tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 21316101
Tiểu thuyết
21.05.2012
Nguyễn Nguyên Bẩy
Linh hồn lang thang

Thế còn làm say mê anh về cái Thế gọi là khát vọng cả một đời với nghề văn chương. Thế thèm được ghi chép lại những biến thiên vang động của đất nước, về những thái thế nhân tình của cuộc đời. Khát vọng đó của Thế cũng là khát vọng của anh. Trong mắt anh lại hiện ra hình ảnh Thế vác tà vẹt chạy vun vút trên con đường trải đá. Một con người cần cù lao động như thế thì nhất định có thể làm được mọi chuyện, kể cả chuyện viết văn. Nhưng khi ngồi một mình, bình tĩnh đọc bài viết của Thế, anh hiểu rằng mọi chuyện không hề đơn giản. Chữ Thế to như cua, bò lồm ngồm nguệch ngoạc trên trang giấy.


Cách hành văn ngô ngọng chẳng ra văn viết cũng chẳng ra văn nói. Nhưng cũng có nét hay là Thế đưa vào bài biết của mình nhiều chi tiết hài hước và những câu pha trò tục tĩu. Anh bỏ bài viết xuống bàn, thất vọng, nhưng hình ảnh Thế khiêng tà vẹt chạy vun vút lại chóa ngợp mắt anh, lại như kêu gọi anh. Thôi được, mình sẽ giúp cậu ấy. Anh quyết định viết lại bài của Thế, giữ những chi tiết cần thiết, rồi ký tên Thế và trình anh Ba duyệt.


Anh Ba là người mẫn cảm, vì thế khi trả lại bài duyệt, anh tươi cười nói với Mạnh:


- Nâng đỡ cộng tác viên là cần thiết, nhưng phải gắng giữ phong cách viết của họ. Còn như bài này, văn của cậu nhiều quá.


Anh báo tin cho Thế bằng bức thư dài nồng nàn tình cảm. Anh nhận được thư trả lời của Thế với lời lẽ còn sâu đậm hơn. Thế gọi anh bằng anh, xưng em và xin được trao gửi cuộc đời mình để anh nâng dắt.


Liên tiếp những lá thư sau, Thế báo cho anh hay là Thế đang viết tiểu thuyết. Anh mừng quá, và chợt nghi ngờ cả mình. Rất có thể anh đã đánh giá Thế không đúng với thực tài. Biết đâu, văn chương của Thế chẳng là loại văn chương làm chấn động lòng người. Không một lá thư nào của Thế anh không đọc kỹ, trả lời nồng nhiệt và động viên Thế gắng viết.


Tết năm đó, Thế về ăn tết với vợ chồng anh, một cái tết ấm áp tình đồng hương. Và cũng trong những ngày tết đó anh giới thiệu Thế với anh Ba và có ý đề nghị anh Ba xin cho Thế về Đài làm phóng viên.


Anh Ba không thích cái vẻ gồ ghề và những câu nói văng mạng của Thế. Anh đã nói điều đó với Mạnh khi Mạnh đặt vấn đề một cách chính thức. Anh Ba còn nói thêm những chi tiết anh thu lượm được về Thế qua người bạn là anh Tư Trương ở Hội đồng hương. Anh Tư Trương đánh giá Thế là con người bợm trợn, háo danh và chẳng có tài cán gì. Mạnh đã thuyết phục anh Ba, Mạnh chứng minh là những ý kiến đó xuất phát từ những thành kiến cá nhân. Còn như chuyện Thế ham gái, thực ra chỉ là chuyện sinh hoạt, có thể giáo dục được. Mạnh đã đem cả danh dự và uy tín của mình ra bảo vệ cho Thế. Mãi nửa tháng sau, trước sự năn nỉ, thuyết phục bằng mọi cách của Mạnh, anh Ba mới chấp nhận xin Thế về Đài, cũng may, dịp ấy Đài đang thiếu phóng viên.


Thế đã trở thành phóng viên như vậy.


