tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 27700693
26.05.2019
Nguyễn Quang Thiều
Ghi chép trong chuyến đi Mỹ


MỘT SUY NGHĨ TỪ SIÊU THỊ MỸ


Hôm qua đi siêu thị Mỹ. Có một chuyện làm tôi suy nghĩ. Đó là việc khách hàng tự trả tiền. Đứng chờ con gái, tôi quan sát thấy ở siêu thị này không có quầy thu tiền như một số siêu thị khác. Cuối cùng phát hiện ra là họ để những quầy cho khách hàng tự trả tiền. Khách hàng cứ việc đưa các món hàng mình mua qua phần tính tiền tự động và máy sẽ tính tiền thay cho người. Sau đó khách hàng đưa tiền vào máy. Tiền thừa thì máy trả lại.


 


Chắc chắn có hệ thống camera giám sát các hoạt động trong siêu thị. Nhưng thú thật rằng, nếu khách hàng muốn ăn cắp thì camera cũng không kiểm soát được. Khách hàng có thể động tác như đã quẹt hàng qua phần tính tiền nhưng không quẹt phần mã vạch được in trên món hàng. Camera vẫn thấy khách quẹt hàng nhưng món hàng đó lại không được nhập vào máy. Hoặc có nhiều cách khác để ăn cắp một phần các món hàng khách mua. Sau khi tính tiền xong, khách bỏ hàng vào các túi nhựa để cạnh đó và mang ra xe của mình mà không có ai kiểm tra hóa đơn và những mặt hàng đã mua.


 


Tôi chẳng hề nhạc nhiên chút nào về công nghệ vì đó là điều quá đơn giản hiện nay. Nhưng tôi nghĩ về sự tự giác của con người ở đây. Tất nhiên, tôi nghĩ, vẫn có những người có lòng tham và tìm cách ăn cắp. Nhưng khi họ lập ra hệ thống tự trả tiền là họ đã đặt lòng tin vào con người. Đây mới là điều đáng suy ngẫm. Họ đã giáo dục như thế nào để có được những công dân có lòng tự trọng, tự giác và biết xấu hổ đến như vậy.


 


Nhưng điều đáng suy nghĩ nhiều hơn là khi tôi thấy một người châu Á ra máy tự trả tiền thì có một nhân viên của siêu thị ở đâu đó mà tôi không nhìn thấy trước đó xuất hiện và đến gần quan sát một cách tế nhị. Cùng lúc đó, tôi nhìn các quầy tự trả tiền mà những người Mỹ da trắng đang trả tiền thì không thấy nhân viên nào ở gần quan sát việc họ tự trả tiền. Tại sao vậy?


 


Câu hỏi này luẩn quẩn trong đầu tôi. Có một điều gì đó không bình thường khi những người châu Á trả tiền ở quầy tự động. Và tôi tin: đó là sự nghi ngờ. Những người châu Á (có thể là người Việt, người Trung Quốc….) đã từng có những hành vi đánh mất lòng tin. Nhiều nước trên thế giới không bán hàng cho người Trung Quốc hoặc không cho người Trung Quốc vào nhà hàng của họ. Bởi theo nhiều người phương tây nhìn nhận thì người Trung Quốc đi đến đâu tựa như nạn châu chấu vậy. Không ít người Việt Nam đã bị bắt vì ăn cắp hàng trong siêu thị. Vì thế cứ thấy những người châu Á ở đâu là lòng họ dấy nên sự ngờ vực và cảnh giác.


 


Có thể sự xuất hiện của nhân viên siêu thị là vô tình khi thấy người châu Á tự tính tiền. Có thể đó là sự suy diễn của tôi chăng? Nhưng việc tự trả tiền mà không có người giám sát là một điều kỹ vĩ. Không phải sự kỳ vĩ của công nghệ mà là sự kỹ vĩ của giáo dục nhân tính.


Nhật ký một chuyến đi, Bowling Green, Ohio, ngày 22 tháng 05 năm 2019


NHỮNG CHUYỆN VẶT Ở BOWLING GREEN, OHIO, MỸ


Những stt của tôi nếu có liên quan đến chuyện hút thuốc không nhằm quảng cáo cho thuốc lá - NQT


 


