tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Green Leaf VN - với hơn 400 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới - là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Luôn phục vụ khách hàng với phong thái và ý chí của người tài xế chuyên nghiệp. Chỉ tuyển dụng đầu vào tài xế có khả năng giao tiếp tiếng Anh đàm thoại. Tác phong, đồng phục chỉnh chu trong suốt thời gian phục vụ khách hàng. Các tài xế phải vượt qua chương trình đào tạo nghiêm ngặt về cách thức phục vụ khách hàng

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 26690474
31.01.2019
Nhiều tác giả
Venezuela: Dân chủ hay là chết?


Các thiết chế dân chủ của Venezuela đang bị hủy hoại nghiêm trọng, kho bạc trống rỗng, người dân tìm thức ăn trong bãi rác. Người dân đất nước này đang chết vì đói, vì những căn bệnh có thể phòng ngừa và chữa trị (với tỷ lệ cao hơn nhiều so với mức trung bình của châu Mỹ Latinh), và vì bạo lực – trong đó có một số trường hợp bị thương do súng đạn từ chính chính phủ của họ.


 


Hơn ba phần tư trong số 31 triệu người Venezuela muốn giải phóng mình khỏi vòng kìm kẹp của những người cầm quyền, một nhóm nhỏ chỉ gồm 150 nhân vật không khác gì mafia (phần lớn là quân đội), những người đã cưỡng đoạt nền dân chủ của đất nước, cướp bóc người dân, và tạo ra một cuộc khủng hoảng nhân đạo kinh hoàng. Chế độ 18 tuổi đời này – do Hugo Chávez thành lập và giờ được điều hành bởi Tổng thống Nicolás Maduro – thà bắt toàn bộ đất nước làm con tin hơn là từ bỏ quyền lực và có khả năng phải trả lời những câu hỏi về tội ác chống nhân loại trước Tòa án Hình sự Quốc tế. Nhưng tình trạng này còn tiếp diễn được bao lâu?


 


Người dân Venezuela đã tích cực theo đuổi việc thay đổi chính phủ. Trong cuộc bầu cử quốc hội hồi tháng 12 năm 2015, hai phần ba cử tri đã ủng hộ phe đối lập dân chủ. Kết quả ấy đáng lẽ ra đã phải nới lỏng vòng kìm kẹp của chế độ đối với đất nước và giúp tái thành lập các cơ chế kiểm soát và cân bằng vốn được vạch ra trong bản hiến pháp mà chính Chávez soạn thảo.


 


Nhưng chế độ nước này đã làm suy yếu Quốc hội một cách có hệ thống thông qua các phán quyết của một Tòa án Tối cao gồm những người trung thành với chế độ được chọn ra bởi cơ quan lập pháp sắp mãn nhiệm. Cuối tháng 3 vừa qua, Tòa án Tối cao đã đi thêm một bước xa hơn, đó là chiếm đoạt toàn bộ quyền lực của Quốc hội – một hành động bất hợp pháp trắng trợn đến nỗi ngay cả một trong những người ủng hộ Chávez là Tổng Chưởng lý Luisa Ortega Díaz cũng phải lên án đây là hành động làm “băng hoại trật tự hiến pháp.”


 


Bởi vậy, những người dân Venezuela tuyệt vọng đã quyết định xuống đường phản kháng. Bắt đầu từ ngày 1 tháng 4, hầu như ngày nào họ cũng tổ chức biểu tình đòi một cuộc tổng tuyển cử khác, bất chấp những nguy hiểm đến tính mạng do hành động công khai phản đối. Đúng như vậy, từ khi làn sóng biểu tình bắt đầu, lực lượng an ninh của chế độ đã sát hại 85 người biểu tình và làm bị thương hơn 1.000 người, bao gồm những hành động như ném bình xịt hơi cay vào đám đông và bắn đạn súng hơi vào ngực người dân ở cự ly gần. Hơn 3.000 người biểu tình đã phải đối mặt với những cáo buộc hình sự, chỉ vì họ đã thực hiện các quyền dân chủ của mình.


 


Bị dồn vào thế bí, phe cầm quyền đã trở nên ngang ngạnh. Gần đây Tổng thống Maduro đã tuyên bố rằng nếu chế độ không thể tập hợp những lá phiếu cần thiết để tiếp tục nắm quyền thì nó sẽ dùng đến vũ khí của mình. Nhưng ông ta cũng sử dụng nhiều hành động chính trị cực đoan hơn để bảo vệ chế độ: bằng sắc lệnh tổng thống (thay vì bằng một cuộc trưng cầu ý dân, như hiến pháp yêu cầu) ông ta đã yêu cầu thành lập một hội đồng lập hiến, sẽ được chọn ra vào ngày 30 tháng 7, để soạn thảo một bản hiến pháp “chung” mới.


