tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 28845262
Những bài báo
09.08.2019
Hoàng Hưng
Hai bài giả nhời của Hoàng Hưng gửi Hà Sỹ Phu


Hoàng Hưng is with Khac Hoa La and 48 others.


4 hrs ·


VÌ CÁC BÁO MẠNG QUAN TRỌNG ĐÃ ĐĂNG BÀI CỦA TS HÀ SĨ PHU VỀ "PHÂN LY TRONG VĐ ĐỘC LẬP, TRONG ĐÓ LIÊN QUAN TỚI TÔI, TÔI BUỘC PHẢI CÔNG BỐ THƯ NÀY.


Thư gửi anh Hà Sĩ Phu


Hoàng Hưng


Hoan nghênh bài viết thiện ý của anh Hà Sĩ Phu.


Nhưng trong bài viết của anh có mấy điểm quan trọng rất không chuẩn, tôi xin phép thẳng thắn nêu lên để anh xem xét:


1. “Thoát Trung về văn hoá”: đây là đề tài thảo luận mà Văn Việt mở ra sau khi ở Hà Nội đã có cuộc hội thảo “Thoát Trung về kinh tế”, tức là tiếp tục bàn về một khía cạnh của đường lối “thoát Trung toàn diện” của đất nước. Ai chẳng biết cuối cùng điều phải đến sẽ là “thoát Trung về chính trị”. Trong 19 bài tham gia thảo luận, nói khá rõ liên quan giữa hai ý “văn hoá” và “chính trị”. Chỉ cần dẫn lời tường thuật khách quan của một trí thức (TS Nguyễn Xuân Diện) về buổi thuyết trình công khai ở Trụ sở Hội LH Khoa học Kỹ thuật là đủ thấy ý tưởng của cuộc thảo luận:


“Ý nghĩa của vấn đề “Thoát Trung về Văn hoá”: Với quan niệm Văn hoá theo nghĩa rộng, bao gồm ý thức tư tưởng, niềm tin, lối sống… “Thoát Trung về Văn hoá” là sự bảo đảm nền tảng lâu bền về tinh thần cho việc thoát khỏi sự phụ thuộc chính trị, kinh tế với Trung Quốc đã kéo dài quá lâu đem đến nguy cơ mất chủ quyền, cũng là nền tảng xây dựng một xã hội hiện đại, phát triển bền vững, một quốc gia giàu mạnh. Thoát Trung về Văn hoá là thoát cái gì: thoát những mặt tiêu cực của thứ văn hoá mà giới cai trị Trung Quốc (phong kiến xưa và chủ nghĩa Mao ngày nay) áp đặt cho xã hội nước họ và ảnh hưởng nặng nề đến xã hội các nuớc phụ thuộc. Trong ý nghĩa ấy, “thoát Trung” cũng là “tự thoát”.


http://viettan.org/tuong-thuat-toa-dam-thoat-trung-ve-van-…/


 


2. Ai nói nhà văn "không liên quan chính trị", "không làm chính trị"?? Ai mà ấu trĩ đến mức ấy nhỉ? Nên nói đúng: Văn Việt không phải tổ chức đấu tranh chính trị. Hai cái khác nhau quá xá! “Không làm chính trị” mà đăng cả đống tác phẩm phê phán ĐCS, xã hội thối nát (trong đó có cả bài thơ Nguyễn Duy mà anh dẫn...), lên án Tàu Cộng? “Không làm chính trị” mà khởi xướng biết bao nhiêu tuyên bố, kiến nghị, những cuộc “biểu tình trên mạng” thu hút hằng ngàn chữ ký và tham gia nhiều cuộc “biểu tình trên đường phố”? Thật sự khó hiểu ý anh HSP???


 


3. "Văn đoàn có chỗ cho cả HH và LPK, Phan Đắc Lữ"? Ý anh là thế nào? Anh cho HH là người tiêu biểu đối lập với LPK, PĐL về quan điểm, và chi phối chủ trương Thơ của V.V theo đường lối "vị nghệ thuật”? Anh đã đọc bài anh Nguyên Ngọc chưa? Quan điểm văn học của V.V. là “xây dựng một nền văn học tự do, nhân bản,… khuyến khích cách tân, sáng tạo” đã công bố ngay từ lúc thành lập. Và xin khẳng định một lần cuối cùng cho rõ: theo phân công của BBT Văn Việt, HH không hề có trách nhiệm về Thơ, cũng chưa bao giờ tham gia Ban xét Giải Thơ. 4 kỳ xét Giải, quan điểm của 4 Ban xét Giải đều rất nhất trí, bao gồm vài chục nhà thơ có tên tuổi trong/ ngoài nước: Ý Nhi, Bùi Chát, Thanh Thảo, Thi Hoàng, Hoàng Vũ Thuật, Giáng Vân, Lê Hoài Nguyên, Vũ Thành Sơn, Bửu Nam Trần Hoàng Phố, Nguyễn Đức Tùng, Thường Quán, Chân Phương, Nguyễn Hàn Chung…


