tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 28944128
Tiểu thuyết
26.12.2008
Liep Nicôlaievich Tônxtoi
Chiến tranh và Hòa bình

V


Trù tính lấy một người vợ giàu ở Pêtécbua nhưng không xong, Bôris bèn đến Mátxcơva cũng với dự định ấy. Ở Mátxcơva, Bôris phân vân giữa hai đám giàu có nhất: Giuyly và nữ công tước Maria. Chàng thấy nữ công tước Maria tuy có xấu thật nhưng vẫn còn hấp dẫn hơn Giuyly, và không hiểu tại sao chàng cứ thấy ngượng ngùng khi tìm cách tán tỉnh nữ công tước. Lần gặp nàng vừa rồi, nhân ngày lễ thánh của lão công tước, chàng đã hết sức tìm cách nói chuyện tình cảm với nàng, nhưng nàng trả lời chẳng đâu vào đâu cả và chắc hẳn là không nghe chàng nói.


Giuyly thì ngược lại, tuy đón nhận những lời tán tỉnh của chàng theo một lối đặc biệt chỉ riêng nàng có, nhưng dù sao cũng rất vui lòng đón nhận.


Lúc này Giuyly đã hai mươi bảy tuổi. Sau khi hai anh nàng chết đi, nàng đã trở nên rất giàu có. Bây giờ nàng không còn một chút nhan sắc nào; nhưng nàng lại tưởng đâu rằng không những mình vẫn xinh đẹp như xưa, mà lại còn có sức hấp dẫn hơn trước nhiều. Có những điều góp phần làm cho nàng lầm tưởng như vậy, trước hết là nàng đã trở thành một đám rất giàu có, và thứ hai là nàng càng đứng tuổi thì lại càng bớt nguy hiểm cho đàn ông, đàn ông càng có thể nói năng với nàng tự nhiên hơn và tha hồ dự những bữa tiệc, những tối tiếp tân, cho nên giới xã giao tấp nập lui tới nhà nàng mà không sợ bị ràng buộc gì cả. Một người đàn ông mười năm trước đây không dám hàng ngày đến chơi một nhà có cô con gái mười bảy tuổi vì sợ làm nàng mang tiếng và sợ mình bị ràng buộc, thì bây giờ ngày nào cũng mạnh dạn đến nhà nàng và nói năng với nàng không phải như với một cô gái chưa chồng, mà như với một người quen không phân biệt nam nữ.


Mùa đông năm ấy ở Mátxcơva, nhà Caraghina là nhà thú vị nhất và mến khách nhất. Ngoài những tối tiếp tân và những bữa tiệc sang trọng, ngày nào ở nhà Caraghina cũng rất đông khách khứa, đặc biệt là khách nam giới, dùng bữa ăn khuya lúc mười hai giờ đêm và ngồi rốn lại đến hơn hai giờ sáng. Không có lấy một buổi vũ hội, một buổi dạo chơi, một buổi diễn kịch nào mà Giuyly lại bỏ qua. Cách phục sức của nàng bao giờ cũng đúng thời trang mới nhất. Tuy vậy, Giuyly vẫn làm ra vẻ chán ngán mọi sự đời, với ai nàng cũng nói là mình không còn tin vào tình bạn hay tình yêu gì nữa, không tin là cuộc sống có thể đưa lại một niềm vui nào, và chỉ chờ được yên tĩnh ở thế giới bên kia thôi.


Nàng bắt chước giọng nói của một người đã từng vỡ mộng một cách đau đớn, của một thiếu nữ đã mất người yêu hoặc bị người yêu phụ bạc tàn nhẫn. Tuy xưa nay nàng chưa hề gặp chuyện gì tương tự, người ta vẫn coi nàng là một người như vậy, và chính nàng cũng đâm ra tin rằng mình đã đau khổ nhiều trong cuộc đời. Nỗi buồn u uẩn này không hề cản trở nàng vui chơi, cũng không ngăn trở các chàng thanh niên đến nhà nàng tiêu hao ngày giờ một cách dễ chịu. Mỗi tân khách đến nhà nàng đều chiều theo cái tâm trạng u hoài của nữ chủ nhân một chút cho trọn đạo, rồi sau đó lại nói chuyện, lại khiêu vũ, lại chơi những trò đấu trí, những trò ghép thơ, vốn là những trò chơi rất được ưa chuộng ở nhà Caraghina. Chỉ có vài chàng thanh niên, trong số đó có Bôris, là đi sâu vào tâm trạng u uẩn của nữ chủ nhân; và với mấy chàng thanh niên đó, nàng có những cuộc nói chuyện rất lâu về sự phù phiếm của mọi việc trên thế gian này, và mở cho họ xem những tập anbom của nàng, đầy những hình vẽ, những câu cách ngôn và những câu thơ buồn.


Giuyly đặc biệt dịu dàng đối với Bôris: nàng thương xót cho tuổi thanh xuân của chàng đã quá sớm vỡ mộng, khuyên chàng hãy lấy tình bạn của nàng mà tự an ủi, nàng rất có thể đem lại cho chàng những niềm an ủi đó, vì chính đời nàng cũng đã từng đau khổ nhiều, và nàng mở tập anbom cho chàng xem. Bôris vẽ vào anbom cho nàng hai cái cây và viết: "Hỡi những cổ thụ mộc mạc, những cành lá âm u của các người gieo vào lòng ta bóng tối và u sầu"[1].


