tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 28932085
Những bài báo
07.02.2014
Khúc Hà Linh
Câu đối dài nhất mà tôi biết

Câu đối là một thể loại văn học, có 2 vế, dùng lối biền ngẫu, đối xứng nhau theo từng từ loại. Câu đối có thể thơ và thể phú. Thể thơ mỗi vế có từ 5 đến 7 chữ. Câu đối phú thì không hạn định, có thể dài hơn. Câu đối được chắt lọc, có lề luật chặt chẽ mà có sức công phá, chuyên chở được nội dung rộng lớn, không hề câu nệ ngóc ngách nào trong đời sống con người. Từ vũ trụ bao la, trời đất siêu phàm, non sông gấm vóc, thế thái nhân tình, đến chuyện buồng the cấm kỵ; chuyện làm ăn buôn bán, ngành nghề… câu đối vẫn tung hoành ngang dọc.


Ngày xưa người ta sử dụng câu đối trong sinh hoạt rất đa dạng rộng rãi, như mừng tân gia, cưới xin, khao vọng, thăng quan nhậm  chức. Người có học thì tự soạn thảo, người ít học thì xin chữ của các bậc đại khoa, các thi nhân tài tú. Kể cả khi đã đậy nắp quan tài, người ta cũng dùng câu đối phúng viếng, bày tỏ lòng mình với người khuất núi. Ngày nay các nhà báo, nhà văn vẫn dùng câu đối để ca ngợi đất nước quê hương, miêu tả hoạt động  muôn mặt trong đời sống, cũng có khi châm biếm đả kích thói hư tật xấu trong xã hội, nhằm xây dượng một đời sống tốt đẹp hơn. Điều thú vị là chỉ bằng hai vế với số lượng chữ ít, nhưng câu đối vẫn có thể diển tả được nội dung phong phú, sinh động.


Từ nhỏ tôi sang nhà hàng xóm chơi, thấy người ta treo đôi câu đối ngay trước ban thờ. Trên cao là ảnh gia tiên, hai cột cái hai bên là đôi câu đối:


 


* Tổ quốc hoà bình


* Gia đình hạnh phúc.


 Đó là những năm sau ngày hoà bình, miền  Bắc được giải phóng. Câu đối vỏn vẹn cả thảy có 8 chữ, mỗi vế bốn chữ, đối nhau rất chỉnh, mà ý tứ rất gọn ghẽ sâu sắc. Tổ quốc và Gia đình, Hoà bình và Hạnh phúc, từng cặp một đối nhau chan chát mà  không khiên cưỡng. Thú nhất là âm điệu, vần bằng vần trắc đan xen nhau đố ai có thể bắt bẻ. Điều hay nữa là câu đối này rất đối xứng giữa cái chung là Tổ quốc, với cái riêng là Gia đình. Giang sơn đất nước có hoà bình, sạch bóng quân thù thì gia đình mới có hạnh phúc.


Đến mấy chục năm sau, tôi bất ngờ đọc đôi câu đối của viên quan triều Nguyễn và càng thú vị.


Nguyễn Công Trứ là một danh sĩ đời vua Tự Đức, tự Tôn Chất, hiệu Ngộ Trai, biệt hiệu Hy Văn. Ông sinh năm Mậu Tuất-1778,, quê Nghi Xuân, Hà Tĩnh, mất năm Mậu Ngọ-1858. Ông chỉ đỗ cử nhân từng làm tri huyện Đường Hào, rồi qua nhiều chức vụ: Lang trung bộ Lại, Tư nghiệp Quốc tử giám, Hiệp trấn Thanh Hoá, Thị Lang Bộ hình, rồi có khi làm đến Tổng đốc Hải An, rồi Tả đô ngự sử Viện đô sát, lại có khi cầm quân đánh giặc. Đời ông lúc lên lúc xuống, thậm chí bị tuyên án “Trảm giam hậu” vì không thi hành chỉ dụ của triều đình. Nhưng công lao to lớn hơn là chỉ huy chúng dân khẩn hoang lập ra hai huyện Kim Sơn và Tiền Hải… Tuy làm quan, nhưng có tâm hồn phóng khoáng, thích văn chương ca hát, soạn lời ca cho đào nương hát ca trù.


Tính ra cuộc đời ông làm quan 28 năm, cả thảy 5 lần bị giáng chức và cách chức. Ông có 13 người vợ, 26 người con vừa trai và gái, hết lòng vì dân, mà cuộc đời thăng trầm lận đận. Để tổng kết cuộc đời, ông tự làm một đôi câu đối có tới 132 chữ  hai vế, nhưng đầy đủ cả vinh quang và lận đận, vẫn khúc chiết, hàm súc. Câu đối như sau:


 


* Cũng may thay công đăng hoả có là bao, theo đòi nhờ phận lại nhờ duyên, quan trong năm bảy thứ, quan ngoài tám chín phen, nào cờ nào quạt, nào mão nào đai, nào hèo hoa gươm bạc, nào võng tía dù xanh, mặt tài tình trong hội kiếm cung, khắp trời nam bể bắc cũng tung hoành, mùi thế trải qua ngần ấy đủ.


 


*Thôi quyết hẳn cuộc phong trần chi nữa tá, ngất ngưởng chẳng tiên mà chẳng tục, hầu gái một vài cô, hầu trai năm bẩy cậu, này cờ này kiệu, này rượu này thơ, này đàn ngọt hát hay, này chè chuyên chén mẫu, tay thao lược ngoài vòng cương toả, lấy gió mát trăng trong làm tri thức, tuổi trời ít nữa ấy là hơn.


 Đây là câu đối dài nhất, hay nhất  mà tôi biết.


KHL.


Tác giả gửi www.trieuxuan.info


 


 

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Pablo Neruda nói về Gabriela Mistral - Pablo Neruda 23.08.2019
Tôi làm thơ như thế nào - Gabriela Mistral 23.08.2019
Lý Sơn: Đảo mỗi ngày một mặn - Tư liệu 23.08.2019
Giảng đường trên mây - Mai Thanh Hải 23.08.2019
‘Nam Tiến’ và cái bẫy địa lý của người Việt - Vũ Đức Liêm 21.08.2019
Giáo sư sử học - nhà báo Trần Văn Giàu - Nguyễn Phan Quang 21.08.2019
Lá thư tình thời chiến tranh: Chuyện chưa nhiều người biết - Lê Ngọc Văn 20.08.2019
Văn hóa Ẩm thực: Bún bò Huế - Đỗ Duy Ngọc 19.08.2019
Những cuốn sách thay đổi đời tôi - Hoàng Hưng 17.08.2019
Liệu Tổng thống Philippines có bán mình cho Trung Quốc? - Nhiều tác giả 13.08.2019
xem thêm »