 


4. Anh em BBT V.V nhiều lần khẳng định: không chấp nhận LPK không phải vì quan điểm, mà vì "tư cách con người": Không thể hình dung 1 thành viên sáng lập VĐ mà khi có ý kiến phản đối giải Thơ, chưa hề 1 lần trao đổi trong nội bộ, đã tung 1 loạt lời chửi bới Văn doàn của mình lên FB (hùa theo TMH). Bản thân tôi đã gửi 2 thư riêng cho LPK với tư cách bạn chí thiết lâu năm để khuyên giải. Hoàng Dũng thay mặt BBT đến trao đổi riêng, nhưng trong cuộc gặp mặt sau đó ở CLB LHĐ, và Sỏi Đá, LPK chủ động tấn công Văn đoàn công khai, bị mọi người phản ứng. Nên không thể nói việc “phân ly” là do quan điểm. Anh Phan Đắc Lữ chung quan điểm LPK, có ai nói gì ko? Và cuối cùng, LPK tự mình tung bài Từ biệt Văn đoàn lên FB vẫn với lời lẽ ngông ngược, tức là từ đầu đến cuối toàn tuyên bố “đơn phương”, còn V.V chưa có ý kiến gì hết.


 


5. Riêng 1 điều rất khó hiểu: quan hệ riêng của tôi với LPK, cho đến khi LPK chửi Giải Thơ trên FB TMH, vẫn rất thân thiết, tốt lành. Chúng tôi luôn sát cánh với nhau về các quan điểm và hoạt động chính trị, cũng như trong đời sống. Tôi thật sự không hiểu, tại sao chỉ sau khi tôi rời SG (ra HN dự mừng thọ 4 nhà văn rồi đi Mỹ) mà bất ngờ có chuỵện xảy ra. Tôi thật sự rất buồn, và tin chắc có bàn tay chia rẽ thâm độc. Tiếc rằng ở xa, không biết làm sao!!!


 


Tóm lại, với ý tốt, nhưng có nhiều điều không chuẩn xác, tôi e rằng bài của anh HSP nếu không sửa lại, sẽ làm người ta hiểu sai thêm, rất bất lợi cho V.V


 


Xin anh HSP và quý bạn xem xét.


HH


 


Bài của TS Hà Sĩ Phu:


Hà Sĩ Phu


Phần 1: Từ một thực tiễn có chút đáng buồn.


Đang có chuyện “lùm xùm” phân ly trong hội Văn Việt, mà cả đôi bên với tôi đều là bầu bạn thân quen. Chuyện nhỏ, rồi cũng quên đi nhưng cũng có đôi điều nên nhớ lại. Chuyện đem ra tranh cãi chỉ là quan niệm và sở thích về thơ. Một bên lấy cảm hứng thơ phú làm trọng, khuyến khích sáng tạo, đi tìm cái mới lạ, tuyên bố thẳng cái mới lạ thường là thiểu số, vượt khỏi tầm hiện tại nên khó hiểu với số đông, xa lạ với số đông. Một bên lấy “nhập thế” làm trọng, văn thơ phải gần gũi với quần chúng, với lòng người, dễ hiểu và dễ cảm, hồn thơ phải gắn với hiện tình đất nước, nhất là khi đất nước đang lâm vào 2 cái họa Nội xâm và Ngoại xâm. Hai trường phái ấy dẫn đến xung đột nội bộ về nhân sự, thành 2 nhóm người. Tình hình có vẻ như hai khuynh hướng “Văn học vị Nghệ thuật và Văn học vị Nhân sinh” ngày xưa vậy.


