tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 21055865
Tiểu thuyết
20.11.2016
Henryk Sienkiewicz
Quo Vadis
Chương 30 & 31

Chương XXX


 


Phải trở về Roma, Hoàng đế bực mình vì đã trở về, và chỉ vài ngày sau ngài đã lại đùng đùng muốn đi khai ngay. Thậm chí ngài còn ra một chỉ dụ khuyến cáo rằng ngài sẽ đi vắng không lâu, nên các quyền lợi của công chúng sẽ không hề bị ảnh hưởng chút nào. Sau đó, cùng với đám cận thần, trong đó có cả chàng Vinixius, ngài tới thần miếu Kapiton dâng lễ vật tế hiến các thần, cầu cho chuyến đi được thuận buồm xuôi gió. Nhưng sang ngày hôm sau, khi Hoàng đế đến viếng thần miếu của nữ thần Vexta, đã xảy ra một chuyện rủi ro, khiến mọi ý định bị đảo lộn hết cả. Nerô vốn không tin thần thánh, nhưng lại sợ họ, đặc biệt là nữ thần Veta đầy bí ẩn, đến nỗi vừa thoạt trông thấy dung mạo nữ thần và ngọn lửa thiêng, tóc trên đầu ngài đã dựng đứng cả lên vì kinh hoàng, hai hàm răng ngài dính chặt vào nhau, ts chi run lẩy bẩy, rồi ngài ngã xỉu vào tay Vinixius, kẻ tình cờ đứng ngay sau lưng ngài. Ngài được mang ngay ra khỏi thần miếu và đưa về cung điện Palatyn. Mặc dù ngay sau đó đã hoàn toàn lại hồn, song suốt cả ngày ngài không hề rời khỏi long sàng. Trước sự ngạc nhiên của những người có mặt, Hoàng đế tuyên bố rằng ngài cương quyết hoãn chuyến đi sang một dịp khác, bởi lẽ thần linh đã ngầm cảnh báo rằng ngài không được phép vội vã. Một giờ sau, người ta loan báo cho dân chúng toàn thành Roma được hay, rằng trông thấy nữhng khuôn mặt buồn đau vì quá yêu Hoàng đế của các công dân, nên Hoàng đế sẽ lưu lại cùng chúng dân như người cha lưu lại cùng đàn con, để chia sẻ niềm vui và nỗi đau cùng chúng dân. Hân hoan vì quyết định ấy, đồng thời tin chắc rằng không bị hụt mất những trò vui thế vận và việc phát chẩn lương thực, dân chúng bèn tụ tập thành đám đông trước cổng cung điện Palatyn, la hét gợt ca Hoàng đế chi thánh, còn ngài tạm dừng cuộc mạt chược đang chơi dở với các cận thần mà bảo:


- Phải, cần hoãn chuyến đi lại, theo sấm truyền thì cả Ai Cập lẫn Phương Đông sẽ không thoát khỏi quyền bá chủ của ta, làm sao một thành khai có thể lọt lưới được? Ta sẽ ra lệnh đào xới eo đất Koryntơ, ta sẽcho dựng lại Ai Cập những pho tượng mà bên cạnh chúng các kim tự tháp sẽ chỉ là đồ chơi con tre. Ta sẽ ra lệnh xây dựng một tượng Xphiux bẩy lần lớn hơn pho tượng đang ở gần Memphix và đang nhìn ra sa mạc, nhưng ta sẽ ra lệnh tạc cho nó khuôn mặt  của ta. Đời đời cháu con sẽ chỉ nói về pho tượng ấy và nói về ta mà thôi.


- Bằng những vần thơ của mình, Hoàng thượng đã tự xây dựng một tượng đài kỷ niệm đó thôi, một tượng đài không những chỉ bẩy lần mà ba lần bẩy lần lớn hơn kim tự tháp Khêôp nữa kia! - ông Petronius nói.


- Thế con tiếng hát của ta thì sao? - Nerô hỏi.


- Than ôi! Giá như có ai biết cách tạc được cho Ngươi một pho tượng như tượng Memnon, và tượng đài ấy lại cất cao tiếng hát của Người gọi vầng thái dương thức dậy! Những biển cả cận kề Ai Cập đời đời sẽ tấp nập hằng hà sa số thuyền bè, trên đó dân cư từ khắp ba miền thế giới sẽ lắng nghe tiếng hát của Hoàng thượng.


- Tiếc thay! Làm gì có kẻ nào thực hiện được điều ấy! - Nerô thốt ra.


- Song Hoàng thượng có thể ra lệnh tạc vào đã ba dan hình Người đang điều khiển cỗ xe tứ mã.


- Phải lắm! Ta sẽ cho làm việc đó!


- Đó sẽ là món quà của Người để cho nhân loại.


- Tại Ai Cập ta sẽ cưới nữ thần mặt trăng Luna, nữ thần cũng góa chồng và ta sẽ thật sự trở thành một vị thần.


- Còn các vì sao thì Hoàng thượng sẽ ban cho chúng thần làm vợ, chúng thàn sẽ làm sản sinh cả một chòm sao mới sẽ được gọi tên là chòm sao Nerô. Riêng Vitelius thì xin Người hãy cưới cho y nữ thần sông Nin để y sản sinh ra một đàn hà mã. Còn Tygelinux thì xin Hoàng thượng hãy cho hắn sa mạc, hắn sẽ là vua của lũ lang sói...


