tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 28933342
Những bài báo
09.02.2014
Khúc Hà Linh
Khúc Thừa Dụ - người đầu tiên đặt nền móng ngoại giao nước Việt

Đền Cúc Bồ thờ ba vua học Khúc. Ảnh: KMS.


* Nói về công lao họ Khúc mở nền độc lập, tự chủ cho dân tộc sau nghìn năm Bắc thuộc, sách Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục, tiền biên- Quyển 5, 15a  đã tóm gọn những cải cách của họ Khúc cô đọng như sau: Bình quân thuế ruộng, tha bỏ lực dịch, lập sổ hộ khẩu, kê rõ quê quán, giao cho giáp trưởng(quản giáp) trông coi. Chính trị cốt chuộng khoan dung giản dị. Nhân dân đều được yên vui.


 


Năm Ất Sửu (905), sau khi chiếm được phủ Tống Bình (tức Thăng Long sau này) và được nhân dân ủng hộ, Khúc Thừa Dụ tự xưng là Tiết Độ sứ, bắt đầu xây dựng một quốc gia tự chủ, thoát ách đô hộ ngoại bang.


Các nhà sử học thường chú ý tới hai chức năng nội trị và ngoại giao của một quốc gia để đánh giá khả năng quản lý đất nước.


Để có thời gian khôi phục một chính quyền non trẻ, Khúc Thừa Dụ  cho một phái bộ sang thần phục nhà Đường, nhưng thực chất là dùng nhu khắc chế  cương. Năm Thiên Hựu thứ ba (906) nhà Đường đành phải công nhận, và thăng Tĩnh Hải Tiết độ sứ Khúc Thừa Dụ chức Đồng Bình chương sự(tức là đại thần cực phẩm, cùng ngồi làm việc quốc quân trong sự). Theo giáo sư Trần Quốc Vượng thì đây là một hành động khôn ngoan, “cướp chính quyền một cách hoà bình để xây dựng một chính quyền tự chủ trong hoàn cảnh lịch sử ngày xưa”. Tuy mang danh một chức quan nhà Đường, thực chất Khúc Thừa Dụ đã trở thành người làm chủ một trung tâm hành chính của đất nước. Ông được lịch sử sau này đánh giá là người mở nền độc lập nước Đại Việt. Còn nhân dân tôn vinh là Khúc Tiên chúa, gọi là ông Vua độc lập.


 Năm Đinh Mão 907, Khúc Thừa Dụ qua đời. Người con trai là Khúc Hạo kế vị tiếp tục phát triển đường lối ngoại giao với phương Bắc: Lấy mềm mỏng, hoà hảo, nhu, trí để thuận cương. Ông đã sai con là Khúc Thừa Mỹ tới Quảng Châu làm “Hoan hảo sứ”, để kết hiếu, thực chất là thăm dò tình hình đối địch.


Lại nói từ khi Chu Toàn Trung giết vua Đường Chiêu tông, lập nên nhà Hậu Lương thì nhà Đường đã kết thúc. Trung quốc rơi vào thời kỳ chia cắt và nội chiến kéo dài. Ở miến bắc, lần lượt dựng lên 5 triều đại: Hậu Lương(907- 923), Hậu Đường (923- 935), Hậu Tấn (936-947), Hậu Hán, và Hậu Chu gọi là ngũ đại. Ở phia nam các thế lực quân phiệt lần lượt thành lập 9 nước: Ngô, Nam Đường, Ngô Việt, Tiền Thục, Sở, Hậu Thục, Mân, Kinh Nam, Nam Hán, cộng với nước Bắc Hán thành lập cuối thời ngũ đại là 10 nước. Đó là thời kỳ  Ngũ đại, Thập quốc- năm đời, mười nước”.