Ở một chỗ khác, chàng vẽ một nấm mồ và viết:


Chết là thoát khổ, chết là bình yên


Ôi muốn trốn tránh khổ đau không còn chỗ trú ẩn nào khác[2].


Giuyly nói rằng những ý đó thật là tuyệt diệu.


- Có một cái gì thật là huyền diệu trong nụ cười của u hoài[3]. Nàng nói với Bôris đúng y từng chữ một câu lấy trong sách ra. - Đó là một tia sáng trong bóng tối, là một sắc thái pha hòa giữa đau khổ và tuyệt vọng, nó cho ta thấy rằng có thể có được một niềm an ủi [4].


 Sau đó Bôris lại viết cho nàng mấy câu thơ:


 Là thuốc độc của tâm hồn đa cảm,


Không có ngươi, hạnh phúc chẳng còn chi,


U hoài êm dịu ơi, hãy an ủi ta đi


Làm dịu bớt cảnh âm u ẩn dật


Và pha hòa niềm đau khổ kín sâu


Vào dòng lệ đang trào tuôn lặng lẽ [5].


Giuyly lấy thụ cầm ra gảy cho Bôris nghe những dạ khúc u sầu nhất. Bôris đọc cho nàng nghe truyện Nàng Lida bất hạnh[6] và trong khi đọc, chàng phải dừng lại mấy lần vì xúc động nghẹn ngào. Những khi gặp nhau giữa đám đông khách khứa, Giuyly và Bôris nhìn nhau như hai người duy nhất có thể hiểu nhau giữa cái thế gian lãnh đạm vô tình.


Anna Mikhailốpna vốn thường hay đến nhà Caraghina đánh bài với bà mẹ và nhân thể thu lượm những tài liệu đích xác về món của hồi môn của Giuyly (gồm có hai điền trang ở Penda và mấy khu rừng ở Nigiơni Nốpgôrốt). Đầy lòng phục tòng ý Chúa, Anna Mikhailốpna nhìn nhận nỗi buồn cao thượng gắn bó con trai bà với nàng Giuyly Caraghina giàu có bằng tấm lòng thương cảm.


- Tiểu thư bao giờ cũng mơ mộng và thật đáng yêu, tiểu thư Giuyly yêu quý ạ[7]. - Bà ta nói với cô con gái. - Bôris nói rằng đến nhà tiểu thư, tâm hồn cháu mới được thư thái. Cháu nó vốn đã chịu đựng nhiều nỗi thất vọng và tâm hồn lại rất đa cảm. - Bà ta nói với bà mẹ.


- Con ơi, gần đây mẹ thấy quyến luyến Giuyly quá, - Anna Mikhailốpna nói với con trai, - mẹ không thể tả cảm xúc đó cho con nghe được! Vả lại ai mà có thể không yêu Giuyly? Thật là một con người thiên giới! Ôi, Bôris, Bôris ơi! - Bà im lặng một lát. - Mẹ thấy thương bà mẹ của cô ấy quá. - Bà nói tiếp. - Hôm nay bà ta vừa cho mẹ xem những tờ giấy tính tiền và những bức thư ở Penza gửi về (họ có những điền trang rộng mênh mông ở đấy). Tội nghiệp, một mình bà ta phải cáng đáng hết mọi việc!


Bôris khẽ mỉm cười tế nhị trong khi nghe mẹ nói. Chàng nhẹ nhàng giễu cợt cái mưu mẹo ngây ngô của mẹ, nhưng cũng chú ý nghe và thỉnh thoảng có vẻ quan tâm hỏi han bà về các điền trang ở Penda và ở Nigiơni Nốpgôrốt.


Giuyly đã từ lâu chờ đợi lời cầu hôn của con người u sầu đang thờ phụng mình, và đã sẵn sàng tiếp nhận lời cầu hôn đó; nhưng Bôris có một cảm giác ghê tởm thầm kín đối với nàng, đối với lòng thèm muốn lấy chồng cuồng nhiệt của nàng, đối với vẻ giả tạo của nàng; và một cảm giác sợ hãi khi nghĩ mình đành từ bỏ mối hy vọng tìm được một người yêu chân chính vẫn còn ngăn chặn Bôris. Thời hạn nghỉ phép của chàng đã sắp hết. Ngày nào chàng cũng ngồi suốt ngày ở nhà gia đình Caraghina, và ngày nào chàng cũng nghĩ đi nghĩ lại, rồi tự nhủ là ngày mai mình sẽ ngỏ lời cầu hôn. Nhưng khi đứng trước Giuyly, trông thấy cái mặt đỏ và cái cằm hầu như bao giờ cũng trát bự phấn của nàng, đôi mắt ướt át và gương mặt lúc nào cũng như sẵn sàng từ vẻ u sầu chuyển ngay tức khắc sang vẻ hân hoan đường đột trước hạnh phúc lứa đôi, những khi ấy Bôris không sao nói ra được những lời có tính chất quyết định, mặc dầu đã từ lâu trong trí tưởng tượng Bôris đã hình dung mình làm chủ các điền trang Penda và Nigiơni Nốpgôrốt và đã trù tính cách sử dụng số hoa lợi của hai nơi này. Giuyly thấy rõ Bôris lưỡng lự và thỉnh thoảng nàng thoáng có ý nghĩ rằng chàng ghét mình; nhưng lập tức lòng tự ái của phụ nữ lại an ủi nàng và nàng tự nhủ rằng chàng rụt rè như vậy chẳng qua vì quá yêu nàng. Tuy nhiên, nỗi u sầu của nàng bắt đầu chuyển thành một tâm trạng cáu bẳn, và trước hôm Bôris ra đi ít lâu, nàng bắt đầu thực hiện một kế hoạch quyết liệt. Đúng vào lúc thời hạn nghỉ phép của Bôris sắp chấm dứt, ở Mátxcơva và dĩ nhiên là ở phòng khách của nhà Giuyly Caraghina, bỗng thấy Anatôn Curaghin xuất hiện, và Giuyly Curaghin đột nhiên bỏ vẻ u sầu, vui hẳn lên và tỏ ra rất ân cần đối với Curaghin.


