tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 30212964
Tiểu thuyết
22.02.2009
Dư Hoa
Sống

Khổ Căn chết rồi, tôi đành phải sống lủi thủi một thân một mình. Tôi cứ nghĩ mình sống chẳng được mấy nả nữa, ai ngờ đã sống những ngần ấy năm. Tôi vẫn như thế, lưng vẫn đau, mắt vẫn lòa, song tai còn thính lắm. Người làng nói chuyện, tôi không nhìn cũng biết là ai đang nói. Có lúc tôi nghĩ mà đau lòng, có lúc tôi nghĩ lại thấy yên tâm, người ruột thịt trong nhà đều do tôi đưa đám, đều do tôi đích thân chôn cất, đến lúc nào đó tôi nhắm mắt xuôi tay, cũng không phải lo cho ai. Tôi nghĩ cả rồi, khi đến lượt tôi chết thì cứ việc chết một cách thanh thản, không phải mong có người chôn cất, bà con dân làng chắc chắn sẽ có người đến chôn tôi, nếu không thì một khi thân thể tôi thiu thối sẽ chẳng ai chịu được cái mùi ấy. Tôi không để người khác chôn tôi không công, tôi đã để sẵn mười đồng tiền ở dưới gối, mười đồng này có chết đói tôi cũng không động đến nó; người làng đều biết mười đồng tiền này là của người sẽ chôn cất cho tôi, họ cũng biết sau khi tôi chết sẽ được nằm cùng với Gia Trân và các con cháu mình.


Khổ Căn chết được hai năm thì tôi góp đủ tiền tậu trâu; thấy mình còn sống được vài năm nữa nên cũng cần phải mua một con trâu. Trâu là một nửa con người, nó có thể làm việc thay tôi, lúc rảnh rỗi cũng có kẻ làm bạn, lúc buồn lòng thì chuyện trò với trâu. Dắt nó ra bờ ao bờ sông ăn cỏ như dắt một đứa trẻ.


Hôm mua trâu, tôi mang tiền trong người đi Tân Phong, ở đó có một cái chợ trâu bò to lắm. Khi đi qua một làng bên cạnh, nhìn thấy một đám người vây quanh sân phơi, tôi bước đến xem thì thấy một con trâu, nó đang nằm trên sân, ngoẹo đầu sang một bên, nước mắt chảy lã chã; một người đàn ông cánh tay để trần ngồi bên cạnh mài dao mổ trâu soàn soạt. Người vây chung quanh đang bảo thọc dao vào chỗ nào là tốt nhất. Tôi nhìn thấy con trâu khóc thương tâm quá, trong lòng cũng thấy bùi ngùi, nghĩ bụng làm thân con trâu thật đáng thương, thay người kéo cày kéo bừa khó nhọc cả một đời, khi về già, không còn mấy sức nữa thì bị người giết ăn thịt.


Tôi không nhẫn tâm nhìn nó bị giết, liền rời sân phơi tiếp tục đi. Đi mãi, đi mãi, cứ thấy băn khoăn về con trâu này, nó biết mình sắp chết, cái đầu gục xuống bên một bãi nước mắt... Tôi càng đi càng do dự, sau đó quyết định mua luôn con trâu này. Tôi vội vàng quay lại, đi đến sân phơi. Họ đã buộc chặt chân trâu, tôi chen vào nói với người đàn ông mài dao:


- Xin ông rủ lòng bán cho tôi con trâu này.


Người đàn ông cánh tay để trần đưa ngón tay thử lưỡi dao, nhìn tôi một lát mới hỏi:


- Ông bảo sao cơ?


Tôi đáp:


- Tôi định mua con trâu này.


Ông ta toét miệng cười hì hì, những người ở bên cạnh cũng cười rộ lên. Tôi rút tiền trong túi áo ra đặt vào tay ông ta, nói:


- Ông đếm đi.


Người đàn ông ở trần như ngớ người ra, cứ nhìn tôi mãi rồi hỏi:


- Ông mua thật à?


Tôi ngồi xuống cởi dây thừng buộc ở chân con trâu, vỗ vỗ vào đầu nó. Con trâu này còn thông minh lắm, biết mình không chết, liền đứng ngay dậy, cũng không khóc nữa. Tôi cầm dây thừng buộc mũi trâu, nói với người đàn ông kia:


- Ông đếm tiền đi.


