tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 29481737
Tiểu thuyết
30.10.2015
Lê Văn Trương
Người anh cả

Chàng không muốn, nhưng nước mắt cứ ứa ra, chảy xuống hai gò má. Chàng đã bỏ lỡ bao nhiêu cơ hội. Năm nay, chàng đã ngoài ba mươi rồi, mà tương lai vẫn còn cứ tối đen như mực.


Về đến nhà, các em đã đứng chờ chàng ở trước cửa. Nhàn thoáng thấy chàng, vội vã chạy ra:


- Đỗ cả rồi anh ơi!


Bao nhiêu đau đớn, buồn bực của chàng bỗng trút sạch đi như được ảnh hưởng một phép mầu của một nàng tiên. Chàng bế con Nga:


- Thế à?


Rồi chàng hôn nó chùn chụt. Hôn chán, chàng giơ tay bắt tay hai em:


- Mes félicitation!([1]) À, hôm nay thì phải nghỉ, chúng ta đi chơi. A, tôi chán cái cảnh đi làm nhà buôn rồi.


Nhàn đỡ lấy con:


- Bác chán thì sau này bác lên ở với Nga, Nga sẽ nuôi bác, bác chẳng phải đi làm gì nữa.


Vượng cười tít:


- Có lẽ thế. Bác Nga sợ đi làm rồi.


Vượng bảo Nhàn đưa tiền cho thằng xe đi mua rượu bia, và thuốc lá. Hôm ấy, chàng uống rượu, hút thuốc lá sung sướng như một người điên. Chàng hôn Nga, hôn Thịnh, hôn Nhàn, hôn cả Tâm nữa.


Luôn luôn, chàng bảo Nhàn:


- Tiếc rằng thầy mẹ không còn sống, chứ còn thầy thì phải biết. Hôm nay, thầy sẽ uống rượu say túy lúy. À, bà Huyện, bà nhớ sắm sửa cái gì để chủ nhật này, chúng ta về quê lễ nhà thờ, và cáo với gia tiên. Ha ha, ngồi đây, anh đã trông thấy cái nét mặt dương oai của chú Lý. Bây giờ mà người làng ai láo cái gì, chú Lý quát thì phải biết.


***


Hai tháng sau thì Tâm và Thịnh có giấy được bổ.


Trong nhà không bao giờ có thừa tiền mà hai người thì phải có hành trang và quần áo cho nó xứng với địa vị của mình. Một quan huyện không thể ăn mặc lôi thôi và đến ở trọ nhà bạn như một cậu học trò.


Vượng nghĩ đến điều đó đã từ lâu, từ ngày hai người đỗ. Chàng thấy cần phải xoay một món tiền cho hai người.


Có một chỗ mà chàng chắc chắn, có thể vay trong trường hợp này là bà Xuân Thái thì chàng đã không thể đến, chàng không còn mặt mũi nào mà đến nữa. Nhưng không đến đấy thì đến đâu?


Chàng bâng khuâng nghĩ đến bà phán Hữu. Giá trước kia, chàng lấy bà phán Hữu, có phải những lúc này…


Bà phán Hữu bây giờ đã lấy một ông Hàn góa vợ. Ông Hàn làm thầu khoán mà bà Hàn thì vẫn cho vay mượn ở sở như trước kia. Từ ngày Vượng làm cho bà phật ý, bà vẫn nhìn Vượng bằng con mắt khó chịu, Vượng nhớ rằng hôm đi lấy chồng, bà có mời cả sở đến, duy Vượng là không đến.


Bây giờ lại hỏi vay bà thì ngượng ngùng biết bao! Nhưng biết làm thế nào?


Buổi chiều hôm ấy, sau khi thấy Nhàn băn khoăn về chỗ không có tiền đâu để sắm sửa cho Thịnh, và sau khi nghe Tâm đề nghị đem bán vòng hột của vợ, Vượng bảo:


- Bây giờ cô ấy cần phải sang trọng hơn trước, không thể bán được. Thôi để tôi liệu xoay, rồi các chú gửi về trả người ta sau.


Thịnh mừng rỡ:


- Ồ, nếu thế thì may lắm. Em cũng phải cần vài ba trăm để sắm sửa, chứ bây giờ không thể lôi thôi thế này được, sợ người ta khinh.


Tám giờ hôm ấy, Vượng đến nhà bà phán Hữu. Ngày nay, bà đã ở một tòa nhà tây lộng lẫy trên đường Quan Thánh.


Vượng đưa danh thiếp và ngồi chờ tám trống canh mới thấy bà xuống. Bà xuống, lê đôi dép Nhật Bản lẹp kẹp. Nhìn thấy Vượng, bà hỏi ngay bằng một giọng xỏ xiên:


- Ông ký đến có việc gì đấy?


Vượng chưa kịp trả lời thì bà đã lại nói:


- Tiếc quá, hôm nay ông Hàn nhà tôi lại đi vắng.