- Thế còn tôi thì sao? - Vatynius hỏi.


- Cầu thần Apix ban phước cho ông!  Ông đã cho chúng tôi được hưởng một hội thế vận thật tuyệt vời ở Benveventơ, nên tôi không thể cầu xin điều dở cho ông, ông hãy thửa một đôi giầy cho các tượng Xphinx, chân của tượng đang bị tê cóng trong những giờ sương đêm; rồi sau đó ông sẽ đóng giày cho các tượng thần khổng lồ đứng hàng dẫy trước các thần miéu. Mỗi người đều sẽ tìm được việc làm thích hợp. Thí dụ Đomixius Apher sẽ làm thủ quỹ, bởi ông ta nức tiếng thật  thà. Tâu Hoàng thượng, thần rất thích những khi Hoàng thượng mơ về Ai Cập và rất lấy làm buồn vì Người đã hoãn dự định ra đi.


Nerô bảo:


- Những cặp mắt trần tục của các ngươi chẳng nhìn thấy điều gì, bởi lẽ thần linh trở nên vô hình đối với những kẻ nào thần muốn. Các ngươi biết không, lúc ta ở trong đền nữ thần Vexta, chính nữ thần đã tới đứng cạnh ta và nói thầm vào tai ta: “Hãy hoãn chuyến đi!”. Chuyện ấy xẩy ra đột ngột quá làm cho ta sợ, mặc dù lẽ ra ta phải hết sức biết ơn sự bảo trợ rõ ràng như thế của thần.


- Tất thảy chúng thần đều kinh hoảng  - Tygelinux nói - Còn ni cô đồng trinh Rubria thì ngất xỉu luôn.


- Rubria! - Nerô nói - Nàng có cái cổ trắng ngần như tuyết!


- Song lại ửng hồng mỗi khi trông thấy Người, tâu thánh thượng.


- Phải! Ta cũng nhận thấy điều đó. Lạ thật! Ni cô đồng trinh! Bao giờ cũng cógì đó thần thánh ở mỗi ni cô đồng trinh, nhưng Rubria quả là tuyệt sắc.


Đến đây, ngài trầm tư một lát rồi hỏi:


- Các khanh hãy nói ta hay, tại sao người ta lại sợ nữ thần Veta hơn các thần? Có cái gì ở đó vậy? Ôi, chính ta cũng bị nỗi sợ hãi chế ngự, mặc dù ta là đạo chức cao nhất. Ta chỉ nhớ rằng ta ngã ngửa ra và chắc sẽ lăn xuống đất, nếu không có một người nào đó đỡ. Ai đỡ ta thế?


- Chính hạ thần - Vinixius đáp.


- À, ra chính nhà ngươi đấy ư, “chiến thần Arex khắc nghiệt”? Tại sao ngươi không có mặt ở Beneventơ? Người ta bảo ta hay rằng ngươi bị ốm, quả thật nét mặt ngươi có bị thay đổi. Này! Ta nghe bảo rằng Kroton định giết chết ngươi, có thật thế không?


- Thưa vâng, hắn đã làm gẫy cánh tay thần, nhưng thần chống cự được.


- Với một cánh tay bị gẫy ư?


- Có một tên dan man di đã giúp thần, y khỏe hơn Kroton.


Nerô nhìn chàng kinh ngạc.


- Khỏe hơn cả Kroton? Ngươi đùa đấy chứ? Kroton vốn là kẻ khỏe hơn tất cả mọi người, còn hiện nay là Xyphacxơ xứ Etiopia.


- Tâu Hoàng thượng, thần chỉ nói những gì tận mắt trông thấy.


- Vậy viên ngọc quý ấy đâu rồi? Hắn trở thành vua nemoren rồi chăng?


- Thần không được rõ, tâu thánh thượng, thần không hề gặp lại y lần nào nữa.


- Thế nhà ngươi cũng không biết hắn thuộc dân tộc nào sao?


- Tay thần bị gẫy, thần không kịp hỏi hắn điều gì cả ạ.


- Vậy ngươi hãy đi tìm hắn và phải tìm bằng được.


Nghe thế, Tygelinux nói:


- Thần xin được đảm nhận việc ấy.


Nhưng Nerô vẫn nói tiếp với Vinixius:


- Cảm ơn ngươi đã đỡ ta, nếu không, ta có thể bị ngã vỡ đầu. Ngày trước nhà ngươi vốn là một người bạn tốt, nhưng từ sau cuộc chiến tranh, phải phục vụ dưới tướng Korbulon đến giờ, nhà ngươi trở nên hơi là lạ thế nào ấy, ít khi ta thấy mặt ngươi.


Nerô im lặng một lát rồi nói tiếp:


- Thế còn cô  gái... hông quá hẹp, mà nhà ngươi say mệ, kẻ mà ta đã bắt của ông già Aulux về cho ngươi thì ra sao rồi?...


Vinixius bối rối, nhưng ông Petronius lập tức ứng cứu chàng:


- Tâu Hoàng thượng, thần xin đánh cuộc rằn hắn đã quen cố ả mất rồi - ông nói - Hoàng thượng có thấy hắn bối rối không? Xin Người hãy hỏi hắn xem từ đó đến nay hắn đã có bao nhiêu cô ả rồi, thần không dám cuộc liệu hắn có trả lời được hay không nữa kia. Họ nhà Vinixius vốn là những chiến sĩ tốt, nhưng họ còn là những chàng gà trống tốt hơn. Bọn họ cần có cả một đàn mái kia. Xin Hoàng thượng hãy trừng phạt hắn vì tội ấy và đừng mời hắn tới dự bữa tiệc mà Tygelinux hứa sẽ tổ chức tại hồ Agryppa để mừng Người.