 


Các cuộc biểu tình đến nay về cơ bản đã trở thành các cuộc nổi dậy của dân chúng, khi người dân Venezuela kêu gọi các lực lượng vũ trang tước quyền lực khỏi tay chế độ. Về phần mình, bà Ortega đã kêu gọi Tòa án Tối cao bác bỏ việc chế độ hối thúc viết lại hiến pháp, nhưng chính tòa án này đã tuyên bố yêu cầu của bà là “không thể chấp thuận.”


 


Người dân Venezuela đã nhận ra rằng một bản hiến pháp Marxist-Leninist được phê chuẩn bởi những đại diện do chế độ chỉ định sẽ biến Venezuela thành một Cuba khác chỉ trong vòng một tháng. Câu hỏi là liệu phần còn lại của thế giới có khoanh tay đứng nhìn hay không.


 


Luis Almagro, tổng thư ký Tổ chức các nước châu Mỹ (OAS), đã kêu gọi các nước thành viên quan tâm đến những vi phạm hiến pháp và nhân quyền nghiêm trọng của chế độ Venezuela. Tại Đại hội đồng OAS ở Mexico tháng trước, 14 quốc gia (Argentina, Brazil, Bahamas, Canada, Chile, Colombia, Guyana, Jamaica, Mexico, Hoa Kỳ, Peru, St. Lucia, Uruguay, và Paraguay) đã đề xuất một dự thảo nghị quyết về cách mở một cuộc đối thoại với chế độ Venezuela – nhưng vô ích.


 


Một cuộc đối thoại như vậy sẽ tập trung vào việc thúc đẩy chế độ Venezuela tuân theo những cam kết do Tòa thánh Vatican điều đình vào mùa thu vừa qua, bao gồm việc tổ chức các cuộc bầu cử tự do và công bằng trong năm nay, phóng thích các tù nhân chính trị, lập lại quyền lực hợp hiến của Quốc hội, và chấp nhận sự trợ giúp nhân đạo. Nhưng, dù nghị quyết được 20 thành viên OAS ủng hộ, 10 thành viên đã từ chối do phụ thuộc vào dầu mỏ và tài chính của Venezuela. Điều này khiến nghị quyết thiếu ba phiếu để đạt được đa số hai phần ba cần thiết.


 


Coi đây là một thắng lợi, chế độ Venezuela càng thêm táo bạo trong việc gia tăng bạo lực nhằm vào người biểu tình và tổ chức một cuộc đảo chính giả chống lại chính mình. Trong cuộc bao vây Cung điện Lập pháp gần đây, một sĩ quan thuộc Vệ binh Quốc gia Venezuela đã tấn công nghị sĩ Julio Borges, chủ tịch Quốc hội – thiết chế duy nhất còn mang tính chính danh. Chế độ cũng đã ra quyết định bổ nhiệm một phó tổng chưởng lý mới thuần tính hơn nhằm thay thế bà Ortega, người đã bị đóng băng tài khoản ngân hàng và bị cấm xuất cảnh.


 


Phe đối lập đang phản ứng, tổ chức một cuộc trưng cầu ý dân chính thức thông qua Quốc hội, dựa trên điều 333 và 350 trong hiến pháp. Người dân Venezuela sẽ có thể tạo áp lực lên kế hoạch viết lại hiến pháp của Tổng thống Maduro và phe đối lập sẽ có thể thúc đẩy một cuộc tuyển cử mới, phục hồi mọi cơ chế kiểm soát và cân bằng, và thiết lập một chính phủ “thống nhất quốc gia.” Cuộc trưng cầu sẽ diễn ra vào ngày 16 tháng 7 tại mọi nhà thờ ở Venezuela, với sự có mặt của các giám sát viên quốc tế.


 


Đã đánh mất toàn bộ tính chính danh của mình, chế độ bất lương và sát nhân của Venezuela đang đứng trước một mối đe dọa. Nhiều nước thành viên OAS đã chính thức áp đặt các lệnh trừng phạt đối với những quan chức có liên quan đến phe phái buôn bán ma túy hung bạo của chế độ – tiểu nhóm này chịu trách nhiệm cho việc sát hại những người trẻ trên đường phố và tra tấn khoảng 300 tù nhân chính trị. (Liên minh châu Âu chưa tham gia vào nỗ lực này.)


