tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 24747877
Tiểu thuyết
29.08.2013
Dương Hướng
Bến không chồng

Chương 15


          Có lẽ trên thế gian này, các nước văn minh không đâu có những khoanh bùi nhùi rơm. Những khoành bùi nhùi rơm vàng ươm to bằng cái mẹt được buộc chắc sau gác ba ga xe đạp. Lúc đói kém đến trâu bò cũng phải nhường nhịn san sẻ từng cọng rơm ngọn cỏ.


Làng Đông huy động được ba chục nhân công mang rơm sang tỉnh Hải Hưng cứu đói cho số trâu bò bị lụt ngập không có cỏ. Ba chục người đã tập  trung đầy đủ trên sân kho để chuẩn bị lên đường thì anh chàng thợ ảnh, chồng cái Thắm thập thễnh bước ra túm áo vợ:


- Về ngay! Bà con thấy không, tôi đã thuê hẳn hai người đi thay nó mà nó còn cố tình đòi đi. Đồ đĩ, đi mà đú đởn.


Mặt cái Thắm đỏ gay cố vùng vẫy khỏi tay chồng. Anh chàng thợ ảnh tuy thọt nhưng sức lực rất cường tráng, bàn tay anh ta tóm chặt lấy vợ lôi về.


- Anh buông em ra để em về đàng hoàng. Cái Thắm cố gượng cười với chồng. Eo ơi mình làm thế này người ta lại cười cho.


Anh chàng thợ ảnh vừa buông tay vợ ra, Thắm vùng chạy lại xe rơm nhảy phốc lên đạp tuốt ra đường làng. Mọi người cười rũ lần lượt đạp theo Thắm. Anh chàng thợ ảnh đứng sững lại, mặt hằm hằm tức giận vì cái tính đỏng đảnh của vợ.


- Tôi nói cho chị biết - Anh chàng thợ ảnh đến đứng trước Hạnh - Tất cả là tại nhà chị rủ rê. Nó đi chuyến này về thì đừng hòng thoát khỏi tay thằng này.


Anh chàng thợ ảnh trút cơn giận dữ với Hạnh rồi tập tễnh bỏ về. Hạnh nhảy lên xe đạp theo đoàn người thồ rơm. Ra tới đê, Thắm đạp chậm lại chờ Hạnh. Vừa nhìn thấy Hạnh, Thắm nhoẻn cười toe toét.


- Chị thấy em ứng xử có giỏi không?


- Chuyến này về nó róc xương cô ra.


- Đừng hòng! Sau cái đêm chống bão về, chả biết ai thóc mách là em ôm anh chàng pháo thủ cả đêm trong điếm. Thế là anh ấy ghen lồng lên.


- Cũng chẳng oan. Tôi mà không gọi cô dậy thì còn đẹp mặt nữa. Con gái có chồng mà chả ý tứ gì cả.


- Em bảo em có chồng mà anh ấy không tin.


- Cái mặt non choẹt của mày thì ai tin là gái có chồng, với lại cái mắt cô cứ đưa đẩy thế thì thằng nào mà chả chết.


- Em nghĩ cả đời mới có mỗi một lần kỳ ngộ gặp nhau trong tình cảnh đặc biệt thế, chả nhẽ lại tiết kiệm cả nụ cười. Anh ấy bảo đơn vị anh ấy chuẩn bị vào Nam. Sáng chủ nhật tới anh ấy còn hẹn sang làng ta chơi nữa.


- Thế cơ đấy. Tôi khuyên cô, chẳng hay ho gì đâu. Mình là gái có chồng.


- Em chẳng làm gì xấu mà sợ. Tý nữa qua trận địa em gọi anh ấy ra cho chị xem mặt. Anh ấy tên là Thấu, còn trẻ măng.


Tới ngang trận địa pháo, Thắm nhảy xuống xe ngước mắt nhìn lên trận địa pháo. Những khẩu pháo vươn nòng lấp ló trong những khóm chuối, lá xơ xác vì gió bão.


- Anh Thấu ơi..., ra đây em bảo. Thắm hét lên rõ to.


- Mày làm cứ như thân lắm.


- Thì cũng phải bảo người ta chủ nhật đừng có sang nữa.


Loáng cái, chàng pháo thủ đã xồng xộc chạy ra ngơ ngác đứng sững trước mặt cái Thắm.


- Anh Thấu không nhận ra em sao? Hôm đi chống bão...


- Ôi Thắm hả? Hôm nay trông em khác quá.


- Đây là chị Hạnh - Thắm nói - Chồng chị ấy cũng là lính pháo như anh đấy.


- Mời chị và Thắm vào trận địa chơi.


- Anh không thấy chúng em còn phải đi...Chủ nhật này anh đừng sang làng Đông nữa, chả có đứa con gái nào ở nhà đâu. Chúng em phải đi ít là ba ngày mới về.


Thắm nói và nhảy lên xe nháy mắt với Hạnh rồi đạp thẳng.


- Thôi chú về đi - Hạnh nói rồi nhảy lên xe đạp đuổi theo Thắm.


Chàng lính pháo tần ngần nhìn theo hai chị em Hạnh, lúc lâu mới gọi với:


- Thắm! Thắm ơi, khi nào về nhớ ghé qua anh bảo cái này.


Thằm vừa gò lưng đạp, vừa cười ngặt nghẽo.


- Mày cười gì đấy ?


- Em buồn cười quá đi mất. Giờ cứ nhìn thấy anh ấy em lại buồn cười - Thắm cười rũ - Chị biết không đêm ấy em đã chủ động bảo anh ấy sờ tý em, hý hý...


- Nỡm ạ!  Sao mày liều thế ?


- Ôi, em chẳng biết nữa. Mọi người thì ngáy khò khò. Cả chị nữa cũng ngủ gà ngủ gật. Chỉ còn mỗi mình em và anh ấy lại cứ tỉnh như sáo. Hai đứa  rí ráu nói chuyện. Lúc đầu em cũng chẳng dám đâu. Nhưng từ lúc anh ấy bảo anh ấy sắp sửa vào Nam chiến đấu, không hiểu sao lúc ấy em lại cứ nghĩ anh ấy ra đi và chẳng bao giờ gặp lại nhau nữa. Cũng giống như các anh ở làng ta đi hết đợt này đến đợt khác mà chả thấy ai về. Có được về thì lại như anh Thành. Thế là em liền nắm lấy bàn tay anh ấy đặt lên ngực mình. Lúc đó em nghe rõ cả tiếng tim anh ấy đập loạn lên, tay anh ấy run rẩy, em hiểu ngay là anh ấy chưa biết mùi đàn bà, thậm chí chưa biết cả tình yêu. Từ hôm ấy đến nay em cứ phân vân không biết anh ấy có khinh mình không?...


