tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 24747760
Tiểu thuyết
18.07.2013
Dương Hướng
Bến không chồng

Chương 10


Trán Nguyễn Vạn nhíu lại nhìn đôi câu đối trước cửa rồi thập thễnh bước tới ngắm từng chậu cây cảnh ông Khiên chăm chút hang ngày. Nguyễn Vạn mỉm cười nhìn những gốc si xù xì già khú đế như lão già râu tóc sồm soàm. Những khóm trúc vàng óng với những đốt cây chun vào nhau. Rõ vô tích sự, vạn nghĩ- nhữnh loài cây không hương sắc. Nguyễn Vạn lại thập thễnh bước đến bên bể cá vàng. Những chú cá vàng lượn lờ quanh quả núi, bố Nghĩa đã kỳ công đắp bằng xi măng. Trên sườn núi, hai chú hươu nhỏ đứnh chênh vênh khoe bộ sừng cong vút. Cả làng Đông ai cũng bảo tính ông Khiên giống hệt cụ Nghiên xưa. Dù có phải ăn mặc rách nhưng vẫn cứ ham chơi cây cảnh. Người ta kháo nhau ông Khiờn hang ngày còn múc cả nước cơm tưới cho cây cảnh, Nguyễn Vạn không hiểu bố ta say xưa gì ở những thứ này. Học đòi tư sản. Nguyễn Vạn bước vào cửa, ông Khiên nằm lặng trên giường nhìn Nguyễn Vạn với ánh mắt mệt mỏi.


- Tôi không hiểu bác cũn định nằm mãi đến bao giờ - Nguyễn Vạn nói - Dù sao sự cũng đã rồi. Thằng Nghĩa, con Hạnh, cũng đã thành vợ chồng, bác phải để chúng nó về đây ở. Cưới nhau hàng năm nay mà mỗi đứa một nơi, tối đến lại lang thang bờ sông bãi sú e thiên hạ họ cười cho.


- Đây là đất tổ, vợ chồng tôi không có quyền!- Ông Khiên nói giọng yếu ớt khẽ chớp mắt nhìn lên trần nhà.


- Bác lạc hậu bỏ mẹ - Vạn tức - Bác không thấy bác đang sống dưới chế độ xã hội chủ nghĩa sao. Đã là xã hội chủ nghĩa làm gì còn đất của tổ. Đất đai là của chung xã hội. Đã là xã hội chủ nghĩa làm gì còn hận thù? Ngày hôm nay bác phải xoá ngay câu đối trên tường kia. Xã hội chủ nghĩa làm gì còn sự bất công mà bác lại viết là "Vạn sự bất công oán hận trường". Bác còn oán hận ai? Bác oán hận chế độ à?


Nguyễn Vạn nhìn ông Khiên và hiểu rằng lời nói của mình chả lọt vào tai ông ta chút nào. Ông Khiên vẫn lặng thinh.


- Tôi nói cho bác biết, nếu bác không xoá câu đối đi tôi báo công an huyện về trói gô cổ bác lại. Bây giờ nhân dân đang lo đánh giặc, lo tăng gia sản xuất mà bác đi học đòi chơi bời theo lối tư sản.


Ông Khiên vẫn dửng dưng nằm trơ ra như khúc gỗ coi Vạn như kẻ xa lạ.


Nguyễn Vạn ngồi bịch xuống chiếc ghế giữa nhà và giận dữ nhìn ông Khiên:


- Hôm nay tôi đến báo cho bác một việc nữa. Thằng Nghĩa bác phải để nó đi bộ đội đợt này.


Ông Khiên chợt nhoài người ra cạnh giường hoảng hốt nhìn Vạn.


- Chú định trà thù tôi sao? Tôi lạy chú! Tôi còn mỗi mình thằng Nghĩa. Cả họ Nguyễn nhà ta còn có mỗi mình nó...


Nguyễn Vạn chợt cười phá lên. Chú mèo mướp đang nằm khoanh tròn trên chiếc chổi trong góc nhà giật mình chạy ra tới cửa mới quay lại giương mắt nhìn chú Vạn.


- Thế mới biết bác còn nhiều tham vọng gớm nhỉ! - Vạn mỉa mai - Tôi tưởng bác coi thằng Nghĩa là đồ bỏ đi, nếu bác còn thương yêu, hy vọng về nó, bác vui vẻ để cho nó đi bộ đội. Đánh Mỹ là thời cơ ngàn năm có một của tuổi trẻ. Bác thấy đấy, như tôi, nên người được là nhờ cái thời đánh Pháp. Bác thật là ích kỷ lạc hậu. Làm trai muốn nên người phải xông pha nơi chiến trận. Ru rú ở nhà bám váy vợ thì nhục.


