tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 28951714
Tiểu thuyết
13.01.2009
Liep Nicôlaievich Tônxtoi
Chiến tranh và Hòa bình

Đã hơn ba mươi năm nay, tất cả ý nghĩa của cuộc đời Anpatích đều thu hẹp vào phạm vi ý muốn của mình công tước và không bao giờ lão vượt ra ngoài phạm vi ấy. Tất cả những điều gì không liên quan đến việc thực hiện những mệnh lệnh của ông chủ, không những không khiến lão quan tâm, mà thậm chí đối với lão những cái đó cũng không hề tồn tại nữa.


Chiều ngày bốn tháng Tám, khi đến Smôlen, Anpatích dừng lại ở bên kia sông Đơniép, ở ngoại ô Gacsa, trong cái quán của Phêrápôntốp trước kia làm nghề gác cổng. Đã ba mươi năm nay, lão vẫn thường nghỉ trọ ở đây. Cách đây mười hai năm, Phêrápôntốp nghe theo lời Anpatích có mua một cánh rừng nhỏ của công tước và bắt đầu lo việc buôn bán: ngày nay ông ta có một ngôi nhà, một cái quán, và một cửa hàng bột. Ông ta là một người đẫy đà trạc bốn mươi tuổi, bụng phệ, tóc đen, mắt đỏ, có đôi môi dày, cái mũi sư tử, những u nhỏ nổi lên trên cặp lông mày đen nhíu lại.


Ông ta đang đứng trước cửa hàng, quay mặt ra phía đường cái, mình mặc áo gilê, ngoài khoác chiếc áo thụng vải hoa. Nhìn thấy Anpatích, Phêrápôntốp lại gần nói:


- Chào ông Yacốp Anpatích. Người ta thì rời khỏi thành phố, còn ông lại đến đây - ông chủ quán nói.


- Rời khỏi thành phố... Thế là thế nào? - Anpatích hỏi.


- Nào có gì đâu, dân họ ngốc lắm - họ cứ sợ quân Pháp.


- Ồ toàn chuyện vớ vẩn của đàn bà, toàn chuyện đàn bà! - Anpatích nói.


- Tôi cũng nghĩ thế ông Yacốp Anpatích ạ. Tôi nói: một khi đã có lệnh không cho chúng vào thì sợ gì nữa phải không ông? Ấy thế mà các bố nông dân đòi ba rúp một xe độc mã, rõ thật là táng tận lương tâm!


Yacốp Anpatích lơ đãng nghe ông ta nói. Lão bảo đem ấm lò đến và đem cỏ khô cho ngựa ăn rồi uống nước trà và đi ngủ.


Suốt đêm hôm ấy, quân đội nườm nượp kéo qua trước cửa hàng. Sáng hôm sau, Anpatích mặc cái áo ngoài mà lão chỉ mặc những khi ra phố, và đi làm những công việc chủ dặn. Sáng hôm ấy trời nắng ráo và đến tám giờ đã nóng bức. "Thời tiết này mà gặt lúa thì tuyệt", lão nghĩ thầm. Từ sáng sớm, ở bên kia thành phố đã nghe tiếng súng trường nổ.


Từ tám giờ sáng, nghe có tiếng đại bác xen lẫn với tiếng súng trường. Ngoài đường thấy có rất đông người đang vội vã đi đâu không rõ, lại có rất nhiều lính tráng, nhưng cũng như mọi ngày những chiếc xe ngựa chở khách vẫn đi lại, những người bán hàng vẫn đứng trước cửa hàng và trong các nhà thờ vẫn làm lễ. Anpatích ghé vào các cửa hàng, các công sở, ghé vào bưu vụ, nhà viên tỉnh trưởng. Trong các công sở, các cửa hàng, nhà bưu vụ ai ai cũng nói đến quân đội, nói đến việc quân địch tấn công thành phố; mọi người đều tìm cách làm cho người bên cạnh yên tâm.


Trong nhà viên tỉnh trưởng, Anpatích thấy một đám người rất đông, mấy tốp lính Cô dắc và cái xe hòm của viên tỉnh trưởng. Bước lên thềm, lão gặp hai người quý tộc trong đó có một người quen. Người này, trước kia vốn làm cảnh sát trưởng, đang nói rất hăng:


- Đã bảo đây không phải chuỵện đùa mà! Những anh nào một thân một mình thì còn khá. Một thân một mình mà gặp điều bất hạnh thì chỉ thiệt có một người. Nhưng nếu có một gia đình mười ba miệng ăn, lại thêm bao nhiêu của cải nữa... Chúng nó làm mình khuynh gia bại sản..., tướng với tá gì mà lại như thế? Phải tay tôi thì tôi treo cổ hết quân kẻ cướp này!


