tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 21316122
Tiểu thuyết
27.07.2012
Nguyễn Nguyên Bẩy
Linh hồn lang thang

Bốn


Nếu không có viên thuốc ngủ, linh hồn đã chẳng thể rời bỏ thân xác anh mà bay đi. Dốc Thọ Lão. Hai cây dừa. Căn nhà lá bên bờ ao rau muống. Bao nhiêu kỷ niệm êm đẹp lên tiếng gọi linh hồn. Linh hồn dừng lại trên ngọn cây dừa, phóng mắt nhìn vào nhà qua ô cửa sổ.


Thế đang ngồi trong chiếc ghế bố, che thân độc nhất bằng chiếc quần sà lỏn, phơi cái bụng như đàn bà có chửa tới tháng thứ năm, rốn đầy lông lá. Trước mặt Thế, một chiếc bàn nhỏ đóng bằng gỗ ván thùng. Trên bàn một gói thuốc lá, một hộp diêm. Thế đang ngẫm ngợi điều gì, thỉnh thoảng lại đưa tay cào bụng sồn sột.


Linh hồn anh không thể rủ linh hồn Thế ra gốc dừa nói chuyện. Linh hồn Thế đang phải phục dịch cho cái thân xác thừa sinh lực, đang không biết thải vào đâu.


Thế ngáp. Cầu trời cho thân xác nó ngủ đi. Nó chỉ ngáp thôi, ngáp một cách biếng nhác rồi lại cào cào tay lên bụng. Cúc từ trong nhà đi ra. Hơi vợ làm cho Thế tỉnh hẳn. Nó vươn cánh tay vượn, chộp lấy bàn tay nhỏ thó của Cúc, như lượm một trái quả, và đặt Cúc ngồi lọt thỏm trong lòng mình. Nó mạnh như thế này, làm sao Cúc có thể chống cự. Chắc cái bữa đầu tiên nó chiếm đoạt Cúc, cảnh vồ mồi còn quyết liệt hơn. Anh cố tưởng tượng ra sự quyết liệt ấy, nhưng không thể.


- Tôi đang có kinh.


Thế cười gằn:


- Kinh kệ gì, mới mấy hôm trước cô cũng nói cô có kinh...


- Anh phải biết thương vợ chứ, anh không thấy tôi chỉ còn da bọc xương sao?


- Nghe tin thằng Mạnh về, cô định ngúng nguẩy với tôi phải không?


- Anh cũng đã biết chuyện đó?


- Mấy thằng ở Đài bô lô ba la...


- Vậy mà anh bảo là anh ấy chết rồi.


- Thế nào mới là chết? Tôi đã nói với cô ngàn lần rồi, thằng Mạnh coi lý tưởng của nó hơn cô, thì cô phải xem như là nó đã chết.


- Anh đã lừa dối mẹ con tôi.


Thế cười, mặt vẫn thản nhiên đến lạnh lùng:


- Lần đầu tiên, khi tôi đưa cho cô chiếc phong bì và những tấm hình lem máu, thì đúng là tôi đã lừa cô. Bởi vì tôi yêu cô, tôi thương cô. Nhưng rồi những ngày chung sống vợ chồng với nhau, tôi đã dần dần cho cô biết là chính tôi đã bịa đặt ra cái chết của Mạnh.


- Anh độc ác quá.


- Đó là quan niệm của cô. Ngày Mạnh đi, chính tôi đã khuyên đừng đi, chính tôi đã bảo Mạnh đừng uống thứ rượu lý tưởng đó. Bất cứ kẻ say nào, dù say rượu hay say thứ gì đi nữa, đều lố bịch cả, càng lố bịch hơn, khi kẻ say không nhận ra sự lố bịch của mình. Đang sống êm ấm với vợ con, bỗng dưng cao giọng nghêu ngao bài ca lý tưởng, như thế chẳng phải lố bịch sao. Trong mắt tôi, những kẻ đó đang đi vào chỗ chết...


- Tại sao người ta chưa bỏ tù anh ?