Nguyễn Vạn thập thễnh ra về. Ông Khiên gượng dậy, mặt tối sầm lại. Thằng Nghĩa cố tình lấy con Hạnh đã làm ông muối mặt với cả họ. Tuy sự đã rồi, bụng ông thấy thương vợ chồng Nghĩa nhưng ông không dám bảo con Hạnh về đây, sợ họ mạc lại cho đó là điều ô nhục dòng họ Nguyễn. Từ ngày thằng Nghĩa cưới con Hạnh, ngay cả việc ông chăm chút những chậu cảnh hay ngắm những chú cá vàng trong bể, ông cũng phải lén lút không muốn để ai nhìn thấy. Ông nuôi một niềm tin sắt đá vào thằng Nghĩa, kèm cặp nó từ bé, hy vọng nó sẽ trở thành người trưởng nam dòng họ Nguyễn tài hoa đức độ. Chẳng gì làng Đông này, ông là người hay chữ nhất. Nhiều bà nhiều chị có chồng con đi đâu xa đều phải mang giấy đến nhờ ông viết thư giúp. Hồi thằng Nghĩa học cấp ba trường huyện, ông đã làm thơ đứng lên đọc trước toàn thể phụ huynh, giáo viên toàn trường. Ông tự hào về thằng Nghĩa là học sinh giỏi, năm nào cũng được trường khen. Thằng Nghĩa học xong ông không muốn để nó đi bất cứ ngành nghề gì khác. Nó phải ở chính mảnh đất này. Tối tối ông nghe tiếng đàn tiếng sáo của nó mà nở mặt nở mày. Giờ đây bỗng lộn nhào tất cả. Ngay cả đôi câu đối ông khắc ghi lên kia là để chứng tỏ cho dân làng, cho họ tộc hiểu rõ ông đã căm thù kẻ nào đang tâm đốt từ đường họ. Đối với dân với nước, ông một mực trung thành, cũng giống như ông trung thành với họ tộc. Vậy mà họ lại bảo ông chống đối lại đường lối chính sách của Đảng.


Ông Khiên lại thở dài nằm xuống giường. Mọi cảnh vật trong nhà cứ quay cuồng trước mặt ông.


***


Có lẽ buổi sáng nay là một buổi sáng đã xảy ra sự kiện lớn lao nhất trong đời bà Khiên. Suốt đêm qua bà không sao chợp mắt. Từ ngày về làm dâu họ Nguyễn đây là lần duy nhất bà phải nói dối chồng. Bà thấy mình có tội với ông Khiên đang ốm yếu nằm kia. Từ nãy đến giờ bà luôn lén nhìn trộm vào mắt ông Khiên - Ánh mắt luôn ánh lên niềm trung thực mà có lẽ trên đời này chỉ mỗi mình bà hiểu. Chính vì bà hiểu tính chồng con nên bà phải làm thế - Phải giấu ông Khiên chuyện thằng Nghĩa sáng nay đi nhập ngũ. Thôi thì bà mạn phép trời chịu tội trước chồng để cho thằng Nghĩa vui vẻ lên đường. Bữa cơm sáng dọn ra, bà cố tỏ ra bình tĩnh im lặng để không phải thốt lên những lời dối trá trước mặt chồng. Thằng Nghĩa có vẻ vững vàng hơn. Bà nơm nớp nhìn nó chủ động xơi cơm lấy thức ăn tự tay bê đến mời bố. Chỉ có bà mới nhận ra sự khác thường ở nó. Nó có nghĩ lúc nó đi rồi còn lại một mình bà với ông Khiên, bà biết nói thế nào đây. Bữa cơm vừa xong vợ chồng chị cả đến:


- Chúng con đến thăm xem bố đã đỡ chưa? Chị cả nói - Vợ chồng chúng con chả có gì, chỉ có nải chuối chín biếu bố! - Chị cả đặt nải chuối lên bàn rồi quay sang dúi vào tay Nghĩa mấy chục - Cậu Nghĩa hôm nay không đi tiễn tân binh à?


- Có chứ! - Nghĩa cười, nem nép nhìn trộm bố.


"Rõ khổ chưa! Chúng nó đến chia tay thằng Nghĩa" Bà Khiên thở phào. Thì ra chúng nó đã âm mưu bàn bạc với nhau trước. Mọi tội vạ cuối cùng chỉ mỗi mình bà chịu. Bà thấy đầu óc cứ căng ra. Nếu ông Khiên bất chợt hỏi bà câu gì đó bà sẽ ngất xỉu. Bà thương Nghĩa cưới vợ đã phải long đong, bây giờ đi bộ đội cũng phải vụng trộm. Vợ chồng chị cả về, bà Khiên ngồi bên giếng nước rửa bát, nhìn thằng Nghĩa cứ đi ra đi vào lẩn quẩn mãi. Phút cuối cùng dứt áo ra đi nó mới thấy bối rối. Cha bố mày, không khéo rồi lại khóc hu hu. Thằng Nghĩa đứng tần ngần ở cửa nhìn vào giường bố một lúc rồi cúi xuống véo con mèo một cái. Con mèo kêu "meo"  lên một tiếng chạy vụt đi. Nghĩa chạy nhanh ra giếng ôm lấy cổ mẹ. Bà Khiên thấy những ngón tay nó bấu vào vai bà đau điếng. Bà tí ngất xỉu khi nó thì thầm vào tai bà: "Con đi".


