tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 29481982
06.09.2018
Hà Đình Nguyên
Ba ngôi mộ không có nấm mồ


Con đường Trần Hưng Đạo, đoạn gần Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình (Q.5, TP.Hồ Chí Minh) lúc nào cũng nườm nượp xe cộ, người qua đường ít ai biết ở số 520, có ngôi nhà mồ cổ - nơi an nghỉ của một người nổi tiếng thế giới…


Ngôi nhà mồ này nằm ở góc ngã tư Trần Hưng Đạo (THĐ) – Trần Bình Trọng (TBT), cổng chính nhìn ra đường THĐ còn cổng phụ trổ ra đường TBT. Đứng ngoài đường THĐ nhìn vào nhiều người lầm tưởng đó là một ngôi đình hoặc ngôi miếu gì đó vì cổng được kiến trúc theo kiểu tam quan (một cửa chính, hai cửa phụ), cổng có ba tầng mái lợp ngói ống, những mái đao cong lên trông cổ kính và rất Á Đông nhưng nhìn kỹ sẽ thấy một cây thánh giá trên nóc cổng. Bước vào trong sẽ thấy một khuôn viên khá rộng (khoảng 2.000m2) mà trung tâm là ngôi nhà mồ - đó chính là nơi an nghỉ ngàn thu của danh nhân Trương Vĩnh Ký – một trong 18 nhà bác học trên thế giới ở thế kỷ 19, bởi ông là người VN duy nhất và cũng là người hiếm hoi trên thế giới thông thạo đến 26 thứ tiếng…


*Xin hãy thương tôi…


Ngôi nhà mồ hình bát giác (rộng khoảng 50m2) có trổ 3 cửa theo 3 hướng. Điều kỳ lạ là nếu vào cổng chính (ở đường THĐ) thì sẽ gặp cửa phụ của nhà mồ, vì nhà mồ và những ngôi mộ trong đó đều nhìn trực diện ra đường TBT. Nhà mồ là một kiến trúc kết hợp Đông Tây rất hài hòa và mỹ thuật (nhà xây kiểu Pháp kết hợp các họa tiết Đông phương) trông thật trang nhã, nhẹ nhàng…Trong tám cạnh ngoài ba cạnh là cửa vào nhà mồ còn lại là những bức tường có trổ ô thông gió. Mái lợp ngói theo hình nan hoa rẽ quạt (8 cánh) mà chóp mái (tâm điểm) là cây thánh giá. Trên những đường riềm nối mái đều đắp nổi những con rồng, đuôi rồng phía nóc mái uốn lượn xuống đầu rồng ngước lên ở phần mái đao cũng có cây thánh giá…Phần “đông tây- kim cổ” hòa điệu không chỉ ở nghệ thuật kiến trúc mà còn ở “văn chương, chữ nghĩa”, ở 2 bên cửa nhà mồ phía chính diện (nhìn ra đường TBT có khắc câu đối bằng chữ Hán “Văn chương hồi địa trục/Khí hồn quán thiên đường”, nhưng trên nóc cửa lại ghi dòng chữ Latinh “Fone Vitae Eruditio possidentis” (Tri thức là nguồn sống cho ai sở hữu nó”. Tương tự ở cửa phụ nhà mồ (hướng đường THĐ) 2 bên cửa cũng có khắc đôi câu đối bằng chữ Hán và trên cửa có dòng chữ Latinh “Miseremini Mei Saltem Vcs Amici Mei” (Xin hãy thương tôi, ít ra là những bạn hữu của tôi). Cả hai câu Latinh, câu đầu là để khẳng định tư duy của một nhà trí thức, câu sau lại cám cảnh về một phận người rơi vào hoàn cảnh, thời điểm quá éo le và cảm thấy rất cô độc…