 


Cách đây mấy tháng tôi nhận được thư của một vài bạn bè phê phán chất lượng văn thơ rất “kỳ quái” trên trang Văn Việt và giải Văn Việt. Tôi cũng nói qua về nhận xét đồng tình, nhưng tôi không chủ trương nói rộng ra làm gì, chờ khi nào gặp anh em chủ trì Văn Việt tôi sẽ nói trực tiếp. Thế rồi rất may, có dịp anh chị em Văn Việt mời tôi về chơi. Trong không khí vui cười thân mật, nói linh tinh đủ mọi chuyện, tôi cũng nhắc đến nhận xét riêng của mình, xin tóm tắt cho rõ hơn như sau:


 


Văn Việt đã làm được nhiều việc tốt, nhưng vì yêu mến và kỳ vọng nên tôi muốn góp ý để Văn Việt đáp ứng tốt hơn điều kỳ vọng ấy. Tôi thấy cái “gu” Văn học thì hơi “Tây” quá, mà “gu” chính trị thì còn Cải lương quá! Về “Gu” văn học thì khác nhau là chuyện bình thường, nên không phải là điều gì quan trọng, nhưng “gu” chính trị thì phải tương đối thống nhất mới có sức mạnh (Xin nói thêm: Mọi người đều hiểu Văn đoàn “vì một nền văn học VN tự do và nhân bản” được thành lập là đối lập với cái kiểu Hội nhà văn do ĐCS lãnh đạo chặt chẽ làm xã hội mất Tự do và phi Nhân bản, vì văn học gắn bó với chính trị-xã hội như vậy, chứ không phải chỉ vì một gu, một sở thích thuần túy văn chương, nên số người tham gia mới đông đảo thế, đa dạng văn chương thế, và kỳ vọng như thế).


 


Một khi ta đã đề cao con đường “Khai dân trí” của Phan Châu Trinh thì đừng quên trong lĩnh vực Khai Dân trí cần nhớ 2 điều: Về hình thức thì phải đại chúng để dễ đi vào dân, về nội dung thì phải gắn với hiện tình đất nước đang bị hai quốc nạn: nạn Nội xâm độc tài làm mất quyền dân và nạn Ngoại xâm từ Trung Quốc. Nói Khai dân trí mà nói những chuyện cao siêu xa vời, không gắn với thực tiễn xã hội, với thực tiễn chính trị, với hiện tình đất nước thì Khai dân trí cái nỗi gì? Tôi lấy ví dụ bài thơ “Cướp” của Nguyễn Duy và 2 câu thơ của nhà thơ Phan Đắc Lữ (Còn quê từ thuở lên mười, mất quê từ thuở làm người giữ quê), đều là thơ lục bát chứ tân kỳ gì đâu mà ý tứ hoàn toàn mới mẻ, thức tỉnh Dân trí. Nhân dân cần những bài thơ như thế, còn loại thơ phú tân kỳ, trúc trắc không vần điệu, không ai nhớ được thì tôi vẫn tôn trọng nhưng xin dành riêng cho một số nhà thơ có sở thích và có tài đi tìm cái độc đáo mà thôi.


 


(Xin kể thêm một chuyện: Có bạn thơ vừa gặp tôi, than thở rằng các đại nạn xã hội hiện nay cũng là do trình độ dân Việt tồi tệ, tổ tiên dân Việt tự rước vào, tổ tiên dân Việt đã gây bao điều ác, nên tuyệt vọng thôi, đáng kiếp thôi. Tôi đồng ý với anh bạn nhiều điều, nhưng có điều tôi biết ơn ông cha ta đã để lại cho chúng ta hai di sản quý báu là cái giang sơn gấm vóc và cái ngôn ngữ tiếng Việt cũng rất gấm vóc. Nhưng hai di sản đó đang bị tàn phá dữ dội, cả giang sơn lẫn ngôn ngữ. Tiếng Việt của ta quá đẹp và trong sáng đang bị tàn phá kinh khủng, mà các nhà thơ cao siêu hiếu kỳ cũng đang góp phần).


 


Có ý kiến “Văn Việt không làm Chính trị” nên tôi xin nói rõ thêm về quan hệ giữa Văn học và Chính trị. Đúng, nhà văn không làm Chính trị, nhưng nhà văn phải gắn bó máu thịt với cuộc sống, với xã hội, với con người. Một khi cái Chính trị hiện hành của chế độ CS toàn trị đã bao phủ và chi phối xã hội và con người đến tận hàng cùng ngõ hẻm, đến mọi sinh hoạt vật chất và tinh thần, cả Văn hóa, Văn học, thì không ai thoát khỏi Chính trị đâu.