 


Bằng việc từ chối một quá trình chuyển giao dân chủ, chế độ Venezuela chỉ đang kéo dài nỗi khổ của đất nước và bắt người dân phải trả những cái giá cao hơn. Dù phe cai trị không sẵn sàng thương lượng, một thỏa thuận được đưa ra thông qua OAS hay Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc có thể sẽ tỏ ra là một thỏa thuận khó mà từ chối được trong bối cảnh hiện nay.


 


Một thỏa thuận như vậy đòi hỏi phải tổ chức ngay một cuộc tổng tuyển cử và hoãn triệu tập hội đồng lập hiến, điều này có thể tiến hành một cách nhanh chóng và dễ dàng theo hiến pháp hiện hành. Nếu thành công, nó có thể giúp lấy lại lòng tin và sự hợp tác quốc tế. Trước mắt, nó sẽ trả lại đất nước cho người dân Venezuela đang trong tình trạng tuyệt vọng, đói kém, và bị đàn áp.


Enrique ter Horst, nguyên đại diện đặc biệt của Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc tại El Salvador và Haiti, là phó Cao ủy viên Liên Hợp Quốc về Nhân quyền.


Nguồn: Enrique ter Horst, “Death or Democracy in Venezuela,” Project Syndicate,           05/07/2017.


Biên dịch: Nguyễn Thị Hồng Thư


Tại sao Nicholás Maduro vẫn nắm quyền ở Venezuela?


Những cuộc biểu tình đường phố quy mô lớn, một nền kinh tế hỗn loạn và tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng cũng không thể lay chuyển quyền lực của vị tổng thống.


Nicolás Maduro, Tổng thống Venezuela, không được nhiều người ủng hộ. Bốn trong số năm người Venezuela nghĩ rằng chính phủ của ông làm việc không hiệu quả. Họ nói đúng. Đất nước của họ, có trữ lượng dầu mỏ đã được chứng minh là nhiều hơn Ả Rập Saudi, dân số chỉ 31 triệu người, và một vị trí địa lý đáng ghen tị, lại đang ở giữa cuộc suy thoái nghiêm trọng nhất thế giới, với những hàng người xếp hàng mua bánh mỳ theo phong cách Liên Xô, sự thiếu hụt các loại thuốc cơ bản và sự gia tăng đáng chú ý các chỉ số tiêu cực như tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh và sốt rét. Lạm phát đang hướng đến mức 2.000% vào năm tới. Đồng nội tệ bolívar chỉ còn 0,8% giá trị so với đồng USD trong năm năm qua. Các chính phủ đang công khai mô tả rằng những động thái gần đây của Tổng thống Venezuela nhằm tiếm quyền của quốc hội dân cử là một mối đe dọa đối với dân chủ và khu vực. Ngay cả những người ủng hộ ông cũng đang vất vả để có thể mô tả về Maduro như là một người có chút sức hấp dẫn. Vậy tại sao ông ta vẫn đang nắm quyền?


 


Ông Maduro phải cảm ơn người tiền nhiệm về sự tồn tại này của mình. Trong suốt nhiệm kỳ 14 năm của mình, Hugo Chávez đã làm suy yếu một cách có hệ thống tất cả các thể chế chính của quốc gia này, đặt tất cả mọi thứ vào lợi ích của đảng cầm quyền, và đảm bảo rằng bất cứ sự thay đổi nào do phe đối lập dẫn đầu sẽ hoặc bị thách thức hoặc là bất khả thi. Toà án tối cao, cơ quan tư pháp và lực lượng vũ trang của Venezuela, dù ở nhiều mức độ khác nhau, nhưng đều nằm dưới ngón tay cái của tổng thống. Chỉ có một cơ quan vẫn duy trì độc lập, và đó là quốc hội.