- Nếu cô tố cáo tôi. - Thế gãi sồn sột vào bụng. - Cô với tôi là vợ chồng, nên tôi dốc tâm sự thật của mình để giãi bầy với cô. Còn với những kẻ xung quanh, tôi phải sống bộ mặt khác. Đời giả dối cả thôi mà. Cũng có thể thằng Mạnh chưa chết. Điều đó đối với tôi chẳng có ý nghĩa gì. Nhưng cô, cô vẫn chưa quên nó.


Cúc đứng dậy, ngồi xuống chiếc ghế đẩu, đối diện với bàn thờ Mạnh.


- Nó là thế nào mà gần mười năm nay cô vẫn chưa quên nó?


Cúc đưa hai tay bưng mặt, giữ không cho tiếng khóc bật ra.


Anh hiểu rằng, Cúc đang nhớ lại tất cả những gì thuộc về kỷ niệm giữa anh và Cúc. Tuy chỉ hơn hai năm chung sống với nhau, nhưng giữa anh và Cúc có biết bao nhiêu kỷ niệm. Anh không quên thì làm sao Cúc quên được. Lần duy nhất Cúc khóc với anh là lần Cúc đưa anh đi chiến trường. Anh hiểu Cúc là người đàn bà có bản lĩnh, không dễ gì rơi nước mắt. Vậy mà... Những năm xa anh, chắc Cúc khóc nhiều lắm. Nước mắt của Cúc đã bào mòn cơ thể Cúc, đã làm Cúc chỉ còn là cái xác ve, không hồn. Ôi, sao lúc này anh không thể bồng Cúc lên tay, xoa vỗ cho những giọt khóc đó đừng nấc lên...


Thế nhoài người, cầm gói thuốc lá. Còn một điếu. Nó tính vo cái vỏ bao không, lại thôi. Nó nhìn ngắm cái vỏ bao thuốc lá và cười, chẳng hiểu nó cười vì lẽ gì. Nó bóc tờ giấy bạc từ ruột bao thuốc, vuốt phẳng phiu, sau đó gấp lại. Nó định làm đồ chơi cho trẻ con? Tờ giấy bạc này có thể gấp được những con chim, những bông hoa, những cái thuyền rất ngộ. Không. Nó đang xé tờ giấy bạc thành hai hình người giống hệt nhau. Nó đặt hai hình người xuống mặt bàn. Đảo cặp mắt đục ngầu nhìn một cách khoái trá. Nó mồi điếu thuốc. Lại nhìn hai hình người, thật khó lòng phân biệt được một mi li khác nhau giữa hai hình, dù một hình mặt bạc, một hình mặt giấy. Nó cầm điếu thuốc lá đang ngún đỏ trên môi, dí vào giữa cặp đùi của hình người mặt bạc. Sức nóng làm cho hình người run động, từ từ ưỡn lên, hai chân run rẩy. Nó cười. Và lại đưa điếu thuốc lên môi, hít một hơi dài cho đầu thuốc cháy đỏ, rồi lại di vào giữa cặp đùi của hình người mặt giấy. Hình người cử động ngược lại với hình mặt bạc, hai chân co rút, hai tay ôm quắp...


Thì ra nó đang chơi trò giao hợp.


Thằng này bệnh hoạn mất rồi. Phải như thân xác anh đi cùng linh hồn tới đây, thì chắc chắn, anh đã lao vào nó, bóp cổ cho nó chết sặc.


Tiếng cười của Thế làm Cúc bừng tỉnh. Cúc đưa mắt nhìn Thế, rồi nhìn xuống bàn. Cô định nhổ nước bọt vào bộ mặt bẩn thỉu kia, nhưng cô chỉ tiến về phía Thế chừng ba bước, rồi đứng khựng lại. Như xấu hổ. Như xót xa. Như bất lực. Trời ơi, sao tôi khổ thế này. Cô ôm mặt, chạy vào buồng.


- Đừng có mà rống lên. - Thế quát theo. Tay vo những mảnh giấy trên bàn, ném ra cửa sổ, rồi đứng dậy, lại gãi sồn sột vào bụng, Thế khệ nệ bước vào buồng.