- Thôi ông đừng nói xạo - người quý tộc kia nói.


- Tôi cần quái gì, ai muốn nghe thì mặc người ấy. Dù sao chúng mình cũng không phải là chó - viên cựu cảnh sát trưởng nói; đoạn quay lại nhìn và nhận ra Anpatích.


- À bác Yacốp Anpatích, bác đến đây làm gì thế?


- Cụ lớn bảo tôi đến gặp quan tỉnh trưởng - Anpatích đáp, ngẩng đầu lên một cách kiêu hãnh và đút một tay dưới vạt áo - mỗi khi nói đến ông chủ, lão vẫn làm như vậy. - Công tước có lòng sai tôi đến hỏi tình hình...


- Tình với hình gì, - người quý tộc nói.- Họ làm ăn thế nào mà chẳng còn xe vận tải, chẳng còn cái gì nữa hết. Đấy tình hình đấy, bác đã nghe chưa? - Người kia vừa nói vừa đưa tay chỉ về phía có tiếng súng trường vọng lại.


- Họ làm ăn thế này rồi chúng mình chết cả nút... Quân ăn cướp!... - Người kia lại nói, đoạn bước xuống thềm. Anpatích lắc đầu rồi bước lên cầu thang. Trong phòng đợi, thương nhân, đàn bà, công chức lặng lẽ đưa mắt nhìn nhau. Cánh cửa phòng giấy mở ra, mọi người đứng dậy tiến về phía trước. Một viên công chức bước ra có vẻ vội vàng, nói mấy tiếng với một thương nhân, bảo một viên công chức béo đeo huy chương đi theo ông ta, rồi lại biến mất sau cánh cửa, hẳn là để tránh tất cả những cái nhìn hướng về phía mình cũng như tránh mọi câu hỏi. Anpatích bước tới và khi viên công chức này xuất hiện lần thứ hai, lão liền đến gần, một tay đưa ra hai phong bì, một tay đút vào áo ngoài.


- Thư của đại tướng tổng tư lệnh Bôncônski gửi nam tước Asơ - Lão nói, giọng dõng dạc và trang trọng đến nỗi viên công chức kia quay lại và cầm lấy hai phong thư. Vài phút sau, quan tỉnh trưởng tiếp Anpatích và hấp tấp nói với lão:


- Anh thưa với công tước và công tước tiểu thư rằng tôi không biết tin tức gì hết, tôi chỉ làm việc theo mệnh lệnh trên. Mệnh lệnh đây này.


Ông ta đưa cho lão một tờ giấy.


- Dù sao, vì công tước đang ốm, tôi khuyên công tước nên đi Mátxcơva. Tôi cũng sắp đi đây... - Nhưng viên tỉnh trưởng không kịp nói hết: một viên sĩ quan mồ hôi như tắm, người phủ đầy bụi, chạy tọt vào phòng và nói với viên tỉnh trưởng bằng tiếng Pháp. Khuôn mặt của viên tỉnh trưởng lộ vẻ khiếp sợ. - Anh đi đi... Ông ta hất hàm nói với Anpatích và bắt đầu hỏi viên sĩ quan.


Những cái nhìn thèm thuồng, sợ hãi và lo lắng đổ về phía Anpatích khi lão ra khỏi văn phòng viên tỉnh trưởng. Trong khi hối hả trở về quán trọ, Anpatích bất giác lắng nghe những tiếng súng nổ lúc này đã gần và ngày càng vang dội. Tờ giấy viên tỉnh trưởng trao cho lão viết như sau:


"Tôi xin cam đoan với ngài rằng thành phố Smôlen sẽ không gặp điều gì nguy hiểm, dù là nhỏ nhất và không có lý do gì để cho rằng nó đang bị uy hiếp. Một bên là tôi, một bên là công tước Bagrachiôn, chúng tôi đều tiến quân và hai đạo quân sẽ gặp nhau trước Smôlen vào ngày hai mươi tháng này, hai đạo quân này sẽ hợp toàn lực bảo vệ đồng bào trong tỉnh ở dưới quyền cai trị của ngài cho đến khi những sự nỗ lực của chúng tôi buộc quân thù phải rút lui, hay cho đến khi những hàng quân anh dũng của chúng tôi gục xuống cho đến người lính cuối cùng. Như vậy, ngài hoàn toàn có quyền báo cho nhân dân Smôlen hãy an tâm, bởi vì một khi đã được hai đạo quân anh dũng như vậy bảo vệ thì người ta có thể tin chắc vào thắng lợi" (Nhật lệnh của Bácclai đơ Tôly gửi cho nam tước Asơ, tỉnh trưởng Smôlen, năm 1812). Dân chúng đổ ra đường có vẻ lo lắng. Những chiếc xe vận tải chở đầy ăm ắp những bát đĩa, bàn ghế, tủ con, kéo nhau ra khỏi cổng thành và ùa ra đường cái. Trước ngôi nhà ở bên quán trọ của Phêrápôntốp cũng có mấy cỗ xe vận tải; mấy người đàn bà chia tay nhau vừa khóc vừa kể lể. Một con chó sủa ăng ẳng chay quanh quẩn trước mấy con ngựa đã thắng vào xe.


Anpatích bước vào sân nhà vội vã hơn ngày thường và tiến thẳng đến chuồng ngựa, nơi lão gửi cỗ xe và mấy con ngựa nhà công tước. Người đánh xe đang ngủ; lão đánh thức anh ta dậy, sai thắng xe rồi bước vào nhà. Trong phòng của chủ nhà có tiếng trẻ khóc, tiếng đàn bà nức nở rất thảm thiết, có tiếng quát giận dữ và khản đặc của Phêrápôntốp. Anpatích vừa bước vào phòng ngoài thì chị nấu bếp kêu toáng lên như một con gà mái hốt hoảng.


- Ông ta đánh bà chủ. Ông ta đánh bà chủ chết mất: Ông ta cứ nện và lôi bà chủ xềnh xệch...


- Tại sao? - Anpatích hỏi.


- Vì bà ấy đòi đi. Đàn bà bao giờ chả thế! Bà ta nói: ông đưa tôi đi, đừng để mẹ con tôi chết, người ta đi hết cả rồi, mình còn đợi cái gì nữa chứ? Thế là ông ta bắt đầu nện... Ông ta cứ thế mà nện và kéo bà ta xềnh xệch.


Anpatích gật đầu tỏ ý tán thành những lời nói này, và không muốn nghe thêm gì nữa, lão đi về phía cửa trước mặt, dẫn vào phòng của chủ nhà, nơi lão đã để các thứ mới mua ngoài phố.


- Đồ dã man, đồ giết người! – Vừa lúc ấy người đàn bà gầy gò, xanh xao, tay bế một đứa bé, khăn bịt đầu sổ tung, chạy vụt ra khỏi phòng, lao về phía cầu thang gác dẫn ra sân và thét lên. Phêrápôntốp cũng ra theo. Trông thấy Anpatích, ông sửa lại cái áo gilê, sửa lại mái tóc, ngáp một cái, rồi bước theo Anpatích vào phòng trong.


- Ông định đi đấy à? - Ông ta hỏi.


Không đáp lại câu hỏi ấy, cũng không nhìn chủ nhà, Anpatích sắp xếp lại các thứ vừa mua được và hỏi Phêrápôntốp xem phải trả bao nhiêu tiền.


- Việc đó ta sẽ bàn sau. Này ông, ông vừa đến nhà ông tỉnh trưởng phải không? - Phêrápôntốp hỏi. - Người ta quyết định thế nào?


Anpatích trả lời là ông tỉnh trưởng không nói gì dứt khoát hết. Phêrápôntốp nói:


- Ông tính công việc làm ăn như việc của chúng tôi mà dọn đi đâu bây giờ? Chỉ đi đến Đôgôrôbugiê thôi mà mỗi xe chở hàng họ đã đòi tới bảy rúp. Tôi nói thực: họ thật không còn là người Cơ Đốc giáo nữa. Thằng cha Xelivanốp thật là may. Hôm thứ năm hắn bán bột cho quân đội mỗi bì chín rúp. Này ông, ông uống trà chứ? -Phêrápôntốp nói thêm.


Trong khi người nhà thắng xe, Anpatích vừa uống trà vừa nói đến giá lúa mì, nói chuyện mùa màng, thời tiết này thật tốt cho việc gặt hái. - Tiếng súng xem ra bắt đầu ngớt...


