tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Năm 2019, Green Leaf VN có hơn 500 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới, đạt 150 ngàn lượt xuất bãi. Tỷ lệ đón khách thành công, đúng giờ đạt 99.97%.

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 31042910
02.09.2019
Huỳnh Thúc Kháng
Hùn một tài liệu vào việc kỷ niệm nhà đại học giả Trương Vĩnh Ký


Bài ngự thi của đức Đồng Khánh đưa tiên sinh về Nam, do cụ Hà Đình Nguyễn Thuật ứng chế phụng thảo


Kể tiên thời nhân vật nước ta, mà tinh thông tây học trước nhứt, có hai nhà danh nhân là Nguyễn Trường Tộ và Trương Vĩnh Ký.


Nguyễn tiên sanh, học gồm cả binh sự, chính trị, ngoại giao, nhiệt tâm về mặt cải tạo quốc gia xã hội, xem mấy bản tấu sớ và điều trần, rõ là một tay có tài kinh quốc, có chí cứu đời, không chuyên về một môn học vấn.


Còn Trương tiên sanh thì chuyên mặt văn học, cốt du nhập tây học vào học giới nước nhà, mà tự mình mở ra đường mới để dìu dắt người sau. Kể tây học nước ta, co một ngón tay, trước nhứt kể Trương tiên sanh. Tiên sanh thật có công to trong học giới ta, tưởng không đời nào quên được.


Về mặt học vấn uyên bác, trứ tác phong phú, công phu trọn đời mài miệt trong rừng văn biển sách, mở đường cho người sau; cùng trên trường giao tế phiên dịch, lúc sang Tây, lúc ở kinh Huế, các báo đã thuật nhiều, không phải lặp lại. Đây ký giả xin lục bài thi của đức Đồng Khánh tiễn tiên sinh về Nam, do cụ Hà Đình soạn. Đọc bài thi ấy cũng thấy nhân cách tiên sanh là thế nào, -- Lời người dịch.


PHỤNG ỨNG CHẾ TỐNG TRƯƠNG VĨNH KÝ HOÀN NAM TRUNG


Hà Đình


 


Thương hải hoành lưu nhật


Đơn khu kiếp hỏa dư


Ân ưu bi ngã ngộ


Nhất uất luyến thùy thơ


Quốc vận phùng đa cố


Lương tài dục bị chừ


Giang sơn tang tú dục


Hóa trạch cửu hàm như


Lộc dã thiên vương địa


Mai cương xử sĩ lư


Vọng trang nhân hốt chí


Danh hạ sĩ phi lư


Trác lạc kim nan thất


Sưu cầu cổ dĩ cư


Thiệt đoan cùng tượng vĩ


Túc tích biến phương dư


Trượng sách quí liên mạc


Phi đơn hiến ngọc trừ


Ninh hiềm tương kiến vấn


Nguyệt thỉ bản tâm sơ


Thủy thổ ân tư báo


Vinh hoa niệm tất khư.


Phú cường tiên quyết sách


Sơn hải tục thành thơ


Chí thị thừa sa tráng


Mwu tương tá trợ sừ


Sở tài năng ngã dụng


Tấn xã khởi chung khư


Bảo phụ thùy năng thức


Thanh danh độc nhượng cừ


Hoài tâm tri việt điểu


Đắc thủy tiện du ngư


Hà sự đồ nan cạnh


Linh nhân ý bất như


Tao phùng phi ngẫu nhĩ


Mạn hốt phú quy dư


Hải khí trùng dương tịnh


Thu phong ngũ lưỡng khư


Tranh tranh thùy tợ tử


Diếu diếu trụng sầu dư


Địa viễn tâm thường nhĩ


Thần thân tích mỵ sơ


Phương diên tình khoản khúc


Quy lộ tứ trừ trừ


Nhã ý lưu hàn mặc


Dai từ quy hội cư


Chi kỳ trung tín tại


Túc dạ vĩnh chung dự


HÀ ĐÌNH NGUYỄN THUẬT ứng chế phụng thảo


DỊCH:


Kìa biển cả nổi cơn sóng gió


Nọ gòn son lửa đỏ vừa tan (1)


Xót ta gặp bước gian nan


Tấm lòng ưu uất ngỏ bàn cùng ai?