Anh định bay đi. Nhưng tiếng kêu cứu của Cúc từ trong buồng vọng ra níu chân anh lại.


- Anh đánh tôi chết đi.


- Không phải dọa.


- Trời ơi...


Anh nghe thấy nhiều tiếng khóc lắm, tiếng khóc của Cúc, cả tiếng khóc của trẻ con. Tiếng khóc hòa chen vào nhau, lạ chưa, nghe như tiếng mõ cầu kinh. Anh cảm thấy mình bất lực. Tiếng mõ đang bổ vỡ trái tim anh, ngập nước nghẹn lên cổ anh, chếnh choáng hồn anh. Anh không thể đứng yên. Anh muốn làm một cái gì đó. Vỗ cánh. Và linh hồn anh hoang tưởng bay đi. Linh hồn anh lơ lửng trên mây. Giữa mây, hiện hình Bồ Tát đang tụng niệm tích Phật. Anh quỳ xuống và nghe lời rao giảng.


"Vua Tần-bà-sa-la được tin Đức Phật gần ngày từ giã cảnh rừng Trúc Lâm một ít lâu. Vua đi với con là thái tử A-xà-thế đến viếng Ngài.


"Đức Phật ngó thái tử và day qua bên Vua mà rằng: Tôi nguyện cho thái tử đáng với lòng yêu của Bệ hạ.


"Ngài lại ngó thái tử và phán rằng: "Này, A-xà-thế, hãy nghe tôi giảng đây mà suy nghĩ. Những kẻ xảo trá nhiều khi không thành, những điều gian ác nhiều khi bại lộ. Tôi có một chuyện xin thuật lại để chứng thật lời ấy. Chuyện tôi thấy tận mắt đã lâu. Thuở ấy, tôi ở trong một cụm rừng, tôi là Thần một cây đại thọ. Cây đại thọ ấy mọc lên giữa hai cái hồ, một cái nhỏ không đẹp, còn cái lớn thời tốt hơn. Trong hồ nhỏ có nhiều cá lắm. Trong hồ lớn, hoa sen ở rất nhiều. Một lúc mùa hè, trời nắng gắt, cái hồ nhỏ dần dần cạn khô, cái hồ lớn đã sâu, lại nhờ hoa sen che bóng trời, nên nó vẫn chứa nước nhiều và nó vẫn mát mẻ luôn. Một con séo tình cờ bay ngang qua hai cái hồ. Nó thấy cá dưới hồ nhỏ. Nó bèn ngừng cánh, đáp xuống, đứng một chân mà suy nghĩ: Cha chả, cá này ngon lắm, nhưng chúng nó rất lanh, nếu ta bắt ngang, thời chúng nó trốn mất hết. Để ta dùng kế coi nào. Tội nghiệp, do hồ gần cạn nên cá có vẻ tù túng lắm. Còn hồ bên kia, nước lại mát mẻ, mặc tình lặn lội thảnh thơi. Con séo suy nghĩ, tuồng mặt nghiêm trang như một ông sư. Một con cá nhác thấy, hỏi rằng:


- Anh làm gì mà đứng đó, anh chim đáng kính? Anh có tuồng nghĩ ngợi nhiều lắm vậy?


- Phải. Tôi đương suy nghĩ coi có cách gì mà giúp anh với mấy anh kia ra khỏi chỗ chật chội này cho khỏi cực thân.


- Sao anh bảo rằng cực?


- Mấy anh đương ở dưới nước cạn. Càng ngày nước lại càng rút bớt đi, rồi đây mấy anh chết khô còn gì. Tôi lấy làm thương hại.