Phêrápôntốp nói sau khi uống xong ba chén trà và đứng lên.


- Thế nào quân ta cũng thắng. Người ta đã bảo là nhất định không cho chúng vào mà. Như thế nghĩa là chúng ta mạnh hơn... Nghe nói hôm nọ Mácvây Ivaních Platốp đã hất cổ chúng xuống sông Marina, chỉ trong một ngày chúng đã chết đuối mất đâu đến một vạn tám nghìn đứa.


Anpatích thu xếp lại tất cả những đồ đạc vừa mua, trao cho người đánh xe khi anh ta bước vào phòng và trả tiền cho chủ quán. Ở ngoài cổng có tiếng bánh xe của chiếc xe nhỏ đang đi xa, tiếng vó ngựa nện trên đất lóc cóc và tiếng lục lạc lanh canh.


Bây giờ đã xế chiều, bóng rợp đã che một nửa mặt đường, nửa kia hãy còn rực ánh nắng. Anpatích liếc mắt nhìn qua cửa sổ rồi bước về phía cửa. Đột nhiên, xa xa có tiếng rít kỳ lạ kèm theo tiếng một vật gì rơi xuống và sau đó tiếng pháo gầm lên, kéo dài, làm cho những tấm kính ở cửa rung lên bần bật.


Anpatích đi ra phố; trên đường cái có hai người đang chạy về phía cầu. Từ nhiều phía có tiếng đạn bay vù vù, tiếng tạc đạn và pháo đạn rơi xuống thành phố nổ tung lên. Nhưng những tiếng động này hầu như dân cư không ai nghe thấy và không chú ý bằng tiếng súng gầm lên ở ngoài thành phố. Theo lệnh của Napôlêông, từ lúc năm giờ chiều, một trăm ba mươi khẩu pháo bắt đầu nã vào Smôlen. Thoạt tiên dân cư không hiểu ý nghĩa cuộc pháo kích này.


 Lúc đầu, tiếng tạc đạn và pháo đạn rơi xuống chỉ kích thích trí tò mò của dân phố. Vợ của Phêrápôntốp từ nãy đến giờ vẫn đứng khóc sụt sùi dưới nhà kho bỗng im bặt, bế đứa con đi về phía cổng lặng lẽ đứng nhìn những người qua lại và lắng tai nghe những tiếng động. Chị nấu bếp và người bán hàng cũng ra thềm. Họ đều tìm cách nhìn theo những quả tạc đạn bay trên đầu, có vẻ tò mò, thich thú. Còn mấy người từ góc phố đi lại, hăm hở trò chuyện.


- Mạnh thật! - một người nói. - Mái nhà, trần nhà đều nát vụn ra cả.


- Nó cày đất lên như lợn ta lấy mõm ủi vậy, - một người khác nói. - Ghê thật, khiếp cả người. - Hắn cười và nói thêm.- May phúc mà cậu nhảy phắt sang một bên, không thì nó xơi cậu nát nhừ rồi. - Dân phố gọi họ. Họ đứng lại và kể rằng một quả tạc đạn đã rơi xuống cái nhà ngay bên cạnh nhà họ. Trong lúc đó đạn vẫn thi nhau bay trên đầu, tiếng rít nhanh và ghê rợn của pháo đạn, chen lẫn tiếng vun vút dễ chịu của tạc đạn. Nhưng không có quả đạn nào rơi xuống gần, tất cả đều bay vượt qua. Anpatích lên xe. Người chủ quán đứng ở bên cổng.


- Có gì đâu mà nhìn với ngó! - Phêrápôntốp quát chị nấu bếp mặc váy đỏ, ống tay áo xắn lên, hai khuỷu tay trần đung đưa, lúc bấy giờ đã ra tận góc phố để xem người ta nói gì.


- Lạ thật, - chị lẩm bẩm, nhưng nghe tiếng chủ, chị liền chạy về, vừa chạy vừa kéo váy xuống.


Người ta lại nghe thấy một tiếng gì rít lên nhưng lần này rất gần, và như một con chim từ trên cao sà xuống, một tia chớp sáng lóe lên giữa phố, một tiếng nổ vang lên và khắp dãy phố mù mịt những khói.


- Khốn nạn! Mày làm sao thế? - Người chủ nhà quát lên và chạy về phía chị nấu bếp.


