tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 20006136
Những bài báo
20.01.2013
Tư liệu
Vài nét về nhà văn Murakami

Murakami bí ẩn như chính văn chương của ông


Nhà văn Nhật viết trong căn hộ nhỏ trên tầng 4 khu nhà có chiếc cầu thang bộ thấp và hẹp. Khi ra ngoài, Haruki Murakami kéo mũ áo kín mặt, đi lẫn vào dòng người.


murakami-jpg-1358568857_500x0.jpg


Sáng 18-01-2013, công ty Nhã Nam phối hợp với Trung tâm Giao lưu Văn hoá Nhật Bản tại Việt Nam tổ chức tọa đàm "Thế giới trong gương của Haruki Murakami". Tham dự sự kiện có nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên, nhà nghiên cứu Trần Thị Tố Loan, dịch giả Trần Tiễn Cao Đăng và Lương Việt Dũng.


 


Từng được gặp và trò chuyện cùng nhà văn nổi tiếng Nhật Bản, Lương Việt Dũng mang đến cho những bạn trẻ yêu thích Murakami một hình dung cụ thể về con người bằng xương bằng thịt của ông. Lương Việt Dũng chia sẻ Murakami nhận lời tiếp chuyện anh bởi Dũng được giới thiệu là dịch giả đến từ Việt Nam chứ không phải một nhà báo. Murakami đặc biệt không thích truyền thông. Lương Việt Dũng kể, anh đến nơi làm việc của Murakami ở  một khu nhà, sau khi leo hết bốn tầng cầu thang bộ thấp và hẹp đúng phong cách Nhật Bản. Đó là một căn hộ nhỏ nhắn. Murakami hôm đó để râu rậm rạp. Nhà văn nổi tiếng, theo Lương Việt Dũng, có vẻ không giỏi giao tiếp với người lạ khi thậm chí diễn đạt kém trôi chảy bằng chính tiếng Nhật trong suốt buổi nói chuyện. Ông cũng kiệm lời và đặc biệt không thích nhắc nhiều đến tác phẩm của mình.


 


Murakami tuyệt nhiên không phải là người kênh kiệu, khó gần mà giản dị và bí ẩn. Nhà văn dễ dàng đồng ý cho dịch giả chụp hình làm kỷ niệm nhưng sau đó, thông qua thư ký, ông đề nghị không công bố các bức hình vì chúng được chụp khi ông chưa chỉnh trang đầu tóc, quần áo. Điều này cho thấy sự coi trọng hình ảnh của ông.  Lương Việt Dũng cho biết Murakami là người thích thể thao, vì theo ông, con người ta cần đủ sức khỏe để có được sự bền bỉ trong tâm hồn và trường sức viết. Khi ra ngoài, ông mặc áo khoác có mũ, trùm kín đầu và kéo khóa che hết mặt. Ông đút tay vào túi áo khoác và đi lẫn vào dòng người trên đường phố, không ai biết ông là một nhà văn nổi tiếng với những tác phẩm khiến cả thế giới tìm đọc. Murakami nói, ông có thể đến Việt Nam nhưng nếu đến là đi du lịch một cách lặng lẽ, bí mật, chứ không phải gặp gỡ truyền thông hay làm việc.


Ngoài những câu chuyện thú vị về con người Haruki Murakami, cuộc tọa đàm xoay quanh nhiều vấn đề trong sáng tác của nhà văn. Trước hết, về thế giới thực tại và con người trong các tác phẩm của ông, chị Tố Loan đưa ra những kiến giải thú vị. Theo chị, có thể bắt gặp ở thế giới của Murakami một thực tại đa diện. Trước hết, đó vẫn là một không gian đời thường với những sinh hoạt cụ thể trong bối cảnh nước Nhật hiện đại. Những hộp đêm, nhà hàng, khách sạn, nhà nghỉ, những khu học xá có những con người tẻ nhạt, bí hiểm, những lớp học vắng ngắt thiếu sức sống của xã hội Nhật Bản những năm 1960 trong "Rừng Nauy"; hay cuộc sống đời thường trong căn nhà ở một khu phố với người đàn ông vừa nghe nhạc, vừa nấu mì spaghetti trong "Biên niên ký chim vặn dây cót". Tuy vậy, thế giới trong gương - thế giới phản chiếu qua cái nhìn của Murakami - không chỉ có thực tại đời thường mà còn có một thực tại phi thực. Đó là "chốn tận cùng thế giới” trong "Xứ sở diệu kỳ tàn bạo và chốn tận cùng thế giới", đó là thị trấn nhỏ giữa thung lũng trong một khu rừng rậm, nơi trú ẩn những linh hồn đã mất trong "Kafka bên bờ biển"... Trong hầu hết sáng tác của Haruki Murakami đó là thực tại kỳ ảo của giấc mơ và trí tưởng tượng.


