tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 20522815
10.03.2013
Tư liệu
Đằng Vương các và thành ngữ Bình thủy tương phùng

Tiếng Trung: 滕王阁, là tên gọi của ba nhà lầu có gác do Đằng Vương Lý Nguyên Anh thời nhà Đường cho xây dựng tại các tỉnh Giang Tây, Tứ Xuyên và Sơn Đông. Trong số này, nổi tiếng nhất là Đằng Vương các ở Giang Tây, do nó gắn liền với bài thơ Đằng Vương các tự của Vương Bột. Trong phạm vi bài này chỉ đề cập tới Đằng Vương các tại Giang Tây.


Đằng Vương các ở Nam Xương, tỉnh Giang Tây là một trong ba đại danh lầu của vùng Giang Nam, cùng với Nhạc Dương lâu ở Hồ Nam, Hoàng Hạc lâu ở Hồ Bắc.


Đằng Vương các nằm ở phía tây bắc Nam Xương, bờ đông sông Cám Giang. Được Lý Nguyên Anh (con trai của Đường Cao Tổ Lý Uyên, em của Đường Thái Tông Lý Thế Dân) cho xây dựng vào năm Vĩnh Huy thứ 4 (năm 653) thời nhà Đường. Năm 652 Lý Nguyên Anh được điều đến Tô Châu để nhậm chức thứ sử, ông sai đô đốc Hồng Châu xây dựng các này để làm chỗ ở. Do Lý Nguyên Anh được phong là "Đằng Vương", nên các này gọi là Đằng Vương các. Khoảng 20 năm sau, đô đốc Hồng Châu khi đó là Diêm Công cho trùng tu. Sau khi hoàn thành công việc, ông cho mời các văn sĩ đến sáng tác thơ văn để ghi nhớ, Vương Bột đã sáng tác bài Đằng Vương các tự và nó đã trở thành một trong những bài thơ nổi tiếng trong thơ ca Trung Hoa thời kỳ nhà Đường.


Sau này, qua các thời kỳ Tống, Nguyên, Minh, Thanh thì Đằng Vương các cũng lần lượt trải qua nhiều thời kỳ thịnh suy, trước sau tổng cộng 28 lần trùng tu, các công trình kiến trúc đã bị thay đổi nhiều. Lần trùng tu cuối cùng diễn ra vào khoảng niên hiệu Đồng Trị (1862-1875) nhà Thanh. Giai đoạn 1926-1929, Đằng Vương các bị phá hủy do chiến tranh. 50 năm sau, nó lại được trùng tu một lần nữa.


Đằng Vương các hiện tại là phiên bản trùng tu lần thứ 29. Ngày 8 tháng 10 năm 1989 công việc trùng tu hoàn thành với kiến trúc mô phỏng theo kiểu kiến trúc thời nhà Tống, nó cao 57,5 m với 5 tầng và 9 lớp mái, sử dụng kiểu "minh tam ám thất" (ba sáng bảy tối) trong xây dựng lầu, gác của thời Tống. Mỗi tầng đều có hành lang để quan sát phong cảnh Cám Giang. Hai phía nam, bắc có các đình là "Áp Giang đình" và "Ấp Thúy đình". Tổng diện tích xây dựng là 13.000 m² trên diện tích tổng cộng 47.000 m².


Tầng một của Đằng Vương các cao 12 m. Tại lối vào có hai hàng chữ viết của Mao Trạch Đông chép lại câu thơ của Vương Bột "落霞与孤骛齐飞" và "秋水共长天一色" ("Lạc hà dữ cô vụ tề phi" và "thu thủy cộng trường thiên nhất sắc" - tạm dịch: Ráng chiều với cánh vịt trời cô đơn cùng bay, nước thu trộn lẫn bầu trời xa một sắc) trên các cột bằng thép không gỉ. Đại sảnh phía tây có mô hình Đằng Vương các theo tỷ lệ 1:25 làm bằng đồng.


Tầng lầu thứ hai có một bích họa là "Nhân kiệt đồ -Giang Tây lịch đại danh đồ quyển" vẽ 80 danh nhân đất Giang Tây từ thời nhà Tần đến những năm cuối nhà Thanh như Đào Uyên Minh, Từ Nhụ Tử, Tằng Củng, Âu Dương Tu, Vương An Thạch, Thang Hiển Tổ. Bích họa cao 2,55 m, dài 43,9 m.


Tầng lầu thứ ba có một bích họa là "Lâm Xuyên mộng", vẽ theo nội dung 4 vở hí kịch của Thang Hiển Tổ (Lâm Xuyên tứ mộng) gồm: Mẫu đơn đình, Tử thoa kí, Nam Kha mộng, Hàm Đan kí.