Một con người có sở học uyên bác đến độ được đội ngũ trí thức trên thế giới vào thế kỷ 19 tôn phong vào vị trí “Thập bát văn hào” nhưng khi mất lại không muốn có một bia mộ, thậm chí một nấm mồ cho riêng mình và cả những người thân (chính Trương Vĩnh Ký đích thân thiết kế và coi sóc việc xây dựng nhà mồ cho mình, dòng chữ lưu dấu tháng năm hoàn thành công trình còn được chạm nổi trên nóc nhà mồ “Decembre 1898” - cũng là năm ông mất). Ngay chính giữa nhà mồ là 3 phần mộ được lát bằng phẳng với nền nhà (nếu không tinh ý rất dễ nhầm lẫn là nền nhà). Phải nhìn kỹ mới thấy 3 tấm đá khác màu có chiều rộng khoảng 1m, dài khoảng 2m, nằm hàng ngang đối diện với đài thờ sát tường trong cùng. Mộ cụ Trương Vĩnh Ký ở chính giữa, là tấm đá trắng đã ngả sang màu vàng nhạt, được trang trí quanh viền bằng một dây lá (không có hoa) đơn giản, trong vòng dây lá đó được khắc vài dòng chữ cực kỳ đơn giản: “J.B Petrus Trương Vĩnh Ký (2 chữ viết tắt là tên thánh Jean Baptiste) tấm “bia” (nằm) này không ghi ngày tháng năm sinh của ông (6.12.1837) nhưng lại ghi rõ ngày ông mất 1.9.1898. Nằm bên phải là mộ phần của vợ ông (bà Vương Thị Thọ), bên trái là con trai trưởng (Trương Vĩnh Thế), 2 phần mộ này có màu đá sậm hơn (bà Vương Thị Thọ mất sau chồng 7 năm) nhưng mộ của bà và con trai đã có nhiều chỗ bị tróc hỏng…Trần nhà mồ được vẽ lân mã đang vờn nhau trong vòng tròn mây gió…


• Những bài thơ trên mộ chí


Bên ngoài nhà mồ, trong khuôn viên khu đất 2.000m2, phía bên phải có một ngôi nhà gỗ lợp fribo xi măng giả ngói. Trên nóc không có hình tượng cây thánh giá mà là…trái bầu hồ lô với dòng chữ “6 Decembre 1937”. Ngôi nhà gỗ nay cùng vài căn nhà khác xây liền vách là nơi cư ngụ của con cháu, hậu duệ cụ Trương (họ tận dụng những khoảng trống còn lại trong khuôn viên để bán nước giải khát ban ngày, quán ốc ban đêm và cả làm bãi giữ xe…để mưu sinh).


Phía bên trái và phía sau nhà mồ còn có khoảng 60 ngôi mộ lộ thiên (không có nhà mồ) của dòng họ Trương Vĩnh. Đặc biệt trên bia của 2 ngôi mộ có khắc những bài thơ. Mộ của ông Paul Trương Vĩnh Trường (1888-1952) khắc “Marie Khóc Bạn”: Lòng tôi đau đớn quá mình ôi/ Những lúc vui xưa đã mất rồi/ Ôi trái tim tôi ròng mau chảy/ Thương lòng in mãi mãi mình ơi !”. Lời thơ mộc mạc đầy chất Nam bộ, là nỗi đau sâu kín của người vợ khóc chồng. Dù chỉ ghi là “Marie khóc Bạn” nhưng chúng tôi cũng biết được danh tính đầy đủ của người phụ nữ này vì ngay bên cạnh là mộ của bà. Trên bia của ngôi mộ này ghi: Bà Trương Vĩnh Trường, nhũ danh Maria Nguyễn Thị Long (1892-1958), bên dưới có bài thơ “Cháu khóc Bà”: Ngoại có nhớ những giờ phút cay nghiệt/ Bà với con cùng giọt lệ chan hòa/ Trong ngực bà, con thổn thức thiết tha/ Con mất Ngoại, mất bao tình che chở (Monique Kim Hoa). Chẳng biết hai bà cháu này đã từng bị biến cố gì với “những giờ phút cay nghiệt” để phải “Bà với con cùng giọt lệ chan hòa”…Thôi thì, chỉ còn biết thở dài với người xưa.


HĐN.


Rút từ "50 chuyện kỳ thú phương Nam" của Hà Đình Nguyên. NXB Trẻ, 10-2017.


bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Nguyên Ngọc con người lãng mạn - Nguyễn Đăng Mạnh 05.09.2019
Sông Ba, Cầu Đà Rằng & Cầu Dinh - Giấc mơ 300 năm - Phạm Ngọc Hiền 01.09.2019
Người con của mẹ Năm Bê (12 A/ tiếp & hết) - Huỳnh Quang 01.09.2019
Người con của mẹ Năm Bê (12) - Huỳnh Quang 01.09.2019
Người con của mẹ Năm Bê (11) - Huỳnh Quang 01.09.2019
Người con của mẹ Năm Bê (10) - Huỳnh Quang 01.09.2019
Người con của mẹ Năm Bê (9) - Huỳnh Quang 29.08.2019
Người con của mẹ Năm Bê (8) - Huỳnh Quang 29.08.2019
Người con của mẹ Năm Bê (7) - Huỳnh Quang 29.08.2019
Người con của mẹ Năm Bê (6) - Huỳnh Quang 29.08.2019
xem thêm »