tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 18980788
Những bài báo
25.09.2012
Tư liệu
Mười kiệt tác từng bị cấm


Post ngày 23-09-12. Update ngày 25-09-12


Nhà văn Triệu Xuân: Còn tại Việt Nam? Nếu chỉ kể từ khi đất nước thật sự bước vào công cuộc Đổi mới, 1989, có không dưới 5 tiểu thuyết bị cấm. Trước hết phải kể đến tiểu thuyết VN. Mafia (Sóng lừng), của Triệu Xuân, viết năm 1989-1990. VN. Mafia được xuất bản lần lần đầu từ tháng Tư 1991, sau một tuần bán hết 3.000 bản, đang chuẩn bị in tiếp 10.000 bản thì bị cấm, công an đến tận nhà in để tịch thu bản kẽm, bản cal. Đến nay, tháng 9- 2012, sau hơn 22 năm vẫn chưa được tái bản!


Mời nhấn chuột vô đây để đọc 4 chương của VN. Mafia: http://trieuxuan.info/?p g=tpdetail&id=270&catid=&fid=269



 



Trong toàn bộ lịch sử nhân loại, văn học nghệ thuật luôn bị kiểm duyệt khắt khe. Dù đề tài là chính trị, tôn giáo hay tình dục, nhiều tác phẩm vẫn bị những độc giả bảo thủ phẫn nộ phê phán, vận động chính quyền ra lệnh cấm xuất bản hoặc thu hồi. Tạp chí ShortList (Anh) chọn ra 10 cuốn sách hay, thậm chí là kiệt tác từng bị cấm, khi mới ra đời bị thu hồi từ các thư viện và cửa hàng.

 




 



1. Brave New World (Kỷ nguyên mới), Aldous Huxley.



Được viết xong vào năm 1931 và công bố muộn một năm (1932), tiểu thuyết phản không tưởng này được coi  nhằm chế giễu tiểu thuyết không tưởng “Con người là thượng đế” của Herbert George Wells (1846-1946) và có đề tài không khác lắm với “1984” của George Orwell (Eric Arthur Blair). Huxley lưu tâm nghiên cứu đề tài cấp thiết thời đó – công nghiệp hóa, thiệt hại của sự tự đồng nhất nhân cách và những thay đổi căn bản trong xã hội kéo theo những hậu quả thảm khốc.


 


Tại Ai-len, tác phẩm bị cấm bởi đề cập đề tài đang gây tranh cãi – sự ra đời của trẻ em, còn tại nhiều bang của Mỹ nó bị thu hồi từ các thư viện nhà trường vì “có tư duy quá tiêu cực”.


 


Kỷ nguyên mới kể về Thành phố Luân Đôn trong tương lai xa – thế kỷ 26 (cụ thể là năm 2541). Con người trên toàn trái đất sống trong một quốc gia thống nhất - một xã hội tiêu dùng. Lịch pháp mới được tính là Kỷ nguyên T với sự xuất hiện của xe Ford model T. Tiêu dùng được sùng bái như thượng đế, Henry Ford trở thành biểu tượng thượng đế tiêu dùng, thay vì dấu thánh hình thập tự, mọi người “thoáng nghĩ mình mang dấu chữ T”. Con người không sinh theo truyền thống, mà được sản xuất từ những nhà máy nhân sản. Từ giai đoạn phát triển phôi thai, con người đã được phân biệt theo 5 đẳng cấp khác nhau về khả năng trí tuệ và cơ bắp. Phần lớn các vấn đề tâm lý con người giải quyết bằng ma túy và nước thánh (soma). Các từ “cha”, “mẹ” bị xem là lời chửi rủa thô tục. Trong xã hội đó khoa học, tôn giáo và nghệ thuật kiểu Shakespeare thực sự bị cấm…


 


2. The Grapes of Wrath (Chùm nho uất hận), 1939, John Steinbeck.(giải Nobel Văn học)


Tiểu thuyết phản ánh những biến đổi sâu sắc do hậu quả của thời kỳ Đại suy thoái. Dù được giới tinh hoa văn học nghệ thuật hân hoan đón nhận, tiểu thuyết này chính thức bị cấm và bị phê phán ở Mỹ. Nhiều người bị sốc với cảnh mô tả sự bần cùng của công nhân thành thị, nông dân Mỹ khi buộc phải rời bỏ quê hương.