- Không, ta sẽ không làm như thế. Ta tin Tygelinux, tại đó sẽ không thiếu đàn mái đâu.


- Nếu như có mặt thần ái tình Amor, làm sao lại có thể thiếu được các tiên nữ duyên sắc Kharyta kia chứ? - Tygelinux đáp.


Nhưng Nerô lại bảo:


- Ta buồn chán lắm! Ta đã ở Roma theo ý muốn của nữ thần, nhưng ta không sao chịu nổi. Ta sẽ đi Anxium. Ta ngột ngạt cả người ở giữa những cái phố chật chội, giữa những ngôi nhà đang sụp đổ, giữa những ngõ hẹp tục tĩu này. Không khí uế tạp bay tới tận đây, tận nhà ở và những khu vườn của to. Ôi, giá như động đất tàn phá cả thành Roma, giá như có vị thần linh nào nổi giận sau nó thành bình địa, khi ấy ta mới có thể chỉ cho các ngươi thấy cần phải xây dựng thành phố ra sao, một thành phố là đầu não của cả thế giới, là thủ phủ của ta.


- Tâu Hoàng thượng - Tygelinux nói - có phải Người vừa phán: “Giá như có một vị thần linh nào nổi giận triệt phá cả thành phố” có phải thế chăng?


- Phải, thì sao?


- Hoàng thượng chẳng phải là một vị thần đó sao? Nerô chán ngán phẩy tay, rồi nói:


- Rồi chúng ta sẽ xem nhà ngươi sửa soạn ra sao cho chúng ta ở khu hồ Agryppa. Sau đó ta sẽ đi Anxium. Tất cả các ngươi đều bé nhỏ, nên các ngươi không thể hiểu nổi ta cần những công việc vĩ đại ra sao.


Nói đoạn, Hoàng đế nhắm nghiền mắt lại, ra hiệu là Người cần được nghỉ ngơi. Các vị cận thần lần lượt tản đi. Bước ra cung với Vinixius, ông Petronius bảo chàng trai:


- Thế thì anh bị gọi phải tham gia vào trò vui rồi đấy nhứ. Gã Râu Đỏ hoãn chuyến đi, ngược lại y sẽ điên hơn bao giờ hết, sẽ hoành hành trong thành phố hệt như trong tư thất của mình. Anh cũng hãy cố tìm lấy sự giải trí và quên lãng trong các trò điên này. Quỷ thật chứ! Chúng ta đã chinh phục cả thế giới chúng ta có quyền chơi cho thỏa! Này Marek! Anh là một chàng trai rất xinh đẹp, một phần cũng vì vậy cấu mềm yếu với anh. Thề có nữ thần Điana xứ Ephezơ! Giá anh nhìn thấy đôi mày rậm và khuôn mặt của chính anh, khuôn mặt mang dòng máu ngàn xưa của dân Quyrit! Bên cạnh anh, bọn kia chỉ là một đám nô lệ mới được giải phóng mà thôi. Chính thế đấy! Giá như không có cái giáo thuyết hoang dã kia, thì ngày hôm nay cô nàng Ligia chắc chắn đang ở tại nhà anh rồi. Anh cứ thử chứng minh lần nữa cho cậu rằng đó không phải là những kẻ thù địch với cuộc sống, với con người đi xem nào? Chúng nó đối xử tốt với anh, anh có thể biế ơn chúng, nhưng nếu ở địa vị anh, cậu sẽ căm thù cái giáo thuyết kia và sẽ tìm lạc thú ở nơi nào có thể tìm được. Anh là một gã trai xinh đẹp, cậu nhắc lại, còn Roma lại đầy rẫy các ả góa chồng.


- Cháu thấy lạ là sao cậu chưa thấy mệt mỏi với tất cả những điều ấy - Vinixius đáp.