Anna Mikhailốpna bảo con trai:


- Anh bạn ơi, tôi được biết qua một nguồn tin chắc chắn là công tước Badil cho con trai đến Mátxcơva để tìm cách cưới Giuyly đấy[8]. Tôi quý Giuyly lắm, nên thấy thương cô ta quá. Anh bạn ơi, anh nghĩ thế nào đây?


Nghĩ rằng mình có thể bị tâng hẩng và mất toi một tháng trời khó nhọc làm ra vẻ u sầu để phục vụ Giuyly và bao nhiêu hoa lợi của các điền trang ở Penda mà trong tư­ởng tư­ợng chàng đã phân phối và dự trù cách sử dụng, sẽ rơi vào tay kẻ khác - nhất là lại rơi vào tay thằng Anatôn ngu xuẩn - ý nghĩ khiến cho Bôris rất cay cú. Chàng liền đến nhà Caraghina với ý định quả quyết là sẽ ngỏ lời cầu hôn. Giuyly tiếp chàng một cách vui vẻ và vô tự lự, lơ đễnh kể lại rằng, trong buổi vũ hội tối qua nàng rất vui, và hỏi xem bao giờ thì chàng đi. Tuy Bôris có ý định đến nói rõ tình yêu của mình cho nên đã dự tính trước là sẽ dịu dàng âu yếm, nhưng bây giờ chàng lại quay ra nói một cách bực bội rằng lòng dạ đàn bà thật dễ đổi thay, rằng họ có thể chuyển một cách dễ dàng từ buồn sang vui, rằng tâm trạng họ tùy ở chỗ người đến tán tỉnh họ là ai. Lòng tự ái bị xúc phạm, Giuyly nói rằng quả đúng nh­ư vậy, phụ nữ vốn cần thay đổi, và nếu lúc nào cũng như lúc nào thì ai cũng phải phát chán.


- Về điều này tôi xin khuyên cô, - Bôris mở đầu, toan nói một câu cạnh khóe, nhưng ngay phút ấy chàng lại cay cú nghĩ rằng mình có thể rời Mátxcơva tay không và bao nhiêu công phu khó nhọc bấy lâu sẽ mất toi cả (xưa nay chàng chư­a hề gặp phải một trư­ờng hợp nào như­ thế). Đang nói dở câu, chàng ngừng lại, cụp mắt xuống để khỏi thấy cái mặt bực tức khó chịu và có vẻ phân vân của Giuyly, rồi nói: - Tôi đến đây tuyệt nhiên không phải để sinh sự với cô. Trái lại...


Chàng đ­ưa mắt nhìn nàng để liệu xem có thể nói tiếp được không. Tất cả cái vẻ bực tức của nàng bỗng biến đi đâu hết, và đôi mắt lo lắng, thỉnh cầu đang chăm chắm nhìn chàng, hau háu chờ đợi. "Ta vẫn có thể thu xếp thế nào để ít gặp cô ta, - Bôris thầm nghĩ, - còn cơ sự này đã trót thì phải trét". Chàng đỏ bừng hai má, ng­ước mắt lên nhìn nàng và nói:


- Cô cũng rõ tình cảm của tôi đối với cô rồi!


Không cần phải nói thêm gì nữa: Gư­ơng mặt của Giuyly rạng rỡ hẳn lên vì đắc thắng và thỏa mãn; nhưng nàng bắt Bôris phải nói với nàng cho kỳ hết tất cả những điều người ta thường nói trong những trường hợp như vậy; phải nói rằng chàng yêu nàng và chưa bao giờ chàng yêu một người phụ nữ nào hơn nàng. Nàng biết rằng hai điền trang ở Penda và mấy khu rừng ở Nigiơni Nốpgôrốt cho phép nàng đòi hỏi như vậy, và nàng nhận được những điều mà nàng đòi hỏi.