Bà lạnh cả người nhìn theo bóng thằng Nghĩa chạy vụt ra ngõ. Bà vội đứng dậy chạy vào bếp đứng lặng cho nước mắt chảy xuống đôi gò má khô gầy của bà. Bà cố kìm lòng để không bật khóc thành tiếng.


***


Nghĩa vừa bước vào ngõ nhà Hạnh đã thấy chú Vạn cũng ở đấy. Chú nhìn Nghĩa hài lòng:


- Tao cứ lo mày làm lộ chuyện là hỏng hết - Chú Vạn vỗ bốp lên vai Nghĩa - Thôi đến giờ rồi đi ngay. Chị Nhân ở nhà để con Hạnh nó đi tiễn chân thằng Nghĩa.


Chú Vạn chưa nói, Hạnh đã ôm gói quần áo của Nghĩa mang sang từ tối qua. Chị Nhân xúc động cầm tay Nghĩa:


- Con đi nhớ năng biên thư về động viên ông bà bên ấy.


- Ôi dào! - Chú Vạn nói - Chuyện ấy thằng Nghĩa khỏi lo. Đã có tao.


- Nghĩa đi nhé! - Anh Hiệp đến bắt tay Nghĩa - Nghĩa đi đợt này đợt sau mình cũng tếch. Lớ ngớ biết đâu cánh mình lại gặp nhau trên chiến trường.


Chú Vạn và vợ chồng Hạnh ra tới sân uỷ ban, người đi người tiễn nhốn nháo như ngày hội. Qua mấy lời căn dặn của ông bí thư, Nguyễn Vạn dẫn đoàn quân lên huyện. Hạnh nhìn những phụ nữ cùng cảnh ngộ như Hạnh có nhiều cô khóc sướt mướt. Đứng trước Nghĩa, không hiểu sao Hạnh không thể khóc. Hạnh nhìn Nghĩa mặc bộ quân phục mới, trông già dặn hẳn. Nghĩa đưa cho Hạnh bọc quần áo cũ mà cả hai đứa không sao nói với nhau được lời nào.


- Nghĩa! Vào xếp hàng lên xe mau - Chú Vạn giục - Đi nhé! Hãy noi gương trai làng Đông, chiến đấu giỏi, mày cứ nhìn chú mày đây mà sống.


- Anh đi đây! - Nghĩa nói và chạy biến vào hàng quân. Mắt Hạnh hoa lên nhìn những cánh tay vẫy vẫy từ cửa xe. Đoàn xe đi khỏi, không gian chợt lắng đi. Hạnh cứ đứng lặng tới khi bọn con gái làng Đông xô đến kéo Hạnh vào cửa hàng giải khát.


- Anh Hiệp không đi tiễn Nghĩa à? - Dâu cầm tay tay Hạnh kéo vào tận trong góc cửa hàng có chiếc bàn chưa có khách ngồi.


- Mày ngồi đây để tao đi mua phở ăn. Sáng ngày chắc là mày ăn uống chẳng ra sao- Dâu ấn vai Hạnh ngồi xuống ghế, nhanh nhẹn đi mua phở. Trong số bạn bè có lẽ chỉ có Dâu là hiểu Hạnh hơn cả. Dâu sôi nổi, mạnh mẽ, nhiều đam mê. Dâu và Hạnh thân nhau từ thời học sinh. Dâu học trung bình, ham đọc truyện, xem phim. Trong ánh mắt tinh nhanh của Dâu không ai giấu nổi Dâu điều gì. Dâu có tài cảm nhận được tâm trạng người khác. Dâu thẳng thắn trung thực tới mức nhiều người ngại quan hệ với Dâu. Hạnh thích cả cái tính đáo để của Dâu. Hạnh hiểu trong tiếng cười hơ hớ, với những hành động bề ngoài trái với tính cách phụ nữ, Dâu muốn quên đi nỗi trống trải cô đơn. Vừa mới cười nổ trời, vật nhau uỳnh uỵch với cánh con trai xong, Dâu lại ôm lấy Hạnh khóc ngay được. Hôm nghe Hạnh và Nghĩa không được cấp đất làm nhà, Dâu là người đầu tiên ôm lấy Hạnh khóc "Khổ thân mày Hạnh ơi". Dâu khóc nức nở. Hạnh hiểu chỉ có người cảm nhận thực sự nỗi đau của người khác mới khóc được như thế. Dâu bê hai bát phở thịt nạc đầy tú ụ đặt xuống bàn. Hạnh cảm nhận ngay, từ nay Dâu là niềm an ủi duy nhất trong những ngày tháng Hạnh phải xa chồng.


- Trông mày gầy rộc đi đấy! Ăn đi mà lấy sức chiến đấu. Các tướng đi chiến đấu ngoài mặt trần, cánh mình chiến đấu trên đồng ruộng, hí, hí.,


Dâu cười thật vô tư, Hạnh hiểu Dâu vừa trích dẫn lời chú Vạn.


- Hôm nọ mày nói với anh Hiệp những gì về tao hả? - Dâu xúc ớt đổ vào bát phở của mình, mắt đăm đăm nhìn Hạnh - Mày phải biết tao ăn cay cực giỏi mà mày lại cho ông anh mày uống nước đường về tao là hỏng đấy.


