  nét trong tôi. Cho đến tận hôm nay, với tôi thời sinh viên đã trôi qua gần nửa thế kỷ nghĩ lại vẫn thầm cám ơn những năm tháng ấy – những năm tháng đã cho tôi đến với không chỉ có bốn thày “tứ trụ tiều đình Lâm , Lê, Tấn, Vượng” – những giáo sư, những nhà sử học hàng đầu: Đinh Xuân Lâm, Phan Huy Lê, Hà Văn Tấn, Trần Quốc Vượng mà còn cho tôi đến với một người thày, một nhà thơ, một nhà giáo anh hùng!


     Các thầy giáo, những đồng nghiệp thuộc nhiều thế hệ  của thày Hiến công tác trong  khoa Sử bấy giờ như: Đinh Xuân Lâm, Vũ Dương Ninh, Nguyễn Văn Hồng, Nguyễn Quốc Hùng, Hồ Gia Hường, Đỗ Quang Hưng… đã có nhiều dịp kể về thày. Âý là những dịp hội khoa, hội trường; trong những lần đi sơ tán bom Mỹ, trong những chuyến đi điền dã dân tộc học, khảo cổ học; đôi khi là những buổi sinh hoạt văn hóa văn nghệ của sinh viên...


     Thày Ca Lê Hiến, bút danh Lê Anh Xuân  sinh ngày 5-6-1940 tại Châu Thành, tỉnh Bến Tre, trong một gai đình trí thức yêu nước. Thân sinh thày là giáo sư Ca Văn Thỉnh, một nhà giáo, nhà nghiên cứu văn học, từng là Giám đốc Thư viện KHXH Việt Nam - một tên tuổi lớn nhưng thật gần gụi với thày trò chúng tôi.  Các thành viên trong gia đình thầy như: nhạc sĩ  Ca Lê Thuần, đạo diễn Ca Lê Hồng, họa sĩ Ca Lê Thắng... cũng chẳng xa lạ gì... Theo ba mẹ tập kết ra Bắc, thày học trường học sinh Miền Nam ở Hải Phòng, rồi lên Hà Nội học trường Phổ thông Trung học Nguyễn Trãi. Tốt nghiệp cấp 3, thày Hiến thi đậu vào trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, trở thành sinh viên khoa Sử khóa 3 (1959 -1962)


     Khoa Lịch sử - Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội hồi đó đóng tại địa điểm cũ của trường Sư phạm miền núi, liền với chùa Láng (nay là địa điểm của Học viện Quan hệ quốc tế). Bấy giờ tất cả sinh viên – dù có nhà ở Hà Nội và một số đông các thày giáo đều ở nội trú. Hồi đó, dù là bậc đại học cũng chỉ học có 3 năm, dẫu thời gian ngắn ngủi vậy, nhưng  dường như cả thày cả trò trong khoa ai cũng biết Ca Lê Hiến. Chắng cứ gì sinh viên trong khoa mà ngay đến cả sinh viên trường bạn cũng biết thày. Như nhà thơ Phạm Tiến Duật, bấy giờ học bên trường Đại học Sư phạm. Ông có bài thơ tặng Ca Lê Hiến, trong đó có câu: Đường về hai trường ta cũng gần thôi / Chúng ta đi hai bên bờ sông Tô Lịch / Nói chuyện sông Cà Lồ và làng Cổ Tích / Về Cổ Loa ging bao bọc Cổ Loa thành...


      Giáo sư Vũ Dương Ninh có lần nói "Nếu kể đến một người học trò cụ thể mà tôi nhớ nhất, đó là trường hợp Ca Lê Hiến - Lê Anh Xuân. Anh ấy học rất giỏi, thông minh và khiêm nhường".