- Ai bảo anh thế? Cậu ngán từ lâu rồi, nhưng cậu không còn ở vào tuổi của anh. Nói cho cùng, cậu cũng còn có những thứ ham muốn khác mà anh không có. Cậu thích sách vở, nhưng thứ anh không thích; cậu yêu thi ca, thứ làm anh chán chường; cậu mê bình cổ, những viên ngọc chạm và biết bao đồ vật khác mà anh không có; và cuối cùng, cậu tìm được Eunixe, còn anh chẳng hề tìm được của báu nào tương tự như thế cả. Cậu rất thích được ở nhà, sống giữa các kiệt tác, còn anh thì cậu không thể nào cải tạo nổi thành một nhà duy mỹ. Cậu hiểu rằng trong đời, cậu sẽ không tìm thấy một điều gì mới hơn những gì cậu đã tìm thấy còn anh, chính anh cũng chưa biết, anh vẫn luôn luôn chờ đợi và tìm kiếm. Nếu tử thần đến tìm anh, thì với lòng can đảm cùng tất thảy những nỗi phiền muộn của mình, anh sẽ chết đi mà vẫn hằng ngạc nhiên rằng tại sao phải sớm từ giã thế giới này đến thế. Còn cậu, cậu sẽ chào đời đón tử thần như một điều cần thiết, với ý thức rằng trên toàn bộ cõi đời này không còn có quả hoa nào cậu chưa được nếm. Cậu sẽ chẳng vội đâu, nhưng cũng chẳng dùng dằng, cậu chỉ cố gắng làm sao cho tới phút cuối mình vẫn được vui vẻ. Trên cuộc đời này có những người hoài nghi mà vui vẻ. Đối với cậu, bọn khắc kỷ chỉ là lũ ngốc, nhưng ít ra, chủ nghĩa khắc kỷ cũng tôi luyện con người, còn bọn Thiên chúa giáo của anh thì chỉ mang đến cho thế giới nỗi buồn, nỗi buồn trong cõi đời này cũng giống như những cơn mưa trong thiên nhiên vậy. Anh có biết cậu vừa dò hỏi được chuyện gì không? Trong cuộc vui mà Tygenlinux tổ chức, sẽ có những nhà chứa gái bố trí trên bờ hồ Agryppa, trong đó tụ tập đám đàn bà con gái từ những gia đình trâm anh thế phiệt nhất Roma. Lẽ nào không có lấy một cô nàng đủ xinh đẹp để có thể khiến anh vui sướng? Sẽ có cả những nàng trinh nữ lần đầu tiên bước vào đời với tư cách các... tiên nữ! Đế quốc La Mã của chúng ta là thế đó!... Trời ấm rồi! Ngọn gió phương nam sưởi ấm nước hồ và sẽ không làm những thân thể trần truồng phải xuýt xoa đâu. Còn anh, hỡi chàng Narxyzơ, anh nên biết là không một người con gái nào cưỡng lại anh đâu. Không một nàng nào - kể cả các ni cô đồng trinh nữa.


Vinixius chỉ đập tay lên đầu giống như người đang vướng bận một điều gì suy tư nung nấu duy nhất.


- Phải có phúc lắm cháu mới tìm được một thiếu nữ như thế...


- Thế ai khiến cho anh phải đến nông nỗi này, nếu không phải bọn tín đồ Thiên chúa giáo! Nhưng lũ người lấy cây thập ác làm biểu tượng cũng không khác gì đâu. Hãy nghe cậu nói này: Hi Lạp là đất nước tuyệt đẹp đã sản sinh ra sự thông tuệ của thế giới, chúng ta thì tạo ra sức mạnh, thế còn theo anh cái giáo thuyết kia có thể tạo nên được cái gì? Nếu anh biết, xin hãy giải thích cho cậu, bởi vì thế có thần Ponlukx, cậu không tài nào hiểu nổi.


Vinixius nhún vai:


- Hình như cậu sợ rằng cháu sẽ trở thành tín đồ Thiên chúa.


- Cậu chỉ sợ anh tự làm hư hỏng cuộc đời anh thôi. Nếu như anh không thể là Hi Lạp, thì hãy là La Mã: hãy chiếm đoạt và tận hưởng! Sự điên rồi của chúng ta cũng có ý nghĩa nhất định, bởi trong nó chứa đựng chính cái tư  tưởng này. Cậu khinh bỉ Râu Đỏ, bởi y chỉ là một thằng hề Hi Lạp. Giá y cư xử cho ra một người La Mã, cậu sẽ xin thừa nhận y hoàn toàn có lý khi tự cho phép mình làm các trò điên loạn. Hãy hứa với cậu rằng, nếu giờ đây, khi về đến nhà, anh gặp một tên Thiên chúa giáo nào đó, thì anh sẽ thè lưỡi chế nhạo hắn. Nếu kẻ ấy lại trùng vào thầy thuốc Glaukox, chắc ông ta sẽ không lấy thế làm lạ đâu. Hẹn gặp lại anh tại hồ Agryppa.


 


Chương XXXI


Lính cấm vệ vây kín các khu rừng mọc quanh hồ Agryppa, ngăn không cho những đám người đông nườm nượp quấy rầy Hoàng đế cùng các vị khách khứa của ngài, bởi người ta đồn rằng tất thảy những ai đáng được gọi là giàu có, thông minh hay xinh đẹp của Roma đều có mặt tại bữa tiệc này, bữa tiệc không tiền khoáng hậu trong lịch sử thành bang.