Đôi vợ chồng chưa cưới bây giờ không còn cân nhắc đến những cây cổ thụ gieo bóng tối và u sầu vào tâm hồn họ nữa; họ trù tính việc chọn một ngôi nhà lộng lẫy ở Pêtécbua, họ đi thăm hỏi các nơi để chuẩn bị chu đáo cho một đám cưới thật sang trọng.


VI


Vào cuối tháng Giêng, bá tước Ilya Anđrâyêvích cùng với Natasa và Xônhia đến Mátxcơva. Bá tước phu nhân không được khỏe nên không đi được, - mà đợi cho phu nhân khỏe thì không xong, vì công tước Anđrây chỉ nay mai là về đến Mátxcơva; ngoài ra còn phải mua sắm các thứ cho cô dâu, phải bán trang viên ở ngoại ô Mátxcơva và nhân dịp lão công tước còn ở Mátxcơva mà giới thiệu cho ông biết mặt nàng dâu tương lai. Ngôi nhà của gia đình Rôstốp ở Mátxcơva không đốt lò sưởi; vả chăng họ chỉ ở lại một thời gian ngắn, lại không có bá tước phu nhân cùng đi, cho nên ông Ilya Anđrâyêvích quyết định lưu lại nhà bà Maria Đimitriépna Akhrôximôva là người đã từng mời bá tước đến chơi nhà từ lâu.


Trời đã khuya khi bốn chiếc xe ngựa của gia đình Rôstốp đi vào sân nhà bà Maria Đimitriépna ở phố Staraia Cônhusennaia.


Maria Đimitriépna sống một mình. Cô con gái của bà đã đi lấy chồng. Mấy cậu con trai thì đều đang tại ngũ.


Bà Maria Đimitriépna vẫn như xưa, người vẫn đứng rất thẳng, vẫn to giọng và quả quyết nói thẳng ý kiến của mình ra với tất cả mọi người, và cả con người của bà vẫn như­ một sự phản kháng trước sự yếu đuối, những thói ham mê, những dục vọng của kẻ khác mà không bao giờ bà chịu thừa nhận. Dậy từ sáng sớm, mình mặc áo ngắn, bà trông nom việc nhà; sau đó, vào các ngày lễ, bà đi nhà thờ, và sau khi xem lễ, bà đến các nhà lao, nhà tù: ở đấy bà có những công việc mà bà không bao giờ nói cho ai biết; còn những ngày thường thì sau khi mặc áo, bà ở nhà tiếp những người đủ các tầng lớp hàng ngày vẫn đến kêu xin bà giúp đỡ, rồi đi ăn trưa. Bữa ăn trưa của bà bao giờ cũng đầy đủ các món ăn cao lương béo bổ, hôm nào cũng có ba bốn người khách đến dự; sau bữa ăn trưa, bà đánh mấy ván bôstông; đến tối, bà sai người nhà đọc báo và sách mới cho bà nghe, trong khi bà ngồi đan. Họa hoằn lắm bà mới thay đổi cách dùng thời gian ấy để đi ra ngoài, và có chăng cũng chỉ là đi đến nhà các nhân vật quan trọng nhất trong thành phố.


Hôm ấy, Maria Đimitriépna chưa đi ngủ thì cánh cửa ở phòng ngoài quay ken két trên bản lề mở lối cho gia đình Rôstốp và các gia nhân từ ngoài trời lạnh bước vào. Maria Đimitriépna với cặp mục kỉnh tụt xuống giữa sống mũi, đầu hất ra phía sau, đứng ở cửa vào gian phòng khách, vẻ nghiêm khắc và giận dữ nhìn những người mới vào. Có thể tưởng rằng bà đang có điều gì căm tức họ lắm và sắp đuổi cổ họ đi ngay bây giờ, nếu cùng lúc ấy bà không sốt sắng sai bảo người nhà dọn buồng và xếp sắp đồ đạc cho các vị khách.


- Đồ của bá tước à? Đem lại đây! - Bà chỉ chồng va ly nói, chẳng chào hỏi ai cả. - Này, các cô, phía này, sang bên trái ấy, kìa, sao đứng đực ra đấy hở? - Bà quát mấy cô đầy tớ gái. - Đun ấm lò nhanh lên! Cô bé đẫy ra, xinh ra nhiều đấy. - Bà vừa nói vừa kéo chiếc khăn trùm của Natasa, bấy giờ má đỏ ửng lên vì trời lạnh giá. - Úi chà! Người lạnh toát ra thế này! Thôi, cởi áo nhanh lên! - Bà quát lão bá tước bấy giờ đang đến gần định hôn tay bà. - Chắc rét cóng rồi còn gì. Rót thêm rượu rum vào trà nhé! Xônhuska, bonjour! - Bà nói với Xônhia dùng lối chào bằng tiếng Pháp này để biểu hiện thái độ âu yếm bề trên đối với Xônhia.


Sau khi đã thay áo và nghỉ một lát cho lại sức, khách ra dùng trà, và Maria Đimitriépna lần lượt hôn tất cả mọi người.