Loáng chốc Hạnh và Thắm đã ra tới đường Mười. Con đường rải nhựa rợp bóng phi lao. Thỉnh thoảng lại có những cây phi lao bật gốc ngả nghiêng trơ ra những chùm rễ tua tủa, dấu tích tàn phá của cơn bão còn lại. Hạnh phân vân mãi câu chuyện của Thắm.


Tới mười hai giờ trưa đoàn thồ rơm đến huyện lỵ Đông Quan nghỉ ngơi ăn cơm. Anh Thành bảo phải ăn cơm khẩn trương để tiếp tục hành quân kịp sang qua phà Triều trước khi trời tối.


Hạnh đi khắp lượt nhìn mọi người bỏ cơm nắm ra ăn, chỉ anh Ngốc là có thức ăn sang nhất- một gói cơm nếp kèm theo đùi gà luộc vàng nhẫy.


Dâu gạ:


        - Anh Ngốc cho em ăn chung với .


- Đếch cho mày ăn. Tao phần cho em Cúc. Chàng Ngốc toét miệng cười nhìn Cúc ngồi với mấy ông già. Từ bữa Cúc trả trầu anh Thành, tính nết Cúc thay đổi hẳn. Hầu như Cả làng đều giận nó. Bà Nhị là cô ruột của Cúc còn bảo: "Cháu dại lắm. Chê thằng Thành thì cháu sẽ ế không ma nào dám hỏi mày làm vợ nữa. Cũng đừng có hi vọng thanh niên làng khác vác mặt đến làng này với mày. Dù mày có đẹp như tiên cũng chỉ lấy được cỡ như thằng Ngốc" Ai ngờ câu nói của bà Nhị lại đến tai chàng Ngốc. Mỗi lần gặp Cúc, Ngốc tưởng bở nhoẻn cười bảo: "Em Cúc ơi, có yêu anh không thì bảo". Hạnh thương Cúc, suốt ngày nó lặng lẽ như cái bóng. Bất kể đi đâu, ở chỗ đông người, Cúc không dám cả nói to cười đùa như trước.


- Cúc ơi lại đây tao bảo.


Dâu gọi giật Cúc. Hạnh nhìn thấy anh Thành cúi gằm mặt xuống lặng lẽ ngồi nhai cơm nắm.


- Khi nào qua được phà Triều, tao dẫn chúng mày vào nhà quen nghỉ trọ - Anh Thành nói.


- Chắc là có em nào ở bên ấy hả? Dâu nhanh nhảu hỏi.


- Em thì không. Hồi tao đóng quân ở đấy, đã bảy tám năm nay tao chưa có dịp trở lại. Gia đình nhà ấy có hai ông bà già, và một thằng con út năm ấy mười sáu tuổi...


Đoàn thồ rơm tới phà Triều, mặt trời đã là là ngọn tre. Dòng sông Luộc cuồn cuộn đỏ phù sa. Chiếc phà dập dìu gõ chuông leng keng đưa đoàn thồ rơm sang đất Hưng Yên. Những lùm nhãn xơ xác vì gió bão, những mái nhà lụp sụp, thấp thoáng những người dân đi làm đồng về. Đường sá tróc lở lổn nhổn những viên gạch vỡ. Hạnh, Dâu, Thắm, Cúc và cả anh chàng Ngốc theo anh Thành lộc cộc dắt xe rơm vào một lối ngõ sâu hun hút. Tới một ngôi nhà mái lợp nửa ngói nửa tranh, những tấm tranh còn mới chắc vừa lợp lại sau cơn bão. Anh Thành đi đầu dong xe rơm vào sân, cất tiếng gọi "Bố ơi bố". Một bà già chừng bảy mươi lò dò từ trong nhà bước ra ngó trân trân vào anh Thành.


- Chúng con bên Thái Bình sang, xin ngủ nhờ bố mẹ qua đêm - Anh Thành nói. Bố đi đâu hả mẹ?


- Bố nào? - Ông ấy nhà tôi mất từ lâu rồi.


- Ôi! Bố mất rồi sao mẹ?


- Anh biết ông ấy nhà tôi à?


- Con là Thành đây mà. Hồi trước con đóng quân ở đây.


- Anh đừng có lừa tôi. Tôi già nhưng chưa lẫn. Tôi biết rõ thằng Thành nó đã ở đây với gia đình tôi.


- Mẹ! Anh Thành xúc động - Con bị thương...


- Thật thế sao? - Bà cụ vẫn ậm ự chưa tin. Cụ lập cập xuống bếp xách siêu nước vối lên rót ra bát mời mọi người.


Bà cụ nhìn chằm chặp vào gương mặt anh Thành.


- Thế này thì đến con Loan nhà này nó cũng không nhận ra anh.


- Chị Loan đi đâu ạ?


- Nó đi làm, sắp về bây giờ đấy. Chồng nó chết rồi, báo tử năm ngoái. Nó tình nguyện ở với tao suốt đời không đi lấy chồng. Còn thằng Thăng, nó là út đấy, cũng đi bộ đội mấy năm nay chẳng thư từ gì. Ước gì thằng út nhà này nó cũng để được về.


Hạnh uống ngụm nước thấy nghẹn. Các bà mẹ trên đất nước này đều có nỗi niềm giống nhau, mẹ đẻ Hạnh, mẹ chồng Hạnh cũng thế.


Chị Loan cùng trạc tuổi Hạnh, xắn quần quá gối vác cuốc vào sân, thấy nhà có khách vội cúi xuống thả hai ống quần ra, ngập ngừng bước vào cửa chào khách.


- Con Loan về đấy à? Bà cụ nói. Mày có nhận ra ai đây không?


Bà cụ đưa tay chỉ anh Thành. Người phụ nữ cứ đứng ngây ra mặt đỏ lên rồi lại tái đi.


- Anh Thành đấy - Bà cụ nói tiếp - Anh Thành mà hồi xưa đóng quân ở nhà ta, mày vẫn thường nhắc hoài đấy thôi.


- Anh là anh Thành thật sao?


Giọng chị Loan líu ríu, chạy lại nắm bàn tay anh Thành.