Rồi bà gọi pha nước, gọi lấy rượu, gọi mở quạt như muốn đem sự giàu sang để trả thù sự lạnh nhạt của Vượng xưa kia.


Vượng cũng biết thế, và chính Vượng đến đây cũng là để cho bà trả thù. Vượng ngồi yên để cho bà khoe khoang, rồi sau khi thấy bà đã hả, Vượng mới bảo:


- Tôi đến đây nhờ bà chị một việc, nhưng nếu bà chị thấy có… lòng muốn giúp tôi thì tôi mới nói.


Bà Hàn đắc chí, toét miệng cười:


- Tôi thì bao giờ chả có bụng, chỉ có ông… Nhưng ông cũng phải cho tôi biết việc gì đã chứ?


Sau khi nói câu ấy, bà hình như thấy rằng mình đã dễ dãi và chóng quên thù xưa đối với Vượng, bà lại nói:


- Nhưng ông nên nhớ: bây giờ tôi không có quyền như xưa, mọi việc bây giờ đều ở nhà tôi.


Vượng tuy thương em, nhưng lúc ấy chàng đã thấy bực lắm rồi:


- Vâng, nếu bà nói thế thì thôi, tôi chả cần nói nữa.


Chàng nói xong toan đứng dậy thì bà Hàn đã đổi giọng nói ngay:


- Thì ông hãy cứ nói đi. Tôi nói thế thôi, chứ quyền thì cũng tùy từng cái.


- Chẳng nói giấu gì bà chị, tôi có hai chú nó mới đỗ tri huyện, nay vừa được giấy gọi bổ, tôi cần năm trăm bạc để các chú ấy sắm sửa. Nếu bà chị bằng lòng cho tôi vay thì bà chị lấy lãi bao nhiêu tôi cũng xin trả. Và làm giấy cho bà chị cẩn thận.


Tuy tức với Vượng, nhưng bà vẫn không thể không quý Vượng:


- Tưởng việc gì, chứ việc ấy thì được, chả phải làm giấy. Dù thế nào, tôi cũng vẫn tin ông là người đứng đắn.


***


Các em đi rồi, Vượng thuê một căn nhà nhỏ ở phố Chùa Vua, một tháng chỉ có bảy đồng. Xe nhà chàng cũng cho em gái, các đồ đạc sang trọng, chàng cho Thịnh. Chàng thuê một thằng nhỏ, và tậu một cái xe đạp xoàng.


Sự ăn tiêu của chàng không mấy tốn, chỉ hơn ba chục đủ rồi, chàng đã thấy không cần phải chịu những sự nhục nhằn gây ra bởi một ông chủ bất công nữa. Chàng chỉ chờ một cơ hội là nói trắng cùng kẻ áp bách mình những tư tưởng của mình đối với y, rồi mở cửa đi ra. Nhưng cơ hội ấy chưa đến, vì ông chủ có việc phải đi vắng xa ba tháng.


Chàng tự nhủ:


- Thôi, hãy chờ khi y về.


Mấy ngày đầu, không có các em thì Vượng buồn lắm. Lúc tiễn các em ra ga, chàng đã căn dặn phải viết thư về luôn. Trong ba tuần lễ đầu, Thịnh và Nhàn đều giữ lời hứa, cứ cách một ngày lại viết cho chàng một bức thư. Cuộc đời của Vượng bây giờ cơ hồ như chỉ thấy vui khi nào được đọc những bức thư ấy thôi.


Chàng đã quen đem đặt lẽ sống vào các em, nay các em đã không cần chàng nữa, chàng thấy như thiếu thốn làm sao. Những bức thư ấy, chàng đọc rất kỹ, như người ta đọc một đoạn văn hay, rồi xếp thành thứ tự cất đi tử tế. Chàng cũng viết thư cho các em. Những bức thư đầu cũng dài như thư của các em chàng viết cho chàng, nhưng nó cứ ngắn dần, vì chàng thấy lâu dần chẳng có gì để nói nữa. Các em chàng cũng thế. Sự sống cũng như lửa nó sẽ tắt đi khi nào không còn gì để cháy. Nó luôn luôn cần đến những lẽ sống mới để họa thành những điệu nhạc mới.


Thư của các em chàng thưa dần, vì cảnh đời mới của họ đã cuốn hút mất nhiều thì giờ của họ.


Những ngày đầu, Vượng khổ lắm; chàng viết thư trách, nhưng trách mãi cũng đến thế, lâu dần chàng cũng đã quen đi.


Xưa kia, những buổi tối, chàng sống với các em, sao thấy nó chóng thế, mà bây giờ thì sao dài thế! Xưa kia, mỗi khi về nhà, chàng thấy bao nhiêu công việc phải làm, bây giờ thì bới mãi, chẳng thấy công việc gì.


Những buổi tối và những ngày chủ nhật, chàng thấy dài đăng đẳng. Hết quay ra, lại quay vào, chẳng biết làm gì.