- Tôi hết sức vui lòng vì bác với các cháu đã đến đây và ghé lại nhà tôi. - Bà nói. - Đáng lẽ nên đến đây từ lâu kia mới phải. - Bà đưa mắt nhìn Natasa một cách hóm hỉnh... - Ông cụ hiện đang ở đây và cậu con trai nay mai cũng sắp về. Phải làm quen với ông ta mới được, phải làm quen đi. Thôi, việc này ta sẽ bàn sau. - Bà nói thêm, đưa mắt sang phía Xônhia ý muốn tỏ ra rằng trước mặt nàng, bà không muốn nói đến việc này. Rồi bà lại bảo lão bá tước: - Bây giờ thì ông nghe đây, ngày mai ông định làm những gì nào? Ông muốn cho gọi ai đến? Sinsin nhé? - Bà gập một ngón tay lại. - Mụ Anna Mikhailốpna hay khóc kia nữa, là hai. Mụ ta với thằng con trai hiện đang ở đây. Cưới vợ cho con mà lại! Rồi đến Pie Bêdukhốp chứ gì? Cả hai vợ chồng anh ta cũng đang ở đây. Anh ta trốn vợ, vợ liền rượt theo. Thứ tư vừa rồi anh ta ăn trưa ở nhà tôi đấy. Đây, còn hai cô này, - bà chỉ hai chị em Natasa, - mai tôi sẽ đi nhà thờ Ivécskaia xong đến hiệu Ôbe Sanmê. Chắc phải may đồ mới cả chứ gì? Đừng có bắt chước tôi, bây giờ họ mặc ống tay áo như thế này này! Vừa rồi công tước tiểu thư Irina Vaxiliépna đến tôi, trông đến khiếp, cứ như đeo hai cái thùng rượu ở hai cánh tay. Bây giờ thế đấy, mỗi ngày lại có một mốt mới. Thế còn ông có những công việc gì nào? - Bà nói với bá tước, giọng nghiêm nghị.


- Cứ bỗng đâu dồn dập kéo đến một lúc. - Bá tước đáp. - Phải mua sắm các thứ áo xống cho hai cháu, lại phải tìm người mua cái trang viên ngoại thành với tòa nhà. Nếu bà vui lòng cho phép, tôi sẽ chọn lúc đi Marinskôiê một ngày, để hai cháu ở nhà bà trông giúp.


- Được, được, ở nhà tôi chúng nó sẽ được an toàn. Ở nhà tôi thì cũng như ở Hội đồng giám hộ ấy. Tôi sẽ đem chúng đi những nơi cần đi, tôi sẽ la mắng chút ít và cũng sẽ âu yếm chúng. - Bà Maria Đimitriépna nói, bàn tay to tướng đưa lên vuốt má Natasa, cô con gái đỡ đầu yêu dấu của bà.


Sáng hôm sau, Maria Đimitriépna dẫn hai tiểu thư đi đến nhà thờ Ivécskaia và đến cửa hiệu bà Ôbe Sanmê, một bà chủ hiệu may áo phụ nữ xưa nay vốn sợ Maria Đimitriépna đến nỗi bao giờ cũng bán lỗ vốn cho bà ta để bà ta về đi cho nhanh. Maria Đimitriépna đặt may gần hết các thứ cần dùng. Về đến nhà, bà đuổi mọi người ra ngoài phòng, trừ Natasa, và gọi nàng lại ngồi cạnh chiếc ghế bành của bà.


- Nào, bây giờ ta nói chuyện. Ta có lời mừng con về anh chồng chưa cưới. Con kiếm được một anh chàng rất khá đấy! Ta rất mừng cho con; ta biết nó từ hồi hãy còn bằng ngần này này (bà giơ tay cách mặt đất một ácsin) - Natasa đỏ mặt lên vì vui sướng. - Ta rất mến nó và cả gia đình nhà nó. Bây giờ con nghe đây. Con cũng biết rằng lão công tước Nicôlai chẳng muốn cho con trai lấy vợ tí nào. Thật là một ông già khó tính! Cố nhiên công tước Anđrây không phải là đứa trẻ, không cần đến lão già cũng cứ xong, nhưng về nhà người ta mà trái ý ông bố chồng cũng không tốt đâu. Phải cho êm thấm, cho hòa thuận. Con là một người thông minh, con sẽ biết cách cư xử cho phải. Con phải cho hiền hậu, cho khéo léo. Thế là mọi việc sẽ ổn thỏa thôi.


Natasa im lặng; Maria Đimitriépna nghĩ rằng nàng bẽn lẽn nên không nói gì, nhưng thật ra nàng khó chịu vì có người xen vào việc của nàng với công tước Anđrây, là một việc mà nàng cho là tách hẳn ra khỏi mọi công việc của người đời, đến nỗi, theo nàng, không ai có thể hiểu được. Nàng chỉ yêu và chỉ biết có một mình công tước Anđrây, công tước Anđrây yêu nàng và nay mai sẽ trở về đem nàng đi. Ngoài ra nàng không cần gì hết.