 


Một trí thức, một nhà văn mà tuyên bố xa lánh chính trị thì chính là một sự lựa chọn chính trị, là hữu ý hoặc vô tình giúp cho cái Chính trị hiện hành được tự do tiếp tục kiềm tỏa mọi mặt của xã hội. Trí thức mà xa lánh Chính trị chính là đầu hàng Chính trị, ủng hộ cái Chính trị hiện hành một cách giấu mặt mà thôi. Ngay nhu cầu của chúng ta ở đây phải hình thành một Văn đoàn độc lập cũng không tách khỏi ý nghĩa chính tri và xã hội mà toàn dân mong đợi (ĐCS nhạy cảm biết ngay ý nghĩa chính trị ấy nên ít nhiều đã gây khó khăn và ngăn cản. Số đông anh em cảm thấy ý nghĩa chính trị ấy nên đã tấp nập tham gia). Tôi nói Văn đoàn và các nhà văn không thể tách rời thực tiễn Chính trị và ý thức Chính trị chứ không nói nhà văn phải là CÔNG CỤ chính trị của ai cả, nhà văn chỉ thực hiện “mệnh lệnh” từ trái tim và khối óc của chính mình mà thôi.


 


Chẳng những thế, nhà văn còn phải tỉnh táo để không vô tình biến thành công cụ của một ý đồ chính trị đen tối nào đó, đang muốn lợi dụng sự tranh luận và phân ly ý kiến của chúng ta hiện nay để triệt phá xu hướng hình thành các tổ chức Xã hội dân sự mà nhà cầm quyền không muốn. Mặt khác, bên ngoài công việc văn chương, mỗi nhà văn cũng như hội nhóm nhà văn cũng là những công dân, phải thực hiện vai trò công dân của mình trong xã hội, tham gia các hoạt động yêu nước và dân chủ tùy theo điều kiện của mình (việc này Văn đoàn ta đã tham gia khá tốt). Tất cả các mặt ấy đều có liên hệ với nhau, và ranh giới giữa chúng có thể chỉ như một sợi tóc, tất cả đều bắt nguồn từ nhận thức, từ trái tim của mỗi người trí thức mà xã hội có thể dễ dàng nhận ra và đánh giá được. Nếu giới trí thức tự coi mình là “thanh cao”, không thèm quan tâm đến các chuyện “chính trị bẩn thỉu” thì đấy chính là món quà tốt đẹp nhất mà các thế lực chính trị tồi tệ mong muốn, họ chỉ mong có thế! Đã đành trong Chính trị có thể và phải dùng những thủ đoạn, nhưng về mục đích thì có cái Chính trị nhơ bẩn và có Chính trị chân chính-ưu việt, không phải mọi thứ Chính trị đều là bẩn thỉu.


 


Trong tinh thần cởi mở và xây dựng, tôi đã nói hết ý mình, đã chứng minh cái thể trạng “Cải lương” của Văn Việt qua hai chủ đề: Loạt bài về chủ đề “Thoát Trung là thoát bằng Văn hóa” và chủ đề về Phan Châu Trinh.


 


- Về chuyện Thoát Trung bằng Văn hóa.


 


Thoát Trung là thoát một nạn Ngoại xâm, không có nền Văn hóa nào lại chấp nhận Ngoại xâm cả, dù trong nước họ có cái bất bình đẳng “Quân Sư Phụ”, họ thờ vua của họ, họ phục tùng giáo chủ hay lãnh chúa của họ nhưng không phải vì thế mà họ cũng phục tùng và thờ ông vua của nước xâm lược!


 