- Tao có nói gì đâu! - Hạnh cãi.


- Đừng có chối. Lạ gì cái cánh con trai. Hôm nọ tao gặp anh Hiệp, tao thấy anh ấy nhìn tao khác mọi khi là tao hiểu mày đã nói gì rồi. Thôi dẹp chuyện anh Hiệp mày. Tình yêu là cứ phải tự tìm đến nhau, tự nó bốc cháy mới khoái hiểu chưa? Còn cái chuyện của mày, Nghĩa đi rồi, mày phải về ông bà Khiên mà ở. Không sợ ai hết. Ai nói gì cứ đốp luôn vào mặt. Chẳng gì bây giờ mày cũng là vợ bộ đội. Ngôi nhà ông bà Khiên đang ở là do công sức của ông bà ấy và Nghĩa dựng lên! Mày là vợ Nghĩa, là con dâu gia đình                                                                                                                              ấy mày có quyền ở. Dù họ tộc có kiện đến trung ương mày vẫn thắng.


- Tao cũng nghĩ tới chuyện này rồi - Hạnh nói - Nhưng về đấy ở phải được sự đồng ý của bố mẹ anh ấy. Ai lại tự dưng đùng cắp gói về nhà người ta coi sao được.


Dâu và Hạnh ăn phở, cánh trai gái làng Đông ngồi bàn ngoài đã về hết từ lúc nào. Dâu rủ Hạnh đi lối đê Diêm, tắt qua cánh đồng để về làng gần hơn. Từ đê Diêm nhìn hút tầm mắt, làng Đông xanh mờ phía trời xa. Hai đứa hối hả đi dọc theo bờ mương chạy giữa cánh đồng lúa xanh non. Giữa trưa nắng cánh đồng Diêm không một bóng người. Một đàn cuốc đen chũi cẳng cao kều, thơ thẩn bên bờ mương, thấy bóng người chúng chạy chúi xuống đám ruộng làm mấy con cun cút giật mình lao vút lên trời kêu "chéo chéo". Hạnh chợt nghĩ có lẽ mọi loài vật đều phát hiện ra con người có gì đó làm chúng sợ. Đến cả mấy con rắn nước đang bơi loằng ngoằng, thoáng thấy bóng người nó cũng vội vàng lảng xa. Nắng như dội lửa loang loáng, những chú cua đồng ngoi lên đánh đu trên những thân lúa thổi bong bóng.


- Chà, nhiều cua quá - Hạnh reo lên - Mình tranh thủ bắt ít cua rồi hãy về.


- Mày tham lam vừa vừa thôi. Nắng này ốm đấy. Hạnh vừa đi vừa nhìn chú cua tiếc rẻ, trên bờ mương chợt xuất hiện ba bóng người trần trùng trục từ gò đất đi ra. Chúng vừa đi vừa móc bùn trát lên mặt, vẽ lên bụng đủ hình thù quái dị.


- Lại mấy thằng dưới Diêm đi bắt rắn - Dâu nói - Mày đừng tỏ ra sợ hãi chúng bắt nạt.


Mấy thằng ma cô nhe răng cười hơ hớ đứng dạng háng trên bờ mương chờ Hạnh và Dâu tới gần, chúng nằm ngửa ra bờ mương chắn lối.


- Xin phép các vị thần đồng cho chị về kẻo cháu nó ở nhà đói sữa - Dâu nói.


- Có giỏi thì bước qua bụng đây này.


Nhanh như chớp, Dâu cúi xuống bế thốc một thằng định quẳng xuống mương. Thằng bị bế vội túm được tóc Dâu, thế là cả hai đều ngã nhào xuống mương. Một thằng trên bờ nhảy xuống ôm ghì lấy Dâu. Dâu vật lộn lục ục với hai thằng dưới mương. Còn lại một thằng trên bờ nó lao vào Hạnh như con thiêu thân. Hai cánh tay trát đầy bùn đen nhẻm trơn nhẫy ôm ghì lấy Hạnh. Hắn quật ngửa Hạnh xuống mép ruộng. Hạnh lấy hết sức giẫy đạp. Bọc quần áo của Nghĩa văng ra bờ mương. Hạnh thở dốc khi hai bàn tay đầy bùn đất lùa vào ngực mình. Trong lúc phẫn nộ Hạnh chợt chộp được nắm bùn đáp vào giữa mắt thằng khốn nạn, rồi lấy hết sức vùng dậy ôm bọc quần áo chạy. Cắm đầu chạy một đoạn, Hạnh quay lại đã thấy Dâu đang hối hả chạy trên bờ mương bên kia.


- Hạnh! - Dâu gọi giật - Đợi tao với. Bây giờ bố chúng nó cũng không dám đuổi mình nữa đâu. Hạnh đứng lại chờ Dâu. Dâu nhào xuống mương bơi sang với Hạnh cười rũ. Áo Dâu bị xé rách mảng ngực trắng lốp dưới nắng.