Tygelinux muốn tạ ơn Hoàng đế đã hoãn đi Akhai, đồng thời muốn vượt qua đầu tất cả những người từ trước đến nay đã từng thù tiếp Nerô, y muốn chứng minh cho Hoàng đế thấy rằng không có kẻ nào biết cách làm cho Hoàng đế vui sướng như y. Nhằm mục đích ấy, ngay trong lúc đang cùng Hoàng đế chơi bời ở Neapolix, rồi sau đó ở Beneventơ, y đã tiến hành chuẩn bị và gửi đi các mệnh lệnh đòi người ta phải mang từ các xứ sở xa xôi hẻo lánh nhất của thế giới tất cả các thứ muông thú, chim chóc, các loài cá hiếm, các loài cây quý, không kể các đồ dùng quý giá và lụa là gấm vóc sẽ dùng để trang hoàng cho bữa tiệc này. Thu nhập của hàn tỉnh chỉ đủ thỏa mãn những ý muốn ngông cuồng, song vị sủng thần nhiều thế lực này không thèm biết đến điều ấy. Thế lực của y mỗi ngày một lớn. Đối với Nerô, có thể Tygelinux chưa phải là kẻ đáng yêu hơn những người khác, nhưng càng ngày hắn càng trở nên cần thiết hơn. Ông Petronius hơn hẳn hắn về dung mạo, trí lực, khiếu hài hước và ông biết cách làm Hoàng đế vui trong khi trò chuyện, song không may cho ông, trong những lĩnh vực đó ông cũng hơn hẳn cả Hoàng đế nữa, điều đó khiến cho ngài nổi lòng ghen tỵ. Trong mọi chuyện, ông lại không chịu cam tâm làm một công cụ ngoan ngoãn, Hoàng đế e sợ ý kiến của ông trong việc bàn định về thẩm mỹ. Với Tygelinux. Hoàng đế không bao giờ cảm thấy cần giữ ý gì cả. Chỉ riêng tên gọi arbiter elegantiarum mà người ta tặng cho ông Petronius  cũng đã động chạm đến lòng tự ái của Nerô, bởi vì, liệu có kẻ nào khác, nếu không phải chính Hoàng đế, có quyền mang cái tên ấy? Tuy nhiên, Tygelinux cũng đủ thông minh để hiểu được những sự khiếm khuyết của mình. Và thấy rằng không thể chọi nổi với ông Petronius, Lukan hay những người khác trội hơn về sắc diện, về tài năng hay học vấn, hắn bèn quyết định làm họ lu mờ bằng tính nhu thuận trong phục dịch của mình, mà trước hết, bằng sự xa hoa đến nỗi trí tưởng tượng của chính Nerô cũng phải sửng sốt.


Vì vậy, hắn truyền cho bầy tiệc trên một chiếc bè khổng lồ được cốn bằng những dầm gỗ dát vàng, các mép hè viền những vỏ trai xà cừ tuyệt mỹ được vớt từ Hồng hải và Ấn Độ Dương, long lanh ngàn sắc ngọc, lấp lánh ánh cầu vồng. Hai đầu bè phủ đầy những khóm nọ, những cụm hoa sen và hoa hồng đang nở rộ, trong đó ẩn giấu những vòi phun nước thơm, các pho tượng thần và những chiếc lồng vàng lồng bạc nhốt đầy chim chóc muôn sắc nghìn mầu. Giữa bè đựng một chiếc lều khổng lồ, hay nói đúng cho hơn, đó chỉ là một cái nóc lều bằng vóc Xyri màu đỏ thắm, được căng trên những chiếc cột bằng bạc để khỏi lam vướng tầm mắt. Bên dưới sáng long lanh như mặt trời là các bàn tiệc được bày biện cho thực khách với tầng tầng lớp lớp các thứ đồ dùng bằng thủy tinh Alecxanđria, bằng pha lê, và những thức đựng vô giá cướp được từ Italia, Hi Lạp và Tiểu Á mang về. Chiếc bè tròng tựa một hòn đảo hay một khu vườn, do các loại cây cỏ tập trung trên đó. Nó được nối bằng những sợi dây màu vàng và đỏ tươi với những con thuyền làm theo hình cá, thiên nga hay hồng hạc, trong đó, ngồi bên những mái chèo đủ màu sắc, là các nô tỳ và nô trao hoàn toàn khỏa thân, thân hình có những đường nét tuyệt đẹp, tóc được búi gọn theo kiểu Phương Đông hay choàng trong mạng vàng. Khi Nerô cùng Poppea và đám cận thần đến chiếc bè chính, ngồi vào dưới mái lều màu đỏ thắm, đám thuyền kia liền chuyển động, những mái chèo khua nước, những sợi dây vàng căng ra, chiếc bè mang theo bàn tiệc và khách khứa bắt đầu chuyển động đi vòng quanh mặt hồ. Vây chung quanh bè là những chiếc thuyền khác, với những chiếc bè nhỏ hơn chứa đầy kỹ nữ chơi thụ cầm và đàn tranh, những tấm thân ttrắng hồng cảu họ, trên nền trời xanh nước biếc, trong ánh sáng chói lọi của các thứ nhạc cụ làm bằng vàng tuyền, dường như cũng thấm đẫm sắc xanh và ánh vàng, đổi thay và bừng nở như những đóa hoa.


Từ các lùm cây ven bờ, từ những ngoi nhà kỳ dị được xây dựng một cách hài hòa thấp thoáng giữa những lùm cây xanh tốt, cũng vang lên tiếng đàn tiếng hát. Vang vọng bốn chung quanh, vang vọng khắp khu rừng, hồi âm mang đi khắp nơi tiếng tù và cùng tiếng kèn đồng. Ngồi giữa nàng Poppea và chàng Pilagorax, chính Hoàng đế cũng phải thấy thán phục, đặc biệt là khi giữa đám thuyền chợt xuất hiện những nô tỳ trẻ măng giả làm tiên cá, trên mình chỉ quấn lướt màu xanh làm theo hình vây cá, thì Hoàng đế không tiếc lời khen ngợi Tygelinux. Tuy vậy, theo thói quen, ngài vẫn nhìn sang ông Petronius, muốn được biết ý kiến của vị “trọng tày” này, song suốt một hồi lâu ông vẫn giữ vẻ thản nhiên, mãi sau, bị gặng hỏi, ông mới đáp:


- Tâu Hoàng thượng, thần nghĩ rằng mười nghìn trinh nữ khỏa thân gây ít ấn tượng hơn là một người.