Đồng tiền bây giờ dư dật, nhưng chàng cảm thấy tiếc những ngày túng thiếu thuở xưa. Thuốc lá bây giờ chàng hút hết điếu này đến điếu khác, khiến cho anh em trong sở đều phải bảo: “Ông không bao giờ ngớt khói ở trong mồm”. Tuy thế, thuốc lá cũng không đem lại thỏa thích cho chàng như ngày trước.


Mà những hội tổ tôm đánh không lo thuế cũng không làm cho chàng hồi hộp nữa. Lại quái một điều, chàng đã không sợ thua thì lại cứ được luôn, được nhiều canh to lắm. Giá trước kia mà chàng được như thế này thì sung sướng biết mấy!


Đã nhiều lần, Thịnh và Nhàn viết thư mời chàng xuống chơi, nhưng chàng cứ nghĩ: “Chà, chúng nó chưa thu xếp nhà cửa xong, đến chơi thì chỉ làm chúng nó mất thì giờ”, nên chàng cứ hẹn lần.


Hôm nay là vì nhớ quá, chàng viết thư cho Nhàn, hẹn tuần này xuống chơi, và tuần sau thì xuống Thịnh. Trong thư, chàng căn dặn hai người cần dùng mua gì thì chàng sẽ mua đem xuống cho. Hai người đều viết thư về dặn mua nhiều thứ lắm.


***


Vượng lốc sốc mấy cái bồ và một đống gói ở xe lửa bước xuống, thì đã thấy vợ chồng Nhàn đứng đón ở ga. Không thấy Nga, chàng hỏi ngay:


- Cháu đâu?


- Cháu mệt, nên không dám cho cháu đi máy.


- Ồ, thế thì có lẽ tôi chọn lầm ngày hôm nay để xuống cô chú…


Nhàn tươi cười:


- Anh cứ nghĩ lẩn thẩn. Ngày nào anh xuống chơi với chúng em đều cũng là những ngày đẹp đẽ cả.


Bữa cơm hôm ấy, Tâm có mời mấy người bạn đồng sự của mình đến ăn cơm.


Trước họ còn sốt sắng đối với Vượng, nhưng sau hỏi ra thấy Vượng chỉ là một thư ký nhà buôn, họ đều lãnh đạm. Vẻ lãnh đạm ấy, Vượng cảm thấy. Chàng cảm thấy cái tính nết hiền lành và thực thà của chàng không thích hợp…


…Người ta làm khó chịu cho chàng, và chàng cũng làm khó chịu cho người ta nữa. Vì thế, cho nên Tâm đề nghị đánh tổ tôm, chàng nhất định từ chối, lấy cớ rằng buổi chiều đã phải đi tàu, không còn bao nhiêu thì giờ.


Tuy nói rằng xuống chơi với em để chuyện trò cho hả, nhưng vì Nhàn có nhiều bạn đến thăm, thành thử cứ tíu tít chẳng nói được chuyện gì với anh.


Cơm xong, Tâm đưa chàng đi tỉnh. Đến lúc quay về, thì Nhàn đã không có nhà. Đầy tớ nói cho biết bà Tuần mời nàng đến chơi.


Buổi tối hôm ấy, Vượng bước lên tàu với một nỗi buồn khôn tả. Sự đi chơi đã không đem lại những vui thú và thỏa thích như chàng tưởng. Chàng cảm thấy thấm thía rằng bây giờ đối với em, chàng chỉ là một người thừa trong công việc cũng như trong các cuộc vui. Chẳng những thế, chàng còn làm phiền các em là khác. Nhưng vốn thương em, chàng lại tự nhủ: “Địa vị của chúng nó bắt chúng nó thế, biết làm thế nào?”.


Tàu Hải Dương mười một giờ đêm thì đến ga Hà Nội, chàng uể oải bước xuống tàu, uể oải bước ra xe, uể oải về nhà, không còn đâu cái vẻ hăm hở của lúc ra đi nữa.


Chàng về nhà, thấy gian nhà lạnh lẽo. Quái, thằng nhỏ ngái ngủ ra mở cửa với một vẻ mặt cũng uể oải và khó chịu lạ lùng.


Chàng thay quần áo đi nằm, nhưng lại trằn trọc không sao ngủ được. Chàng nghĩ miên man đến những chuyện không đâu, những chuyện tỉ mỉ của thường ngày, chúng là những mắt xích kết thành cuộc đời của ta. Rồi chàng bỗng cảm thấy đời mình vô vị, chứ không còn một ý nghĩa như trước nữa. Trong khi săn sóc cho các em, chàng đã không nghĩ đến đời mình, chàng cứ tưởng rằng nó cứ ấm cúng như trước kia mãi.


Ngày nay, các em chàng đã có đủ lông cánh bay đi, đem theo cả sự ấm cúng đi. Chàng bâng khuâng nghĩ đến Đạt mà đã lâu lắm chàng không được tin tức, và cũng chẳng biết sống chết thế nào. Cái kỷ niệm của người em quả cảm lại làm cho lòng chàng sôi nổi lên một lúc. Chàng nghĩ đến những nguy hiểm mà Đạt đã trải qua và những cực khổ mà có lẽ Đạt đang phải chịu. Chàng thở dài quay mình ra ngoài cửa: trời đã sáng lúc nào mà chàng không hay!