Anh xin Thế về chung tổ với mình. Cần phải tạo cho cậu ấy cái thế để làm việc. Cần phải giúp cậu ấy xóa bỏ những thành kiến của người xung quanh. Mạnh đã đi cặp với Thế, bằng uy tín, và khả năng của mình vực Thế dậy. Những bài viết của Thế anh chữa từng chữ, từng câu, cố sao cho những bài viết đó được duyệt. Thế thực sự cảm động vì những việc làm của anh, lúc nào cũng sẵn sàng khóc rưng rức. Chính những giọt nước mắt đó đã làm Thế mềm mại hơn, có văn hóa hơn, lối ăn nói lỗ mãng cũng bớt dần. Những giọt nước mắt tuôn ra từ gương mặt gồ ghề của Thế đáng xúc động lắm chứ. Cậu ấy còn có trái tim con người. Anh nghĩ vậy. Và cậu ấy nhất định sẽ đạt được những gì cậu ấy mong muốn.


Ngày anh đi chiến trường, anh đã nhờ Thế chăm sóc Cúc và Mai Vàng. Thế đã thề với anh là Thế sẽ làm tất cả mọi việc có thể để chị dâu và cháu mình bớt phần khó khăn, buồn khổ. Anh đã tin vào lời thề tình bạn ấy. Con người ta khác với súc vật ở chỗ con người có trái tim biết yêu nhau, tin nhau. Suốt những ngày anh ở chiến trường, Thế vẫn vẹn nguyên hình ảnh bạn bè thân thiết của anh.


Tại sao anh không điện thoại hay viết thư ngay cho Thế? Anh chưa muốn, bởi soi mình trong gương anh thấy mình còm nhom ốm yếu quá, anh muốn mở rộng vòng tay khỏe mạnh của mình ôm bạn vào ngực, để bạn hiểu rằng, từ chiến trường ra anh vẫn sung sức đủ quay trở vào cho tới ngày chiến thắng.


Vậy mà anh Ba đã biết anh đang điều dưỡng tại bệnh viện. Anh Ba đã biết thì Thế cũng sẽ biết, chỉ nội nhật vài ba ngày nữa bạn bè sẽ kéo tới đầy phòng, và anh sẽ thỏa thơi nhìn ngắm bạn bè bù đắp nỗi nhớ mong bao ngày xa cách.


Anh lững thững đứng dậy. Hình như đã tới giờ ăn cơm trưa. Không thấy anh, cô y tá lại quýnh quáng lên. Sau vụ anh trốn viện, cô luôn để mắt tới anh.


*


Anh không đè nổi giấc ngủ trưa. Trời ong ong tiếng ve. Gió tháng sáu khô rang, mồ hôi khắp người anh nhớp nháp.


Thưa bác, cháu lên bẩy. Cháu học lớp một trường Hai Bà Trưng, cô giáo cháu tên là Ngọc, cô thương cháu lắm.


Như vậy có nghĩa là, chỉ mới xa anh hơn một năm Cúc đã ăn nằm với người đàn ông khác. Năm năm, mười năm gì cho cam, Cúc ơi sao em tàn nhẫn với anh đến thế. Em có hiểu rằng gần mười năm nay, không lúc nào hình bóng em và Mai Vàng không ngự trong trái tim anh, quẩn quanh bên anh, cùng anh chiến đấu và chia ngọt sẻ bùi chiến trường. Vậy mà...


Cũng có thể cái đêm em ôm người đàn ông khác, chính là cái đêm anh và đội du kích phá ấp chiến lược của quân thù giải phóng buôn làng Êđê. Đuốc sáng đỏ rừng, tiếng còng tiếng chiêng vang ngân đến tận từng con suối.


Trai gái, trẻ già tụ tập về nhà rông liên hoan mừng chiến thắng. Anh và Irít cùng tới đó. Nhưng lạ sao, chưa thấy già làng. Anh bảo Irít vô nhà rông còn mình chạy bộ đi tìm già làng, không có già làng thì cuộc vui coi như không thành.


Già làng đang nói chuyện với ai đó trong nhà. Anh dừng lại nơi cầu thang. Già làng đang nói chuyện với Hơben bên đống lửa. Hai người đang nói về anh:


- Giàng ban phước cho người Êđê mình thằng Ama Vàng đó.


- Ama Vàng đúng là người Êđê mình thật rồi.