     Giáo sư Đinh Xuân Lâm nhớ lại: "Ngay từ những ngày đầu năm học 1959 - 1960, tôi đã chú ý tới một sinh viên trẻ măng, nét mặt thanh tú, nói năng nhẹ nhàng, vào học năm thứ nhất khoa Lịch sử. Đó là Ca Lê Hiến, học sinh trường miền Nam - mới thi đậu vào trường. Sau đó ít lâu, tôi lại được biết anh là con trai cụ Ca Văn Thỉnh - Giám đốc Thư viện Khoa học Xã hội, một vị trí thức có tên tuổi mà tôi đã nhiều lần được tiếp xúc và vô cùng cảm phục. Năm 1962, khi tôi công bố bài "Trung nghĩa ca" của Đoàn Hữu Trưng, thủ lĩnh cuộc khởi nghĩa Dương Xuân năm 1866 ở Huế chống lại Tự Đức chủ hòa với thực dân Pháp, cụ Ca Văn Thỉnh đã vui lòng viết lời tựa cho cuốn sách, sau đó tôi đã được vinh dự viết chung với Cụ cuốn: "Sài Gòn từ nguồn gốc tới 1945" do Nhà xuất bản Ngoại văn phát hành năm 1975...”


Tới cuối năm thứ ba, năm cuối cùng của khóa học Giáo sư Đinh Xuân Lâm được phân công hướng dẫn Ca Lê Hiến làm luận văn tốt nghiệp.  Đề đề "Thái độ của sĩ phu yêu nước Nam kỳ trong những ngày đầu chống Pháp (1859 -1873). Giáo sư  Lâm nhớ lại: "Ngay từ việc chọn đề tài và sau đó qua nội dung luận văn, tôi nhận thấy rõ tình yêu quê hương, sự gắn bó ruột thịt, đồng thời cũng là một niềm tự hào mạnh mẽ của người sinh viên còn rất trẻ đối với miền Nam".


        Theo PGS – Tiến sĩ KH Nguyễn Hải Kế, cựu sinh viên khóa 15, nguyên Chủ nhiệm khoa Sử  Đại học Tổng hợp Hà Nội thì Luận văn này được thày Ca Lê Hiến hoàn thành vào ngày 15 tháng 5 năm 1962 hiện được lưu trữ tại Khoa Lịch sử, Đại học KHXH & NV Hà Nội mang ký hiệu KL-CN 0015... và vẫn “còn tươi nguyên nét bút máy của anh và dòng nhận xét (bằng bút chì đỏ) của thày Đinh Xuân Lâm”!


      Sau khi tốt nghiệp khoa Sử (tháng 6/1962), Ca Lê Hiến được giữ lại làm giảng viên Bộ môn Lịch sử thế giới, chuyên nghiên cứu về lịch sử văn hoá Hy Lạp, La Mã, rồi được cử đi làm nghiên cứu sinh ở nước ngoài... Nhưng với người thày giáo trẻ quê Nam Ca Lê Hiến - Lê Anh Xuân vẫn đêm ngày đau đáu:


Quê hương đang nước sôi lửa bỏng


Lẽ nào ta lại sống bình yên!


     Không thể sống bình yên, Ca Lê Hiến đã từ chối đi du học, đi làm tiến sĩ... Và ông đến với thơ và theo tiếng gọi của quê hương về Nam chiến đấu.


     Bài thơ Nhớ mưa quê hương của ông đã đoạt  giải nhì cuộc thi thơ (1960 -1961) - cùng với bài Quê hương của Giang Nam, do tạp chí Văn nghệ (Tuần báo Văn nghệ hiện nay) tổ chức. Và tiếng gọi từ quê hương, từ chiến trường đã thôi thúc người thày giáo – nhà thơ cùng bộ đội, cùng nhiều đồng nghiệp “xẻ dọc Trường Sơn” lên đường như câu thơ sau này ông viết khi đã về được Bến Tre quê nhà và Sài Gòn “cái vầng sáng bồi hồi thương nhớ” cũng đang ở rất gần:


            Cái vầng sáng bồi hồi thương nhớ ấy


            Cứ đêm đêm lại thôi thúc gọi ta về


      Giống như tập thơ Tiếng gà gáy, tập thơ chủ yếu viết về miền Bắc tươi đẹp đang xây dựng chủ nghĩa xã hội với những cảm xúc say sưa, ngỡ ngàng trước cuộc sống bộn bề sôi động, trước những đổi thay nhanh chóng từng ngày, nhưng những hoài niệm về miền Nam, về quê nội, về hàng dừa trước ngõ, về những đêm mưa, những dòng sông mà tuổi thơ ông đã từng tắm mát vẫn luôn tràn dâng:


Mưa cuốn đi rồi


Mưa chảy xuống dòng sông quê nội


Sóng nước quê hương dào dạt chảy về khơi


Chở những kỷ niệm xưa, chìm lắng bốn phương trời


Và ta lớn tình yêu hoà bể rộng


Cơn mưa nhỏ của quê hương ta đã sống


Nay vỗ lòng ta rung động cả trăm sông


       Tập thơ Hoa dừa được anh viết trong thời gian làm việc ở Tiểu ban Giáo dục thuộc Ban Tuyên huấn Trung ương cục miền Nam đã ghi lại những chặng đường mà ông đã từng qua, khắc họa chân dung những người anh hùng (đôi khi là vô danh) mà ông từng gặp nơi chiến trường máu lửa.


       Với các tập thơ Tiếng gà gáy, Hoa dừa và các tập Giữ đất (truyện ký) Nguyễn Văn Trỗi (trường ca), đặc biệt là với bài Dáng đứng Việt Nam,  nhà giáo – chiến sĩ Ca Lê Hiến, nhà thơ  - liệt sĩ Lê Anh Xuân  đã được vinh dự tuy tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học – nghệ thuật (2001)


     Với những cống hiến xuất sắc cùng tấm gương hy sinh lẫm liệt trong lần đi thâm nhập thực tế ven đô Sài Gòn - ngày 24-5-1968 khi mới  28 tuổi, năm 2011  nhà giáo – chiến sĩ Ca Lê Hiến, nhà thơ  - liệt sĩ Lê Anh Xuân  được Nhà nước Việt Nam truy phong danh hiệu cao quý Anh hùng LLVTND Việt Nam


     Và tên ông  - nhà giáo Ca Lê Hiến, nhà thơ Lê Anh Xuân cũng được gắn với một tên đường, tên trường ở Thành phố Hồ Chí Minh và Bến Tre quê hương ông.


Thập Tam trại, tháng 11 năm 2015


NVB


Tác giả gửi www.trieuxuan.info


 


 

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Văn hóa Ẩm thực: Món ngon và quán ăn ở Tuy Hòa, Phú Yên - Tư liệu sưu tầm 17.07.2019
Công bố nghiên cứu quy mô về bộ gen của người Việt - Tư liệu 16.07.2019
Thổn thức theo dõi những đứa con tinh thần - Hạ Bá Đoàn 16.07.2019
Bãi Tư Chính & Từ ngày 03-7-2019, Trung Quốc hung hăng gây hấn ở Tây Nam Biển Đông - Nhiều tác giả 14.07.2019
Vài kỷ niệm với anh Phạm Toàn - Nguyễn Hải Hoành 12.07.2019
Văn chương lại gõ cửa Huỳnh Như Phương - Nguyễn Thị Tịnh Thy 12.07.2019
Thi sĩ Thổ Nhĩ Kỳ Nazim Hikmet: Vị khách không nhà - Lưu Thanh Minh 10.07.2019
Những bài viết về Giáo sư Nguyễn Lương Ngọc - Nhiều tác giả 10.07.2019
Nhà thơ Vũ Quần Phương: “Biển như cuộc đời” - Nhiều tác giả 09.07.2019
Vợ bộ đội - Nguyễn Đình Hòe 09.07.2019
xem thêm »