Chàng mệt mỏi, đứng dậy. Trong người như có một cái gì ở xác thịt và cả ở tinh thần nữa nó lỏng lẻo và tan gẫy. Chàng vươn vai:


- Ồ, thế ra cả đêm hôm qua mình không ngủ!


***


Vượng hy vọng sự đi thăm Thịnh sẽ đem lại bình tĩnh cho tâm hồn mình, nhưng nó chỉ đem đến cho chàng một lo sợ.


Đành rằng Thịnh tiếp đón chàng cách sốt sắng hơn, nhưng Vượng cũng cảm thấy rằng ở đây, cũng như ở Hải Dương, cái không khí này không thích hợp cho chàng; và chàng thì chẳng tô điểm gì thêm cho cuộc đời của em cả.


Nhà Thịnh khác hẳn nhà Tâm, sang trọng lắm. Cứ nhìn những cách thức, Vượng cũng đoán ngay rằng Thịnh sống một cuộc đời rất đắt tiền. Chàng lo sợ nghĩ đến số lương trăm bạc của em.


- Như thế này thì làm sao mà đủ được, hở chú?


Thịnh nói một cách tự đắc:


- Thì cũng phải xoay cho nó đủ. Tôi không thể sống kém thế này.


- Thôi, thế thì chú không cần phải gửi số tiền về trả nợ nữa, để anh góp cho chú.


Thịnh không nghe:


- Ai lại thế. Xưa kia, em chưa kiếm tiền thì chẳng kể.


Sau những câu chuyện hàn huyên và sau khi đã đưa anh đi xem khắp tỉnh Ninh Bình, Thịnh bảo:


- Ông nghị Quý nghe tin anh lên có khẩn khoản mời anh đến ăn cơm, em đã nhận lời. Ông ta là người giàu có lớn ở đất này, và có quen nhiều người thế lực ở Hà Nội, mình có thể nhờ cậy được nhiều, cho nên cần phải giao thiệp với họ. Thôi, ta về nhà thay quần áo rồi lại thì vừa, bây giờ gần mười một giờ rồi.


- Quần áo thế này, được rồi, cần gì.


- Không được, hôm nay ở đấy sẽ có nhiều người, mình phải ăn mặc cho trang trọng.


Thịnh thay áo gấm, phủ áo đoan, rồi đeo bài ngà. Mặc quần áo xong Thịnh ngắm nghía mãi bóng mình trong gương rồi hỏi anh:


- Anh trông tôi có bệ vệ không?


Vượng cười:


- Chú thật giống chú Lý.


Đi đường, Thịnh đã dặn Vượng:


- Đến đấy, anh không cần phải nhũn nhặn và khiêm tốn quá, chẳng gì em cũng là một ông quan ở đất này.


Vượng không bằng lòng, nhưng không nói.


Nhà ông nghị Quý thật là giàu, giàu một thứ giàu có chọc ngay vào con mắt người ta. Toàn những đồ cổ và những đồ Tàu. Tuy thế, nhưng Vượng cũng nhận thấy trong cái viện bảo tàng ấy, có một cái gì nó không làm vinh dự cho chủ nhân.


Đến khi nói ông Nghị ba câu chuyện, cái cảm tưởng của chàng lúc nãy bỗng biến ra sự thực: người này chỉ là một người giàu lỏi.


Tuy ông nghị Quý chưa hẳn là một người ăn tục nói khoác, nhưng trong ngôn ngữ cử chỉ của ông, chẳng có một tí gì là sang trọng cả.


Nhà sang, tiệc sang, quần áo sang, duy chủ nhân chẳng sang một tí nào. Bà Nghị là một người hợm hĩnh, ngu dốt, không có một câu nói nào là bà không khoe đến cái giàu của bà. Chuyện của bà và chuyện của ông thật là xứng nhau. Ông khoe hết bạn trai toàn quan nọ, quan kia, mà bà thì khoe bạn gái, toàn bà nọ, bà kia. Luôn luôn, cả hai ông bà nhắc đến… chuyện người ta bầu bà làm hội trưởng một hội thiện.


Lúc tiệc tan, quan khách đã ra về, Vượng và Thịnh còn ngồi lại thì thấy một người con gái trang sức rất lòe loẹt, vàng ngọc đeo đầy mình ở nhà trong đi ra.


Bà nghị toe toét nói với Vượng:


- Cô Tư nhà tôi đấy, đã học ba năm ở Hà Nội, nếu học nữa thì cũng đã đỗ rồi, nhưng tôi nghĩ đỗ cũng chẳng làm cái quái gì, nên tội lại gọi về.


Vượng nhận thấy cô Tư có những cái nhìn và những cái cười ý nhị đối với Thịnh.