- Làm sao mà mày thoát được hai thằng ấy? - Hạnh hỏi.


- Tao chỉ lo cho mày thôi - Hai thằng nhãi tao coi chẳng mùi mẽ gì - Dâu tủm tỉm cười. Mày có biết tao trị chúng bằng cách nào không? Hai thằng tưởng bở cứ hăm hở giương cái của nợ ấy ra. Tao liền giờ miếng võ hí, hí...miếng võ bắt chim. Tao xoắn rõ đau, hai thằng đều ngã vật ra thế là tao vội chạy thục mạng.


- Ôi! Mày đánh mất nón rồi kìa.


Mãi lúc này Hạnh mới thấy chiếc nón trên đầu không biết rơi từ bao giờ.


Đi hết con mương ra tới bờ sông Đình, hai đứa nhào xuống sông tắm. Về tới đất làng thì chẳng còn sợ gì nữa.


- Cũng may mà còn ôm được hai bộ quần áo của anh Nghĩa chứ không thì rõ đẹp mặt. Mày trông quần áo tao rách hết cả.


Đã lâu lắm Hạnh với Dâu mới lại được tắm với nhau. Buổi trưa, cánh đồng vắng ngắt không một bóng người. Hai đứa cởi hết quần áo ra giặt. Thấy Dâu nhìn đau đáu vào ngực mình, Hạnh vội quay nghiêng người không dám nhìn thẳng vào mắt Dâu. Hạnh thú nhận ngực mình lâu nay cứ căng đầy, nở hơn ngực Dâu, Dâu nhoài người quăng bộ quần áo đánh "bốp" lên bờ, nhào tới ôm chầm lấy tấm thân đẫy đà của Hạnh.


- Ôi! Hôm nay tao mới tận mắt nhìn ngực mày, đẹp thật đấy. Nghĩa nó mê mày tít thò lò cũng phải. Mà sao vú mày chóng to thế ?


- Bao giờ mày lấy chồng thì mày thấy.


- Các cụ nói cấm sai. Gái phải hơi trai như thài lài gặp cứt chó, hí hí...


  Dâu cười rinh rích luồn hai tay vào sườn Hạnh.


- Dâu! Đừng đùa nữa. Tắm nhanh không sắp đến giờ đi làm đồng rồi đấy. Ai mà nhìn thấy cảnh mình đú đởn thế này họ bảo mình rửng mỡ.


Hai đứa mặc hai bộ quần áo của Nghĩa rộng thùng thình trông buồn cười chết đi được. Về tới đầu làng, gặp tụi trẻ đi bắt ngoé làm mồi đơm rạm, chúng ngơ ngac nhìn Hạnh và Dâu.


-Ô! Chị Dâu, chị Hạnh mặc quần áo con trai.


Hai đứa chạy chúi mũi. Vừa chạy vừa níu áo, đấm thùm thụp vào lưng nhau cười rũ rượi. Nắng vẫn rực nên trên các ngọn cây.


 


 


Chương 11


Bữa sáng dọn ra, Hạnh vừa ngồi xuống trước mâm mẹ đã nói:


- Bây giờ thằng Nghĩa nó đi vắng, mày đi đường cũng phải ý tứ con ạ. Con gái có chồng mà để xảy ra chuyện là phiền đấy.


Có lẽ tối qua Hạnh hý hoáy đơm lại cúc áo, mẹ đã để ý và đoán có chuyện gì xảy ra.


- Con đã làm điều gì xấu đâu mẹ?


- Ấy là tao nhắc trước vậy. Làm thân con gái phải biết giữ mình.


- Đợt sau anh Hiệp quyết định đi bộ đội đấy à? - Hạnh trống lảng hỏi sang chuyện anh Hiệp.


- Làm thân con trai phải xông pha nơi trận mạc - Anh Hiệp nói, Hạnh bật cười thấy anh Hiệp lại trích dẫn lời chú Vạn. Có lẽ cả làng Đông hồi này ai cũng mượn lời chú Vạn ra nói.


Ba mẹ con đang ăn cơm thì bà Khiên lập cập bước vào cửa, Hạnh chợt giật mình. Chắc có chuyện gì xảy ra? Hạnh buông bát đũa đứng dậy mời bà Khiên vào trong nhà. Đã lâu lắm, nay bà Khiên mới sang nhà Hạnh, Hạnh rót nước mời mẹ chồng.


- Mẹ hỏi thật con - Bà Khiên nói nhanh - có thật là thằng Nghĩa đã lên xe đi tỉnh rồi phải không?


- Mẹ không tin con sao? Anh Nghĩa đi ngay từ trưa hôm qua.