Văn hóa tuy là yếu tố bao trùm, nhưng không phải hành động nào của con người cũng phù hợp với cái nền văn hóa vốn có của họ, có khi Văn hóa một đằng hành động một nẻo. Ví dụ ĐCSVN đã chống cái gọi là “văn hóa phong kiến, tức Văn hóa cổ truyền” ngay từ khi Việt minh nổi dậy (đốt sách vở chữ Nho, lấy Câu đối thờ ra làm cầu ao, chuồng lợn), nhưng rồi chính CSVN lại chui vào tay bành trướng của Tàu, đó là sự lựa chọn chính trị, không phải do Văn hóa cổ truyền của Việt Nam. Chính TBT ĐCSVN Nguyễn Văn Linh, vì nhu cầu Chính trị của đảng đã đưa VN vào gọng kìm của Tàu (NVL nói đi với Tàu có thể mất nước nhưng không mất Đảng), sự lựa chọn ấy không hề do nền Văn hóa cổ truyền mà hoàn toàn ngược lại. Vậy muốn Thoát Trung là phải thoát cái mưu đồ chính trị theo Tàu ấy chứ không phải thoát ly cái nền văn hóa “đồng văn đồng chủng” với Tàu. Trong khi sứ thần Giang Văn Minh, anh hùng Trần Hưng Đạo rất trung thành với văn hóa Nho giáo Quân-Sư-Phụ nhưng lại chống Tàu kịch liệt. CS miền Bắc đốt hết sách Tứ thư Ngũ kinh của Văn hóa cũ thì cuối cùng lại chui vào tay xâm lược Tàu, trong khi chính quyền miền Nam vẫn tôn trọng văn hóa Quân-Sư-Phụ với Tứ thư Ngũ kinh lại quyết chống Tàu (cụ thể trận chiến Hoàng Sa 1974). Vậy nói chống xâm lược Tàu mà chĩa mũi nhọn vào Văn hóa, vào cái 4000 năm là chệch. Đáng lẽ sự chệch mũi dùi ấy phải do ĐCSVN khởi xướng mới đúng vì che lấp được sự lựa chọn chính trị của ĐCSVN kết với ĐCS Tàu.


 


Lúc đầu khởi xướng chủ đề “Thoát Trung là thoát bằng Văn hóa” rất chệch hướng như vậy cũng được (như một chiến thuật, chiến thuật có khi giả vờ, đánh lừa), nhưng sau đó để anh em bổ sung, như ý tôi vừa phân tích, để lái câu chuyện về trúng mục tiêu thì có phải tốt không, nhưng tôi gửi một bài bổ sung như vậy thì trang Bauxite đăng ngay chứ Văn Việt không đăng. Sai lầm hữu khuynh Cải lương chính ở chỗ ấy.


- Về Phan Châu Trinh:


Đề cao Phan Châu Trinh mà chỉ biết PCT như một nhà văn hóa, nhà giáo dục với 3 khẩu hiệu Khai dân trí-chấn dân khí-hậu dân sinh thì đấy chưa phải PCT! Phải biết tư tưởng PCT và con đường cứu nước PCT khác hẳn tư tưởng và con đường cứu nước của Phan Bội Châu và Nguyễn Tất Thành.


 


Theo PCT, muốn chữa bệnh mà chỉ nhăm nhăm chữa ngay triệu chứng chứ không tìm nguyên nhân thì là anh thợ vườn. Thấy bị nô lệ nên muốn đánh ngay “thằng” Mẫu quốc để giành độc lập như PBC và Nguyễn Tất Thành thì chỉ là chữa triệu chứng. PCT chỉ ra nguyên nhân là có sự chênh lệch lớn về tầm văn minh nên VN mới là nước lạc hậu-nhược tiểu. Yếu ớt mà muốn thắng ngay kẻ mạnh hơn mình gấp bội thì phải mượn sức của kẻ mạnh khác, xong việc thì kẻ mạnh ấy sẽ lại ngồi lên đầu mình, “nhân dân vẫn chỉ là cái lưng con ngựa, chỉ thay kẻ cưỡi mà thôi” (PCT). Con đường cứu nước PCT là hãy tạm gác chuyện đòi độc lập, tạm thời dựa vào yếu tố văn minh của kẻ Mẫu quốc và của thế giới văn minh để làm cho dân tộc mình mạnh lên, thay đổi được tầm văn minh để có sức mạnh tự thân mà giành lấy độc lập thì sự độc lập ấy mới là trường cửu (nhà thơ Thái Bá Tân đã có lần nhắc tới con đường cứu nước rất sáng suốt này của Phan Châu Trinh).


 


PBC về sau đã thấy chân lý ấy của PCT nhưng Nguyễn Tất Thành thì không thấy, cứ dựa vào sức mạnh của cường quốc Cộng sản là Nga và Tàu để giành độc lập (mà giành từ tay người VN chứ có giành từ tay Pháp hay Nhật đâu!) thì cái giá Bắc thuộc hiện nay là câu trả lời đau đớn. Nếu theo đường PCT thì HCM không còn chỗ đứng!


 


Trong không khí cởi mở chân thành tôi say sưa nói hết tâm sự ấy, vừa ăn liên hoan vừa nói chuyện, quên cả phép lịch sự xã giao và không biết mình đang bị quay phim và ghi âm ( do các bạn Sương Quỳnh, Ngô Thị Kim Cúc và Nguyễn Hữu Tuyến).