Sau một hồi khoe con gái, bà Nghị vừa cười, vừa bảo Vượng:


- Cháu nó chưa có ai thèm vời đến, ông xem ở Hà Nội có ai ông đánh mối cho cháu.


Vượng chưa kịp trả lời thì bà Nghị sợ câu ấy làm giảm giá con mình, lại vội nói ngay:


- Ấy nói thế chứ chán vạn người cầu cạnh ra rồi đấy, nhưng chẳng ai ra gì, được cái nọ thì hỏng cái kia, nên tôi với ông nhà tôi còn chờ để kén cho được đủ mọi phương diện… “hoàn toàn”. Với lại cháu nó cũng khó tính lắm, ai cũng chê.


Vượng nói đưa đẩy:


- Vâng, vợ chồng là việc hệ trọng. Các cô ấy bây giờ không như những bà mẹ cổ, cứ cha mẹ đặt đâu là ngồi đấy.


- Thì các cô ấy kén, nhưng các cô ấy cũng kén vừa vừa thôi chứ.


Cô Tư ném cho Thịnh một cái nhìn đầy tình tứ, rồi cãi:


- Có ai ra hồn người đâu mà bảo con kén. Mẹ nói thế, ông ký không biết lại bảo con quá khó tính.


Bà Nghị cong môi bắt chước con gái:


- Thôi cô, thế mà cô bảo cô chưa kén. Nếu cô mà kén nữa thì không biết còn đến thế nào.


Vượng thấy khó chịu, toan đứng dậy, nhưng liếc thấy em hình như còn thích nói chuyện, chàng lại phải cố ngồi.


***


Ở nhà ông Nghị Quý ra, Thịnh hỏi ngay anh:


- Thế nào, anh xét nhà ấy thế nào?


Vượng chưa kịp trả lời thì Thịnh đã nói luôn:


- Ông bà ấy muốn gả cô Tư cho tôi, nhưng tôi còn chờ hỏi ý kiến anh. Lấy người này thì có nhiều cái lợi. Ông bà ấy nói khi cưới, sẽ cho một cái đồn điền và hai tòa nhà. Với lại cô Tư cũng ngoan.


Vượng lặng thinh không nói.


- Ở đây cũng đã có nhiều người đến, nhưng ông bà ấy không bằng lòng. Nếu anh bằng lòng thì hôm nào anh với em về quê cho chú hay bác lên hỏi cho em.


Vượng biết em đã bằng lòng lấy nàng, còn mình chẳng qua chỉ là đứng ngoài vòng song cửa thôi.


- Tuy là quyền huynh thế phụ, nhưng việc định đoạt là ở chú, chú có bằng lòng hôn nhân thì mới được chứ.


- Em thì em cho là được, còn anh lại không thích lắm. Theo em nghĩ cuộc sống của em cần phải ăn tiêu nhiều… Cái gì bằng lấy được vợ giàu, mọi thứ đều sẵn cả.


Vượng không ưa cả ông Nghị, cả bà Nghị, cả cô Tư, nhưng chàng không phản đối thẳng ngay em:


- Đành là như thế, nhưng đức hạnh của người vợ cũng cần lắm.


- Không, cô Tư này em biết, tính nết tốt lắm, có thể là một người vợ hoàn toàn.


- Mà cha mẹ cũng là một sự cần. Nhà ta đã không phải là một nhà quan tư to tát, mà toàn những người lương thiện, thuần phát.


- Em thấy ông Nghị, bà Nghị đây thì tử tế và phúc hậu, làng xóm ai cũng khen.


Nghe nói, không biết làm sao, Vượng đành phải viện lẽ:


- Việc hôn nhân hệ trọng, nhưng thầy mẹ mất, nhà ta còn có bác và chú. Để hôm nào anh em ta trở về thưa lại với bác và chú. Hễ bác và chú bằng lòng thì anh cũng bằng lòng.


Rồi tủm tỉm cười, sợ phật ý em:


- Anh cũng như chú, mọi việc đều phải bẩm mệnh với bác cả và chú Lý. Mình là con cháu, thế mới phải đạo.


- Nhưng bác và chú nể anh, anh nói một tiếng thì bác và chú bằng lòng ngay.


- Ừ để hôm nào, anh nói.


***


Vượng nể em cũng đã nói, nhưng ông Lý Quyết không nghe. Là người phổi bò, ông không thớ lợ. Sau khi ở nhà ông Nghị Quý ra, ông nói ngay:


- Ai mà có thể dâu gia với cái giống người thô lỗ ấy. Dù nó giàu có trăm vạn cũng thèm vào.


Lúc thấy em không bằng lòng, Vượng bảo chú:


- Không, bây giờ theo cuộc đời mới, người tỉnh thì phần nhiều ngôn ngữ cử chỉ như thế cả đấy chú ạ. Con xem ra thì ông bà ấy cũng không…


Vượng chưa nói dứt câu thì ông Lý Quyết đã quắc mắt:


- Anh nói thế nào? Anh cho tôi là người ở trong lỗ nẻ bò ra hay sao? Không, không thể lấy những con cái nhà như thế được. Thiếu gì người.