Cũng trong lúc ấy, tiếng đàn bà rên la vang lên từ bốn phía, một đứa trẻ hoảng sợ khóc òa lên và đám đông im lặng, mặt tái xanh, xúm quanh chị nấu bếp. Tiếng rên rỉ kêu la của chị át cả những tiếng khác ở trong đám đông.


- Ôi, ối... làng nước ơi, anh em ơi! Đừng để tôi chết, làng nước ơi!...


Năm phút sau, ở ngoài đường không còn ai nữa. Người ta đã mang chị nấu bếp vào nhà bếp, đùi của chị đã bị một mảnh tạc đạn phang gãy. Anpatích, người đánh xe của lão, vợ con của Phêrápôntốp, người coi cổng đều đã nấp vào hầm rượu, lắng tai nghe ngóng. Tiếng gầm của đại bác, tiếng rít của tạc đạn và to hơn cả là tiếng rên la của chị nấu bếp, vẫn không lúc nào dứt. Bà vợ chủ quán khi thì ru và dỗ con, khi thì hỏi tất cả những người vào nấp ở hầm rượu với cái giọng thì thào rên rỉ xem ông chồng nãy giờ vẫn ở ngoài đường nay ở đâu. Người bán hàng vừa vào hầm bảo là chồng bà đang theo người ta đến nhà thờ rước bức thánh thần kỳ của thành Smôlen đi nơi khác.


Đến chập tối, tiếng đại bác ngớt dần. Anpatích ra khỏi hầm rượu và dừng lại ở ngưỡng cửa. Bầu trời chiều trước đây trong sáng nay đã đen kịt những khói. Và qua lớp khói này vành trăng lưỡi liềm hiện lên, cao vòi vọi, chiếu xuống đất một ánh sáng kỳ ảo. Sau khi tiếng gầm dữ dội của đại bác đã ngớt, thành phố lại chìm trong im lặng, chỉ có tiếng chân bước, tiếng rên rỉ, tiếng gọi í ới xa xa, tiếng nổ lách tách của những đám cháy. Những âm thanh này nghe như lan rộng ra khắp thành phố. Những tiếng rên rỉ của chị nấu bếp giờ đã im bặt. Từ hai phía, những cột khói đen bốc lên từ các đám cháy và tỏa rộng ra. Ngoài phố, những tốp lính mặc quân phục khác nhau kéo qua, kẻ thì đi, người thì chạy, mỗi người một phía, không có hàng ngũ gì cả, trông như đám kiến vỡ tổ. Anpatích thấy một người trong bọn họ kéo nhau vào sân nhà Phêrápôntốp. Anpatích bước ra cổng. Một trung đoàn trong khi rút lui vội vã chen chúc nhau, xô đẩy nhau làm nghẽn cả đường phố.


- Thành phố bị bỏ ngỏ rồi! Đi đi thôi, đi đi thôi.- Một sĩ quan trông thấy bóng Anpatích liền nói, đoạn quay lại quát binh sĩ.


- Đứa nào dám mò vào sân nhà người ta thì sẽ biết tay tao.


Anpatích quay vào nhà, gọi người xà ích bảo đánh xe ra. Tất cả những người nhà của Phêrápôntốp cũng ra theo Anpatích và người đánh xe. Trông thấy khói và cả những ngọn lửa của các đám cháy bây giờ đã hiện rõ trong bóng hoàng hôn, người đàn bà nãy giờ im lặng bỗng cất tiếng kêu khóc than vãn. Như thể phụ họa với họ, ở hai đầu phố cùng vang lên những tiếng kêu khóc như vậy. Ở dưới mái hiên, Anpatích và người đánh xe tay run lẩy bẩy đang lo ngỡ những sợi dây cương và dây thắng đang mắc vào nhau.


Khi xe đã ra khỏi cổng, Anpatích thấy trong cửa hàng của Phêrápôntốp đang mở cửa, có mười người lính miệng nói bô bô, tay lo nhét bột mì và hạt nhân sa vào bị. Vừa lúc ấy Phêrápôntốp ở ngoài phố về. Nhìn thấy tốp lính, ông ta toan kêu lên nhưng rồi bỗng im bặt, giơ hai tay túm lấy tóc và phá lên cười, tiếng cười nghẹn ngào nghe như tiếng nấc.