"Mấy con cá nghe con séo bàn như vậy, đều lấy làm sợ hãi, bèn hỏi con séo rằng: Anh chim đáng kính ơi, anh có biết kế gì cứu chúng tôi chăng? Con séo làm tuồng suy nghĩ một chặp rồi bảo rằng: Tôi kiếm được một phương thế, có lẽ vớt các anh ra khỏi chỗ này. Nó bèn đem việc muốn dời cá qua hồ sen bên kia, đem từng con trong mỏ của nó. Mấy con cá đều lấy làm mừng, chỉ có một con tôm là ngạc nhiên, hỏi rằng: Từ khi có trời đất đến giờ, không bao giờ chim séo cứu cá, họa là nó chỉ nuốt vào bụng đó thôi.


"Con séo nghe, làm bộ rất hiền lành, nói: Này anh tôm, anh đa nghi chi lắm vậy? Tôi đã lấy lòng bác ái mà lo lắng cho các anh, mà anh còn trao tiếng oán sao? Đâu, anh thử chỉ cho tôi một anh cá nào, rồi tôi lấy mỏ mà đem đi qua hồ sen cho anh coi.


"Mấy con cá bèn cho là phải, liền chỉ một con cá già mù quáng, ở dưới hồ, con cá ấy có tiếng là khôn lanh. Con séo vớt lấy con cá, đem qua hồ, để nó xuống nước, cá lội thảnh thơi ra tuồng đắc ý lắm. Khi con cá được trở về bên hồ cạn, nó rất khen tặng con séo. Bấy giờ, cả thảy mấy con cá đều chen nhau để cho con séo vớt đi. Chuyến này, con séo lại vớt con cá già đi, nhưng không đem bỏ dưới hồ kia, lại xuống đất mà ăn tươi và bỏ xương dưới cây đại thọ. Chính tôi là Thần cây đại thọ ấy.


"Con séo trở về hồ cạn, lần lượt đem mấy con cá kia mà ăn luôn. Sau rốt còn một con tôm. Nó nghĩ rằng: Ta tưởng cho con séo đã hại mạng bầy cá kia hết rồi. Nhưng phần ta, tuy không tin con séo, chớ cũng muốn nó chở ta qua bên hồ rộng. Nhưng ta phải cẩn thận kẻo bị hại. Thoảng như nó lường gạt, đã giết mấy con cá kia, thì ta phải báo thù.


"Con séo bay đến, bảo con tôm qua hồ. Tôm hỏi chở thế nào. Séo nói chở trong mỏ mình, cũng như đã chở mấy con cá kia. Tôm bảo vỏ mình trơn, có thể rớt xuống đất, nó muốn lấy càng mà đeo cổ con chim, nhưng hứa không làm trầy cổ. Con séo bằng lòng, bèn chở đi. Nó ngừng lại gốc cây đại thọ. Tôm hỏi: Ngừng giữa đường mà làm gì, mệt lắm sao? Đường không dài mà. Con séo không biết đáp thế nào. Con tôm mới níu lấy cổ con séo. Tôm ngó xuống, thấy đống xương, nó biết là bao nhiêu con cá đã bị ăn hết rồi. Nó nhất định không cho chim hại nó, thà là nó chết chim cũng không sống được.


"Con tôm kẹp thêm. Chim đau lắm, nước mắt chảy ra, nó bèn la lên rằng: Anh tôm ơi đừng kẹp tôi nữa, tôi không ăn thịt anh đâu, để tôi đem anh đến hồ.


"Tôm nới ra, séo bay đến hồ sen, đưa cổ ngay ra đặng cho tôm buông cành mà rớt xuống nước. Nhưng con tôm kẹp riết làm cho con séo đứt cổ. Bấy giờ, đang ngồi trên cây đại thọ, tôi khen con tôm.


"Này thái tử, những kẻ xảo trá nhiều khi không thành, những điều gian ác nhiều khi bại lộ. Không kíp thì chầy, con séo phải gặp con tôm. Thái tử không nên quên bài này nhé. (Truyện Phật Thích Ca)


Linh hồn chợt tỉnh, liệng trở xuống định trở về với thân xác mình. Chợt nghe tiếng khóc thút thít, linh hồn lại gần. Trời ơi, con gái của ta, Mai Vàng của ta. Linh hồn đau đắng, không thể đối thoại với con gái. Linh hồn ngồi lặng và cố nghe hiểu tiếng khóc của con mình.