Ông ta giơ nắm tiền lên trước mắt như là xem dầy bao nhiêu, rồi nói:


- Không cần đếm nữa. Ông dắt đi.


Tôi liền dắt trâu đi, ở phía đằng sau họ cười nói ầm ĩ. Tôi nghe thấy người đàn ông kia nói:


- Hôm nay trúng quả đậm.


Trâu biết tính người, khi tôi dắt nó về nhà, nó biết tôi đã cứu mạng nó, nên cứ cọ sát thân vào người tôi, tỏ ra thân thiết lắm. Tôi nói với nó:


- Này trâu, mày đừng có mừng vội. Ta dắt mày về là phải kéo cày đấy, không phải nuôi mày như nuôi bố ta đâu.


Tôi dắt trâu về làng, cả làng kéo ra xem. Ai cũng bảo tôi lẩm cẩm mua phải con trâu già lõ đít. Có người bảo:


- Phú Quí ơi, tôi trông… nó còn lớn tuổi hơn ông là cái chắc!


Người sành về trâu nói với tôi, nhiều lắm thì con trâu này chỉ sống nổi hai ba năm nữa là cùng. Tôi nghĩ, hai ba năm là đủ rồi, chắc gì mình còn sống được lâu thế. Nào ai ngờ chúng tôi đều đã sống đến hôm nay. Người trong làng vừa ngạc nhiên vừa lạ lùng, thì mới hai hôm trước còn có người bảo chúng tôi là “hai lão già không già”.


Trâu đã đến nhà thì cũng là thành viên trong gia đình, nên đặt cho nó một cái tên. Nghĩ đi nghĩ lại, cứ cảm thấy gọi nó là Phú Quí thì hơn. Tôi quyết định đặt tên nó là Phú Quí. Nhìn trái nhìn phải, tôi đều cảm thấy nó giống tôi, tôi mừng khấp khởi. Sau đó, người làng cũng bắt đầu nói hai chúng tôi y hệt nhau. Tôi cười hì hì, nghĩ bụng, tôi đã biết nó giống mình từ lâu rồi.


Phú Quí giỏi ra trò, có lúc cũng trốn tránh khó nhọc, nhưng con người cũng thường hay trốn tránh khó nhọc đấy thôi, kể gì đến con trâu. Tôi biết khi nào thì nên sai bảo nó làm việc, khi nào nên để nó nghỉ ngơi. Chỉ cần tôi mệt là tôi biết nó cũng mệt, liền cho nó nghỉ một lúc; tôi nghỉ đã thấy khoe khỏe thì nó cũng nên đi làm.


... Ông già nói rồi đứng dậy, phủi phủi bụi đất ở mông đít, quát con trâu già bên bờ ao một tiếng. Con trâu liền bước tới đứng cạnh ông, cúi đầu xuống. Ông già đặt vạy cày lên vai trâu, cầm thừng trâu đi chầm chậm.


Trên chân của hai Phú Quí đều bám đầy bùn đất. Khi đi, hai cơ thể đều hơi rung rung. Tôi nghe thấy ông già nói với con trâu:


- Hôm nay, Hữu Khánh, Nhị Hỷ đã cày xong một mẫu. Gia Trân, Phượng Hà cũng cày được bảy tám sào. Khổ Căn còn bé mà cũng cày được nửa mẫu. Còn mày cày được bao nhiêu ta không nói ra, nói ra mày sẽ bảo ta bôi bác làm mày xấu hổ. Nói đi thì cũng phải nói lại, mày đã ngần ấy tuổi đầu, cày được từng ấy ruộng cũng là đã hết lòng hết sức lắm rồi.


Ông già và con trâu đi xa dần. Tôi nghe thấy cái giọng khàn khàn làm cho người nghe hết sức cảm động ấy của ông già từ xa xa vọng lại. Giữa buổi chiều tối vắng vẻ, tiếng hát của ông già lại vang lên, bay bay như gió thoảng. Ông hát rằng:


Còn trẻ đi lăng quăng


Đứng tuổi muốn tìm vàng


Về già làm hòa thượng.