Tuy thế, Hoàng đế vẫn thích “bữa tiệc bơi” này, bởi vì nó là một thứ gì đó mới lạ. Vả chăng, như thường lệ, người ta mang ra đủ các món nem công chả phượng, đủ các của ngon vật lạ, đến nỗi ngay cả trí tưởng tượng của Apixius cũng đành phải chịu thua, một khi ông được trông thấy chúng; rồi rượu nho không biết bao nhiêu loại, khiến cho chàng Othon - người đã từng bay ra tới tám mươi loại rượu nho - chắc cũng phải ẩn xuống nước tránh mặt vì xấu hổ, nếu như chàng trông thấy sự xa hoa nhường này. Ngoài phụ nữ, chỉ có các cận thần mới được ngồi vào bàn  tiệc trong số đó, chàng Vinixius khiến tất thẩy những kẻ khác bị lu mờ bởi vẻ đẹp của chàng. Ngày trước, thân hình và khuôn mặt của chàng để lộ quá rõ dáng vẻ một người lính nhà nghề, giờ đây, những dằn vặt nội tâm và sự đau đớn thể xác mà chàng trải qua đã tạc lại dung mạo của chàng, ngỡ như có bàn tay tinh tế của một nghệ nhân điêu khắc trác việt nào đó vừa lướt qua. Sắc da chàng mất đi vẻ phong trần ngày trước, chỉ còn lại những ánh vàng nhạt của đá cẩm thạch xứ Numiđi. Đôi mắt chàng trở nên to hơn, u buồn hơn. Riêng lồng ngực chàng vẫn giữ lại hình dáng đồ sộ thuở nào, dường như chúng được tạo nên chỉ để mang giáp trụ. Song bên trên bộ ngực của người lính chiến đoàn đó bừng sáng cái đầu như một vị thần linh Hi Lạp, hay chí ít cũng là đầu của một nàh quý tộc lá ngọc cành vàng, tinh tế và tuyệt mỹ. Khi bảo chàng rằng không một ai trong đám các nữ cận thần có thể và muốn cưỡng lại chàng, ông Petronius đã tỏ ra là một người giàu kinh nghiệm. Giờ đây, toàn bộ đám phụ nữ đều ngắm nghĩa chàng, không loại trừ ả Poppea lẫn ni cô đồng trinh Rubria, người mà Hoàng đế muốn có mặt trong bữa tiệc.


Chẳng mấy chốc, rượu nho ướp lạnh bằng tuyết lấy từ trên đỉnh núi vè đã khiến cho trái tim và đầu óc cảu các thực khác nóng bừng bừng. Từ đám cây cối rậm rạp ven bờ mỗi lúc một nhô ra nhiều thêm những con thuyền mới, được làm theo hình bọ ngựa hay chuồn chuồn kim. Mặt hồ vốn xanh biếc giờ đây trông như có ai đó vừa ném xuống những cánh hoa, hay như có những đàn bướm sặc sỡ vừa đậu xuống. Đây đó, trên đám thuyền bè vút lên những cánh chim câu hay các loài chim khác được mang từ Ấn Độ và Phi Châu về, chúng được buộc vào những sợi chỉ bạc hoặc thanh thiên. Vầng dương đã đi qua phần lớn bầu trời, nhưng vì bữa tiệc diễn ra vào thượng tuần tháng năm, nên ngày hôm ấy rất ấm áp, thậm chí hơi nóng nữa. Mặt hồ nhóng nhánh dưới những mái chèo khua nước theo những khóm cây đứng lặng yên dường như đang lắng nghe, đang say ngắm những gì diễn ra trên mặt nước. Chiếc bè vẫn đi vòng quanh hồ, mang theo những thực khác mỗi lúc một say sưa, một ồn ã hơn. Tiệc chưa tàn quá nửa thì người ta đã không còn giữ được trật tự như lúc ai nấy còn ngồi bên bàn nữa. Chính Hoàng đế đã làm gương trước, ngài đứng dậy ra lệnh cho Vinixius phải nhường chỗ cho ngài, rồi sau khi chiếm lĩnh bàn tiệc của chàng bên cạnh Rubria, ngài bắt đầu thì thầm điều gì đó vào tai nàng trinh nữ. Bây giờ Vinixius lại ở bên cạnh Poppea, lát sau hoàng hậu vươn tay yêu cầu chàng cài lại chiếc vòng tay của nàng bị lỏng, và khi chàng thực hiện việc ấy với hai bàn tay run run, nàng bèn ném cho chàng từ dưới đôi hàng mi rậm một cái nhì như e thẹnh, rồi lắc lắc mái tóc vàng như muốn rũ bỏ điều chi. Trong khi đó, vầng dương mỗi lúc một to hơn, đỏ hơn và từ từ lặn khuất sau đỉnh rừng, khách khứa phần lớn đều đã say mềm cả. Lúc này chiếc bè lượn sát vào bờ, trên bờ, thấp thoáng giữa các khóm cây lùm hoa là những tốp người mặc giả dạng thần Đồng nội hay dương thần Xatyr đang thổi sáo, chơi đàn muptan và gõ trống, cùng những tốp thanh nữ giả làm các nữ thủy thần của hồ ao sông suối. Rồi màn đêm buông xuống trong những tiếng kêu say khướt chào đón nữ thần trăng Luna vang lên từ dưới mái lều; cùng lúc ấy trong những lùm cây sáng lên hàng nghìn ngọn đèn. Từ các nhà chứa đựng bên bồ hồ ùa ra những chùm ánh sáng, trên bao lơn hiện ra những tốp người mới, cũng khỏa thân, gồm vợ và con gái của các gia đình trâm anh thế phiệt nhất Roma. Họ bắt đầu mời mọc chèo kéo đám thực khách bằng lời nói và cử chỉ. Rồi chiếc bè cặp bờ. Hoàng đế và các cận thần vào rừng, tản mát và các nhà chứa, vào các túp lều ẩn dưới những lùm cây, vào các động đá được người ta dựng lên giữa các nguồn suối và đài phun nước. Mọi người bị cơn điên chế ngự; không ai biết Hoàng đế lẩn đi đâu, kẻ nào là nguyên lão nghị viện, ai là hiệp sĩ, còn ai là diễn viên nhào lộn hay nhạc công. Các vị thần Đồng nội và các dương thần Xatyr hú hét đuổi theo các tiên nữ thủy thần. Người ta dùng các thần trượng đập vào đèn nến cho chúng tắt ngấm đi. Một vài khoảng rừng chim vào bóng tối. Chỗ nào cũng nghe thấy những tiếng kêu ầm ĩ, những giọng cười hỉ hả, tiếng thì thào khẩn thiết, những hơi thở hổn hển. Quả thực chưa bao giờ Roma được chứng kiến một cảnh tượng tương tự.