Ba ơi, sao ba nỡ để con khổ sở thế này? Nếu ba biết được con khổ sở thế này liệu ba có sinh ra con không? Chắc là không ba nhỉ. Con mới lên hai, ba đã bỏ con ba đi. Mẹ bảo rằng ba đi giải phóng miền Nam, giải phóng cho đồng bào khỏi khổ, vậy mà con ở đây khổ lắm ba ơi. Mẹ và chú cãi nhau suốt ngày. Chú hay đánh con. Tay chú to lắm, mỗi lần chú phát vào mông con, con đau hai ba ngày mới khỏi. Ba sẽ hỏi tại sao chú hay đánh con, tại con hư phải không? Con của ba ngoan lắm, con phải làm suốt từ sáng tới tối. Con giặt giữ quần áo cho cả nhà, con thổi cơm, nấu nước. Vậy mà bữa nào chậm dọn cơm ra là chú đánh. Mẹ thương con nhưng không dám cãi chú đâu. Hôm nào con bị đánh, là y như tối ấy mẹ ôm con, mẹ khóc. Con muốn học giỏi như các bạn quá, nhưng con chẳng có thời gian để học. Biết con học dốt ba có buồn không? Sao ba không về với con, ba ơi! Có phải ba chết thật rồi không? Ba chết sao con còn mơ thấy ba, con thấy ba đeo súng, đeo ba lô, đi hành quân. Mẹ lập bàn thờ ba, nhưng con không thắp hương bao giờ, vì con tin là ba chưa chết. Nhưng tại sao ba cứ đi mãi thế, ba không về với con? Con chỉ cần ba về một lần thôi. Ba sẽ đuổi chú Thế đi. Ba mẹ sẽ sống với nhau, hai em Mai Duyên, Mai Quảng ba cũng sẽ thương, đúng không? Ba về nhanh lên, ba ơi!...


Linh hồn không còn kiên nhẫn để nghe, bay một hơi nhập về thân xác. Anh chợt tỉnh, nước mắt ướt đẫm gối.


*


Hôm ấy anh đi họp trên huyện về, tới ngang con suối đầu buôn Mùng, chợt nghe tiếng hát từ dưới suối vọng lên.


Núi cao, rừng sâu. Có chàng Irít. Đi trong đêm sâu. Núi rừng hỏi: Cha đâu? Cha không còn nữa. Núi rừng hỏi: Mẹ đâu? Mẹ đi về nhà mộ. Nên bếp thôi ánh lửa. Nên đời thiếu lời ru.


Anh nhận ra thằng Irít đang tát cá dưới suối.


Tên nó là Ypa thì phải gọi nó bằng Ypa mới đúng. Không biết ai là người đầu tiên gọi nó là Irít? Chẳng lẽ lại là Yblem? Irít không phải một cái tên, mà là tên gọi cho tất cả những đứa trẻ mồ côi cả cha lẫn mẹ. Ypa mồ côi mẹ, sao kêu bằng Irít. Và cũng chẳng hiểu ai đã dạy nó hát bài hát cổ u buồn xưa về thân phận mồ côi của nó.


- Ypa.


Thằng bé ngước mắt lên nhìn, nhận ra anh, nó khỏa vội chân tay trong lòng suối, rồi vừa chạy lên vừa reo:


- Ama Vàng!


- Ypa tát cá?


Ypa ôm choàng lấy Ama Vàng gật gật cái đầu bờm xờm tóc.


- Ama đi họp mấy hôm, ở nhà con nhớ Ama quá.


- Yblem có khỏe không?


- Yblem đi suốt ngày với đội du kích, tối cũng không về.


- Thế Ypa ở với ai?


- Ngày ngày con ra suối tát cá, vào rừng đào củ, tối tối con tới nhà dài, xin già làng cho ngủ bên bếp lửa để khỏi sợ con ma rừng. Con là Irít, là trẻ mồ côi mà.