- Tôi không phải là Thành. Anh Thành tếu táo. Tôi chỉ là cái thằng đã vá xe, hàn dép cho chị để chị đi thăm chồng, anh ấy đóng quân mãi tít trên Sao Đỏ ngày ấy. Tôi còn là thằng đã bàn với chị tổ chức tối liên hoan kết nghĩa giữa đơn vị bộ đội với chi đoàn địa phương. Chị có nhớ thằng Tạo không? Chính tay nó đã trao phần thưởng của đơn vị cho chị là người đoạt giải nhất cuộc thi cấy. Thằng Tạo thì nó đã ngẻo rồi, bà bí thư chi đoàn ạ. Còn thằng tôi thì được thằng Mỹ nó sửa cho cái mặt đẹp đẽ đến thế này đây.


Chị Loan vồ lấy tay anh Thành nói liến thoắng. Bà cụ ngoáy lia lịa chiếc cối giã trầu trên tay. Cái Cúc mắt đỏ hoe vội vã chạy ra sân. Thắm rơm rớm mắt nhìn Dâu, Dâu véo Hạnh một cái rõ đau. Anh Ngốc cười hì hì nhìn mọi người.


- Thôi hãy dẹp mọi chuyện. Phải ăn đã - Bà cụ nói - Con Loan đi nấu cơm. Chết chưa, lụt lội chả còn lấy cây rau ma ăn.


- Cụ khỏi lo - Dâu nói - Chúng con sẽ đãi cụ và chị bữa rau muống Thái Bình. Nước đã ngập sang cỏ còn chết thì rau sống sao được.


Anh Ngốc vội chạy ra xe rơm lấy vào một chiếc túi mang vào chỗ bà cụ:


- Cháu còn cả nửa con gà - Anh Ngốc khoe - Bố cháu bảo bao giờ cháu lấy vợ sẽ mổ lợn.


- Nhà anh giàu thế cơ à?


- Trước đây nhà cháu nghèo nhất làng, ba đời chuyên hót phân trâu. Bố cháu bảo cứ hót cho nhiều phân là nhiều thóc.


Bữa cơm tối dọn ra giữa sân. Trăng lửng lơ treo rặng nhãn trước nhà. ếch nhái râm ran ngoài ao. Chị Loan và Hạnh ngồi đầu nồi xới cơm. Cảnh con dâu mẹ chồng nhà này giống y cảnh nhà Hạnh. Hạnh chợt rùng mình nghĩ đến chuyện Nghĩa cũng chẳng bao giờ về nữa.


- Những đứa đóng quân ở đây đã có những đứa nào được về rồi hả? - Bà cụ hỏi anh Thành.


- Có mỗi mình con là vào diện phế thải mới phải về đấy mẹ ạ.


- Vậy đã có đứa nào làm to chưa?


- Làm to thì chưa, nhưng làm sang thì có! Mẹ và chị còn nhớ thằng Quách, bữa chia tay các chị nó còn đứng lên đọc cả bài thơ dài.


- Tôi nhớ rồi, chị Loan nói, bài thơ ấy chúng tôi còn truyền tay nhau đọc. Tôi còn nhớ có câu chiến trường giục giã bước hành quân hay là rộn rã bước hành quân gì đấy.


- Hắn đọc bài thơ thì hay nhưng vào đến chiến trường hắn lại là thằng đào ngũ trước tiên.


- Anh không đùa chứ?


- Tôi mà nói sai tôi chết. Anh ta là lính đảo ngũ đã biết gì chiến trường mà thế quái nào bây giờ lại thành nhà thơ chuyên viết về chiến trường nghe rất hùng hồn, cũng súng nổ, cờ bay chiến thắng. Anh ta nói về người lính ở chiến trường cứ rộn rã như hội bơi thuyền ở quê tôi. Ở đời cũng lắm thằng tài, mỗi anh tài một kiểu. Có anh thì chiến đấu bằng sức lực mồ hôi và xương máu. Còn tay Quách lại có tài chiến đấu bằng thơ. Cũng may đơn vị tôi hồi ấy có mỗi tay Quách là tài chiến đấu bằng thơ. Anh Thành nói tưng tửng. Tôi tính cho cả nhà nghe. Đại đội tôi ngày ấy ở đây xuất quân đi là chín chục, hai năm sau còn có hơn hai chục. Người chết bom pháo, người chết sốt rét, người chết trôi sông, chết cây đổ và cả chết đói nữa.


- Nghe anh Thành nói như bịa - Dâu bấm vào đùi anh Thành - Anh nói thế dân quân ở đây họ bắt đấy.


- Không sợ. Bà cụ nói. Con Loan nó cũng là dân quân. Tôi vẫn thường bảo nó. Đứa hèn sống ở đâu cũng hèn, người quân tử đi trận biết chết vẫn cứ đi. Ở làng này lớp đi trước cùng với chồng con Loan cũng chết khối nhưng lớp sau như thằng Út nhà nhày chúng đâu có sợ.


Chị Loan nhường giường cho anh Thành và Ngốc nằm, còn lại chị em chải chiếu trước thềm nằm cho mát.


Trước khi đi ngủ bà cụ bảo:


- Sáng mai con Loan đi thồ rơm thay cho anh Thành. Để anh ấy nghỉ ở đây với tao một ngày. Chỉ chừng tối mai là chúng mày quay về đây.


Hạnh nằm cạnh chị Loan, Dâu và cái Thắm lại bấu véo nhau cười khúc khích.


- Hồi anh Thành ở đây, chú út nhà này quý anh lắm - Chị Loan thủ thỉ với Hạnh - Các anh chị phải có trách nhiệm làm mối cho anh ấy đám nào chứ. Người như anh ấy tốt lắm...


Hạnh thấy Cúc cựa mình và bỗng dưng nó vùng dậy chạy ra ngõ.


- Cô ấy đi đâu vậy? Chị Loan hỏi.


- Nó đi giải ấy mà. Hạnh nói. Con bé hay có tính đi đái vặt.


Lúc lâu không thấy Cúc về, Hạnh lấy cớ đi giải, ra ngõ thấy Cúc ngồi sụt sùi bên gốc nhãn. Nó khóc về chuyện gì chỉ mỗi mình Hạnh hiểu. Mọi người đều có nỗi buồn riêng nhưng nỗi buồn của cái Cúc thì ít người hiểu.


- Em phải biết là mình đi ngủ trọ nhà người ta. Vào ngủ đi. Hạnh giục.