 


Sau những phát biểu thẳng thắn như vậy, tôi cũng lo không không biết có làm BBT Văn Việt mếch lòng hay không, nhưng rất mừng, thật rất mừng khi đọc thấy trên FB nhà văn Ngô Thị Kim Cúc viết “Đúng tác phong một nhà luận thuyết, anh Hà Sĩ Phu có cách giao tiếp đầy nồng nhiệt, tràn ngập năng lượng kết nối, hệt như khi anh sử dụng ngôn từ”. Rồi sau đó TS Hoàng Dũng cũng nói “Ý kiến khác nhau là chuyện bình thường, nhưng cần có thái độ tôn trọng nhau thôi, không thể miệt thị nhau một cách thiếu văn hóa”. Anh chị em trong BBT Văn Việt thật ân cần và gần gũi, tôi tán thành và cảm ơn thái độ ứng xử rất đúng mực đó. Sau đó tôi cũng gặp lại nhà báo Lê Phú Khải, góp ý với nhau rằng dù có ý kiến đúng cũng nên bình tĩnh, tôn trọng lẫn nhau mới có thể tranh luận được hiệu quả.


 


Xem như vậy thì mâu thuẫn có thể coi như “không đáng gì”, tại sao lại dẫn đến sự tức giận nhau đến mức phải phân ly? Và nếu chỉ do sự khác nhau đơn thuần về cảm hứng thơ phú thì cứ tự tách ra thành những nhóm nhỏ năm-bảy người thôi (như Tự-lực-văn-đoàn ngày trước), chẳng cần phải nặng lời. Và nếu chỉ do nhu cầu cảm thụ văn chương thì nhà nước này cũng chẳng ngăn cản làm gì đến mức phải lập hội riêng, dù văn chương kỳ quái gì cũng được, miễn là không uy hiếp vào quyền toàn trị độc tôn của đảng. Đó là những dấu hỏi khiến ta còn phải băn khoăn.


Hoàng Hưng


1 hr ·


HOAN NGHÊNH TS HÀ SĨ PHU ĐÃ NHANH CHÓNG TIẾP NHẬN HAI BÀI "PHẢN BIỆN" MÌNH, VỚI THÁI ĐỘ CẦU THỊ, XỨNG ĐÁNG LÀ "SĨ PHU". DUY ĐIỂM BÀN VỀ "THOÁT TRUNG VĂN HOÁ" THÌ XIN CỤ VÀ CÁC BẠN CHỊU KHÓ ĐỌC CÁC BÀI THẢO LUẬN XEM CÓ ĐÚNG LÀ NÓI CHUYỆN VĂN HOÁ MÀ HOÁ RA CHUYỆN CHÍNH TRỊ KO NHÉ (ĐÚNG Ý CỤ HÀ)!


 


THẢO LUẬN “VĂN CHƯƠNG ĐỂ LÀM GÌ?” (9): THƯ TRAO ĐỔI SAU BA BÀI VIẾT LIÊN QUAN


Hà Sĩ Phu


Thưa các anh Nguyễn Huệ Chi,


Hoàng Hưng, Hoàng Dũng cùng bạn bè thân thiết


Sáng nay, sau bài của tôi, trang Bauxite cũng đăng tiếp hai bài của các anh Hoàng Hưng và Hoàng Dũng. Có thể coi hai bài ấy là bài góp ý với tôi hay phản biện cũng được. Thường thì gặp bài phản biện người ta cố bình tĩnh-thản nhiên đã khó, nhưng riêng tôi, đọc được hai bài ấy tôi thật mừng, mừng vì cái nguyện vọng bấy lâu nay của mình đang được hình thành.


 


Nhiều lần tôi tâm sự với bạn bè: Phê phán ai khó nhất (về phương pháp)? Phê phán “đối thủ” là dễ nhất, cứ nói huỵch toẹt, nói quá một chút cũng được. Khó hơn một chút là tự phê phán mình. Nhưng khó nhất là phê phán đồng đội, phê phán giữa những người chung một chiến hào: làm sao nói hết ý mình để thống nhất với nhau tìm được cái đúng, cái chân lý, để thành sức mạnh. Nhưng nếu phương pháp không khéo thì sinh giận nhau mà tan nát sức mạnh liên kết. Vậy mà ba chúng tôi có lẽ đã làm được điều khó khăn ấy.