 


Năm 1940 đạo diễn John Ford (1894-1973) đã chuyển thể tiểu thuyết thành phim, tuy nhiên kết thúc của phim khác cơ bản với trong tác phẩm – kết thúc có hậu (happy end) theo tiêu chuẩn của Holywood.


 


3. Tropic of Cancer (Hạ chí tuyến), 1934, Henry Valentine Miller.


Chuyện diễn ra ở Pháp vào những năm 1930. Tác giả là nhân vật chính – coi chuyện kiếm miếng ăn là vấn đề sống còn. Ông miêu tả không chút ngại ngùng về mối quan hệ tình dục với bạn bè và các đồng nghiệp  văn chương của mình. Tiểu thuyết kể về cuộc sống của nhà văn nghèo - Henry Miller ở Paris. Kết hợp những tình tiết hư cấu và cuộc đời thực của mình, trong một số chương tác giả đã dẫn ra những con người có thực, còn những chương khác được viết theo luồng nhận thức (Stream of consciousness – một thủ pháp trong văn học của thế kỷ XX chủ yếu tái hiện trực tiếp đời sống tinh thần, những trải nghiệm, liên tưởng... ND)


 


Ngay khi sách ra đời, Michael Musmanno (Chánh án Tòa án tối cao bang Pennsylvania) tuyên bố: “Đó không phải sách. Nó là hố rác, cống thoát nước, ổ thối nát, đống bầy nhầy của tất thảy những gì còn sót lại từ sự sa đọa của con người”.


 


Bạn đọc thời đó hoàn toàn chưa sẵn sàng đón nhận cuốn tiểu thuyết này, dù sau này nó được coi là “Cuốn sách giá trị nhất giữa những năm 30” (George Orwell); “Tác phẩm sâu sắc trong lịch sử văn học nhân loại” (nhà văn Ai-len Samuel Beckett); “Một trong mười hay hai mươi tiểu thuyết vĩ đại nhất của thế kỷ” (nhà văn Mỹ Norman Kingsley Mailer); “Một trong 100 tiểu thuyết tiếng Anh hay nhất trong những năm 1923-2005” (tạp chí Time)…


 


4. Slaughterhouse-Five, or The Children’s Crusade (Lò sát sinh số 5 hay cuộc thập tự chinh thiếu nhi),1969, Kurt Vonnegut.


Tác giả - nhân vật chính trong thời gian bị quân Đức bắt làm tù binh và bị giam trong một lò sát sinh cũ ở Dresden đã chứng kiến trận bom kinh hoàng của quân đồng minh nhằm hủy diệt thành phố này của Đức.


 


Vào đầu năm 1970, ngay sau khi vừa in xong, “Slaughterhouse-Five” đã cấm lưu trữ trong các thư viện, hạn chế phổ biến. Dường như Vonnegut đã phạm trọng tội khi phê phán quan điểm mang tính nguyên tắc của giới quân phiệt thời đó – bè lũ đảng viên quốc xã (Nazist) là kẻ thù tuyệt đối và ném bom hủy diệt Dresden là “đòn trừng phạt” Hít-le. Sách bị cấm ở Mỹ, do “những cảnh đen tối trong sách không có lợi cho tinh thần của trẻ em”. Theo Hiệp hội Thư viện Mỹ tiểu thuyết này bị hạn chế phát hành, dù nó sánh ngang các tác phẩm của Mark Twain, Theodore Herman Albert Dreiser, William Cuthbert Faulkner và những tác giả kinh điển khác của văn học thế giới.


5. The Satanic Verses (Những vần thơ của quỷ Sa tăng), 1988, Ahmed Salman Rushdie.


Chuyện trong tiểu thuyết dường như không có gì là xúc phạm – miêu tả cuộc đời một kiều dân ấn ở nước Anh hiện đại, không có khả năng hòa đồng trong nền văn hóa mới, tất yếu trở về với cội nguồn. Tên của tiểu thuyết có nguồn gốc từ tiểu sử của đấng Tiên tri trong Kinh Cô-ran, cho dù tính xác thực của nó đang gây tranh cãi giữa các nhà sử học Hồi giáo. Các tín đồ Hồi giáo phản ứng kịch liệt vì cho rằng tác giả phạm tội đại bất kính với đấng Tiên tri Mohammed. Tác giả và những nhân vật có liên quan tới việc xuất bản, truyền bá sách này có thể bị tử hình. Quan hệ ngoại giao giữa Anh và I-ran bị gián đoạn.