- Em khổ lắm chị ơi. Cúc lại thảng thốt kêu lên khe khẽ, đưa tay gạt nước mắt rồi lững thững đi theo Hạnh vào sân.


- Trăng đẹp quá. Hạnh nói to và kéo Cúc nằm xuống bên cạnh mình. Trăng đã leo vượt khỏi rặng nhãn, bóng trăng dát vàng trên mảnh sân gạch. Hạnh có cảm giác làng quê ở đây cũng giống như làng Đông quê Hạnh. Đêm yên tĩnh, Hạnh nghe rõ hơi thở không đều của chị Loan và nhịp tim khắc khoải của Cúc.


 


Chương 16


Dạo này căn hậu cung từ đường họ Nguyễn lại đầy ắp hương hoa thơm ngát. Người mà thường xuyên tối đến thắp hương khấn vái là thím Xeng. Trông thím thật khắc khổ, cặp mắt u tối hoảng loạn. Thím nhìn hai mẹ con Hạnh bằng ánh mắt xét nét. Hạnh hỏi mẹ chồng, sao thím Xeng lại vậy. Mẹ bảo mỗi câu "Thím ấy sám hối". Hạnh nghĩ thím quá lo về gia đình. Ông Xung vừa khỏi bệnh điên thì thằng con lớn nhà thím Xeng lại ngã xuống hố vôi mới tôi bỏng rộp từ chân đến cổ phải đi cấp cứu ở bệnh viện huyện. Thằng con lớn của thím Xeng vừa ở bệnh viện veef thì chú Xeng lăn ra ốm. Căn bệnh của chú Xeng cũng thật lạ - Bệnh sợ người. Chú Xeng suốt ngày nằm lỳ trên giường chẳng nói chẳng rằng mắt mở thao láo nhìn trừng trừng lên trần nhà, hễ có người bước vào chú lại hoảng hốt quay mặt vào tường. Đã mấy đêm mọi người đi họp đội sản xuất về khuya phải hoảng hốt bỏ chạy vì bỗng dưng đất cát từ trong vườn nhà chú Xeng ném ra rào rào. Nhiều người lại nghi cho ông Xung. Ông Xung chửi "Mẹ chúng mày, ông đã khỏi điên, già như ông lại thèm đùa kiểu con nít vậy a". Lại đến chuyện nhà bà Kha có vườn chuối xanh tốt vậy, chỉ qua một đêm kẻ nào đã lẻn vào chém nát. Lại chuyện cái bể nước nhà chú Ngôn vừa xây xong qua một đêm đã bị kẻ nào đạp đổ thành đống gạch vỡ. Sáng ra bà Kha nhìn vườn chuối, bà tru tréo: "Cha bố thằng nào sấp mặt hại tao. Tao ăn hiền ở lành mà bỗng dưng nó phá...". Thím Ngôn thấy bà Kha chửi cũng nhảy ra sân la lối "Tao biết rồi, biết rõ cái mặt nó rồi. Tao nguyền rủa ba đời nhà nó ốm dần ốm mòn. Nó hại tao thì có trời trị tội nó. Cả nhà nó sẽ điên" Lời bóng gió của thím Ngôn, cả làng ai cũng hiểu thím ám chỉ chửi gia đình ông Xung. Ai cũng biết vậy nhưng không nỡ nói ra. Cảnh thím Xeng xiêu niêu ai chả mủi lòng.


Hai mẹ con Hạnh vừa ăn cơm tối xong thì thím Xeng đội mâm quả vào.


- Hôm nay mồng một, em vừa sắp mâm quả sang lễ tổ. Thím Xeng nói rồi long tong đội mâm quả vào trong hậu cung từ đường họ. Thím thắp nén hương, miệng lầm rầm khấn vái. Cứ nghe những lời khấn vái của thím Xeng, Hạnh hiểu bố chồng Hạnh đã được phong quan chức gì to lắm dưới âm phủ. Chính vì cái chết đột tử nên vong hồn ông mới linh thiêng có quyền phán quyết mọi số phận người đang sống trong họ Nguyễn.


Thím Xeng đang lầm rầm khấn trong hậu cung thì Dâu dẫn Thắm xộc vào buồng Hạnh. Thắm đổ sụp xuống giường khóc thút thít.


- Nín đi đừng làm nũng nữa. Dâu nói. Sướng lắm thì khổ nhiều em ạ. Mày cứ đẻ đi, thằng thọt nó không nhận thì tao nhận. Tao sẽ làm bố đứa trẻ. Tao đang muốn đẻ mà chẳng được đẻ. Dâu cười phá lên. Hạnh ơi mày thấy tao làm đàn ông được không? Mọi người chả bảo tao giống đàn ông là gì. Kiểu này anh Hiệp mày không về thì tao cũng hoá đàn ông luôn. Dâu giơ tay giơ chân khua khoắng lung tung rồi ôm ghì lấy cái Thắm. Nếu ai  có hỏi đứa trẻ trong bụng mày của ai thì mày cứ khai là của tao. Ha ha, của thằng Dâu. Tao ngủ với mày ba lần ở gốc cây chuối hý hý.. há.. há...


Dâu càng tếu, Thắm càng khóc to hơn, Dâu kéo Hạnh ra ngoài bảo:


- Tối nay mày cho nó ngủ với mày một tối. Khổ con bé mới hai chục tuổi đầu mà phải chịu nhục nhã thế đấy. Tao đã hết lời khuyên can bố mẹ nó để cho nó về ở bên ấy nhưng ông bà ấy lại đùng đùng nổi giận. Ông ấy vác gậy đuổi nó về nhà chồng. Nó lại bảo từ cái mặt thằng thọt thợ ảnh. Trong lúc bụng mang dạ chửa không ai an ủi nó, lỡ nó nhảy xuống sông thì khổ.


Bà Khiên và thím Xeng từ trong hậu cung bước ra thấy Thắm khóc, bà Khiên bảo:


- Mày vào lạy tổ, mày sẽ hết đau khổ.


- Đúng đấy cháu ạ. Thím Xeng nói và kéo Thắm ngồi dậy. Nhờ phúc đức tổ tiên cứu vớt linh hồn tội lỗi của cháu. Cháu sẽ được sống thanh thản...