Khúc Hạo thay cha đúng vào thời kỳ nhà Hậu Lương vừa thay thế nhà Đường (907). Ông đã khôn khéo cho một phái bộ sang nhà Lương thần phục để giữ yên ổn phương Bắc, tập trung vào sửa sang chính sự  nội trị, với mục tiêu cải thiện đời sống dân sinh. Ông xây dựng một chế độ hành chính trung ương tập quyền- một hình thức mới nhất lúc bấy gìơ.


Về cải cách hành chính: Khúc Hạo chia nước ta thành các cấp: Lộ, phủ, châu, giáp, xã. Mỗi xã đặt một chánh lệnh trưởng và một tá lệnh trưởng. Một số xã gần nhau, trước là hương, nay đổi là giáp. Mỗi giáp có một quản giáp và phó quản giáp trông coi mọi việc ở cấp của mình.


Suốt thời gian Bắc thuộc nghìn năm, bọn đô hộ phương Bắc mang chế độ quận, huyện khắc nghiệt chụp lên đầu người dân Việt, cho đến thời họ Khúc thì xoá bỏ ách cai trị ấy. Trên thực tế, bọn đô hộ phương Bắc chẳng bao giờ nắm được cơ sở nông thôn, mà chỉ nắm được hai cấp hành chính trung gian là quận và huyện. Làng xã, vẫn là cơ sở gắn bó với đời sống dân quê, thành ổ đề kháng để chống đối chế độ đô hộ và chỉ chờ khi chín muồi vùng lên. Chỉ đến Khúc Hạo, ông đã tổ chức được một hệ thống chính quyền tương đối vững chắc từ trung ương đến tận cơ sở.


Về kinh tế xã hội, Khúc Hạo cho sửa lại chế độ điền tô, thuế, và lực dịch nặng nề mà nhà Đường đã đặt ra để bóc lột vơ vét  dân ta.


Về mặt quốc phòng, chú ý gìn giữ biên thuỳ, lấy tình cảm để thu phục các hào trưởng miền biên viễn, và xây dựng lực lượng bảo vệ đô thành, phòng thủ đất nước.


Về chính trị: lấy khoan dung, giản dị, yên ổn và vui sống làm mục tiêu cai trị đất nước. Quả thực, một nước có nền kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, nông thôn, nông dân ở thế kỷ 10, người dân coi cái ăn no, là cốt tử. Sự khoan dung, giản dị, an cư, yên ổn là hạnh phúc. Khúc Hạo đã định hướng lâu dài với kế sách ây đi vào lòng dân, được dân tri ân muôn đời. Mãi bốn trăm năm sau, nhà Trần vẫn phát triển thành chiến lược” Khoan thư sức dân để làm kế sâu gốc bền rễ, đó là thượng sách giữ nước”


Rõ ràng là, trong công cuộc cải cách, cai quản đất nước, giữ nền tự chủ của họ Khúc đã mở ra một giai đoạn phát triển mới cho toàn xã hội mà các triều đại sau đó tiếp tục phát triển hoàn thành.


Chính vì thế, thời Khúc Hạo cai quản đất nước được coi là một thời kỳ yên bình: Việc chính sự khoan dung giản dị, dân yên vui chăm chỉ cấy cầy…


Nhữmg cải cách tiến bộ trên đây đã thể hiện Khúc Hạo là một người tài giỏi trong trị quốc và trong ngoại giao thế kỷ X ở nước ta. Ông có tầm nhìn xa, hiểu biết sáng suốt, nhạy bén trước đòi hỏi chính đáng của quốc gia dân tộc thời bấy giờ. Tuy còn rất đơn giản, nhưng rất cơ bản, mà hàng nghìn năm sau chúng ta vẫ còn khai thác và nâng cao, phát triển.


Vì thế sau này các sử gia coi Khúc Hạo là nhà cải cách đầu tiên trong lịch sử dân tộc.