- Anh em cứ mang hết đi, mang hết đi cho tôi! Đừng có để gì cho bọn quỷ sứ kia - ông ta vừa nói vừa vơ mấy cái bị cột vất ra đường. Mấy người lính sợ hãi bỏ chạy, mấy người lính khác vẫn tiếp tục nhét bột vào bị. Trông thấy Anpatích, Phêrápôntốp quay về phía lão:


- Thôi thế là xong! Nước Nga đi đời rồi! - Ông ta kêu lên. - Ông Anpatích ơi, nước Nga đi đời rồi! Tôi sẽ thân hành châm lửa đốt nhà. Thế là hết!... - Ông ta chạy bổ ra ngoài sân.


Ngoài đường đông nghịt những tên lính, ùn ùn kéo đi không ngớt làm cho xe Anpatích không sao đi được, đành phải nán đợi. Vợ của Phêrápôntốp cùng ngồi với các con trên một chiếc xe tải, đợi lúc có thể đi được.


Trời đã tối mịt. Trên bầu trời lác đác những vì sao và vành trăng lưỡi liềm chốc chốc lại chiếu sáng qua màn khói phủ. Khi đi xuống sông Đơniép, chiếc xe của Anpatích và chiếc xe của bà vợ Phêrápôntốp đang đi chầm chậm giữa những đoàn xe khác và những hàng binh sĩ bỗng phải dừng lại. Gần ngã tư nơi xe dừng, một ngôi nhà và mấy cái cửa hàng đang cháy ở trong một ngõ hẻm. Đám cháy đang tàn dần. Ngọn lửa khi thì tắt ngấm và lấp hẳn trong đám khói đen, khi thì bừng lên chiếu sáng một cách rõ rệt lạ lùng khuôn mặt của những người đang chen chúc nhau ở ngã tư. Trước đống lửa, những bóng đen vật vờ qua lại, và qua tiếng lửa nổ lép bép liên hồi có thể nghe những tiếng kêu la ơi ới. Anpatích xuống xe, và thấy chẳng dễ gì mà có thể đi được ngay, bèn rẽ vào trong ngõ để xem đám cháy gần hơn. Binh sĩ đi đi lại lại không ngớt trước đám cháy, và Anpatích thấy hai người lính cùng với một người mặc áo khoác bằng dạ xù mang những thanh xà cháy rực qua đường sang sân nhà bên cạnh, còn những người khác thì ôm theo từng bó cỏ khô.


Anpatích đến gần một đám đông đang đứng trước một gian nhà kho cao lửa bốc cháy rần rật. Tường đều bốc cháy, bức tường phía sau đã đổ xuống, mái nhà đã sập, mấy chiếc kèo bốc cháy ngùn ngụt. Hẳn là đám người này đang đứng đợi xem lúc mái nhà đổ ụp xuống. Anpatích cũng đứng đợi.


- Anpatích! - Đột nhiên có một giọng nói quen thuộc gọi lão.


- Trời ơi! Công tước - Anpatích nói, nhận ngay ra giọng nói của vị công tước trẻ tuổi của mình.


Công tước Anđrây mình mặc áo khoác, cưỡi con ngựa ô đứng ở phía sau đám đông đang nhìn Anpatích.


- Ông làm gì ở đây thế? - Công tước Anđrây hỏi.


- Thưa... thưa ngài... - Anpatích nói đoạn bật lên khóc rưng rức. - Thưa ngài... thế là chúng ta chết cả hay sao?


- Ông làm gì ở đây thế? - Công tước Anđrây hỏi lại.


Ngọn lửa bừng sáng lên khiến Anpatích nhìn thấy khuôn mặt tái xanh và mệt mỏi của ông chủ trẻ tuổi. Anpatích kể lại việc mình được sai đi Smôlen và đến lúc về đã chật vật ra sao.


- Thưa ngài, có phải chúng ta chết thật không? - Lão hỏi lại.


Công tước Anđrây không đáp, chàng rút quyển sổ tay, xé một tờ, nhấc đầu gối lên kê và viết mấy chữ bằng bút chì. Chàng viết cho em gái:


"Smôlen sẽ bị bỏ ngỏ. Trong tám ngày nữa, Lưxy Gôrư sẽ bị chiếm. Đi ngay Mátxcơva. Trả lời ngay cho anh biết khi nào khởi hành bằng cách cho một người đưa tin đến Usvia tìm anh".