Hạnh kéo chăn đắp cho Thắm. Đêm cuối thu nghe lành lạnh, có Thắm nằm bên, Hạnh vẫn thấy cô đơn. Ngày mai làng Đông có đám cưới anh Ngốc lấy cô Lùn. HÌnh ảnh anh Ngốc ngây ngô với cô Lùn thấp tè cứ hiện lên trong tâm trí Hạnh như một bức tranh rõ khôi hài. Thời buổi này cứ như anh Ngốc với cô Lùn lại hạnh phúc. Thắm đã thôi khóc nhưng vẫn trằn trọc không ngủ.


- Có đúng mày đã ngủ với anh chàng pháo thủ? Hạnh hỏi.


- Chị Hạnh! Thắm ôm ghì lấy Hạnh. Có lẽ trên đời này chỉ có mỗi mình chị hiểu được em. Em chẳng dám giấu chị. Đúng hôm đi thồ rơm về, lão thọt lão ấy đánh em một trận quá thể. Em không dám về nhà, sợ bố mẹ em buồn. Em đi lang thang ra bờ sông chẳng hiểu thế nào em lại đi thẳng ra cống Linh. Lúc ấy em chẳng thiết sống nữa. Đúng lúc em nảy ra ý định nhảy xuống cống Linh cho xong đời thì bỗng dưng em lại nghĩ đến anh ấy - Anh chàng pháo thủ đấy. Đêm hôm ấy em đã mò vào trận địa gặp anh ấy và thế là hết.


- Mày đã phản bội chồng mày?


- Chồng con gì hạng ấy.


- Mày đã nói thật với bố mẹ mày chuyện anh chàng pháo thủ chưa?


- Có mà bố mẹ em giết.


- Thôi ngủ đi, đừng khóc nữa để rồi tao lựa nói với bố mẹ mày sau.


Hạnh ôm lấy Thắm, đặt nhẹ bàn tay lên bụng nó. Bụng Thắm tròn đầy ấm nóng có một sự sống bé nhỏ đang mấp máy trong đó. Hạnh bỗng thấy khao khát có với Nghĩa một đứa con...


Một buổi sáng rực rỡ. Thắm kiễng chân cố vươn cái bụng nặng nề tỳ lên mặt bể múc nước rửa mặt.


- Để đấy, tao múc cho.


Hạnh chạy lại múc nước vào chậu cho Thắm. Thắm ngồi thụp xuống, hai tay vớt nước lên mặt rồi kéo vạt áo lau.


- Khỉ ạ để tao lấy khăn cho mà rửa.


- Chả cần đâu. Thắm đưa ngón tay út ngoáy lỗ mũi, miệng nhoẻn cười, nghiêng nghiêng mặt nhìn Hạnh. Em phải rèn cho quen. Đời cũng chẳng biết thế nào đâu chị ạ. Em nghĩ ngày mới cười không thiếu thứ gì, nào xà phòng, nước hoa, dầu chải tóc, khăn tắm, khăn mặt, áo nọ quần kia, coóc xê, quần lót đủ màu, trắng hồng xanh đỏ. Nó còn mò vào tận nhà tắm kỳ lưng cho em. Vừa kỳ lưng nó vừa mâm mê hôn hít làm tình. Lúc ấy em nghĩ vớ được anh chồng đa tình như nó cũng sướng đời. Miệng nó cứ ngọt xớt "Nàng tiên cá của anh, chim hoạ mi của anh". Cha nó, được đúng ba bảy hai mốt ngày em bắt quả tang nó làm tình với con tình nhân của nó dưới phố huyện trong phòng rửa ảnh. Em nghe nó nói với con tình nhân cũng y những lời nó nói với em.


Thắm thoáng đỏ mặt đứng dậy đưa tay xoa bụng:


- Cũng may đứa bé trong bụng này không phải con nó.


Bà Khiên ngồi trước mâm cơm đợi Hạnh và Thắm. Nhìn cái bụng nặng nề của cái Thắm bà lo ngại:


- Cháu đã sắm sửa gì cho đứa nhỏ rồi?


- Chưa bà ạ, cháu cứ mặc kệ, muốn đến đâu thì đến.


- Không được đâu. Bà Khiên thở dài. Đẻ con so là cần phải chuẩn bị kiêng khem cho tốt chứ không là khổ đấy con ạ. Con gái còn đầu xanh tuổi trẻ mà đã phiêu lưu như mày tao hãi quá.


***


Lâu nay Hạnh sợ cái bến tắm. Không phải Hạnh sợ ba ba thuồng luồng hay con ma mặt đỏ ở đầu cánh mả Rốt mà chỉ sợ chính ở sự gợi cảm của dòng sông...sợ cái "bến không chồng"...


Hạnh vác cuốc nhảy xuống đám ruộng mới khai phá cạnh bờ sông xáo lại một lượt cho nhuyễn. Trên bến sông, bọn trẻ đã gọi nhau ra về. Giá mà Nghĩa viêt cho Hạnh một là thư như anh chàng pháo thủ viết cho cái Thắm. Hay chỉ cần anh viết mỗi một câu "Anh còn sống" thế cũng đủ sướng. Đã tám năm nay Hạnh nhận ra mình sống bằng những kỷ niệm với Nghĩa nhiều hơn là chờ đợi ở tương lai. Những hy vọng ngày một mỏng manh vô vọng . Vừa xới vừa dẫm, đất đã nhuyễn tơi. Hạnh chạy vào bãi ao cắt một bó mầm khoai mang ra cấy. Mặt trời đã lên, còn sót lại chút ráng đỏ quạch. Vầng trăng hiện ra nhuốm vàng mọi cảnh vật. Bến sông mênh mông. Hạnh lội xuống bến Không chồng rửa chân, lòng ngẩn ngơ nhìn mặt trăng loang loáng dưới nước. Hạnh thấy mình như lạc vào thế giới mông lung sâu thăm thẳm của những câu chuyện huyền thoại xa xưa...Bến Vắng. Nỗi buồn cô liêu. Một tiếc nuối thoáng qua. Một thời xuân sắc và những phút ái ân với Nghĩa bỗng trỗi dậy. Đầu óc Hạnh căng ra rung lên ngây ngất trong hoang tưởng. Hạnh lao ra dòng nước mát lạnh sóng sanh bóng trăng. Cơ thể lâu ngày khô héo bỗng rạo rực ngập tràn hưng phấn. Hạnh vùng vẫy, quẫy đạp trong ham muốn làm tình với nước. Và mãi như thế, Hạnh thấy mình đang chìm dần, chìm dần như thể có con ba ba thuồng luồng đang lôi tuột xuống đáy sông. Hạnh hoảng loạn chới với cố nhoài lên bãi cát. Tay vẫn giữ khư khư bộ quần áo sũng nước, Hạnh lao lên bến chạy dọc bờ sông. Hạnh chạy mãi chạy mãi...