Khói bếp bay nghi ngút trên những nóc nhà nông dân, sau khi tản mát lên bầu trời ngợp ráng chiều, liền mất hút. Tiếng các bà mẹ gọi con í ới nổi lên hết đợt này đến đợt khác như sóng nước. Một người đàn ông gánh thùng phân đi qua trước mặt tôi, chiếc đòn gánh cứ vang lên kĩu cà kĩu kịt. Dần dần, cánh đồng trở nên yên tĩnh, bốn phía bắt đầu mờ mờ, ráng chiều phai dần. Tôi biết hoàng hôn đang sắp tắt, bóng tối trùm xuống đến nơi rồi. Tôi ngắm nhìn ruộng đồng bao la lộ rõ bộ ngực chắc nịch, đó là tư thế vẫy gọi, giống như người mẹ vẫy gọi con cái, đồng ruộng đang vẫy gọi bóng đêm về.




 


Về truyện SỐNG


 


Một nhà văn chân chính bao giờ cũng chỉ sáng tác vì nội tâm, chỉ có nội tâm mới thật sự mách bảo anh ta, anh ta tự tư, anh ta cao thượng nổi bật biết chừng nào. Nội tâm khiến anh ta thật sự hiểu mình, một khi hiểu mình thì cũng hiểu được thế giới. Rất nhiều năm trước, tôi đã hiểu được nguyên tắc này, nhưng bảo vệ được nguyên tắc này thì phải trả giá bằng lao động vất vả và đau khổ thời gian dài. Bởi vì nội tâm đâu phải lúc nào cũng rộng mở, mà nhiều lúc nó lại đóng im ỉm. Thế là chỉ có sáng tác, sáng tác không ngừng mới có thể làm cho nội tâm mở ra, mới có thể đặt mình vào trong sự phát triển. Giống như ánh sáng của mặt trời mọc chiếu sáng đêm tối, linh cảm lúc này mới đột nhiên nảy sinh.


Từ lâu nay, tác phẩm của tôi đều bắt nguồn từ mối quan hệ căng thẳng với hiện thực. Chìm đắm trong tưởng tượng, lại bị hiện thực khống chế chặt chẽ, tôi cảm thụ rõ ràng sự phân liệt bóc tách của chính mình, tôi không thể biến mình thành thuần túy. Tôi đã từng hy vọng mình trở thành một nhà văn đồng thoại, nếu không thì là một người có tác phẩm chân thực. Nếu tôi được trở thành một trong hai người đó thì tôi nghĩ mức đau khổ trong lòng sẽ bớt đi nhiều, nhưng cùng lúc đó sức mạnh của tôi cũng sẽ yếu đi nhiều.


Trên thực tế, tôi chỉ có thể trở thành nhà văn như hiện nay. Tôi trước sau đều viết vì nhu cầu của nội tâm, lý trí không thay thế được sáng tác của tôi. Chính vì vậy trong một thời gian rất dài, tôi là một nhà văn phẫn nộ và lạnh lùng.


Đây không chỉ là khó khăn mà cá nhân tôi phải đối mặt, hầu như tất cả các nhà văn ưu tú đều ở trong mối quan hệ căng thẳng với hiện thực. Dưới ngòi bút của họ, chỉ khi nào hiện thực ở vào trạng thái xa vời vợi, thì hiện thực trong tác phẩm của họ mới tỏa sáng lung linh. Phải thấy rằng, hiện thực đã qua này tuy tràn đầy sức hấp dẫn, nhưng nó đã bị che phủ lên một lớp màu sắc hư ảo, ở trong đó đã nhét đầy tưởng tượng cá nhân và lý giải cá nhân. Hiện thực chân chính, hay nói một cách khác, hiện thực trong đời sống của nhà văn, đã làm cho người ta không hiểu và khó mà chung sống.


Nhà văn phải biểu đạt hiện thực mà mình chung sống với nó hàng ngày. Anh ta thường hay cảm thấy khó chịu đựng sự chân thực ồ ạt kéo đến hầu như đều đang mách bảo xấu xa và nham hiểm. Quái lạ là quái lạ ở chỗ này, tại sao những việc xấu xa cứ luôn ở bên mình, còn những chuyện tốt đẹp thì ở mãi chân trời góc biển? Hay nói khác đi, hữu ái và đồng tình thường chỉ đến bởi mối tình; còn sự thật, ngược lại, thì cứ thò tay là với được. Đúng như một nhà thơ đã từng viết: Loài người không thể chịu đựng quá nhiều chân thực.