- Con thấy không, ta biết nó từ lâu, và Masenca[9], cô em chồng của con, ta cũng rất mến. Em chồng thì ghét chị dâu, thói đời vẫn thế, nhưng cô em chồng này thì một con ruồi nó cũng không nỡ làm hại. Nó có nhờ ta giúp nó làm quen với con đấy. Mai con sẽ đi với bố đến nhà nó, con phải cho dịu dàng mới được, vì con ít tuổi hơn nó. Khi thằng Anđrây của con về thì con đã làm quen được với em chồng và bố chồng, đã được cả nhà quý mến rồi. Có phải thế không nào? Thế tốt hơn chứ con?


- Vâng, tốt hơn. - Natasa miễn cưỡng đáp.


VII


Ngày hôm sau, theo lời khuyên của bà Maria Đimitriépna, bá tước Ilya Anđrâyêvích cùng với Natasa đến nhà công tước Nicôlai Anđrâyêvích. Bá tước không đ­ược vui khi sửa soạn cuộc thăm viếng này: trong lòng ông thấy lo sợ. Cuộc gặp gỡ độ nọ giữa hai người vào hồi tuyển lính còn để lại một ấn tượng quá rõ ràng trong trí nhớ của bá tước: Dạo ấy, đáp lại lời mời đến dự tiệc của ông, công tước Nicôlai Anđrâyêvích đã quở mắng ông thậm tệ về việc cung cấp người không đủ. Ngược lại, Natasa đã mặc chiếc áo dài đẹp nhất của nàng, và đang ở trong một tâm trạng rất vui vẻ. "Không thể nào họ lại không mến mình được. - Nàng nghĩ. - Xưa nay ai cũng mến mình cả. Mà mình lại sẵn sàng làm tất cả những gì họ muốn, sẵn sàng yêu mến ông ấy - vì ông ấy là cha của chàng, và yêu mến cô ấy - vì cô ấy là em gái của chàng, thì việc gì họ lại không yêu mến mình kia chứ?".


Xe đã đến ngôi nhà cũ kỹ, ảm đạm ở phố Vôdớtvigienca, và hai cha con bước vào phòng ngoài.


- Nào, xin Chúa phù hộ. - Bá tước nói, nửa đùa nửa thật. Nhưng Natasa nhận thấy cha nàng có vẻ luống cuống khi bước vào phòng ngoài, rụt rè hỏi nhỏ người nhà xem lão công tước và tiểu thư có nhà không.


Nghe nói có hai cha con bá tước Rôstốp đến, đám gia nhân của công tước nhốn nháo cả lên. Người nô bộc có nhiệm vụ vào báo với công tước vừa chạy đến phòng khách thì bị một người nô bộc khác chặn lại và hai người thì thầm gì với nhau một lúc. Một cô đầy tớ gái chạy vào phòng khách và cũng hấp tấp nói nhỏ điều gì, trong đó có nhắc đến công tước tiểu thư. Cuối cùng một người nô bộc già, vẻ cau có, bước ra báo với hai cha con Rôstốp rằng công tước hiện không tiếp khách được, nhưng công tước tiểu thư xin mời hai người vào phòng tiểu thư. Người đầu tiên ra đón khách là cô Buariên. Cô tiếp đón hai cha con bá tước một cách đặc biệt lễ phép và dẫn họ vào phòng nữ công tước. Nữ công tước, xúc động, hoảng hốt và mặt nổi đầy những đám đo đỏ, nặng nề chạy ra đón khách, cố làm ra vẻ vồn vã và tự nhiên mà không sao được. Thoạt nhìn thấy Natasa, công tước tiểu thư đã không có thiện cảm với nàng. Nữ công tước thấy nàng quá đỏm dáng, nhí nhảnh và tự mãn. Công tước tiểu thư không biết rằng trước khi trông thấy người chị dâu tương lai, mình đã có sẵn ác cảm đối với nàng vì bất giác ganh tị với sắc đẹp, tuổi trẻ và hạnh phúc của nàng, và ghen tuông với tình yêu của anh mình. Ngoài cái ác cảm không thể nén nổi đối với Natasa, lúc ấy công tước tiểu thư Maria lại còn đang xúc động vì việc vừa xảy ra, đó là khi người nhà vào báo có bá tước Rôstốp và tiểu thư đến, lão công tước đã quát ầm lên là ông ta không có việc gì phải tiếp họ cả, tiểu thư Maria có muốn tiếp thì cứ tiếp, chứ không được để cho họ gặp ông. Công tước tiểu thư Maria quyết định tiếp hai cha con Rôstốp nhưng cứ luôn luôn sợ nhỡ ra công tước có nổi giận rồi ra làm toáng lên chăng, vì công tước có vẻ rất bực tức về cuộc thăm hỏi này.


- Đây, thưa công tước tiểu thư thân mến, tôi đem con bé hay hát của tôi đến ra mắt tiểu thư. - Bá tước vừa nói vừa giậm gót giày cúi chào và lo lắng đưa mắt nhìn quanh như sợ lão công tước bỗng ở đâu lù lù hiện ra chăng. - Tôi rất lấy làm mừng rằng con tôi được làm quen với tiểu thư... Rất tiếc, rất tiếc rằng công tước còn mệt. - Rồi nói xong mấy câu xã giao chung chung nữa, ông đứng dậy. - Thưa công tước tiểu thư, nếu tiểu thư cho phép, tôi xin để em nó ngồi lại với tiểu thư mươi lăm phút, còn tôi thì có việc ra đằng quảng trường Xôbátsi gần đây một chút, đến nhà bà Anna Xêmiônốpna, sau đó tôi ghé lại đón em nó.