 


Quốc hội Venezuela được chuyển sang phe đối lập nắm quyền kiểm soát sau một cuộc bỏ phiếu đảo chiều lớn vào tháng 12 năm 2015. Nhưng điều đó không thực sự quan trọng với ông Maduro. Ông ta có thể chỉ đạo tòa án tối cao phục tùng mình để bãi bỏ các đạo luật của quốc hội khi được yêu cầu. Tương tự như vậy, khi cuộc trưng cầu dân ý chống lại ông Maduro dường như sẽ đảm bảo rút ngắn nhiệm kỳ của ông hồi năm ngoái, một tổ chức khác, hội đồng bầu cử, đã làm công việc bẩn thỉu cho vị tổng thống bằng cách trì hoãn và rốt cộc là ngăn chặn cuộc bỏ phiếu.


 


Điều đó khiến cho một sự chuyển đổi quyền lực nhanh chóng là bất khả thi. Phe đối lập đã đi đến kết luận rằng lựa chọn khả thi duy nhất của họ là xuống đường. Đảng này hy vọng rằng các cuộc biểu tình quy mô lớn sẽ chứng minh cho việc ai là người thực sự nắm giữ quyền lực chính ở Venezuela, từ đó thúc giục những nhượng bộ nghiêm túc từ phía chính phủ, hoặc thậm chí là một cuộc nổi dậy. Nhưng ông Maduro lại giữ con át chủ bài: quân đội.


 


Thể chế được được cho là trung lập nhưng lại bị chính trị hóa nặng nề này được gần như gắn liền với cấu trúc chính trị của Venezuela. Các sĩ quan hoặc cựu sĩ quan đang điều hành 11 trong số 32 bộ của chính phủ. Các quan chức chóp bu trong quân đội cũng điều hành các ngành kinh doanh trọng điểm, bao gồm cả ngành phân phối lương thực nhà nước. Điều đó, cùng với những cơ hội kiếm lời chênh lệch giá bằng cách khai thác tỷ giá hối đoái chính thức thấp một cách giả tạo của đất nước này, đã cho phép một tầng lớp tinh hoa trong quân đội thu được những khoản lợi nhuận hậu hĩnh từ sự cai trị hỗn loạn của ông Maduro. Đối với các tướng tá, và các quan chức cấp cao trong chính phủ (một số bị đe doạ truy tố nếu có sự thay đổi chế độ), những lợi ích của tình trạng hiện tại đồng nghĩa với việc họ sẽ làm hầu hết mọi thứ để duy trì quyền lực.


 


Tuy nhiên, áp lực nghiêm trọng đối với chính phủ vẫn tồn tại. Nền kinh tế tiếp tục sụt giảm; mang lại nguy cơ thực sự về vỡ nợ quốc gia. Giờ chính phủ có ít tiền hơn để vừa xoa dịu bất mãn vừa chia sẻ giữa những kẻ tham nhũng. Có những tin đồn dai dẳng về những vụ đào tẩu ở hàng ngũ cấp trung và cấp thấp trong quân đội. Tổng chưởng lý hiện nay rất không thoải mái về đường lối độc đoán của chính phủ mà bà đang phục vụ. Vị tổng thống có thể ngăn chặn cách rõ ràng nhất để đánh bại ông ta, đó là một cuộc bỏ phiếu công bằng. Nhưng ông ta không phải là không thể bị tấn công.


Nguồn: “Why is Venezuela’s Nicolás Maduro still in power”, The Economist, 11/5/2017


Biên dịch: Lê Thị Hồng Loan/ nghiencuuquocte


 


 


 


bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Foie Gras – Gan ngỗng béo, và những điều chưa từng bật mí - Tư liệu sưu tầm 16.04.2019
Tiến sỹ & Phó Tiến sỹ - Tư liệu 15.04.2019
Phân tích lập trường của Việt Nam về Bộ Quy tắc Ứng xử trên Biển Đông (COC) - Lê Hồng Hiệp 15.04.2019
Thơ viếng Đền Hùng, 1929 - Phan Khôi 15.04.2019
Vũ Nhôm cùng Trưởng ban Nội chính thành ủy Đà Nẵng đã dùng tên dâm tặc bức hại người vô tội như thế nào? - Hoàng Hải Vân 15.04.2019
Về Tự Lực Văn Đoàn - Lại Nguyên Ân 15.04.2019
Cố Thủ tướng Phạm văn Đồng - Tư liệu 12.04.2019
Vụ án Trịnh Vĩnh Bình - Tư liệu sưu tầm 12.04.2019
Vẻ đẹp độc đáo kiến trúc chùa Tây Phương - Nguyễn Xuân Diện 12.04.2019
Tìm hiểu về thời học sinh của cụ Nguyễn Nghiễm - Nguyễn Khắc Bảo 10.04.2019
xem thêm »