Thịnh sợ chú không dám phản đối, nhưng khổ sở lắm. Vượng biết em chỉ muốn chóng giàu nên sau khi về đến nhà liền máy em lên gác rồi bảo:


- Anh biết chú Lý nói thế, em không bằng lòng, nhưng em nên nhớ rằng những lời ấy là những lời khôn ngoan. Giá còn mồ ma thầy thì thầy cũng đến nói và nghĩ như thế.


- Nhưng xưa khác và nay khác.


- Thời nào cũng phải lấy điều lễ nghĩa và đạo đức làm trọng. Sự yên vui của gia đình do đó mà ra. Đồng tiền cần thật, nhưng em nên nhớ cũng có nhiều thứ cần hơn đồng tiền. Vàng bạc trọng thật, nhưng nếu muốn có cuộc đời đẹp đẽ và ý nghĩa, phải biết trọng nhiều thứ khác hơn vàng bạc.


Thịnh cố cãi:


- Thì ông bà ấy có gì là không lễ nghĩa và đạo đức.


Vượng ngồi xích lại gần em, đặt một tay lên vai em:


- Chú nên nhớ rằng anh chỉ muốn những sự tốt lành cho chú. Hạnh phúc của chú là một điều anh mong ước hơn ai hết. Anh nói thật với chú, chính anh, anh cũng không thích cho chú lấy đám ấy, vì anh cũng xét như chú Lý, ông bà Nghị có nhiều chỗ… kém. Nhưng nếu có phải chú… đã… yêu cô Tư, và chú tin chắc rằng hạnh phúc của chú ở đấy thì để anh sẽ nói cho chú Lý xiêu lòng.


- Vâng, hạnh phúc của đời em ở đấy. Nếu em không lấy đám này thì em không lấy đám nào cả. Và em xét cô Tư có nhiều điều đáng yêu. Mỗi người chúng ta có những cảm giác và những điều nghĩ khác nhau.


Vượng ngẫm nghĩ một lát:


- Em đã suy nghĩ kỹ càng rồi chứ?


- Vâng, em đã suy nghĩ kỹ càng lắm rồi.


- Nếu thế thì được. Cái bổn phận làm anh buộc anh phải nói với em những điều nghĩ thành thật của mình. Em hẳn đã biết bụng anh. Anh không cầu mong gì hơn là em được sung sướng. Nhưng anh chỉ lo cuộc hôn nhân ấy không đem lại hạnh phúc cho em thôi. Hạnh phúc phải cần đến nhiều điều kiện khác nữa chứ tiền tài cũng không đủ.


- Em thì em nghĩ khác. Em tin rằng em tìm thấy hạnh phúc ở trong cuộc hôn nhân ấy. Vả lại, nhà mình nghèo, lấy đám khác thì cứ chạy một cái tiền cưới cũng đã vất vả, đằng này thì ông bà ấy cho ngay hai nghìn để cưới.


Vượng biết rằng ý em đã quyết, dẫu nói lắm cũng không ích gì, mà chỉ gây ra những sự bất hòa. Chàng nhìn em một cách ngao ngán rồi bảo:


- Nếu chú đã nhất định thì chú cứ nên coi như là anh chưa nói gì. Để rồi anh sẽ nói với chú Lý cho.


***


Vượng sung sướng thấy em giàu và sang, nhưng chàng không sung sướng khi nhận thấy em đã bị thế lực của đồng tiền đàn áp.


Thịnh nóng muốn cho họ hàng làng nước biết cái giàu sang của mình, nên sau khi cưới vợ được một tháng. Thịnh xin nghỉ một tuần lễ để về thăm quê và luôn thể đưa mọi người đi xem đồn điền của mình.


Vượng lúc ấy đã cự nhau với chủ xin thôi. Chàng vui lòng nhận lời mời của em. “Chúng em sẽ đem ô tô lên Hà Nội đón anh”, bức thư của Thịnh nói thế.


Vượng đã sẵn sàng tha thứ hết cho em, chỉ cầu mong hạnh phúc của em, nên cũng sẵn sàng mọi sự nhượng bộ đối với em dâu. Nhưng cô Tư hợm hĩnh và kiêu điệu quá khiến Vượng không khỏi không đau đớn.


Chiếc xe hòm lộng lẫy đỗ trước cửa nhà Vượng một buổi chiều làm cho những người trong cái phố vắng ấy đều phải chú mục nhìn.


Vượng biết hai em về, nên đã bảo thằng nhỏ làm cơm sẵn để chờ. Vợ Thịnh bước vào thấy nhà cửa sơ sài thì coi bộ không được đậm lắm.


Sau khi uống nước xong, nàng giục chồng:


- Ta mời bác đi chơi chứ.