1/ Trên đường từ sân bay Cleveland về Bowling Green, con gái tôi để cháu tôi ở ghế sau trong một chiếc ghế dành riêng cho trẻ nhỏ được thắt đai an toàn. Có một đoạn đường cháu khóc, nhưng con gái tôi vẫn lái xe. Nghe cháu khóc, lòng tôi như lửa đốt. Tôi chỉ muốn ôm cháu và nựng cháu cho cháu nín. Nhưng con gái tôi nói tôi không được phép bế hay ôm trẻ nhỏ trong khi xe đang chạy. Nếu tôi làm thế tôi sẽ bị phạt vì tôi không đảm bảo an toàn cho cháu nếu xe có va chạm. Thấy cháu khóc lâu, tôi sốt ruột nói con gái tôi dừng xe lại một chút cho cháu bú hoặc ru cháu ngủ. Con gái tôi nói đoạn đường này không có nơi dừng đỗ xe nên không ai được dừng đỗ nếu không có sự vụ bất thường như hỏng xe hay gặp tai nạn hoặc việc gì đó cần cứu trợ. Tôi không biết cách chăm sóc và bảo vệ một đứa trẻ của người Việt Nam và của người Mỹ thì cách nào tốt hơn cách nào. Và tôi cũng không hiểu ở Việt Nam có qui định này hay không, hay có mà không ai thực hiện. Người Việt Nam có thể làm mọi chuyện như không có ghế riêng cho trẻ nhỏ, dừng đỗ bất cứ chỗ nào thậm chí ngay trên đường cao tốc để ăn nhậu, lái xe nhưng uống bia rượu thả phanh…Nghĩa là một loạt các hàng vi phi luật pháp và tùy tiện.


 


2/ Hôm đến Ohio, con rể tôi – Julian Ramirez – không ra sân bay đón tôi được vì cháu còn phải đi làm. Khi con gái và cháu ngoại đưa tôi về đến nhà thì con rể tôi đã đi làm về. Sau khi cất vali cho tôi xong, cháu dẫn tôi ra đầu nhà trước một bãi cỏ nhỏ và nói:” con chuẩn bị chỗ này cho bố hút thuốc”. Tất nhiên tôi không được và cũng không hút thuốc trong nhà con rể. Và việc chuẩn bị nơi hút thuốc cho tôi cũng không phải vì con rể sợ tôi hút thuốc trong nhà.


Một chiếc ghế có đệm, một cái gạt tàn bằng một chiếc bát, một chiếc bật lửa. Nhà cháu không có gạt tàn vì cháu không hút thuốc.


Chỉ là một nơi hút thuốc mà con rể chuẩn bị cũng làm cho tôi có một niềm tin nào đấy vào chàng trai này rằng chàng trai ấy biết nghĩ tới người khác. Trước khi đi đến quyết định cưới con gái tôi, Julian viết thư cho tôi xin phép được cưới con gái tôi. Cháu xin tôi ban phúc cho cháu. Tôi đã đồng ý và cho phép. Tôi viết thư cho cháu: “ Tôi chưa gặp cậu lần nào, tôi cũng không hiểu cậu là người ra sao, nhưng tôi tôn trọng tình yêu của cậu và con gái tôi. Hơn nữa, tôi rất tin con gái tôi vì thế tôi tin quyết định của con gái tôi đi tới hôn nhân với cậu”.


 


Buổi tối trước ngày làm tiệc mừng sinh nhật cháu ngoại, hai vợ chồng con gái tôi thức rất khuya để chuẩn bị. Tôi thấy Julian đi rón rén và nói gì với vợ cũng thì thào như đang tỏ tình vì cháu sợ tôi tỉnh giấc. Tôi biết nhận ra điều ấy. Và việc cháu tránh mọi tiếng động để tôi khỏi mất ngủ lại làm tôi khó ngủ. Tôi nằm im và nghĩ về những việc rất nhỏ của một người làm cho một người khác. Việc chuẩn nơi hút thuốc cho tôi (cho dù là chiều một thói hư của người khác) và những bước chân rón rén với giọng nói thì thầm cho thấy một điều: Chàng trai ấy đã biết làm những điều vì người khác. Vậy thôi là đủ cho tôi bớt lo đi rất nhiều về cuộc sống của con gái mình nơi đất khách quê người.


 