 


Dịch giả Trần Tiễn Cao Đăng cho rằng, trong "gương" của Murakami, không chỉ một thế giới mà nó là đa bội thế giới. Luôn có một hay nhiều thế giới tồn tại song song với đời thực mà con người đang sống và người nào may mắn sẽ nhìn thấy được nó hay bước chân được vào thế giới đó. Quả thực vậy, thông thường, nhân vật trong các tác phẩm của Murakami thường tìm thấy mình trong một bản thể khác, sau khi bước qua một bức tường, rời khỏi toa xe lửa, xuống một cái giếng... Không phải họ bước hoàn toàn sang thế giới khác mà sống một lúc cả hai thế giới. Các nhân vật của ông có lúc tự cảm thấy mình xa lạ với chính con người, quá khứ, thậm chí bản thân họ của một giây phút trước. Họ cô đơn, họ trầm mặc và họ như không hoàn toàn thuộc về cuộc đời này.


Nhà nghiên cứu Tố Loan cho rằng, với một thế giới đa diện như vậy, con người trong sáng tác của Haruki Murakami có nhiều bản ngã và họ phải tự đấu tranh để chọn bản ngã hay nhất, tốt nhất phù hợp với thực tại. Nhân vật trong "Rừng Nauy" là những con người có vẻ bề ngoài lành lặn, bình thường nhưng tâm hồn lại bị tổn thương, bị ám ảnh bởi quá khứ nặng nề. Họ luôn cảm thấy thiếu vắng một cái gì đó và hoang mang đi tìm đâu là bản thể của mình. Họ cũng là những người trẻ trong thế giới hiện đại đầy sự cô đơn và hoang mang trước một thực tại vỡ vụn, không nắm bắt được tương lai, quá khứ, truyền thống của họ.


 


Murakami được coi là một người kể chuyện giỏi với vô số mảnh vỡ câu chuyện, những "tiểu tự sự" trong tác phẩm của ông. Nhân vật luôn thường trực nỗi hoang mang trước một thế giới phân rã, vỡ vụn những giá trị. Vậy, Murakami hậu hiện đại hay không? Chị Tố Loan cho rằng, ông chính là đại diện của hậu hiện đại khi thể hiện một thế giới đứt gãy, đa diện và sự đa bản thể của con người. Theo dịch giả Trần Tiễn Cao Đăng, Murakami sâu sắc hơn những gì người đọc thấy trên câu chữ. Ông chỉ là người kể chuyện, viết không nhằm tải đạo nhưng chúng ta cảm thấy mình tốt hơn lên sau khi đọc ông. Và bởi thế, Murakami có hậu hiện đại hay không, thì ông văn chương của ông cũng hướng Thiện, và đó chính là lý do nhà văn nhiều lần được coi là đề cử Nobel văn học cho các tác phẩm của mình.


Haruki Murakami vốn là chủ đề của nhiều cuộc tranh cãi quanh việc ông truyền thống hay nệ phương Tây khi mà các tác phẩm của Murakami thường ít nhắc đến các giá trị của Nhật Bản trong khi đó ngập tràn nhạc jazz, spaghetti, bơ sữa, tình dục… Các diễn giả cho rằng, tinh thần đất nước ông đằm sâu dưới mỗi tác phẩm đậm tính phương Tây. Theo nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên, Murakami viết bằng tiếng Nhật tức là phải tư duy bằng văn hóa Nhật Bản, chứng tỏ ông truyền thống hơn bao giờ hết. Và như chính nhà văn từng nói: "Tôi viết về con người dù là ở bất cứ đâu" - đó là câu trả lời xác đáng nhất cho những băn khoăn Murakami có truyền thống hay không.


 


Haruki Murakami sinh năm 1949, khởi nghiệp viết văn từ năm 29 tuổi. Những cuốn tiểu thuyết nổi tiếng nhất của ông gồm "Rừng Nauy", "Biên niên ký chim vặn dây cót", "Phía Nam biên giới phía Tây mặt trời", "Kafka bên bờ biển", "Xứ sở diệu kỳ tàn bạo và chốn tận cùng thế giới", "Cuộc săn cừu hoang", "Nhảy nhảy nhảy"... Mới đây, tiểu thuyết mới nhất của ông "1Q84" cũng đã có mặt ở Việt Nam. Murakami từng nhận giải thưởng Franz Kafka Prize và Jerusalem Prize cùng nhiều giải thưởng khác.


 


Hà An


http://giaitri.vnexpress.net/


 


Haruki Murakami: 'Viết cũng như là mơ'


Phát biểu tại một Liên hoan văn học dành riêng cho mình ở Oslo (Nauy), tác giả "Biên niên sử chim vặn dây cót" chia sẻ, với ông, viết một cuốn tiểu thuyết cũng giống như mơ một giấc mơ.