Chàng Vinixius không say tới mức như trong bữa tiệc ở hoàng cung khi có Ligia, nhưng đầu óc chàng cũng mờ mịt và say ngấm bởi cảnh tượng đang diễn ra chung quanh, và rốt cục chàng cũng bị nỗi thèm khát lạc thú xâm chiếm. Lao mình vào rừng, chàng cũng chạy tế lên như những người khác tìm xem nữ thủy thần nào xinh đẹp hơn cả. Chốc chốc những đám thiếu nữ lại vụt qua cạnh chàng với tiếng hát véo von và những tiếng hú hét khi bị săn đuổi bởi các dương thần, thần Đồng nội, các nguyên lão và hiệp sĩ, bởi những hồi âm của tiếng nhạc. Cuối cùng, chàng nhìn thấy một đoàn trinh nữ do một nàng đóng giả nữ thần Điana cầm đầu, chàng bèn nhẩy phắt lại gần để nhìn kỹ hơn, và đột nhiên trái tim chàng như ngừng đập trong lồng ngực. Chàng ngỡ như nhận ra chính Ligia trong hình dáng vị nữ thần mang vầng trăng khuyết trên đầu.


Bọn họ vây quanh chàng thành một đám rước điên loạn, rồi lát sau, hẳn là muốn được chàng rượt theo, họ liền chạy tán loạn như một đàn nai. Nhưng chàng chỉ đứng sững tại chỗ với trái tim đập dồn, ngực như ngừng thở, vì mặc dù đã nhận ra rằng nữ thần Điana nọ không phải là Ligia, thấm chí nhìn gần thần không hề giống nàng, nhưng ấn tượng quá mãnh liệt đã khiến chàng kiệt sức. Đột nhiên chàng thấy nhớ Ligia vô bờ bến, nỗi nhớ mà chưa lần nào trong đời chàng được biết, đồng thời tình yêu dành cho nàng chợt như một đợt sóng khổng lồ trào dâng trong ngực chàng. Đối với chàng, chưa bao giờ nàng lại quý giá trong sạch và thân thương như ở giữa khu rừng điên loạn và trụy lạc đến man dã này. Trước đó một giây thôi, chàng còn muốn được nốc cạn cốc rượu kia, được tham gia các trò buông thả bản năng vô sỉ nọ, giờ đây chàng chợt thấy kinh tởm và gớm ghiếc nó. Chàng thấy nghẹt thở vì ghê lợm, ngực chàng thèm không khí, mắt chàng khát những vì sao không hề bị che lấp bởi cái u tối của khu rừng kinh khủng này, chàng quyết định chạy trốn. Song khi chàng vừa định cất bước thì chợt trước mặt chàng hiện ra lừng lững một bóng người đầu che mạng. Bóng đó tỳ tay lên vai chàng, vừa thì thào vừa phả vào mặt chàng hơi thở nồng nàn nóng hổi.


- Em yêu chàng!... Đi nào chàng! Không ai thấy chúng mình đâu! Nhanh lên chàng!


Vinixius như sực tỉnh giấc mơ:


- Nàng là ai?


Nàng ép cả bộ ngực vào người chàng nài nỉ:


- Mau lên chàng! Chàng nhìn xem, nơi đây thanh vắng biết bao, em yêu chàng. Đi nào, chàng!


- Nhưng nàng là ai? - Vinixius lại hỏi.


- Chàng đoán xem!


Nói đoạn nàng ép chặt đôi môi nàng qua tấm chàng mạng vào môi chàng, đồng thời kéo ghì đầu chàng vào sát đầu mình cho đến khi nàng ngộp thở mới chịu dứt ra khỏi mặt chàng.


- Đêm ái tình!... đêm ghi nhớ! - nàng thốt ra, gấp gáp hớp hớp không khí - Đêm nay chàng có quyền... Em là của chàng!


Nhưng nụ hôn kia đã khiến cho Vinixius thảng thốt và khiến lòng chàng chợt tràn ngập một nỗi ghê tởm mới. Tâm hồn và trái tim chàng trai đang ở một nơi hoàn toàn khác hẳn nơi đây, đối với chàng, trên đời này không hề tồn tại một thứ gì khác ngoài Ligia.