- Tao cũng tin như thế. Mọi người cũng đều nói thế. Nhưng khổ nỗi là bố thằng Nghĩa...chung quy là tại phải gió cái nhà ông Dĩ, đang đêm hôm qua đùng đùng sang mồm năm miệng mười lu loa trách tại sao thằng Nghĩa đi bộ đội lại không làm bữa liên hoan. Bố thằng Nghĩa đang nằm chết dí trên giường bỗng bật dậy ngỡ ngàng ngồi ngây ra một lúc. Thế là bao tội vạ lại đổ lên đầu tôi. Cuối cùng tôi phải nói thật hết cả. Mặt ông tái đi. Ông ấy hỏi: "Nó còn ở dưới huyện không?". Tôi bảo: "Nó lên tỉnh rồi". Ông ấy không tin và định đùng đùng đi xuống huyện. Tôi hốt hoảng hét vào tai ông ấy: "Ông điên hay sao! Đang đêm đi làm sao được". Thế là ông ấy quẳng chiếc áo xuống giường nằm vật ra. Từ lúc ấy ông ấy chẳng nói chẳng rằng trằn trọc không ngủ. Sáng nay ông ấy dậy sớm bảo tôi đi nấu cơm. Ăn xong ông ấy bảo mỗi câu: "Đi cất vó kiếm mấy con cá". Tôi hoảng hồn nghĩ là ông ấy điên thật. Bao nhiêu ngày nằm lỳ ở nhà nay bỗng dưng lại đòi đi cất vó. Đúng là ông ấy đi cất vó thật. Ông ấy chuẩn bị vó sào cẩn thận vác ra bờ sông. Lúc đầu tôi nghĩ là ông ấy giả vờ vác vó ra bờ rông rồi bỏ đấy đi xuống huyện. Tôi phải theo dõi thấy rõ là ông ấy không xuống huyện mà đi dọc bờ sông xuống cống Linh. Khi tôi quay về tới nhà thì chợt nghĩ là ông ấy xuống cống Linh đón đường thằng Nghĩa hôm nay sẽ hành quân từ huyện qua cống Linh lên tỉnh. Khổ thế đấy.


Mẹ Nghĩa nói một hồi rồi ngước mặt nhìn Hạnh.


- Mẹ cứ yên tâm về đi. Để con xuống đó với bố.


Hạnh chạy xuống bếp lấy chiếc nón của mẹ rồi vội vàng ra bờ sông. Lại một lần nữa Hạnh đi trên bờ sông quen thuộc xuống cống Linh. Lần này không có Nghĩa, Hạnh thấy trống trải. Dòng sông vẫn lặng lẽ trôi. Gió buổi sáng mát rượi. Những giọt sương còn đọng trên cỏ sáng loé dưới nắng sớm. Đúng như lời bà Khiên dự đoán, tới cống Linh, Hạnh thấy bộ gọng vó của bố Nghĩa vứt chỏng chơ bên cống. Ông Khiên đang ngồi thu lu trên bờ đê mắt đau đáu nhìn theo con đường về phố huyện. Tim Hạnh nhói đau. Từ ngày Hạnh lấy Nghĩa, tính nết ông Khiên thay đổi hẳn. Ông lầm lỳ, đau ốm liên miên. Mới ngày nào Hạnh còn được nghe ông Khiên đàn hát, hò vè, đọc thơ trong các đám cưới làng Đông. Giờ thì dáng ông gầy còm ngồi trên nóc cống như kẻ hành khất. Trên con đường về phố huyện chợt bụi cuốn lên mịt mù. Một đoàn xe ầm ầm lao về phía cống Linh. Bố Nghĩa đứng vụt dậy ngóng trông khi hai ba chiếc xe tải chở thuốc lào giảm tốc độ, sang số, vù ga xả ra luồng khói đen thốc vào mặt bố Nghĩa. Ông bần thần đứng nhìn theo ba chiếc xe ì ạch leo lên dốc cống. Chiếc xe cuối cùng là xe hành khách lao đến phanh kít ngay dưới dốc đón khách. Bố Nghĩa run rẩy bám lên thành xe ngó nghiêng. Hạnh ngỡ ông theo xe lên tỉnh.


- Các ông các bà có thấy thằng Nghĩa nhà tôi?


- Thằng Nghĩa nào? Ai đó trong xe hỏi như quát lên.


- Thằng Nghĩa nó mới đi bộ đội.


- Ông ơi, đây không phải xe quân đội.


- Bố tìm Nghĩa hay tìm tiền hả?


- Ông này rõ ỡm ờ. Mời ông xuống!


Người phụ xe gạt ông xuống. Ông chới với nhìn chiếc xe nổ máy lao lên dốc cầu. Hạnh ngồi thụp xuống vệ cỏ lấy lại bình tĩnh. Ông Khiên lại ngồi xuống vạ cống, thẫn thờ nhìn xuống dòng sông. Hạnh bước vội qua đường đứng sững bên ông Khiên:


- Bố! Sao bố lại ngồi đây?


Bố Nghĩa nhìn Hạnh trân trân. Ông ngớ người ra một lúc rồi "à" lên một tiếng vẻ bối rối:


- Tao..Tao đi cất vó. Nằm mãi cũng chán - Ông Khiên lóng ngóng móc túi lấy ra gói thuốc lào và một cái tẩu.


- Bố về nghỉ đi bố ạ. Con trông bố còn yếu lắm.


- Thế mày đi đâu lại xuống đây hả? - Ông Khiên ngước mắt nhìn Hạnh - Có phải mày cũng xuống đây đón thằng Nghĩa? Tao biết thế nào thằng Nghĩa cũng qua đây.