"Khi mơ, bạn không biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo. Nếu bạn tỉnh giậy, giấc mơ sẽ biến mất. Bạn không thể biết phần sau. Nhưng tôi thì có, bởi tôi là một nhà văn. Tôi có thể kéo dài giấc mơ của mình hàng sáng", Murakami nói. Chính vì vậy, ông thừa nhận, khi viết, ông trở thành con người rất kỳ lạ. Còn khi rời ngòi bút, Murakami trở về là người đàn ông rất bình thường.


 


Nhà văn người Nhật vừa ra mắt bộ tác phẩm 1Q84 đang rất được ưa thích tại nhiều nước trên thế giới. Ông khẳng định, tác phẩm được gợi cảm hứng từ cuộc tấn công khủng bố ở Mỹ vào 11/9/2001.


"Bạn nghĩ gì khi nhìn thấy cảnh hai tòa tháp đôi WTC đổ sập. Với tôi, đó là những hình ảnh quá thực, quá ấn tượng. Dù nó cứ như là cảnh dựng bằng máy tính", nhà văn bày tỏ cảm giác của mình về sự kiện chấn động này.


 


Theo ông, nếu vụ tấn công 11/9 không xảy ra thì Tổng thống Mỹ sẽ là một con người khác và đất nước này sẽ không phát động cuộc chiến tranh chống Iraq.


 


"Cục diện thế giới sẽ khác đi. Điều này thật siêu thực. Đó là lý do tôi viết 1Q84", ông nói.


 


Lấy bối cảnh ở Nhật Bản năm 1984, cuốn sách đề cập nhiều chủ đề như cuộc sống và cái chết; bạo lực, tôn giáo và tình dục… Nhân vật nữ chính là Aomame, một chuyên gia huấn luyện thể hình còn nhân vật nam chính là Tengo, một tiểu thuyết gia đầy hoài bão.


 


Theo Japan Times, khi được hỏi về việc chuẩn bị của ông trước khi bắt tay vào viết một cuốn tiểu thuyết, Murakami cho biết, ông không hề lên kế hoạch cho dung lượng tác phẩm của mình.


 


"Tôi không vạch trước ra điều gì cả. Bởi tôi không biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo với câu chuyện của mình. Khi còn bé, tôi rất thích đọc sách. Tôi cảm thấy phấn khích và rất hồi hộp khi không biết mọi chuyện sẽ tiếp diễn ra sao. Tôi muốn trải nghiệm cảm giác đó ngay cả khi đã trở thành nhà văn", ông nói.


Murakami Festival, do Viện Văn học Oslo tổ chức, diễn ra trong 4 ngày, vừa kết thúc hôm 25/8. Trong các buổi trò chuyện của ông, có khoảng 800 khán giả tham dự. Vé vào cửa các buổi giao lưu với ông được bán hết chỉ sau 12 phút. Rất nhiều độc giả không thể mua được vé đã phải theo dõi các buổi nói chuyện của nhà văn qua màn hình lớn.


 


Một người hâm mộ có nickname là knittingalot bày tỏ: "Ngày hội Murakami đã hết. 4 ngày liền, trừ ăn và ngủ, chúng tôi không làm gì khác ngoài việc nghe ông nói, nghe nói về ông và nghĩ về ông. Tôi không có vé vào xem trực tiếp, nhưng có vé xem qua màn hình. Đó không phải là kế hoạch A, chỉ là kế hoạch B. Nhưng cũng rất tuyệt".


 


Sau khi kết thúc chương trình, nhà văn sẽ cùng vợ ở lại Oslo trong vòng một tháng để tận hưởng mùa hè mát lạnh nơi đây.


Hà Linh


http://giaitri.vnexpress.net

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Một tư liệu “mật” về Thi hào Joseph Brodsky - Tư liệu sưu tầm 20.07.2017
Joseph Brodsky - Nobel Văn học 1987 - trò chuyện với bạn đọc: Chuyện của kẻ “lêu lổng” nhất Liên bang Xô Viết - Joseph Brodsky 20.07.2017
Chuyện "nghèo" của nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý... - Lưu Trọng Văn 16.07.2017
Sứ sống Việt trên biên giới Trung Hoa - Phạm Vân Anh 14.07.2017
Nhà văn Nguyễn Quang Thân: Người khát sống - Tư liệu 09.07.2017
Chuyện làng văn: “hậu phương vĩ đại” của nhà văn Xuân Thiều - Châu La Việt 09.07.2017
Nhận chìm gần 1 triệu m3 bùn thải xuống biển Bình Thuận: Bản chất là xả thải - Tư liệu 07.07.2017
Đại tướng Nguyễn Chí Thanh - Một con người sáng trong như ngọc - Phan Quang 06.07.2017
Tình hình chống tham nhũng như thế nào? (1) - Nhiều tác giả 06.07.2017
Di dời, đốn hạ 258 cây xanh trên đường Tôn Đức Thắng - Nhiều tác giả 06.07.2017
xem thêm »