3/ Khi vào một nhà hàng ở Bowling Green mà tôi gọi một chai bia thì người phục vụ đề nghị tôi cho xem thẻ căn cước hoặc hộ chiếu để chứng mình tôi đã đủ tuổi được dùng đồ uống có cồn. Tôi nói với nhân viên phục vụ là tôi đủ tuổi là ông nội của người được phép uống bia rượu (ở Bowling Green, người trên 21 tuổi mới được mua và uống bia rượu nơi công cộng). Cô nhân viên phục vụ cười ngượng ngùng và nói: “Nhưng ông vẫn phải chứng minh là ông trên 21 tuổi”. Việc đòi hỏi giấy tờ kiểu Mỹ nghe có vẻ rất vô lý vì mặt tôi già tựa người 80 tuổi. Nhưng tôi lại thích cách sống như vậy. Luật pháp là luật pháp. Nghĩ đến nước mình, người ta cũng đòi hỏi giấy tờ ở nhiều việc nhưng không phải việc tôn trọng luật pháp nữa mà đã từ lâu nó đã trở thành sự hành hạ người dân. Trong khi đó, việc uống bia rượu một cách tùy tiện lại không hề được ai xử lý. Ở nhiều nhà hàng, các nhân viên có nhiệm vụ ‘’ép’’ khách uống càng nhiều càng tốt. Vừa rồi người dân và có cả quan chức xuống đường biểu tình chống lại việc xử dụng rượu bia khi lái xe. Tôi nghĩ chúng ta chỉ nên biểu tình một lần thôi để bày tỏ thái độ và tạo ức ép cho các cơ quan chức năng phải thực hiện nghiêm minh luật pháp. Biểu tình dù liên tục cũng không làm cho người ta thôi uống rượu bia khi lái xe mà việc đó phải là luật pháp và mọi người dân phải chấp hành nghiêm minh. Chúng ta đã có luật về việc điều khiển phương tiện giao thông mà chúng ta vẫn phải xuống đường biểu tình kêu gọi không uống rượu bia khi lái xe thì xét sâu xa của sự việc là luật pháp của chúng đang thất bại. Có những việc không thể kêu gọi lòng tự giác mãi được mà phải dùng luật pháp để ngăn chặn và trừng phạt.


 


4/ Một hôm, khi con rể tôi bắt đầu lùi xe ra khỏi bãi đỗ thì ở phía sau có một chiếc xe nổ máy để lùi ra. Nhưng bất chợt người lái xe có điện thoại. Thế là ông ta dừng xe lại nghe điện thoại. Có hai điều tôi nhận ra từ câu chuyện đó: Một, khi đang nói chuyện điện thoại người ta sẽ không cho xe chạy. Hai, khi có xe phía sau chuẩn bị chuyển bánh thì xe của mình không được lùi về phía họ mà phải nhường đường. Cuộc nói chuyện kéo dài đến mươi phút. Con rể tôi lặng lẽ bật nhạc trong xe ngồi chờ cho người phía sau nói chuyện xong điện thoại lái xe đi thì mới bắt đầu lùi xe. Cả người nghe điện thoại và con rể tôi (người chờ) đều cho thấy ý thức quá nghiêm túc và tôn trọng người khác. Ở Việt Nam chưa bao giờ có chuyện đó. Còn nếu có gì đó thì là những chuyện tồi tệ dễ dàng xẩy ra. Người chờ như con rể tôi sẽ xuống xe và cáu gắt, thậm chí chửi bới và có thể đánh nhau. Còn người đang nói chuyện điện thoại có thể vẫn cứ lùi xe ra khỏi bãi đỗ và dễ dàng gây nguy hiểm cho người khác. Lại nghĩ tới việc ở Việt Nam, người đi bộ muốn sang đường không bao giờ được nhường đường. Cứ liều mà tìm cách băng qua thôi. Một việc nhỏ như vậy không làm được thì không bao giờ lại có thể xây dựng đất nước hiện đại và văn mình. Đừng có ảo tưởng.


 


5/ Buổi sáng tôi thường dậy sớm, pha cà phê và ra nơi hút thuốc con rể dành cho ngồi cà phê và hút thuốc. Những lúc như vậy, tôi thường gặp những con thỏ nâu đi ăn sớm. Chúng đi qua chỗ tôi tự nhiên như đi qua một bức tượng gỗ. Ngay cả khi tôi có những cử chỉ thì con thỏ nâu chỉ dừng lại, nhìn tôi rồi lại cúi xuống ăn cỏ. Sự bình yên ở nơi này chứa trong nó sự thanh thản và vô tư của một con vật. Sự sợ hãi con người của nuông thú không có sẵn trong gien của chúng mà nỗi sợ hãi ấy chỉ được truyền lại như một ‘’kinh nghiệm sống’’ của nhiều loài vật trên đất nước chúng ta. Sự sợ hãi ấy chứa đựng sự bất thường và điên rồ của con người với thiên nhiên mà họ đang sống trong nó. Vì thế mà rừng bị phá, sông hồ bị đầu độc, nuông thú bị săn lùng…và ngay cả chùa chiền cũng bị phá hoại tan hoang sự linh thiêng trong chính sự khoe trương của không ít những kẻ xây dựng và trụ trì.