Thịnh biết ý anh muốn lưu lại ăn cơm nên còn dùng dằng thì Vượng đã nói:


- Ấy, chú thím hãy ở đây xơi cơm đã, rồi muốn đi chơi đâu hãy đi.


Vợ Thịnh vừa xoa lại mặt phấn, vừa nói:


- Về Hà Nội mà ăn cơm ở nhà thì chán chết, thôi mời anh đi chơi với chúng em. Em nghe bà chánh án nói có một hiệu cao lâu mới mở ở Hàng Bông, sang lắm và hầu hạ khéo lắm. Chúng ta lên đấy. Rồi xong đi ciné. Em ở Ninh Bình đã lâu lắm chưa được đi xem.


Thịnh nhìn anh cầu khẩn:


- Thôi anh chiều chúng em một tí.


Vượng phải miễn cưỡng đi mặc quần áo. Và muốn làm cho vui lòng em, chàng chọn một bộ quần áo mới thắt một cái “ca vát” đẹp.


Lên xe, Thịnh nhìn đồng hồ, rồi bảo tài xế:


- Còn sớm lắm, chúng ta hãy đi một “tua” Hà Nội đã.


Rồi Thịnh kể với anh lai lịch chiếc ô tô:


- Đáng lẽ thì chúng em chỉ dùng một chiếc Renault cũ thôi, nhưng vì nhà em thấy bà Phủ mua một cái xe mới, nên nhà em không chịu kém người, bắt nhà phải mua cho cái xe Ford mới này.


Vợ Thịnh nói một cách tự đắc:


- Chứ lại kém người ta thế nào được. Bác tính ở tỉnh nhỏ mà kém ai một cái gì là họ bình phẩm khó chịu lắm cơ. Huống hồ thầy mẹ em lại là người có danh tiếng ở trong hàng tỉnh.


Rồi nàng chìa bàn tay cho Vượng nhìn:


- Các bà ấy thấy em có chiếc nhẫn kim cương này là khổ sở lắm. Những thứ này, mẹ em mua từ trước, bây giờ đắt lắm, các bà ấy không lấy đâu tiền mà mua được. Hôm nọ, bà chánh án mua một chiếc hai nghìn rưỡi nhưng bé hơn thế này, và nước kém nhiều.


Vượng cũng nói cho xuôi:


- Của đắt tiền có khác, trông đẹp thật.


Trong khi ở hiệu cao lâu, từ sự sai bảo bồi cho đến lúc đứng trả tiền, vợ Thịnh có những kiểu cách làm cho Vượng khó chịu. Nhưng chàng liền nghĩ lại: “miễn là em mình thích là được rồi, em mình không lấy làm chướng cơ mà”. Sau khi đi xem ciné, Vượng cứ đinh ninh rằng vợ chồng em sẽ về nhà ngủ, nên sau khi về tới nhà, thấy Thịnh bắt tay mình, chàng không khỏi kinh ngạc:


- Thế chú thím không ngủ à, còn muốn đi đâu nữa?


Thịnh muốn tìm cách để nói dối anh, nhưng vợ Thịnh đã nói trước:


- Chúng em không muốn làm phiền bác. Để chúng em đi Hôtel ngủ thì tiện hơn.


Vượng nghẹn ngào:


- Vâng, thế cũng được.


Thịnh lại gần anh:


- Sáng mai, em cho đánh xe lại sớm để đón anh về đồn điền chơi nhé.


Vượng lưỡng lự:


- Tôi tưởng giá chúng ta về quê trước thì hơn. Từ khi cưới, chú thím chưa về quê lễ tổ. Sợ chú và bác giận chăng?


Thịnh quay lại hỏi ý kiến vợ. Vợ Thịnh vừa ngáp vừa trả lời:


- Ừ, thế cũng được.


Vượng vì muốn có cơ hội để sống lại với em một mẩu đời vui sướng của thuở xưa, nên khi sắp quay vào, còn cố mời:


- Nhà cũng có giường nệm tử tế, chú thím đi đâu cho nó tốn tiền vô ích.


Thịnh hiểu ý anh, bảo vợ:


- Hay ta ngủ chơi với bác.


Vợ Thịnh gạt phắt:


- Cần gì tiền. Ở đây, mình làm phiền bác.


Vượng biết em dâu cho nhà mình “tang thương”, nên không mời nữa. Nhưng thấy vẻ mặt Thịnh hơi buồn, chàng lại vội vàng tươi cười:


- Thế sáng mai, cô chú đến sớm nhé…


Vợ Thịnh lúc ấy đang trèo lên ô tô quay lại:


- Em không quen dậy sớm, thôi để chín giờ. Chín giờ đối với em cũng là sớm lắm rồi.


***


Vượng biết hai em không để ý đến những sự thờ cúng nhưng chàng là con cả, chàng phải nghĩ đến để cho chú bác và mọi người khỏi nói. Chàng dậy sớm đi mua vàng hương, hoa quả xếp vào cái bồ.