Ilya Anđrâyêvích nghĩ ra cái mưu mẹo ngoại giao này là để cho chị dâu em chồng tương lai có dịp nói chuyện với nhau (về sau bá tước nói với con gái như vậy), và cũng là để tránh gặp lão công tước mà ông vẫn sợ. Điều này thì ông không nói với con gái, nhưng Natasa hiểu rằng cha mình đang lo sợ, và thấy đó là một điều nhục cho mình. Nàng đỏ mặt vì cha và lại càng thêm bực mình vì đã đỏ mặt, rồi đưa mắt nhìn thẳng vào công tước tiểu thư Maria, cái nhìn mạnh dạn, thách thức như muốn nói rằng nàng không sợ ai cả. Nữ công tước nói với bá tước rằng nàng rất vui lòng và chỉ xin bá tước ngồi chơi đằng nhà bà Anna Xêmiônốpna lâu hơn ít nữa. Ilya Anđrâyêvích đi ra.


Công tước tiểu thư Maria, muốn nói chuyện riêng với Natasa, nên đã nhiều lần đưa mắt nhìn sang cô Buariên lộ vẻ băn khoăn, nhưng cô ta vẫn ngồi yên tại chỗ và nói chuyện không ngớt miệng về những trò vui chơi, những buổi diễn kịch ở Mátxcơva. Với Natasa, cái cảnh lúng túng diễn ra ở phòng ngoài lúc nãy, cái vẻ lo sợ của cha nàng và cái giọng không tự nhiên của công tước tiểu thư Maria, mà nàng có cảm tưởng như đang lấy lượng bề trên hạ cố tiếp chuyện nàng, đã làm cho nàng chạnh lòng. Cho nên nàng thấy cái gì cũng khó chịu. Nàng không ưa công tước tiểu thư Maria. Nàng thấy cô ta rất xấu, lại giả dối và lạnh lùng. Tinh thần Natasa bỗng như co rụt lại trong vỏ, và nàng bất giác nói một giọng ung dung càng khiến cho tiểu thư Maria có thành kiến đối với nàng. Sau năm phút nói chuyện một cách gượng gạo, khó nhọc, chợt nghe có tiếng chân đi giày vải bước lại rất nhanh. Gương mặt công tước tiểu thư Maria lộ vẻ hoảng sợ. Cánh cửa phòng mở toang, và lão công tước mình mặc áo ngủ, đầu đội mũ chụp bước vào.


- A, tiểu thư, - công tước nói, - tiểu thư... bá tước tiểu thư Rôstôva thì phải, nếu tôi không nhầm... xin lỗi tiểu thư... tôi quả không biết, xin tiểu thư hiểu cho. Quả tình tôi không được biết rằng tiểu thư đến thăm chúng tôi nên ăn mặc thế này đến phòng con gái. Xin tiểu thư thứ lỗi... quả tình, tôi không biết. - Công tước nhắc lại, vẻ thiếu tự nhiên, nhấn mạnh vào hai chữ quả tình, và giọng công tước nghe khó chịu đến nỗi công tước tiểu thư Maria đứng yên, mắt cụp xuống, không dám nhìn cha mà cũng không dám nhìn Natasa. Natasa đứng dậy nhún mình chào và cũng không biết mình nên làm gì. Chỉ một mình cô Buariên mỉm cười vui vẻ.


- Xin tiểu thư thứ lỗi, xin tiểu thư thứ lỗi! Quả tình tôi không biết. - Ông già lẩm bẩm, và sau khi nhìn Natasa một lượt từ đầu đến chân, ông bỏ ra ngoài. Cô Buariên là người đầu tiên trấn tĩnh lại được sau cuộc xuất hiện này và bắt đầu nói chuyện về bệnh tình của công tước. Natasa và công tước tiểu thư Maria im lặng ngồi nhìn nhau, và họ càng im lặng ngồi nhìn nhau, không nói ra những điều cần phải nói, thì lại càng thêm ác cảm đối với nhau.


Khi bá tước trở lại, Natasa mừng rỡ một cách khiếm nhã và vội vàng ra về: lúc ấy nàng gần như thù ghét cái cô công tước tiểu thư già nua kia, đã làm cho nàng lâm vào tình cảnh rất ngượng ngùng và đã có thể ngồi với nàng nửa tiếng đồng hồ mà không nói gì đến công tước Anđrây cả. "Chả nhẽ mình lại đi nói trước về Anđrây trước mặt cái cô người Pháp kia?" - Natasa nghĩ. Cùng lúc ấy cũng chính điều đó làm cho công tước tiểu thư Maria bứt rứt. Nàng biết mình cần phải nói những gì với Natasa, nhưng nàng không nói được vì có cô Buariên ở đấy và cũng vì nàng không hiểu sao lại thấy khó nói đến cuộc hôn nhân này đến thế. Khi bá tước đã ra khỏi phòng rồi, nữ công tước Maria bước nhanh đến gần Natasa, cầm lấy tay nàng và thở dài nói: "Xin tiểu thư nán lại một lát, tôi cần...". Natasa nhìn nữ công tước Maria một cách giễu cợt, tuy chính nàng cũng không biết là giễu cợt cái gì.