 


Cho đến nay tiểu thuyết chỉ xuất hiện không chính thức ở một số nước.


 


 6. The Perks of Being a Wallflower (Đặc quyền của E thẹn), 1999, Stephen Chbesky


Chuyện kể về một học sinh năm đầu của trường trung học hay xấu hổ và sống nội tâm, sau cái chết của hai người thân, đã bị trầm cảm, rồi thoát khỏi “vỏ ốc” của mình nhờ những người bạn mới.


 


Theo Hiệp hội Thư viện Mỹ tiểu thuyết này thuộc danh sách hạn chế phát hành hoặc bị cấm vì có quá nhiều cảnh liên quan tới tình dục và ma túy. Tác phẩm được chuyển thể điện ảnh và làm đạo diễn sẽ công chiếu vào 10/ 9/ 2012. Phim cấm khán giả dưới 16 tuổi do đề cập đề tài bạo lực, tình dục và quan hệ ở tuổi thiếu niên, tình dục đồng giới, tập trung phân tích thái độ thụ động và sợ hãi ở tuổi giao thời.


 


7. Things Fall Apart (Mọi thứ đều đổ vỡ), 1958, Chinua Achebe.


Tiểu thuyết lịch sử kể về Okonkwo – một lãnh tụ khởi nghĩa ở Nigieria, đề cập những ảnh hưởng từ quá trình thuộc địa hóa của Anh và các nhà truyền giáo đối với xã hội của người Igbo, đối với cộng đồng người Phi truyền thống vào cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX. Sách bị cấm ở Malaysia do phê phán chủ nghĩa thuộc địa và những hậu quả của nó.


 


Năm 2007 tác phẩm đoạt Giải Booker quốc tế, đến nay trở thành cuốn sách hay nhất, được đọc và dịch ra nhiều thứ tiếng nhất (50 ngôn ngữ) trong số các tác phẩm của nhà văn châu Phi hiện đại.


 


8. American Psycho (Một người Mỹ thái nhân cách), 1991, Bret Easton Ellis.


Chuyện về doanh nhân thành đạt và là kẻ giết người hàng loạt Patrick Bateman ở Manhattan vào những năm 1980. Khi được công bố tiểu thuyết đã tạo nên hiện tượng cuồng hoan bởi những cảnh được miêu tả quá chi tiết về tình dục và bạo lực. Tại Đức tiểu thuyết bị coi là nguy hại đối với trẻ vị thành niên và bị hạn chế phát hành. Mới đây nó vẫn bị cấm ở Canada và bang Queensland (Ô-xtrây-lia).


Bateman là hiện thân của hình mẫu Yuppie (thanh niên thành phố có học) của những năm 1980 – lớp tuổi trẻ khá giả, thành đạt trong nghề nghiệp. Tham vọng, ghen tỵ, hận thù, tức giận và thỏa mãn với thói bạo dâm, bạo hành là tính cách chủ yếu của nhân vật. Có quan điểm cho rằng đề tài chủ yếu của tiểu thuyết là giễu cợt sự suy thoái đạo đức trong giới doanh nhân Mỹ trong thập kỷ 80 thế kỷ trước, khi có nhiều kẻ như Bateman sẵn sàng làm tất cả để đạt mục đích. Sợi chỉ đỏ xuyên suốt câu chuyện là lòng hận thù của Bateman đối với tình dục đồng giới và gái điếm.


Tác phẩm được chuyển thể điện ảnh năm 2000. Bất kỳ khán giả nào đã xem phim này đều sẽ hiểu vị sao tiểu thuyết này bị cấm.


9. Die Verwandlung (Hóa thân), 1915, Franz Kafka.


Truyện ngắn này được viết xong vào năm 1912. Nhân vật chính vào một buổi sáng thức dậy thấy mình biến thành một con bọ khổng lồ xấu xí, những người thân quen và gia đình ghê sợ và dần dần lãng quên con người từng là người tạo ra nguồn thu nhập duy nhất của cả gia đình, từng một thời được yêu quý này.