Thoạt trông thấy cái bồ ấy ở trong nhà đem ra, Thịnh rụng rời, bảo người tài xế:


- Này, khéo lại sát sơn xe đấy? Anh mua gì mà nhiều thế?


- Ấy cũng phải mua cái gì về lễ chứ?


Vợ Thịnh tủm tỉm cười:


- Sao bác không bảo em để em sai thằng tài nó đi mua.


- Thôi, tôi mua cũng thế.


Rồi Vượng bảo em:


- Ở nhà quê, không như Hà Nội, hơi tí là người ta dị nghị. Vả mình là con, mình phải có cái bổn phận thành kính đối với tổ tiên.


Vì Vượng muốn cho mọi việc êm thấm, nên nói ý thế để cho vợ Thịnh liệu mà ăn ở, nhưng vợ Thịnh chẳng hiểu gì cả.


Gặp mặt chú bác, Vượng nói ngay:


- Hôm nay, chú thím nó về để lễ gia tiên và hầu bác và chú… Đáng lý ra thì sau khi cưới, phải về ngay, nhưng vì chú nó còn bận việc quan, nên không thể về được. Vậy xin chú bác tha thứ cho.


Rồi Vượng vừa cười, vừa mở nắp bồ:


- Chú thím nó bảo gọi là có chút của mới đem về biếu hai bác. Gọi là chút ít, nhưng lòng thành thì nhiều.


Vượng lôi ra nào bánh cốm, nào cam, nào chè, đủ thứ.


Thịnh thẹn đỏ mặt, nhưng vợ Thịnh thì cứ như không. Nàng sẽ bảo chồng:


- Để rồi tính tiền trả bác.


Ông Lý Quyết không có những cớ để nhượng bộ vợ Thịnh như Vượng, nghe nàng nói thế, liền cười gằn:


- À thế ra anh mua đem về biếu chúng tôi chứ có phải chị Huyện đâu?


Vượng cười khà khà:


- Thì thím ấy với con, với chú Huyện, nào có khác.


Những cử chỉ hợm hĩnh và vô lễ của vợ Thịnh làm cho chú và bác không bằng lòng. Vì thế nên khi Thịnh mời hai người lên chơi đồn điền, cả hai đều từ chối.


Vượng thấy em buồn, cố mời, thì ông Lý Quyết nói ngay:


- Chú bây giờ sống ở chốn quê mùa quen rồi, nên đi đâu ngại lắm. Thôi để khi khác. Với lại bây giờ đang mùa gặt, không có đi đâu được.


Sau khi lễ vào ăn cơm xong, vợ Thịnh muốn đi ngay, nàng kêu ở nhà quê buồn. Vượng thấy thế sợ mọi người không bằng lòng vội nói:


- Thím ở quen tỉnh thành thì về nhà quê cũng có điều buồn thực, những người ở nhà quê quen thì đi ra tỉnh lại khó chịu. Cái gì cũng là thói quen cả.


Lúc sắp ra về, ông Lý Quyết gọi chàng xuống nhà ngang trách:


- Tôi đã bảo anh, nó là con nhà vô giáo dục, anh cứ nói mãi, nên tôi mới bằng lòng. Đây bây giờ anh xem.


Vượng chắp tay vái chú:


- Thôi con lạy chú, chú thương con, thương em con là đủ. Nó bằng lòng thì làm thế nào! Không lấy cho nó thì nó sầu khổ. Thôi chứ cứ để con bảo nó dần.


Ông Lý Quyết lắc đầu:


- Chú chỉ sợ không bảo được thôi. Nhà ta từ trước đến giờ không có nàng dâu nào kệch cỡm và hợm như thế.


- Chú đừng lo. Ở nhà người ta khác, ở nhà mình thì rồi thay đổi đi chứ, chú rộng lượng cho, không thì mất cả vui vẻ trong gia đình.


(còn tiếp)


Nguồn: Người anh cả. Tiểu thuyết. In trong Lê Văn Trương - Tác phẩm chọn lọc. Nhà văn Triệu Xuân sưu tầm, tuyển chọn, giới thiệu. NXB Văn học, 1-2006.


www.trieuxuan.info


 








([1]) Những lời khen ngợi của chúng tôi. 



Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Đêm thánh nhân - Nguyễn Đình Chính 11.09.2019
Jude - Kẻ vô danh - Thomas Hardy 10.09.2019
Ông cố vấn - Hữu Mai 10.09.2019
Tiêu sơn tráng sĩ - Khái Hưng 05.09.2019
Seo Mỉ - Đỗ Quang Tiến 28.08.2019
Sông Côn mùa lũ - Nguyễn Mộng Giác 23.08.2019
Lâu đài - Franz Kafka 21.08.2019
Trăm năm cô đơn - G. G. Marquez 20.08.2019
Cuốn theo chiều gió - Margaret Munnerlyn Mitchell 20.08.2019
Gia đình Buddenbrook - Thomas Mann 19.08.2019
xem thêm »