Sau khi viết và giao tờ giấy cho Anpatích, công tước Anđrây dặn lão cách thu xếp cho lão công tước, công tước tiểu thư và con trai chàng cùng với người gia sư ra đi và cách làm thế nào để trả lời cho chàng biết ngay. Chàng chưa nói dứt lời thì một sĩ quan tham mưu với một người tùy tùng theo sau đã phi ngựa đến.


- Ông là đại tá phải không? - Viên sĩ quan tham mưu quát lên với cái giọng lơ lớ của người Đức. Tiếng nói của hắn công tước Anđrây nghe quen quen. - Người ta đốt nhà trước mắt ông thế mà ông cứ đứng yên đấy à? Như thế nghĩa là thế nào. Ông phải chịu trách nhiệm về việc này, - Béc thét lên... Lúc này Béc đã làm tham mưu phó cánh trái của quân đoàn bộ binh thứ nhất, "một chức vụ rất dễ chịu và dễ được chú ý", như chàng vẫn nói.


Công tước Anđrây nhìn Béc, không đáp và nói tiếp với Anpatích:


- Ông nhớ bảo là tôi đợi thư trả lời ngày mùng mười, nếu ngày mùng mười mà không có tin báo mọi người đã đi cả thì tôi bắt buộc phải bỏ hết mọi việc để về Lưxy Gôrư đấy.


- Thưa công tước, - Béc nhận ra công tước Anđrây liền nói để tự bào chữa. - Sở dĩ tôi nói như vậy là vì tôi phải thi hành những mệnh lệnh của cấp trên và tôi bao giờ cũng thi hành mệnh lệnh một cách nghiêm túc... Xin công tước tha lỗi.


Ở giữa đám lửa có tiếng nổ lốp bốp. Ngọn lửa bỗng hạ xuống trong chốc lát; những cột khói đen ngòm ở mái nhà bốc lên. Người ta lại nghe một tiếng răng rắc ghê sợ và cả một khối đồ sộ đổ ụp xuống...


- Ồ - ồ - ồ, - đám người gào lên để phụ họa theo tiếng mái nhà kho đổ ụp xuống ầm ầm. Từ mái nhà bốc lên mùi bánh mì và bánh đa bị cháy. Ngọn lửa bùng lên chiếu sáng những khuôn mặt mệt mỏi nhưng phấn chấn của đám người quây quần xung quanh đám cháy.


Người mặc áo khoác dạ xù giơ hai tay lên trời kêu to:


- Hay lắm! Nổ giòn lắm! Khá lắm các cậu ạ!


- Chính ông chủ nhà đấy - có tiếng xì xào.


- Nghe rồi chứ, - công tước Anđrây nói với Anpatích, - Ông nhớ nói lại tất cả những điều tôi đã dặn. - Và không nói một lời với Béc trong lúc hắn vẫn đứng lặng thinh bên cạnh chàng, công tước Anđrây thúc ngựa rẽ vào trong ngõ.


(còn tiếp)


Nguồn: Chiến tranh và Hòa bình. L. Tônxtoi. Tập 2. Bộ mới ba tập. NXB Văn học, 6 - 2007. In theo lần xuất bản đầu tiên năm 1961.

Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
35.
36.
37.
38.
39.
40.
41.
42.
43.
44.
45.
46.
47.
48.
49.
50.
51.
52.
53.
54.
55.
56.
57.
58.Phần Thứ Mười một
59.
60.
61.
62.
63.
64.
65.
66.
67.
68.
69.
70.
71.
72.
73.
74.
75.
76.
77.
78.Phần Thứ tám
79.
80.
81.Phần Thứ sáu
82.Lời Người biên tập và Lời Giới thiệu của Cao Xuân Hạo
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Sông Côn mùa lũ - Nguyễn Mộng Giác 23.08.2019
Lâu đài - Franz Kafka 21.08.2019
Trăm năm cô đơn - G. G. Marquez 20.08.2019
Cuốn theo chiều gió - Margaret Munnerlyn Mitchell 20.08.2019
Gia đình Buddenbrook - Thomas Mann 19.08.2019
Đêm thánh nhân - Nguyễn Đình Chính 19.08.2019
Ông cố vấn - Hữu Mai 19.08.2019
Đẻ sách - Đỗ Quyên 19.08.2019
Thế giới những ngày qua - Stefan Zweig 16.08.2019
Seo Mỉ - Đỗ Quang Tiến 13.08.2019
xem thêm »