Rủi nhà nước gặp tai bĩ vận


Chứa anh tài đợi sẵn ngày dùng


Khí thiêng un đúc non sông


Chứa chan giáo trạch dầm trong thấm ngoài


Đất thiên vương Đồng Nai thắng địa


Gò Mai cương sử sĩ kết lều


Vừa trông người đã lại triều


Tiếng đồn danh sĩ hẳn đều không sai


Tài trác lạc người nay ít thấy


Công Nghiêu cầu sánh bấy người xưa


Bầu trời, ngọn lưỡi, quyển thơ


Khắp trên mặt đất in lưa dấu giày


Dang roi ngựa về ngay màn thẳm


Trước sân rồng dâng tấm lòng vàng


Gặp nhau tiếc cũng muộn màng


Thế rằng quyết chẳng phụ phàng sơ tâm


Ơn đất nước dốc chăm báo bổ


Vẻ vinh hoa vứt bỏ như không


Phú cường trù cách khai thông


Sách xưa sơn hải, ra công chép thành


Bè vượt biển ra tình hăng hái


Đũa trước mâm chỉ vẽ mưu xa


Tài nước Sở hẳn về ta (2)


Lo gì nghiệp Tấn đến sa sút nào


Chí báo phụ càng cao đến tột


Hẳn tiếng tăm có một không hai


Nhành nam chim Việt đói hoài (3)


Khác đâu cá nước duyên hài thêm vui


Việc trù hoạch chưa rồi còn dở


Đương khiến người chưa hở tấm lòng


Ngàn năm mấy hội tao phùng


Bỗng đâu vội đã chệnh lòng non quê


Hơi biển cả một bề bẳng lẳng


Ngọn gió thu đưa thẳng cánh buồm


Trên đời mấy kẻ phi phàm


Mối sầu dặc dặc, ruột tằm khôn khuây


Đất dầu cách, lòng nầy không cách


Tình gần nhau, hình tích không xa


Tiệc đưa, dặm bước quan hà


Đường về muôn dặm, dân già chia tay


Mượn bút nghiên một bài tâm thoại


Tỏ chút tình đâu gọi văn hay


Khuyên rằng giữ dạ tin ngay


Tiếng khen trọn vẹn đêm ngày không quên./.


MÍNH VIÊN dịch


Chú thích của người dịch:


(1) Nước Ô Việt 3 đời giết vua, Vương tử Sưu Sở làm vua, trốn trong hang đơn huyệt, người trong nước dùng lửa un mới tìm ra, rước về làm vua.


(2) Nhân tài nước nầy mà nước khác dùng


(3) Cổ thi: Việt điểu Nam chi


Nguồn: Tiếng dân, Huế, s. 1100 (26.8.1937)


bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Nguồn gốc Việt (Nam) của tên 12 con giáp - Tí *chơk chút chuột (10B) - Nguyễn Cung Thông 27.01.2020
Nguyên Phó Thủ tướng Nguyễn Công Tạn: Về với dân, đừng mang súng! - Đình Tường 12.01.2020
Đồng Tâm – Nước mắt & Máu - Chau Doan [Đoàn Bảo Châu] 12.01.2020
Ba bài về vụ xử TT Romania: Ceausescu - Nhiều tác giả 11.01.2020
Nicolae Ceaușescu, Tổng thống Romania bị xử bắn như thế nào? - Tư liệu 11.01.2020
Vụ án Đồng Nọc Nạn ở Bạc Liêu năm 1928 - Phan Đăng Thanh 10.01.2020
Hút thuốc phiện với thi sỹ Hoàng Cầm - Trần Chấn Uy 31.12.2019
Vì sao nước Nhật không bao giờ rối loạn? - Huang BinHua 31.12.2019
Anh hùng Trần Thị Lý được giải thoát như thế nào? - Tư liệu sưu tầm 30.12.2019
Con Nghê - Nhiều tác giả 28.12.2019
xem thêm »