Tầng lầu thứ tư có bích họa là Địa linh đồ.


Chính giữa tầng lầu thứ năm có một giếng trời, là tầng cao nhất, ngày trước là nơi để thưởng thức ca múa. Hiện nay mỗi ngày đều có biểu diễn ca múa cổ. Hai bên của tầng lầu này có bày các loại nhạc cụ cổ nước Sở được phục chế theo mô hình thu được từ mộ Tằng Hầu Ất, bên để chuông, bên để khánh cùng trống với hai con phượng, hổ đỡ trống và 25 chiếc đàn cổ.


Wikipedia


Bình thủy tương phùng


Lấy từ ý thơ của thi hào Vương Bột đời Đường. Đi khắp nhân gian, ngoảnh lại đã thấy sông núi đổi dời, non cao thành biển rộng, người trên đời cũng chỉ như bèo trên nước gặp nhau, cần chi phải câu nệ.


Chữ "Bình" ở đây tức là bèo. Ý của câu thành ngữ này là chỉ bèo trôi dạt trên mặt nước rồi ngẫu hiên dồn lại với nhau.


Câu thành ngữ này xuất xứ từ "Vương Tử An tập – Đằng Vương Các tự".


Vương Bột, tự Tử An là một nhà văn nổi tiếng thời kỳ đầu nhà Đường, 6 tuổi đã biết viết văn chương, 14 tuổi đã sáng tác thơ ca, 15 tuổi thi đỗ cử nhân.


Năm 676 công nguyên, Vương Bột đi thăm cha làm huyện lệnh ở Giao Chỉ. Khi ngang qua Hồng Đô thì đúng vào lúc đô đốc Diêm Bá Ngư vừa trùng tu xong Đằng Vương Các, rồi quyết định ngày mùng 9 tháng 9 tết trùng dương đặt tiệc mời các văn nhân mặc khách và bè bạn. Ngô Tử Chương con rể ông là một người tài ba về thơ phú, Diêm Bá Ngư bảo con rể viết sẵn một bài văn để trổ tài trước khách dự tiệc. Vương Bột cũng có mặt trong đám văn nhân này.


Trong tiệc rượu, Diêm Bá Ngư ra vẻ huyền bí mời khách đề tự cho Đằng Vương Các. Mọi người chưa có chuẩn bị nên đều từ chối, duy có Vương Bột cầm bút ngoáy luôn một bài tự nổi tiếng, đó là " Đằng Vương Các tự ". Đám khách xem xong đều tấm tắc khen ngợi, Diêm Bá Ngư cũng vô cùng thán phục và không dám đem bài văn của con rể ra đọc nữa.


"Đằng Vương Các tự" có cấu tứ tuyệt diệu, văn phong khoáng đạt. Trong khi miêu tả về cảnh tiệc tùng, bài văn cũng đã để lộ phần nào lời than vãn về số phận lật đật, sống không gặp thời của Vương Bột: "Quan san nan việt, Thùy bi thất lộ chi nhân? Bình thủy tương phùng, Tận thị tha hương chi khách". Ý nói là: Quan san ngàn dặm chân mỏi bước, Có ai thương kẻ nhỡ độ đường? Gặp nhau như bèo dạt bờ nước, Mới hay đều là khách tha hương.


Hiện nay, người ta vẫn thường dùng câu thành ngữ này để ví với người lạ ngẫu nhiên gặp nhau.


 

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Một Việt Nam khác? Vương quốc họ Nguyễn ở thế kỷ 17 và 18 - Li Tana 19.09.2017
Chuyến du lịch Việt Nam của vị Nga Hoàng cuối cùng - Tư liệu sưu tầm 19.09.2017
Franklin Roosevelt – Người duy nhất đắc cử ba nhiệm kỳ tổng thống Mỹ - Tư liệu sưu tầm 18.09.2017
Tưởng Giới Thạch – Tổng thống Trung Hoa Dân quốc - Tư liệu sưu tầm 18.09.2017
Mao Trạch Đông trong mắt người Trung Quốc hiện nay - Lý Lỵ & Chương Lập Phàm 18.09.2017
Huyện Kiên Lương: Vững vàng hội nhập và phát triển/ Du lịch đảo ở Kiên Lương - Nhiều tác giả 17.09.2017
Huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang - Tư liệu 17.09.2017
Vài ký ức về ba tôi: Bộ trưởng Vũ Trọng Khánh - Vũ Trọng Khải 10.09.2017
Vị Bộ trưởng Bộ Tư pháp đầu tiên - người đặt nền móng cho nền Tư pháp vì công lý - Tư liệu 10.09.2017
Chủ nghĩa tư bản có gây nên nghèo đói hay không? - Tư liệu 08.09.2017
xem thêm »