- Nó ở với người Êđê, trồng bắp, trồng mì với người Êđê, nó ăn hạt gạo, cắn hạt muối với người Êđê, nó còn dạy người Êđê cầm súng giữ buôn rẫy. Các buôn làng Êđê thương yêu nó. Già làng đã có cách để giữ nó ở lại mãi mãi với người Êđê mình.


- Già làng nói vậy là sao?


- Nó phải ở mãi với người Êđê mình, con cái nó sẽ lớn lên ở đây và sau này nó sẽ mang máu huyết người Êđê.


- Không được đâu, chẳng phải già làng cũng gọi anh ấy là Ama Vàng sao.


- Tao biết. Nó có đứa con gái tên là Mai Vàng. Có cưới cho nó một con vợ Êđê nữa cũng không sao, không ai bắt tội nó đâu.


- Ama Vàng không chịu, già làng ơi.


- Nó không chịu thì không phải người Êđê mình. Người Êđê mình không ai cãi lại ý muốn của già làng.


- Nhưng Ama Vàng là con của Avốc Hồ, Ama Vàng là người cách mạng.


- Mày cũng là người cách mạng, mày cũng kêu gọi dân làng đứng lên đánh thằng Mỹ, nhưng mày vẫn nghe lời già làng.


- Bởi già làng...


- Tao là già làng, tao không làm trái điều gì trong bụng tao nghĩ, tao thương các buôn làng Êđê mình.


- Già làng nghĩ lại đi, Ama Vàng không chịu lấy vợ người Êđê mình đâu.


- Nó phải lấy.


- Gái Êđê mình thương Ama Vàng, nhưng không chịu làm vợ Ama Vàng đâu...


- Mày nói không thật cái bụng mày. Tao đã thấy con mắt mày nìn nó, chỉ có người vợ mới nhìn chồng như thế thôi.


- Già làng, con...


- Tao sẽ gả mày cho Ama Vàng. Mày là đứa con gái giỏi nhất của buôn làng Êđê, chỉ có mày mới xứng đáng làm vợ nó...


Anh không đủ can đảm nghe hết câu chuyện của già làng và Hơben. Anh không quay trở lại nhà rông mà lững thững đi về phía con suối, ngồi xuống một phiến đá.


Cúc ơi, em hãy hiện ra. Anh nguyện cầu phép lạ. Lời cầu nguyện của anh ứng nghiệm trong chớp mắt. Em từ dưới suối đi lên, chiếc quần lụa đen vén tới gối, phô trọn hai ống chân ngà, một tay em cầm chiếc nón trắng có sợi quai vàng, chúng mình lội qua con lạch nhỏ vào nương dâu.


Chúng mình đi trong nương dâu. Câu chuyện bì bõm, chẳng có đầu có đuôi. Thỉnh thoảng tiếng cười em như vang ra từ hai lúm đồng tiền.


- Anh nói giỏi lắm.


- Sao?


- Em sợ bố không bằng lòng. Bố sợ anh tha em về miền Nam như đại bàng tha công chúa.


- Bố thương anh.


- Nói giỏi như anh ai chẳng thương.


- Em có thương anh không?


- Còn hỏi. Thằng Vương cháu nội bà quản Bình dọa đánh anh đó.


- Đánh anh? Anh đâu biết nó.


- Nhưng nó biết anh. Bà quản Bình muốn em là cháu dâu, em không chịu.


- Mà sao em chịu anh?


- Thấy anh tội tội thế nào ấy.


Anh đưa tay nắm bàn tay Cúc, Cúc vuột tay ra, bỏ chạy. Anh đuổi theo, hai người cút bắt giữa nương dâu.


Một ánh đuốc bập bùng đi về phía anh. Anh quay lại nhận ra Hơben. Anh định núp vào gốc cây cho Hơben khỏi thấy, nhưng nghĩ sao anh lại lên tiếng gọi. Hơben bước lại bên anh, hỏi khác lạ:


- Ama Vàng, nghe Hơben hỏi này, Ama Vàng thấy đau ở tim lắm phải không?


- Nhớ Mai Vàng, đau lắm.