Nói về cải cách của dân tộc, Giáo sư Trần Quốc Vượng có một so sánh rất độc đáo: “Đi ngược dòng lịch sử ta thấy: Thế kỷ thứ 20 có Phan Chu Trinh, Hồ Chí Minh rồi sau này thập kỷ 80 là Nguyễn Văn Linh, Hồ Nghinh, Trường Chinh… Thế kỷ 19 có Nguyễn Trường Tộ, Nguyễn Lộ Trạch… thất bại não nề và mất nước. Cuối thế kỷ 14 đầu thế kỷ 15 có Hồ Quý Ly, thất bại và mất nước. Đầu thế 10 có nhà cải cách Khúc Hạo, con nối dõi, nối quyền của Khúc Thừa Dụ. Vậy, theo dòng lịch sử, Khúc Hạo là nhà cải cách đầu tiên của thời quân chủ Việt Nam.”(Văn Hiến Việt Nam - số  8 năm 2005)


Nhưng đất nước sống trong cảnh thanh bình không được lâu. Như đã nói phần trên, ở phia nam Trung quốc lần lượt ra đời 10 nước, chúng tranh giành, thanh toán xâu xé lẫn nhau. Trong số đó Nam Hán mạnh hơn cả, đã xâm chiếm cả một vùng rộng lớn để giương oai thanh thế. Chúng đánh chiếm Giang Đông, thôn tính châu Ung, châu Quế. Nguy hiểm hơn, Nam Hán cắt đứt quan hệ bang giao với Hậu Lương ở phía bắc, một triều đại mà chục năm trước Khúc Hạo cũng đặt quan hệ giao hảo, hoà bình.


Đầu năm 917, Lưu Cung lên ngôi hoàng đế Nam Hán. Khúc Hạo đã sai con trai Khúc Thừa Mỹ và Ngô Mân mang lễ vật sang mừng để kết tình bang giao. Lưu Cung nhận lễ vật và quốc thư. Nhưng cuối năm ấy (917), Khúc Hạo đã qua đời, người  con trai là Khúc Thừa Mỹ nối ngôi, cai quản đất nước. Biết Lưu Cung  tham vọng lớn, có dã tâm tráo trở, Khúc Thừa Mỹ có ý đề phòng, phái tướng lĩnh tâm phúc lên vùng thượng du liên kết với các tù trưởng, các dân tộc thiểu số Tày Nùng, tổ chức đội quân địa phương giỏi đánh chiến  trong rừng núi. Ông cho thành lập các đội quân thám báo,  giả làm người lái buôn, thâm nhập vùng quân Nam Hán dò tin tức.


Năm Canh Dần (930) tháng 10, Nam Hán đem quân tiến đánh nước ta.  Khúc Thừa Mỹ  bị bắt và bị giải về Quảng Châu.


Ba đời họ Khúc liên tục kế nghiệp lãnh đạo nước ta. Tuy thời gian nắm quyền chưa được 30 năm nhưng đã in dấu son trong lịch sử dân tộc. Đó là thời kỳ mở nền độc lập, tự chủ, với những cải cách lớn có giá trị bền vững trong quá trình dựng nước và giữ nước. 


 


KHL biên soạn, gửi www.trieuxuan.info


 

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Pablo Neruda nói về Gabriela Mistral - Pablo Neruda 23.08.2019
Tôi làm thơ như thế nào - Gabriela Mistral 23.08.2019
Lý Sơn: Đảo mỗi ngày một mặn - Tư liệu 23.08.2019
Giảng đường trên mây - Mai Thanh Hải 23.08.2019
‘Nam Tiến’ và cái bẫy địa lý của người Việt - Vũ Đức Liêm 21.08.2019
Giáo sư sử học - nhà báo Trần Văn Giàu - Nguyễn Phan Quang 21.08.2019
Lá thư tình thời chiến tranh: Chuyện chưa nhiều người biết - Lê Ngọc Văn 20.08.2019
Văn hóa Ẩm thực: Bún bò Huế - Đỗ Duy Ngọc 19.08.2019
Những cuốn sách thay đổi đời tôi - Hoàng Hưng 17.08.2019
Liệu Tổng thống Philippines có bán mình cho Trung Quốc? - Nhiều tác giả 13.08.2019
xem thêm »