- Bố! Anh Nghĩa đi từ trưa hôm qua.


Ông Khiên lại ngồi thừ ra, mắt tối sầm lại. Miệng ông lẩm bẩm:


- Thật là bất nhân...bất nhân..


- Bố!


- Cút đi - Ông Khiên giận dữ quát - Để mặc xác tao. Bây giờ tao là kẻ tồi tệ, kẻ bẩn thỉu. Trời ơi, trên đời này không có ai hiểu tao.


Ông Khiên lập cập bước xuống bãi sông. Ông căng vó mắc cho vuông bốn góc rồi từ từ thả xuống nước, tay cầm chiếc sào vó đứng sững bất động như pho tượng. Dòng sông Linh nhẹ chảy, chiếc sào vó khẽ rung rung trên tay ông. Hạnh buồn bã bước lên dốc ra cửa ngoài cống Linh nhìn xuống. Nước biển xuống thấp lòng cống sâu hun hút. Nước từ sông trong tràn qua hoành cống ào ào sủi lên những lớp bọt trắng xoá. Nhìn xuống lòng cống, Hạnh thấy chóng mặt đầu óc quay cuồng.


- Ơ này cô em xinh đẹp! Anh trông cô em chắc có điều chi mà sầu muộn. Cô em có định trẫm mình thì hẫy lên đây với anh là thấy cuộc đời này cực kỳ sung sướng. Tiếng một chàng trai cứ ngân lên như thể hát tuồng. Hạnh ngơ ngác ngửa cổ nhìn lên, thấy một thanh nhiên đang cười hơ hớ nhe bộ răng trắng bóng ngồi vắt vẻo trên tầng thượng cao chót vót đang nhìn Hạnh.


Sực nhớ tới tai hoạ trưa hôm qua trên cánh đồng Diêm, Hạnh hoảng hốt bỏ chạy.


***


Bà Khiên tính thằng Nghĩa đi đến nay đã năm ngày, ba ngày liền ông Khiên vác vó đi đều về không. Bà Khiên không lạ việc ông Khiên đi cất cá mòi. Giống cá mòi hay đi ăn đàn. Có thời kỳ ông Khiên đi hàng tuần không được con nào. Nhưng đã trúng đàn có khi phải thả vó cho cá ra bớt rồi mới kéo lên không thì đứt cả giềng vó. Ông Khiên thường kể cho bà nghe chuyện đi cất cá mòi. Đã theo đuổi giống mòi phải kiên nhẫn. Suốt ngày, suốt tuần ròng rã nhấc vó lên để vó xuống mà không được gì, dễ nản. Đến khi phát bẳn thôi đấm vào nữa nhấc vó lên về ngủ cho khoẻ thì bỗng nhiên cá lại nhảy xua xúa trắng xoá cả vó.


Sáng dậy, bà Khiên đứng nhìn mẻ cá mòi ông Khiên mang về hồi đêm. Bà băn khoăn mãi không hiểu sao ông Khiên lại dặn bà không được bán chác gì cả. Ông nói với bà rồi đi tắm. Tắm xong ông lên giường buông màn ngủ...


- Ông Khiên ơi! Ông định tính mẻ cá này như thế nào đây? - Bà Khiên đứng ngoài cửa gọi - Chừng này ông không để tôi bán, chắc để khao cả làng đấy phỏng?


Không thấy ông Khiên nói gì, bà chạy vào giường lay ông dậy. Bữa nay ông Khiên đi ngủ lại mặc bộ quần áo lụa tơ tắm tím thẫm. Ông nằm ngửa, hai chân duỗi thẳng dơ, hai tay đặt chéo lên bụng. Bà Khiên vừa động vào tay ông Khiên, bà bỗng kêu lên thất thanh mấy tiếng rồi ngất xỉu. Chỉ loáng sau trong nhà ngoài sân người ra vào rầm rập. Tin ông Khiên chết đột ngột loang khắp làng Đông. Người bảo ông bị phải gió. Người bảo ông tự vẫn. Ông Khiên chết thiêng thật, đi cất vó về làm ma cho chính mình. Người lại bảo ông Khiên để thằng Nghĩa lấy vợ họ Vũ nên cụ tổ phạt. Người lại khen chết sạch sẽ thanh thản như ông Khiên là sướng một đời. Chú Vạn doạ bỏ tù những ai bảo ông Khiên tự vẫn về chuyện thằng Nghĩa đi bộ đội. Chú Vạn cho người xoá ngay hai câu đối trên trụ tường cửa. Cả họ Nguyễn lo tất bật đám ma vị trưởng tộc. Chú Xeng con ông Xung lo quét dọn bàn thờ tổ. Ông Kình họp bàn mời mấy ông già mổ lợn. Cũng may bà Khiên cũng nuôi sẵn con lợn gần tạ béo núc ních trong chuồng. Đàn gà, cả mái lẫn trống tới gần hai chục con là của vợ chồng Nghĩa góp vốn xây dựng ngay từ hồi hai đưa định làm nhà riêng. Lúc phát tang chú Xeng bảo không được phát cho cái Hạnh. Hạnh và Nghĩa mới chỉ đăng ký ngoài uỷ ban chứ chưa qua thủ tục gia đình thì chưa thể là dâu họ Nguyễn được. Giữa lúc tiếng kèn, tiếng khóc vang lên, ông Xung khua gậy vào tới ngõ đã oang oang:


- Phải tiến hành bầu trưởng họ. Phải bầu thằng nào uống được rượu.