 


Về những chi tiết cụ thể tôi thấy không có gì cần nói, chỉ xin nói về ba điểm chung:


 


1/ Các bạn bảo tôi chưa đọc được kỹ, được hết nhưng điều đã đăng trên mạng. Đúng quá, xin nhận. Mấy năm nay mắt tôi cứ kém dần do biến chứng của bệnh tiểu đường, đã dùng đủ mọi cách nhưng thị lực cứ ngày một giảm, còn lo sẽ bị mù. Đọc trên mạng hay trên giấy cũng chỉ đọc được chữ to, đọc những đoạn ngắn, nhiều bài chỉ lướt qua. Các cụ Hoàng Tụy, Tô Hải, Nguyễn Trọng Vĩnh… còn nhờ con cháu đọc cho nghe, chứ tôi một mình, không đọc được thì chịu. Bỏ sót nhiều lắm.


 


2/ Trong bài “Nghĩ gì sau sự phân ly trong Văn đoàn Văn Việt?”, tôi chỉ nhân cuộc trò chuyện với BBT Văn Việt mà trình bày những ý của mình về ba vấn đề: Quan hệ giữa Thoát Trung và Văn hóa, Quan hệ giữa Văn học và Chính trị, Tư tưởng và con đường cứu nước của Phan Châu Trinh. Tôi trình bày ba vấn đề ấy như ba bài viết độc lập của tôi về lý luận, nói cho đầy đủ về các vấn đề ấy, chứ không phải nhằm nói về Văn Việt hay chỉ trích Văn Việt. Đáng lẽ tôi phải nói rõ như vậy để không có sự hiểu lầm.


 


3/ Riêng việc nhầm giữa hai chữ VỀ và BẰNG trong câu chuyện “Thoát Trung về/ bằng/ Văn hóa” thì có điều rất thú vị để bàn thêm với nhau.


 


Về ngữ nghĩa thì rõ ràng VỀ và BẰNG khác nhau quá rồi. Thoát Trung về Văn hóa là nói về cái lĩnh vực cần Thoát Trung, là lĩnh vực Văn hóa. Còn Thoát Trung bằng văn hóa là dùng Văn hóa làm phương tiện, làm con đường để thực hiện Thoát Trung.


 


Khi viết bài ấy, trong đầu tôi cũng “ngờ ngợ” không biết “bằng” hay là “về”, nhưng tôi không cần tra lại làm gì, vì vấn đề tôi cần trình bày là “Quan hệ giữa sự nghiệp Thoát Trung và vấn đề Văn hóa” thì có là chữ “bằng” hay chữ “về” trong tên bài của Văn Việt cũng không thay đổi gì điều tôi muốn nói.


 


(Tất nhiên nếu mục đích để phê bình Văn Việt thì việc nhầm chữ “về” thành chữ “bằng” sẽ mắc lỗi lạc đề, phê phán Văn Việt một cái không phải của Văn Việt!).


 


Điều cần bàn thêm:


 


Nhưng bây giờ xem kỹ lại thì điều khác nhau giữa “về” và “bằng” lại quan trọng ở chỗ khác, ở chỗ trong mỗi trường hợp, chữ Thoát Trung đã mang một nghĩa khác hẳn nhau.


 


- Thật vậy, “Thoát Trung VỀ lĩnh vực văn hóa” thì chỉ là một vấn đề rất nhỏ trong toàn cục. Còn phải “Thoát Trung về Kinh tế”, “Thoát Trung về Chính trị”, “Thoát Trung về các dự án Giao thông” vân vân…


 


Đồng thời, trong lĩnh vực Văn hóa hóa thì ngoài “thoát Trung” cũng phải “thoát” nhiều thứ khác, thoát các yếu ảnh hưởng xấu đến văn hóa (như bệnh học đòi Âu Mỹ thô thiển, xu hướng Kỹ trị, bệnh quá mê muội trên Thế giới ảo, thói vong bản-coi khinh truyền thống …vân vân…). Nhưng những sự “thoát” ấy đều là những quá trình từ bỏ tiệm tiến, êm ả, khác hẳn sự Thoát Trung trong mệnh đề “Thoát Trung BẰNG Văn hóa” mà ai cũng hiểu Thoát Trung đây là một sự nghiệp chiến đấu toàn diện, gay go để thoát một ách Ngoại xâm đang đe dọa sự sống còn của Tổ quốc chúng ta.