 


6/ Những tiếng kêu của chim non buổi sáng làm tôi xúc động. Một tổ chim làm trên chiếc đèn ngoài cửa phòng của vợ chồng con gái tôi. Lũ chim non lớn lên và bắt đầu tập bay. Quanh căn hộ bé nhỏ của vợ chồng con gái tôi là một thiên nhiên thanh bình. Những con thỏ nâu đi ăn , những con chim hót vang , xây tổ và đẻ trứng. Hiện thực một thiên nhiên như vậy đối với người Việt Nam đâu phải là xa lạ. Khi tôi hơn mười tuổi, đó là lúc đang chiến tranh, nhưng quanh những ngôi nhà, trong những khu vườn, trên những vòm cây khắp làng Chùa của tôi là thế giới của chim chóc và nhiều loài hoang thú như cầy hương, rái cá…. Buổi sáng thức dậy, cả làng rộn vang tiếng chim. Thế mà, chỉ mấy chục năm sau chiến tranh, sự kỳ vĩ của thiên nhiên ấy đã bị giết chết. Nếu là trong chiến tranh người ta sẽ đổ ngay lỗi cho chiến tranh. Nhưng đó là trong thời bình. Lỗi thuộc về chính quyền và người dân. Nếu là những năm đói rét thì đổ lỗi ngay cho đói rét. Nhưng bây giờ đã bớt đi đói rét rất nhiều thì đổ lỗi cho cái gì. Dạ dày của con người đã khá no đủ nhưng tinh thần của con người vẫn sống trong hoãng dã. Thực sự là như vậy.


7/ Đêm qua tôi mở cửa ra ngoài dù đêm đã quá khuya. Và tôi nhìn thấy trăng trên bầu trời của xứ sở này. Phải thú nhận rằng: quá lâu rồi tôi đánh mất sự lãng mạn ngắm trăng. Khi lòng người trên mặt đất đã hoang vu thì bầu trời trên đầu kia cũng hoang vu.


 


Chợt nhớ đến những câu thơ của cố nhà thơ Việt Phương trong tập Cửa Mở của ông:’’ Trăng Trung Quốc tròn hơn trăng nước Mỹ’’. Con người có những năm tháng đi u mê trên mặt đất bởi hận thù và sự độc tài. Nhưng kinh sợ hơn là bây giờ, có những người vẫn còn bị tư tưởng như câu thơ trên thống trị. Chúng ta càng ngày như càng rời xa cái đẹp, càng rời xa chân lý. Và như vậy chúng ta đến gần cái chết hay chính xác hơn là tinh thần sống của chúng ta đã chết mà chúng ta không hề nhận ra.


Và lúc này, tôi nhớ đến những câu thơ trong chương 6 – trường ca Lò Mổ của mình:


“Và chàng ra đi. Không phải mộng du. Con đường quen thuộc xuyên qua thành phố.


Chàng vẫn nhận ra ngã tư đường nơi đèn đỏ có lúc kéo dài một thế kỷ.


Đêm đêm chàng tự hỏi: Có phải thành phố chết tự lúc nào mà tôi không biết.


Và thế chàng cứ sống trong thành phố ấy, đi chợ với những người chết, gọi điện cho những người chết, ái ân với những người chết.


Hay chàng đã chết nhưng linh hồn qúa nặng nề không thể dời bỏ.


Đêm đêm chàng tự hỏi có phải đó là một nghĩa địa của những kẻ quá nhiều dục vọng.


Nhiều lúc chàng không phân định được chàng đang sống trong một cái chết hay đã chết trong một đời sống ‘’


 


Nhật ký một chuyến đi, Bowling Green, ngày 21 tháng 05 năm 2019


NQT.


Nguyễn Quang Thiều facebook


bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Hòa bình khó nhọc - Nguyên Ngọc 17.06.2019
Người Trung Quốc xấu xí (9, kỳ cuối) - Bá Dương 12.06.2019
Người Trung Quốc xấu xí (8) - Bá Dương 11.06.2019
Xong cả - Võ Phiến 07.06.2019
Một thời thanh xuân - Châu La Việt 04.06.2019
Nhớ Hoàng Tiến - Vũ Thư Hiên 27.05.2019
Ghi chép trong chuyến đi Mỹ - Nguyễn Quang Thiều 26.05.2019
Thương nhớ mười hai: Tháng Giêng mơ về trăng non rét ngọt - Vũ Bằng 03.02.2019
Bình “Đào lê mỹ tửu” của Thạch Lam - Vũ Bằng 27.01.2019
Tam Ích Lê Nguyên Tiệp - Một lời nguyện thiết tha: Xin cho tôi chết lẹ - Vũ Bằng 27.01.2019
xem thêm »