- Đúng là bố Xung! Trưởng họ là do bề bậc dòng dõi mà lên, bố làm như như bầu chủ tịch, bí thư xã?


- Chúng mày ngu bỏ mẹ - Ông Xung cãi - Dòng mới chả dõi - Thời buổi này họ tộc nó cứ lộn phèo lên. Tôi hỏi các người thằng Nghĩa bây giờ không có ở nhà, biết đâu nó nghẻo ở chiến trường thì cái nhà này còn ai nữa mà dòng với chả dõi - Chú Vạn tóm cổ tay ông Xung lôi ra ngõ. Đám tang ông Khiên đông nhất so với các đám làng Đông xưa nay. Người đến vì cái chết của ông quá là linh thiêng. Người đến vì lòng yêu mến ông. Người thương bà Khiên giờ lại đơn độc.


Đưa ông Khiên ra đồng về, cả họ Nguyễn lao vào dọn cỗ. Bà Khiên không gượng nổi phải vào giường nằm. Lát sau Hạnh vào mang cho bà bát cháo.


 - Mẹ phải ăn chút ít cho đỡ mệt. Từ sáng đến giờ mẹ đã ăn uống gì đâu.


Bà Khiên kéo tay Hạnh ngồi xuống giường. Bà vẫn chưa qua khỏi cơn kinh hoàng. Gương mặt bà nhợt nhạt như cái xác không hồn. Bà run rẩy móc trong túi áo ra lá thư đưa cho Hạnh.


- Ông ấy viết cho thằng Nghĩa đấy. Tao tìm thấy trong túi áo ông ấy. Mày đọc xem ông ấy nói gì trong đó.


Hạnh run rẩy cầm lá thư đọc cho mẹ chồng nghe.


Làng Đông, ngày....tháng....năm....


Nghĩa con yêu quý.


Thầy không thể yên lòng nếu không viết được thư này cho con. Thầy buồn vì con, mẹ con, tất cả mọi người không ai hiểu thầy. Chả lẽ con lại không hiểu ý thầy xưa nay đã dẫn dắt dậy dỗ con ở đời phải sống thế nào cho ý nghĩa. Thầy giận con, giận mẹ con đã coi thường thầy. Thầy không muốn con đi bộ đội vì thầy muốn con ở nhà gánh vác lo toan việc họ tộc. Bởi thầy nghĩ nhà ta chỉ có mỗi mình con là trai...


Nhưng ý con quyết ra thì thầy cũng không cản. Lẽ ra mẹ con và con không nên giấu thầy, thầy sẽ làm bữa liên hoan rõ to tiễn con lên đường. Thầy thấy nhục nhã về việc con phải lẻn đi, làm mọi người đã coi thầy là kẻ hèn nhát, ích kỷ, lạc hậu. Bây giờ thầy mới nói để con biết: Xưa nay thầy đã góp được ít tiền, thầy vẫn giấu kín dưới cây đèn thờ tổ. Thầy có ý định dành dụm số tiền ấy để lo việc trăm năm cho con. Nhưng cái ngày đó đã không thực hiện được thầy buồn lắm. Giờ nghĩ đến món tiền ấy thầy lại đau đớn. Con đi rồi, thầy thấy con Hạnh bơ vơ rõ khổ. Thầy tính sẽ đưa số tiền ấy cho con Hạnh. Thầy coi như số tiền đó là của các con. Thầy cầu mong cong sống sao cho xứng đáng với thanh danh họ Nguyễn nhà ta đúng theo lời cụ tổ đã răn dạy.


Thầy có lời chúc con mạnh khỏe. 


Thầy của con ! Nguyễn Khiên.


(còn tiếp)


Nguồn: Bến không chồng. Tiểu thuyết của Dương Hướng. NXB Hội Nhà văn, 1990. Tác giả gửi www.trieuxuan.info

Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Dưới chín tầng trời - Dương Hướng 19.11.2018
Bão - Ngũ Hà Miên 16.11.2018
Bến không chồng - Dương Hướng 08.11.2018
Trở lại cố hương - Thomas Hardy 07.11.2018
Nguyễn Trung Trực - Khúc ca bi tráng - Dương Linh 06.11.2018
Sông Đông êm đềm - Mikhail Solokhov 02.11.2018
Sóng lừng (VN. Mafia) - Triệu Xuân 02.11.2018
Thầy lang - TADEUSZ DOLEGA - Mostowicz 29.10.2018
Trăm năm cô đơn - G. G. Marquez 25.10.2018
Trả giá - Triệu Xuân 24.10.2018
xem thêm »