Hạnh chợt đứng sững lại khi nhận ra vạt cỏ bằng nơi chia tay với Nghĩa lần cuối. Hạnh để nguyên thân thể trần truồng nằm lăn ra bãi cỏ. Bầu trời đầy sao lung linh và vầng trăng đơn độc lửng lơ trên nền trời xanh ngắt trong đêm. Hạnh nhìn mãi nhìn mãi vào vầng trăng, bất chợt Hạnh rùng mình hoảng hốt thấy vầng trăng cứ lớn dần và to phình ra, đỏ lừ như mặt con ma ở đầu cánh mả Rốt chuyên săn phụ nữ goá chồng. Hạnh cố giãy giụa trong tuyệt vọng. Mặt trăng mà Hạnh tưởng con ma mặt đỏ đang sà xuống thấp dần, thấp dần sát mặt Hạnh. Nó thè lè chiếc lưỡi đỏ lừ liếm lên khắp thân thể Hạnh. Hạnh cảm nhận rõ ràng con ma mặt đỏ đang làm tình với mình.


Hạnh bừng tỉnh, nhận ra luồng ánh sáng chói loà làm loá cả mắt. Đó là ông mặt trời đang rọi những tia nắng sớm trên cánh đồng và dòng sông đang loang loáng trôi qua Bến không chồng. Hoảng hốt thấy mình trần truồng nằm trên vạt cỏ, Hạnh vùng dậy mặc quần áo rồi cắm đầu chạy về làng. Chạy tới cầu Đá Bác, Hạnh nhìn thấy anh Ngốc đang nhũng nhẵng quẩy đôi quang gánh đi hót phân trâu. Anh Ngốc chợt đứng sững lại khi nhìn thấy Hạnh quần áo ướt sũng.


Hạnh chạy một mạch về nhà mẹ đẻ thay quần áo rồi nằm vật ra giường.


- Mày làm sao thế hả Hạnh? Mẹ Hạnh hỏi và sờ vào trán con gái. Trời ơi, mày lần mò đi đâu về mà sốt hầm hập thế này hả.


Mẹ Hạnh vôi đi tìm lá nhọ nồi giã đắp vào trán Hạnh. Trong cơn sốt cao Hạnh nói mê sảng thấy mình bị con ma mặt đỏ hiếp. Bà Khiên bảo Hạnh bị ma ám. Mẹ Hạnh tin là Hạnh bị cảm thương hàn. Chú Vạn mắng bà Khiên:


- Chỉ tại chị cúng khấn suốt ngày làm mê hoặc con bé. Cả nhà thím Xeng nữa, cứ đồng bóng có ngày tôi lôi cổ lên uỷ ban.


Chú Vạn doạ các bà thế nhưng trong thâm tâm chú lại tin là con Hạnh chỉ có nhớ thằng Nghĩa. Lại mấy cái bệnh tư tưởng của đàn bà.


*


Phải gió cái con gà trống của chú Vạn hay đạp mái con gà nhà mụ Hơn.


Từ ngày thằng Tốn đi bộ đội, mụ Hơn được thể khiêu khích Vạn. Vạn biết thừa mụ ta nỡm mình nên dè chừng. Cũng tại mụ gạ gẫm Vạn không được nên tìm cách trêu tức. Tối nào hứng lên, mụ Hơn lại vác chiếc chõng tre ra sân nằm tênh hênh vén quần lên khoe cặp đùi trắng lốp. Nguyễn Vạn chứ thằng khác thì cắn câu mụ ngay từ phút đầu. Mẹ ta giống như con mèo cái nhà mụ mỗi lần ngấy đực nó lại rượt trên mái nhà gào rống lên từng cơn. Mỗi lần có tiếng mèo gào, mụ Hơn lại giả vờ tức, nhảy lên đập cửa gọi Vạn.


- Bác Vạn ơi dậy lấy cây sào mà đập cho nó một trận để nó chừa đi. Nghe nó gào thế ai mà chịu được.


Nguyễn Vạn ngó qua khe cửa, thấy mụ Hơn ăn mặc hớ hênh đứng thở dài thườn thợt. Vạn mà mở cửa thì mụ ta nuốt sống. Hết chuyện con mèo lại đến chuyện gà. Sáng ra Vạn mở cửa chuồng, con gà trống nhà Vạn lại phóng tới con gà mái nhà mụ Hơn, nó xoè cánh lượn quanh rồi nhảy phốc lên ả gà mái. Chưa chi ả gà mái đã dệt xuống chịu đực một cách thèm khát. Đúng là cái giống nhà mụ Hơn.


Nhác trông thấy Nguyễn Vạn, mụ Hơn lu loa:


- Ôi bác Vạn ơi, bác trông kìa, con gà nhà bác nó "huỷ hoại" con gà nhà em - Mụ Hơn khẽ cười khung khúc lấy tay che miệng.


- Có giống gà của chị nó làm hại con gà của tôi. Rõ dơ! Nguyễn Vạn vùng vằng nói.


- Ấy ấy, bác lại giận em đấy à? Mụ Hơn ngọt xớt. Em đùa bác tý cho vui. Chả lẽ em với bác ngày nào cũng trông thấy nhau mà cứ lầm lầm lì lì thui thủi đếch có lấy một chút thanh thản ngọt ngào. Em nghĩ, đến như giống vật chúng còn tìm cách vui thú, mình là con người mà lại không nói với nhau được lời vui vẻ.


- Ai cấm nhà chị vui thú - Vạn gắt - Chị thích vui thú chị cứ việc đi mà vui thú.


- Bác cứ nói ngang phè! Ấy là em nói bác với em í chứ. Bác với em cứ như mặt trăng mặt trời chán bỏ mẹ. Bác thừa hiểu tầm tuổi em bây giờ có mà vui thú với ma. Có muốn cũng chẳng có ma nào ngó ngàng tới. Ở làng này gái tân kia còn ế đầy ra đấy.


Mụ Hơn vung ra sân nắm thóc, đàn gà nhao vào mổ tới tấp, kể cả con gà trống của Nguyễn Vạn.