- Không phải, con là Ypa, con của Yblem. Con còn là con của Ama Vàng nữa.


Anh lục trong xà cột đeo bên mình, nắm cơm anh đem từ huyện về, chưa kịp ăn. Anh bẻ làm hai, rồi nhúm một nhúm muối để trong miếng lá chuối khô và đưa nửa nắm cơm cho Ypa.


- Ăn đi con.


Ypa cầm nắm cơm, nhón tay lấy một hạt muối bỏ vào miệng, rồi cắn miếng cơm nhai ngon lành. Vừa ăn nó vừa đưa mắt nhìn Ama Vàng, nó cứ sợ nếu nó chớp mắt, có thể Ama Vàng sẽ biến mất.


Nó chỉ ăn nửa phần nắm cơm Ama Vàng đưa cho nó. Ama Vàng giục nó ăn, nó lắc đầu. Nó gói miếng cơm còn lại cẩn thận trong mảnh lá chuối.


- Con cho thằng Dú. Ai cho nó cái gì, nó cũng chia cho con.


- Con cứ ăn đi, Ama Vàng còn có kẹo cho thằng Dú đây.


Anh lấy gói kẹo trong xắc cốt, đưa cho Ypa.


- Con ăn và chia đều cho các bạn.


- Tối nay ra nhà dài, tụi con sẽ ăn. Ama biết không, mấy tối Ama đi họp vắng, già làng kể cho tụi con nghe về Ama. Già làng bảo: Quê hương của Ama không phải ở núi rừng này đâu. Vì Ama thương người Êđê mình, mới lên đây giúp buôn làng đánh giặc. Ama nói cho con nghe đi, quê Ama ở đâu?


- Xa lắm con ạ, từ buôn Mùng này, đi mãi, đi mãi, về phía mặt trời mọc. Tới ngày hết giặc, Ama sẽ đưa con về thăm quê của Ama.


- Ama có nhớ quê không?


- Nhớ.


- Ama có nhớ em Mai Vàng không?


- Nhớ nhiều lắm.


- Nhớ cả Amí Vàng nữa, đúng không?


Anh gật đầu.


- Ước gì chúng con được sống như Mai Vàng. Con nghe già làng nói, ở ngoài Bắc trẻ con người Kinh sung sướng lắm phải không Ama, chúng nó được đi học, chúng nó có quần áo đẹp, chúng nó được ăn cơm với thật nhiều muối...


- Cả thịt cá nữa con ạ.


- Sướng quá. - Ypa đăm đăm nhìn Ama Vàng. - Già làng bảo chúng con phải thương Ama Vàng như thương Ama của mình. Chúng con sẽ thương Ama suốt đời. Vì người Êđê chúng con mà Ama phải khổ.


- Đừng nói vậy, Ypa. Đánh xong giặc Mỹ, các con cũng sẽ sung sướng như Mai Vàng thôi.


- Thiệt không, Ama?


- Đất nước mình hòa bình thống nhất, mọi người đều được sung sướng.


Ypa dang hai tay, ôm cổ anh, xúc động:


- Ama...


(còn tiếp)


Nguồn: Linh hồn lang thang. Tiểu thuyết của Nguyễn Nguyên Bẩy. NXB Văn học, 11-2011.


www.trieuxuan.info


 

Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Bác sỹ Jivago - Boris Leonidovich Pasternak 16.12.2017
Bố già (The Godfather) - Mario Gianluigi Puzo 18.11.2017
Trên sa mạc và trong rừng thẳm - Henryk Sienkiewicz 13.11.2017
Búp bê - Boleslaw Prus 10.10.2017
Mẫn và tôi - Phan Tứ 09.10.2017
Thầy lang - TADEUSZ DOLEGA - Mostowicz 09.10.2017
Tiêu sơn tráng sĩ - Khái Hưng 21.09.2017
Báu vật của đời - Mạc Ngôn 21.09.2017
Một thời để yêu và sống - Đặng Hạnh Phúc 20.09.2017
Huế ngày ấy - Lê Khánh Căn 31.08.2017
xem thêm »