 


Tác giả miêu tả bi kịch của một con người cô độc, bị lãng quên, một con người luôn cảm thấy mình có lỗi khi đối diện với số phận phi lý và vô nghĩa. Bi kịch của một con người “nhỏ bé” gặp phận trớ trêu, kỳ lạ khủng khiếp.


Hóa thân (và nhiều tác phẩm khác của Franz Kafka) từng bị chế độ phát xít, cũng như chính quyền Xô viết cấm.


 


10. Lolita (Lô-li-ta), 1955, Vladimir Vladimirovich Nabokov.


Chuyện một gã đàn ông say mê bệnh hoạn những nimfetka (những cô gái trẻ phát dục sớm, ham muốn tình dục không bình thường). Say đắm cô gái Anh 12 tuổi, hắn đã cưới mẹ cô gái hòng che đậy ham muốn tội lỗi của mình.


 


Tiểu thuyết được viết bằng tiếng Anh và được nhà xuất bản Olympia Press (Paris) phát hành vào năm 1955. Sau khi bị một biên tập viên của “Sunday Express” gọi là “cuốn sách bẩn thỉu nhất”, ở Pháp toàn bộ ấn phẩm bị thu hồi vì “nội dung khiêu dâm của chúng”. Điều ngạc nhiên là nó được phát hành bình thường tại Mỹ (1958), tại Anh (1959), bởi đề tài không bị coi là nhạy cảm đối với xã hội lúc đó. Trước khi viết tiểu thuyết này, Nabokov đã viết bài thơ “Lilit” và truyện “Yêu tinh” về cùng đề tài này.


 


Ban đầu, lo ngại tai tiếng, tác giả dự định đăng ẩn danh. Tai tiếng đã thực sự xảy ra, song không hề gây ảnh hưởng tiêu cực tới thanh danh của Nabokov, thậm chí Lolita còn đem lại cho tác giả lợi ích lớn: được phép giảng dạy tại Mỹ, sang định cư tại Thụy Sĩ và tập trung tâm sức vào hoạt động sáng tạo.


 


Lolita có trong danh sách “100 tiểu thuyết hay nhất của Modern Library”, “100 tiểu thuyết hay nhất” do tạp chí Time bình chọn và đã hai lần được chuyển thể thành phim (vào năm 1962 tại Anh và Mỹ; 1997 tại Mỹ và Pháp).


 


Nhà văn Triệu Xuân: Còn tại Việt Nam? Nếu tiếp tục kể, có không dưới 5 tiểu thuyết bị cấm. Trước hết phải kể đến tiểu thuyết VN. Mafia (Sóng lừng). VN. Mafia In lần lần đầu từ tháng Tư 1991, sau một tuần bán hết 3.000 bản, đang chuẩn bị in tiếp 10.000 bản thì bị cấm,công an đến tận nhà in để tịch thu bản kẽm, bản cal. Đến nay, 2012, sau hơn 12 năm vẫn chưa được tái bản!


Mời nhấn chuột vô đây để đọc 4 chương của VN. Mafia: http://trieuxuan.info/?pg=tpdetail&id=270&catid=&fid=269


 


Lê My Theo Litsnab.ru


vanvn.net


 

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Nói một chút về chính trị: Việc anh Thăng sẽ bị kỷ luật! - Triệu Xuân 28.04.2017
Bà con vùng sạt lở sông Vàm Nao thoát nạn nhờ một người tắm sông - Nhiều tác giả 26.04.2017
Cuộc đời và văn nghiệp của cha tôi: Bình Nguyên Lộc - Tống Diên 26.04.2017
Khi tờ báo gia đình đối đầu các ông lớn - James Warren 25.04.2017
Tranh cãi về 'tượng Đức Ông' ở đền Quán Thánh - Tư liệu 24.04.2017
Ngáo đá, lộ hàng, chảnh chó... sáng tạo hay méo mó tiếng Việt? - Vũ Viết Tuân 23.04.2017
Về thị trường sách và việc xuất bản - Hà Thủy Nguyên 18.04.2017
Cảm nhận của một bạn trẻ Ba Lan lần đầu đến Sài Gòn - Szymon Siudak 14.04.2017
Hậu 60 năm Hội Nhà văn VN: Nhật Tuấn, con sói già đơn độc - Nguyễn Văn Thọ 09.04.2017
Khiêm tốn một Nguyễn Hải Tùng, sống và viết - Nguyễn Thanh 08.04.2017
xem thêm »