- Chị Natali[10], - công tước tiểu thư Maria nói, - xin chị biết cho rằng tôi rất mừng là anh tôi đã tìm được hạnh phúc... - Nàng ngừng lại, cảm thấy mình đang nói dối.


Natasa để ý thấy nàng ngừng lại và đoán hiểu được nguyên do.


- Thưa công tước tiểu thư, tôi thiết tưởng lúc này không tiện nói đến việc ấy. - Natasa nói, cố làm ra vẻ nghiêm trang và lãnh đạm, nhưng đã cảm thấy nước mắt trào lên, nghẹn ngào trong cổ.


"Mình đã nói gì vậy, mình đã làm gì vậy!". - Nàng thầm nghĩ khi vừa bước ra khỏi phòng.


Bữa ăn trưa hôm ấy, gia đình Rôstốp phải đợi Natasa rất lâu. Nàng ngồi trong phòng riêng và khóc thút thít như đứa trẻ. Xônhia đứng trước mặt nàng và hôn lên tóc nàng.


- Natasa, sao lại khóc? - Xônhia nói. - Natasa cần gì nghĩ đến họ? Rồi mọi việc sẽ qua cả thôi, Natasa ạ.


- Không, giá chị biết em phải chịu tủi nhục như thế nào... Cứ làm như là em...


- Đừng nói nữa, Natasa ạ, Natasa có lỗi gì đâu, chấp làm gì? Hôn mình đi nào. - Xônhia nói.


Natasa ngẩng đầu lên và hôn lên môi bạn, áp chiếc má giàn giụa nước mắt vào nàng.


- Em không nói được, em không biết. Không có ai có lỗi cả. - Natasa nói. - Em không có lỗi. Nhưng tất cả những việc ấy làm em khổ quá. Ôi! Sao anh ấy vẫn chưa về!


Nàng ra phòng ăn, hai mắt đỏ hoe. Maria Đimitriépna biết rõ công tước Nicôlai Anđrâyêvích đã đón tiếp hai cha con ông Rôstốp như thế nào. Bà làm ra vẻ như không để ý thấy vẻ mặt thảng thốt của Natasa, và trong khi ngồi ăn, cứ cất tiếng nói sang sảng và rắn rỏi đùa cợt với bá tước và các vị khách khác.


(còn tiếp)


Nguồn: Chiến tranh và Hòa bình. L. Tônxtoi. Tập 2. Bộ mới ba tập. NXB Văn học, 6 - 2007. In theo lần xuất bản đầu tiên năm 1961.







[1] Arbres rustiques, vos sombres rameaux secouent sur moi les ténèbres et la mélancolie.




[2] La mort est secourable et la mort est tranquille


Ah! Contre les douleurs il n’y a pas d’autre asile.




[3] Il y a quelque chose de si ravissant dans le sourire de la mélancolie.




[4] C’est un rayon de lumière dans l’ombre, une nuance entre la douleur et le désespoir, qui montre la consolation possible.




[5] Aliment de poison d’une âme trop sensible.


Toi, sans qui le bonheur me serait impossible.


Tendre mélancolie, ah, viens me consoler.


Viens calmer les tourments de ma sombre retraite.


Et mêle une douleur secrète


A ces pleurs que je sens couler.




[6] Tiểu thuyết của Caramdin, thế kỷ XIX, kể chuyện một người con gái nông thôn yêu một người quý tộc rồi bị người ấy bỏ nên nhảy xuống sông trầm mình.




[7] Toujours charmante et mélancolique cette chère Julie.




[8] Mon cher, je sais de bonne source que le prince Basile envoie son fils à Moscou pour lui faire épouser Julie.




[9] Cách gọi thân mật tên Maria




[10] Nathalie



Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
35.
36.
37.
38.
39.
40.
41.
42.
43.
44.
45.
46.
47.
48.
49.
50.
51.
52.
53.
54.
55.
56.
57.
58.Phần Thứ Mười một
59.
60.
61.
62.
63.
64.
65.
66.
67.
68.
69.
70.
71.
72.
73.
74.
75.
76.
77.
78.Phần Thứ tám
79.
80.
81.Phần Thứ sáu
82.Lời Người biên tập và Lời Giới thiệu của Cao Xuân Hạo
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Sông Côn mùa lũ - Nguyễn Mộng Giác 23.08.2019
Lâu đài - Franz Kafka 21.08.2019
Trăm năm cô đơn - G. G. Marquez 20.08.2019
Cuốn theo chiều gió - Margaret Munnerlyn Mitchell 20.08.2019
Gia đình Buddenbrook - Thomas Mann 19.08.2019
Đêm thánh nhân - Nguyễn Đình Chính 19.08.2019
Ông cố vấn - Hữu Mai 19.08.2019
Đẻ sách - Đỗ Quyên 19.08.2019
Thế giới những ngày qua - Stefan Zweig 16.08.2019
Seo Mỉ - Đỗ Quang Tiến 13.08.2019
xem thêm »