- Con gái Êđê không bằng lòng cho chồng đi xa đâu.


- Amí Vàng cũng nói với Ama Vàng như vậy, nhưng rồi chính Amí Vàng lại đưa Ama vô trong này chiến đấu.


- Ama Vàng có muốn biết già làng vừa nói gì với Hơben không?


Anh định đáp không, nhưng anh thấy mình không nên nói dối người con gái Êđê chân thật này, anh lảng chuyện.


- Già làng ra lệnh cho những người con trai, con gái Êđê phải dốc sức đánh Mỹ giải phóng buôn làng, đúng không?


- Không phải vậy đâu. - Trong ánh đuốc anh nhìn thấy mặt Hơben ửng đỏ, bối rối. - Già làng bắt Hơben lấy chồng đó.


Lẽ ra anh không nên hỏi thêm.


- Hơben phải lấy chồng thôi. Ama Vàng cũng ra lệnh cho Hơben đấy.


- Nhưng Ama Vàng ra lệnh cho Hơben lấy ai?


- Lấy người Hơben yêu đó.


Anh thấy Hơben lúng túng thực sự, cây đuốc trong tay như cũng run rẩy. Giọng Hơben lạc đi:


- Ama Vàng, Hơben muốn nói với Ama Vàng là Hơben...


Chợt có tiếng gọi Hơben từ phía sau vọng lại. Một ánh đuốc đi tới. Anh nhận ra tiếng gọi của Yblem.


Để Yblem trông thấy anh và Hơben đứng nói chuyện với nhau trong cảnh đêm tối bên bờ suối thế này, thật không phải. Yblem đang muốn hỏi Hơben làm vợ.


Yblem đến gần hai người, mắt sáng quắc của người đi săn đêm đột ngột trông thấy đôi hoẵng tự tình.


- Yblem.


Anh lên tiếng gọi.


Yblem gằn giọng:


- Già làng sai tôi đi tìm Ama Vàng.


Nói rồi Yblem quay ngoắt, bỏ đi.


- Về thôi Hơben. Yblem nó giận tôi và Hơben lắm đó.


- Sao nó giận?


- Vì nó thương Hơben.


- Cái bụng nó lúc nào cũng nóng như lửa, Hơben không thương nó được đâu.


- Yblem nóng tính, nhưng cái bụng nó tốt lắm. Có Hơben cái bụng Yblem sẽ hết nóng.


- Nhưng già làng không muốn Hơben thương nó.


- Ama Vàng sẽ nói với già làng.


- Hơben không ưng cái bụng đâu, Hơben muốn làm vợ Ama Vàng, Hơben muốn Ama Vàng ở mãi với các buôn làng Êđê.


- Hơben đừng nói tới chuyện đó, chẳng lẽ Hơben muốn Ama Vàng đừng thương Amí Vàng?


Hơben không nói thêm gì nữa, đi lặng lẽ bên anh. Suốt dọc con đường tới nhà rông, anh đã kể cho Hơben nghe Cúc của anh là người vợ, người mẹ thế nào. Hơben bật khóc và bỏ chạy. Suốt đêm hôm đó, và cả ngày hôm sau anh không gặp Hơben. Lòng anh bồn chồn. Hệt cái bồn chồn những ngày chúng mình sống bên nhau, mỗi lần anh đi làm về, không có em ở nhà, em bận việc cửa hàng về trễ, hoặc mải chuyện gì đó dọc đường, anh thẫn thờ như đánh mất chính mình, anh không muốn mở cửa vào nhà, căn phòng không có em trống lắm. Anh lao bổ trên chiếc xe đạp cọc cạch đi tìm em. Và khi về, căn nhà của chúng ta đầy ánh sáng mặt trời và tiếng chim hót. Nỗi bồn chồn đàn ông như thế đó, Cúc ạ. Lúc này xa em, anh gặp cái bồn chồn Hơben. Chỉ có điều, mỗi khi anh nghĩ, anh tưởng thấy bóng Hơben thì em lại hiện ra, lòng anh lại nguôi đi tất cả. Anh hiểu là không hình bóng nào có thể thay thế được em.