 


- Nhưng tôi muốn lấy ngay sự Thoát Trung mang ý nghĩa quan trọng của mệnh đề “Thoát Trung BẰNG Văn hóa” như trên đã nói thì nội dung vẫn còn lảng tránh một điều cốt tử : Thoát Trung chủ yếu phải “BẰNG” Chính trị chứ không phải “BẰNG” Văn hóa (Và về Chính trị thì nội dung còn phải Thoát Cộng mới Thoát được Trung)


 


Như vậy, ý tưởng “Thoát Trung BẰNG văn hóa” mà còn là tư duy chưa đạt, còn xa mục tiêu thì, theo ý riêng của tôi, đề tài “Thoát Trung VỀ văn hóa” (như nguyên văn ý tưởng mà Văn Việt khởi xướng) tất nhiên còn yếu hơn và còn xa mục tiêu hơn, nên tôi không cần viện ra nữa.


 


Tóm lại, nếu nhằm phê phán Văn Việt thì khi nhầm chữ “về thành bằng” là tôi lạc đề, vì Văn Việt không nói như vậy. Nhưng HSP chỉ muốn trình bày về “Quan hệ giữa Văn hóa và sự nghiệp Thoát Trung của Dân tộc”: Văn hóa không phải yếu tố quan trọng trong sự nghiệp Thoát Trung, chui vào tay Tàu xâm lược chỉ là sự lựa chọn Chính trị, chứ không xuất phát từ nền văn hóa nào hết, chẳng có nền văn hóa nào chấp nhận Ngoại xâm. Và như thế thì, theo tôi, vấn đề Thoát Trung VỀ mặt Văn hóa (mà Văn Việt nêu ra) cũng không có ý nghĩa quan trọng gì. Về nhận thức lý luận tôi mạnh dạn bày tỏ như vậy, và sẵn sàng nghe các ý kiến khác.


 


Nếu dưới “chiêu bài” chỉ đề cập êm ả “Thoát Trung về lĩnh vực văn hóa”, nhưng thực tế Văn Việt đã lồng vào đó những nội dung rất Chính trị để thức tỉnh Dân trí, để đấu tranh thoát nạn Ngoại xâm của Tàu, thì như vậy thực chất Văn Việt đã thực hiện “Thoát Trung bằng Chính trị” đúng như ý HSP muốn đề cập rồi! (chỉ vì HSP ít đọc nên chưa biết hết những cố gắng, những hoạt động của Văn Việt đấy thôi). Nếu Văn Việt nói rõ điều ấy ra với các dẫn chứng rành mạch thì mọi người sẽ thấy rõ sự thống nhất bên trong giữa chúng ta, càng thêm tin tưởng chúng ta, chứ chẳng ai bảo đấy là nội bộ ta mâu thuẫn cả. Tôi tin chắc như vậy nên viết thư này.


Xin cảm ơn các trang mạng đã giúp chúng tôi bày tỏ nhận thức của mình.


Kính thư


H.S.P. (8/8/2019)


Facebook Hoang Hưng, 09-8-2019


bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Văn hóa Ẩm thực: Bún bò Huế - Đỗ Duy Ngọc 19.08.2019
Những cuốn sách thay đổi đời tôi - Hoàng Hưng 17.08.2019
Liệu Tổng thống Philippines có bán mình cho Trung Quốc? - Nhiều tác giả 13.08.2019
Phu nhân Đại tướng Võ Nguyên Giáp: Người thầm lặng phía sau - Kiều Mai Sơn 13.08.2019
Đọc: Lời nguyện cầu từ Chernobyl của Svetlana Alexievich - Nguyễn Thúy Quỳnh 12.08.2019
Nhà văn Nguyễn Tam Mỹ: Danh hiệu nhà văn không ở... tấm thẻ! - Nguyễn Tam Mỹ 11.08.2019
Tác giả đoạt Nobel Văn học 2015: Nhà báo, nhà văn Belarus: Svetlana Alexandrovna Alexievich - Nhiều tác giả 11.08.2019
Hai bài giả nhời của Hoàng Hưng gửi Hà Sỹ Phu - Hoàng Hưng 09.08.2019
Một số bài trên facebook quanh vụ lùm xùm về “Văn đoàn Độc lập” - Nhiều tác giả 09.08.2019
Nhà văn Triệu Xuân: Từ điểm nóng Bãi Tư Chính hiện nay, suy nghĩ về khả năng nổ ra chiến tranh - Triệu Xuân 07.08.2019
xem thêm »