- Đấy bác thấy đấy, cùng một mảnh sân gạch...những con gà nó có phân biệt nhà em với nhà bác đâu. Mụ Hơn nhìn Nguyễn Vạn cười. Em hỏi thật bác, sống một mình bác thấy có buồn không?


- Cái chị này chỉ hỏi vớ vẩn.


- Em thì em chả buồn, nhưng mỗi lần nhìn cảnh nhà Lang, em lại nghĩ đến phận mình. Nhà Lang mấy năm nay cứ sòn sòn năm một. Chiều đến cứ nhìn ông ấy bắt tụi trẻ trần truồng đứng xếp hàng ở cầu ao lấy gầu té nước tắm cho tụi trẻ mà thèm. Chả bù cho nhà em có mỗi một thằng Tốn bây giờ cũng lại đi bộ đội.


- Thằng Tốn được đi bộ đội là may cho nhà chị. Chị không thấy vinh dự sao?


- Ấy là em cũng nói vậy. Mụ Hơn xoa dịu. Hôm nó đi em chả động viên nó là gì. Bác thấy tình hình này sắp hoà bình chưa? Em mong ngày hoà bình, thằng Tốn về, em đã ngắm cho nó con bé Hoa nhà Đào, bác thấy có được không?


Nguyễn Vạn buồn cho tư tưởng cá nhân chủ nghĩa, lạc hậu của mụ Hơn lúc nào cũng lo tính riêng tư. Nhưng dù sao mụ Hơn bây giờ cũng là mẹ bộ đội, cũng cần phải giáo dục dần dần cho mụ.


- Chị Hơn này. Vạn nói - Chị muốn thằng Tốn tiến bộ, chị phải bỏ tư tưởng cá nhân chủ nghĩa...


Mụ Hơn thấy Nguyễn Vạn bữa nay bỗng dưng lại mát tính hẳn, liền vắn véo:


- Bác cứ dạy, em tiếp thu, em nghĩ ở hiền gặp lành, trời có mắt đấy. Sống đức độ như nhà bác Khiên chết xuống âm phủ vẫn sướng. Bác biết không ông Khiên bây giờ được làm quan to.


- Mấy người hồi này chỉ có mê tín.


- Bác không tin sao? Ông Khiên không linh thiêng sao bắt được ông Xung phải thú nhận tội đốt từ đường, chú Xeng phải thú tội lấy trộm tiền của ông Khiên?


- Ông Xung đốt từ đường? Vạn túm lấy tay mụ Hơn. Có thật là ông Xung đốt từ đường?


- Thật hay không sao không đi mà hỏi ông ấy. Mụ hơn nói, cái họ Nguyễn nhà ông rõ lắm kẻ kỳ quặc.


Nguyễn Vạn tập tễnh đến thẳng nhà ông Xung. "Lão Xung đốt từ đường. Lão Xung".


Đầu Vạn rối tinh rối mù bước vào sân, ông Xung đang ngồi chẻ nan đan rá, chú Xeng  lom khom cạp rổ bên cối đá thủng.


- Vạn đấy à? Tôi tưởng anh không thèm đến cái nhà này nữa. Ông Xung điềm tĩnh nhìn Vạn châm chọc.


- Tôi vẫn phải đến chứ! Vạn nói. Hôm nay tôi đến để hỏi ông xem kẻ nào đã đốt từ đường họ?


Nguyễn Vạn khoái chí về câu đối đáp cực kỳ sáng suốt của mình. Ông Xung trừng mắt nhìn Nguyễn Vạn, tay cầm chiếc dùi đập "chát" xuống đất.


- Mày là cái thớ gì ở họ Nguyễn mà có quyền hạch sách tao hả?


- Tôi là Nguyễn Văn Vạn, xã đội trưởng. Vạn nghiêm giọng.


- À, mày nhân danh chính quyền? Ông Xung vẫn thản nhiên. Tao! Chính tao đốt đấy. Tao không thú tội trước chính quyền mà tao đã thú tội trước cụ tổ, trước linh hồn ôn Khiên.


- Tại sao ông đốt từ đường họ? Nguyễn Vạn vẫn hỏi giọng quan toà.


- Tại sao ư? Hừ... tại cái thời buổi bấy giờ nó đảo điên điên đảo. Ông Xung liệng cái rá đang đan dở xuống đất. Giọng ông phẫn uất. Lúc ấy tao chỉ muốn thiêu đốt cả cái thế giới nay. Tao căm thù thằng nào bắt giam tao, căm thù kẻ nào bắn thằng Xèng thằng Xình nhà tao. Tao không có tội. Tao chỉ là thằng buôn lợn. Thằng Xèng thằng xình nhà tao nó chỉ muốn bắt mấy con cá dưới sông lại bảo nó ném mìn phá hoại công Linh. Mẹ cha cái thằng nào biết và miếng cơm vào miệng lại đi phá cống Linh.


Ông Xung thanh minh một hồi rồi bỗng tu lên khóc.


Nguyễn Vạn vội quay sang chú Xeng:


- Có đúng là anh đã lấy số tiền của ông Khiên ở chân cây đèn?


- Chính tôi lấy. Tôi tình cờ thấy gói tiền ở chân cây đèn, khi vào quét dọn bàn thờ tổ.


Chú Xeng cầm tay Vạn kéo vào trong nhà.


- Tôi van anh, hãy để ông tôi sống yên ổn ở những ngày cuối đời. Ông tôi có tội đốt từ đường, trời đã đày, cụ tổ đã phạt ông tôi bao nhiêu năm. Ông tôi đã thành thực thú tội, trời đã tha, cụ tổ đã cứu ông tôi khỏi điên, giờ anh lại định làm gì nữa? Anh muốn bắt, hãy bắt tôi đây này. Ôi! Bao nhiêu năm nay cảnh gia đình tôi tan nát, ông tôi điên khùng, thằng con tôi ngã vào thùng vôi tưởng chết và tôi thì bị cụ tổ đày đoạ, tôi có tôi với ông  Khiên. Khi thằng con tôi gặp hạn, đêm nằm nhắm mắt lại thấy rõ hình bóng ông Khiên hiện về. Ông Khiên bảo tôi " Mày là thằng ăn cắp, mày không thú tội con mày sẽ chết". Tôi hoảng quá giục nhà tôi sắm lễ sang từ đưòng tạ tội . Anh thấy đấy, thằng con tôi đã qua khỏi, lương tâm tôi thấy thanh thản.


- Anh nói toàn chuyện nhảm nhí - Nguyễn Vạn phủi quần ra về.