Hơben hỏi anh em có đẹp không. Anh trả lời em đẹp lắm. Câu trả lời thực bụng. Nhưng cũng vì câu nói đó mà Hơben giận. Hơben nghĩ là anh không rung động trước sắc đẹp đầy chất núi rừng kiêu hãnh của Hơben. Không phải như vậy đâu Hơben.


Chắc em cũng muốn biết sắc đẹp của Hơben phải không Cúc?


Không loài hoa nào nở trên trái đất này lại không có vẻ đẹp riêng của nó. Phụ nữ cũng vậy. Không có phụ nữ xấu. Sắc đẹp tùy theo mắt nhìn. Tây Nguyên với những cánh rừng bạt ngàn, trùng điệp, với những con suối nước chảy như hát, khi tiếng chiêng, tiếng cồng vang lên, con nai vểnh tai ngơ ngác, con sóc chuyền cành, con hổ rung râu gầm lên oai hùng. Tây Nguyên có những con đường đất đỏ, có gió tây khô da, Hơben có mái tóc đen và mềm như con suối, có nước da khắc nghiệt của gió tây. Khi chiêng cồng vang lên, Hơben là vũ nữ, hai mắt đung đưa, cặp vai đung đưa, cặp vú đung đưa, làn mông đung đưa, Hơben không có những lằn mỡ nơi eo, lằn mỡ nơi ngực, lằn mỡ nơi mông, cả thân hình là một khối chắc nịch của cơ bắp. Hơben có nụ cười rạng rỡ như bông trang, đi ra cùng nụ cười là những lời chân thật. Không một người có lương tâm và có tâm hồn nào dám dối gạt những lời chân thành ấy.


Cúc ạ, Hơben hội đủ tất cả những nét đẹp của người con gái Tây Nguyên. Anh si mê vẻ đẹp ấy. Nhưng anh không thể yêu Hơben, vì anh đã yêu em.


Tối hôm sau, tại nhà Ama Dú, anh đã gặp lại Hơben. Hơben như con chim mắc mưa, gương mặt bơ phờ mệt mỏi, hình như suốt đêm qua Hơben không ngủ. Còn Yblem thì như một thỏi sắt nung đỏ trong lửa, không một lần ngước nhìn anh.


Ama Dú nói về những công việc phải làm, sau khi phá ấp chiến lược, đưa đồng bào về lại các buôn rẫy. Công việc thật nhiều, nhưng phải làm ngay là tổ chức đội du kích để bảo vệ buôn rẫy, phải vận động đồng bào lên nương gieo bắp trồng mì, cái bụng phải no mới đánh được giặc.


Yblem được giao tiếp tục chỉ huy các đội du kích.


Hơben lo chuyện sản xuất của các buôn làng.


Ama Vàng về khu họp.


Dú là giao liên cho anh trong chuyến đi này.


Buổi sáng anh lên đường, Hơben đưa anh đi hết một cánh rừng, băng ngang hai con suối. Hơben còn muốn đi theo anh mãi. Anh phải hứa với Hơben công việc trên khu xong anh sẽ về ngay Hơben mới chịu quay lại. Hai mắt Hơben đỏ hoe, có lẽ trên đường về buôn Hơben đã khóc.


(còn tiếp)


Nguồn: Linh hồn lang thang. Tiểu thuyết của Nguyễn Nguyên Bẩy. NXB Văn học, 11 - 2011.


www.trieuxuan.info

Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Bác sỹ Jivago - Boris Leonidovich Pasternak 16.12.2017
Bố già (The Godfather) - Mario Gianluigi Puzo 18.11.2017
Trên sa mạc và trong rừng thẳm - Henryk Sienkiewicz 13.11.2017
Búp bê - Boleslaw Prus 10.10.2017
Mẫn và tôi - Phan Tứ 09.10.2017
Thầy lang - TADEUSZ DOLEGA - Mostowicz 09.10.2017
Tiêu sơn tráng sĩ - Khái Hưng 21.09.2017
Báu vật của đời - Mạc Ngôn 21.09.2017
Một thời để yêu và sống - Đặng Hạnh Phúc 20.09.2017
Huế ngày ấy - Lê Khánh Căn 31.08.2017
xem thêm »