Cũng có nhà văn thế này: suốt đời nỗ lực giải quyết mối quan hệ căng thẳng giữa bản thân và hiện thực. William Faulkner - nhà văn Mỹ - là một ví dụ thành công nhất. Ông đã tìm ra con đường ôn hòa, ông miêu tả sự vật ở trạng thái trung gian, cùng một lúc bao dung cả sự xấu xa lẫn điều tốt đẹp. Ông đặt hiện thực ở miền Nam nước Mỹ vào trong lịch sử và tinh thần nhân văn. Đây là hiện thực văn tự trên ý nghĩa chân chính, bởi vì nó nối liền quá khứ và tương lai.


Một số nhà văn không thành công cũng miêu tả hiện thực, nhưng hiện thực dưới ngòi bút của họ, nói toạc ra chỉ là một môi trường, là hiện thực cố định và đã chết. Họ không nhìn thấy con người đến thế nào, cũng không nhìn thấy đi ra sao. Khi họ miêu tả những nhân vật suy bì tị nạnh, chúng ta sẽ cảm thấy bản thân nhà văn cũng đang suy bì tị nạnh. Những nhà văn như vậy là đang viết tác phẩm thực tại, chứ không phải tác phẩm hiện thực.


Như trên đây đã nói, quan hệ giữa tôi và hiện thực là mối quan hệ căng thẳng; nói nặng nề hơn một chút, tôi luôn luôn nhìn nhận hiện thực bằng thái độ đối địch. Cùng với sự xoay vần của thời gian, sự phẫn nộ của tôi đã dịu dần. Tôi bắt đầu ý thức được điều mà một nhà văn chân chính muốn tìm tòi là chân lý, là một chân lý bài xích - phán đoán đạo đức. Sứ mệnh của nhà văn không phải là trút xả, không phải là tố cáo hay vạch trần. Anh ta nên thể hiện, nên trình bày sự cao thượng trước mọi người. Sự cao thượng tôi nói ở đây không phải thứ tốt đẹp đơn thuần, mà là sự siêu nhiên sau khi đã hiểu rõ mọi sự vật, nhìn nhận đối xử như nhau đối với thiện và ác, đánh giá thế giới bằng con mắt đồng tình.


Chính là trong trạng thái tâm lý như vậy, tôi được nghe một bài dân ca nước Mỹ “Người hầu da đen”. Trong lời ca, người hầu da đen già ấy đã từng trải một cuộc đời gian nan khổ sở, những người ruột thịt trong gia đình đều lần lượt qua đời trước mình, còn ông vẫn đối xử với thế giới một cách hữu hảo, không hề có một câu oán thán. Bài ca này đã làm tôi xúc động sâu sắc, và tôi đã quyết định viết một câu truyện như vậy. Đó là cuốn sách có tiêu đề SỐNG này, viết về năng lực chịu đựng của con người trước khổ đau hoạn nạn và thái độ lạc quan đối với thế giới. Quá trình sáng tác đã làm cho tôi nhận rõ: Con người ta vì bản thân sự sống mà sống, chứ không phải sống vì bất cứ sự vật nào ngoài sự sống.


Tôi cảm thấy mình đã viết được một tác phẩm cao thượng.


 



(Hết)


Nguồn: Sống. Truyện vừa của Dư Hoa (Trung Quốc). Vũ Công Hoan dịch. Triệu Xuân biên tập. NXB Văn học, 01-2005.


www.trieuxuan.info


Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Chiến tranh và Hòa bình - Liep Nicôlaievich Tônxtoi 18.11.2019
Cơ may thứ hai - Constant Virgil Gheorghiu 18.11.2019
Hiểm họa sắc vàng - Vlastimil Podracký 18.11.2019
Nhân mạng cuối cùng và đồng loại - Vlastimil Podracký 18.11.2019
Sodoma & Gomora - Vlastimil Podracký 18.11.2019
Tiêu sơn tráng sĩ - Khái Hưng 07.11.2019
Thầy lang - TADEUSZ DOLEGA - Mostowicz 07.11.2019
Những lớp sóng - Virginia Woolf 25.10.2019
Bảy đêm huyền thoại - Vũ Bằng 19.10.2019
Báu vật của đời - Mạc Ngôn 19.10.2019
xem thêm »