- Anh Vạn! Tôi nói thật...anh hãy tha thứ.


Nguyễn Vạn tập tễnh sang bà Khiên. Nhà vắng ngắt, mùi hương trong hậu cung từ đường toả ra thơm ngát, Nguyễn Vạn tập tễnh sang nhà chị Nhân. Bà Khiên và chị Nhân đang ngồi bên giường Hạnh. Hạnh nằm thượt trên giường, da xanh rớt, khẽ mở cặp mắt u tối nhìn Nguyễn Vạn.


- Các chị hãy để cho nó yên. Vạn nói. Sảy ra những việc tầy đình mà các chị giấu tôi.


- Tôi giấu chú chuyện gì? Bà Khiên hỏi.


- Có đúng là ông Xung đã thú tội đốt từ đường và tay Xeng ăn cắp tiền của chị?


- Tôi không biết. Bà Khiên nói. Tối hôm ấy bỗng dưng tôi thấy ông Xung vào hậu cung thắp hương và quỳ sụp xuống lạy, miệng lắp bắp "Con có tội, con là kẻ đã đốt từ đường... Con có tội..."Lúc đầu tôi ngỡ là ông Xung vẫn còn điên khùng nên không tin. Từ cái lần ấy tôi thấy ông ấy khỏi hẳn cái bệnh điên. Kể cũng lạ. Rồi lại đến cái thằng lớn nhà chú Xeng ngã xuống thùng vôi, chú Xeng bỗng dưng lại mắc cái bệnh y như bệnh ông Xung. Rồi một hôm lại thấy thím Xeng đùng đùng đội lễ đến khấn vái và đưa cho tôi ít tiền lạy van tôi nhận. Thím Xeng đã nói hết với tôi chuyện chú Xeng đã trót lấy số tiền của bố thằng Nghĩa, ông ấy giấu dưới chân cây đèn. Lúc ấy tôi chả còn hiểu thực hư ra sao, nghĩ hoàn cảnh nhà chú thím ấy thế ai lại nỡ lấy số tiền ấy. Thím ấy bảo "Bác không lấy, em sắm tiền, vàng và quần áo cho bác trai".


Xưa nay Nguyễn Vạn không tin vào thần thánh, chả lẽ những chuyện này lại là thực? Bà Khiên về, Vạn bảo chị Nhân ra nhà ngoài nói khẽ.


- Chị đừng tin chuyện nhảm. Con Hạnh, không có ma quỷ nào ám hết. Bệnh nó là bệnh tương tư. Nó nhớ thằng Nghĩa.


Nguyễn Vạn ngó quanh nhà, tránh ánh mắt u buồn của chị Nhân. Từ cái đêm mang cá rô về đây, Vạn thấy bứt rứt như có lỗi với con Hạnh. May là chưa xảy ra chuyện gì. Cũng chỉ tại mấy con cá rô lóc. Vạn thấy cần phải giữ mình giống như những cô gái giữ tiết hạnh vậy. Giữa hai người đàn bà, chị Nhân và mụ Hơn thì chị Nhân là thứ trái cấm nguy hiểm, còn mụ Hơn như một loài hoa có mùi hương quyến rũ đáng sợ như độc dược, Vạn không cho phép mình sa ngã để làm gương cho kẻ khác. Giữa thời buổi đàn bà con gái xa chồng cứ đầy ra đấy. Mình mà mắc thì mấy thằng máu mê ở làng này nó làm loạn....


Trên đường từ nhà chị Nhân về, Vạn cứ nghĩ miên man. Ra tới cầu Đá Bạc, Vạn phanh ngực áo đón làn gío từ Bến Không chồng thổi lên mát rượi.


Vừa đi Vạn vừa nghĩ cả làng Đông này ai cũng nghĩ được như Vạn thì đâu đến nỗi lắm chuyện rắc rối. Vạn thấy giận lão Xung quá, giận cả mẹ thằng Nghĩa, giận cả chị Nhân, giận con Hạnh. Như Vạn, nửa đời rồi Vạn đâu có nghĩ đến bản thân mình. Vạn đi ngang qua ngõ nhà Thới chủ nhiệm, nghe tiếng cười nói oang oang lẫn tiếng đục gỗ chan chát. A, nhà Thới hôm nay cất nhà. Vạn thập thễnh bước vào sân đứng chắp tay sau đít, mắt quan sát đám cất nhà náo động cả xóm thôn. Thấy Vạn mọi người đều hướng cặp mắt nhìn Vạn chằm chặp. Vạn cứ đứng sững giữa sân nhà Thới chủ nhiệm, nghiêng người kiêu hãnh. Mọi người đon đả mời chú Vạn, mời bác Vạn, mời ông Vạn xơi nước. Chủ nhiệm Thới vội vã tụt từ trên nóc nhà xuống nhanh nhảu chạy tới nắm chặt cổ tay Vạn:


- Em mời bác ngồi xơi nước!


- Mặc tôi! Cặp mắt Vạn bỗng vằn đỏ lên. Anh Thới ạ, anh không xứng đáng làm chủ nhiệm. Dân tình đang nước sôi lửa bỏng anh lại tính chuyện làm nhà riêng cho mình. Anh hư hỏng mất rồi anh Thới ạ!


Vạn nói rồi quay ngoắt người lập cập bước ra ngõ. Mẹ kiếp, không lo đánh giặc thì ổ rơm cũng không có mà nằm. Ngữ ấy cứ phải tống ra mặt trận cho nếm mùi bom đạn.


(còn tiếp)


Nguồn: Bến không chồng. Tiểu thuyết của Dương Hướng. NXB Hội Nhà văn, 1990.


Tác giả gửi www.trieuxuan.info

Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Dưới chín tầng trời - Dương Hướng 19.11.2018
Bão - Ngũ Hà Miên 16.11.2018
Bến không chồng - Dương Hướng 08.11.2018
Trở lại cố hương - Thomas Hardy 07.11.2018
Nguyễn Trung Trực - Khúc ca bi tráng - Dương Linh 06.11.2018
Sông Đông êm đềm - Mikhail Solokhov 02.11.2018
Sóng lừng (VN. Mafia) - Triệu Xuân 02.11.2018
Thầy lang - TADEUSZ DOLEGA - Mostowicz 29.10.2018
Trăm năm cô đơn - G. G. Marquez 25.10.2018
Trả giá - Triệu Xuân 24.10.2018
xem thêm »