Chàng bèn đưa tay đẩy cái bóng người che chàng mạng kia ra mà bảo:


- Dù nàng có là ai đi nữa, ta đã yêu người khác và không hề thèm muốn nàng.


Bóng đen ghé đầu sát lại gần chàng:


- Hãy hé mạng ra!


Song chính vào lúc ấy, lá của những cây sim thơm gần đấy chợt kêu sột soạt, cái bóng vụt biến mất như một giấc mơ, từ xa xa chỉ còn nghe vẳng lại tiếng nói cười, chứa chất một vẻ gì đó thật lạ lung và đầy đe dọa.


Ông Petronius xuất hiện trước mặt Vinixius.


- Cậu đã nghe và thấy tất cả - ông nói.


Vinixius đáp:


- Ta đi khỏi đây thôi!...


Họ bước đi. Qua những nhà chứa sáng đèn, một khoảnh rừng, một dẫy lính cấm vệ cưỡi ngựa, và tìm thấy những chiếc kiệu.


- Cậu sẽ ghé vào chỗ anh - ông Petronius bảo.


Họ cùng ngồi vào kiệu. Dọc đường cả hai đều nín lặng. Mãi đến lúc vào tới gian chính sảnh thông thiên nhà Vinixius, ông Petronius mới nói:


- Anh có biết đó là ai không?


- Rubria ư? - Vinixius hỏi, giật mình khi chợt nghữ rằng Rubria là ni cô đồng trinh.


- Không.


- Vậy thì ai?


Ông Petronius hạ giọng:


- Ngọn lửa thiêng của nữ thần Veta đã bị ô uế mất rồi, bởi Rubria đã ngủ cùng Hoàng đế. Còn người nói chuyện với anh là...


Ông kết thúc còn khẽ hơn nữa:


- Diva Augusta()!


Im lặng một hồi lâu.


- Trước mặt hoàng hậu - ông Petronius nói tiếp - Hoàng đế đã không kìm nổi dục vọng của y đối với Rubria, vì vậy có thể hoàng hậu muốn ăn miếng trả miếng, nhưng cậu đã phá đám vì lo lắng nếu anh biết đó chính là hoàng hậu mà vẫn cự tuyệt ả, thì anh sẽ tiêu đời, vô phương cứu chữa, anh, Ligia và rất có thể ngay cả chính cậu nữa!


Nhưng Vinixius chợt nổi khùng:


- Xin đủ cả La Mã, Hoàng đế, tiệc tùng, hoàng hậu, Tygelinux cùng tất thẩy các người! Tôi ngạt thở lắm rồi! Không thể sống thế này được nữa! Không thể! Cậu hiểu không?


- Anh mất hết đầu óc, lý trí và mực thước rồi!... Vinixius!


- Tôi chỉ yêu mỗi mình nàng thôi!


- Thế thì sao?


- Tôi không thèm một tình yêu nào khác, tôi không thèm cuộc sống của các người, tội ác của các người!


- Anh làm sao thế? Anh thành tín đồ Thiên chúa giáo rồi hả?


Chàng trai ôm lấy đầu, lặp đi lặp lại như tuyệt vọng.


-          Chưa đâu! Chưa đâu!


(Còn tiếp)


Nguồn: Quo Vadis, tiểu thuyết của Henryk Sienkicvicz - Nobel Văn học 1905.


Nguyễn Hữu Dũng dịch và giới thiệu. NXB Văn học in lần đầu 1985-1986, sau đó tái bản nhiều lần. Những lần mới nhất là: năm 2011; năm 2016- Kỷ niệm 100 năm ngày mất của Đại văn hào Ba Lan. Lời bạt của nhà văn Triệu Xuân: Nhà văn, Dịch giả Nguyễn Hữu Dũng và Quo Vadis.


 


Dịch từ nguyên bản tiếng Ba Lan: Henryk Sienkicvicz. Quo Vadis. Anstwwy InstytutWydawniezy. Warszawa - 1977.


*Post từ 2008, nay update!


www.trieuxuan.info







([1]) Hoàng hu.



Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.Chương 34
6.Chuong 32 & 33
7.Chương 30 & 31
8.Chương 28 & 29
9.Chương 27
10.Chương 26
11.Chương 25
12.Chương 24
13.Chương 23
14.Chương 22
15.Chương 21
16.Chương 17, 18, 19 & 20
17.Chương 15 & 16
18.Chương 14
19.Chương 12 & 13
20.Chương 10 & 11
21.Chương 8 & 9
22.Chương 7
23.Chương 5 & 6
24.Chương 3 & 4
25.Chương 2
26.Chương 1
27.Lời Giới thiệu
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Bố già (The Godfather) - Mario Gianluigi Puzo 18.11.2017
Trên sa mạc và trong rừng thẳm - Henryk Sienkiewicz 13.11.2017
Búp bê - Boleslaw Prus 10.10.2017
Mẫn và tôi - Phan Tứ 09.10.2017
Thầy lang - TADEUSZ DOLEGA - Mostowicz 09.10.2017
Tiêu sơn tráng sĩ - Khái Hưng 21.09.2017
Báu vật của đời - Mạc Ngôn 21.09.2017
Một thời để yêu và sống - Đặng Hạnh Phúc 20.09.2017
Huế ngày ấy - Lê Khánh Căn 31.08.2017
Chuyện kể năm 2000 - Bùi Ngọc Tấn 17.08.2017
xem thêm »