tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 20778495
11.02.2012
Tư liệu
Chuyện Nga- Tàu

Nga- Trung Quốc, trục nói: không


TTXVN (Pari 1/2)


Trong lịch sử, Liên Xô và Trung Quốc từng có thời kỳ tuyệt giao và chắc hẳn hai nước không thể quên được điều đó. Tuy nhiên, thời thế thay đổi, hai nước dường như đã tìm được bước sóng chung, ít nhất là với các diễn biến tình hình ở Trung Đông và Bắc Phi. Cho rằng “Mùa Xuân Arập” đã biến Mátxcơva và Bắc Kinh thành “cặp đồng minh bất đắc dĩ”, thường “nói không” với các vấn đề lớn và nhạy cảm của quốc tế, tạp chí “La Tribune” mới đây có bài viết như sau:


Trong khuôn khổ Hội đồng Bảo an LHQ, Nga và Trung Quốc thường hoặc tìm cách phong tỏa các sáng kiến của phương Tây, hoặc giữ thái độ dè chừng. Nhiều người thấy trong cách ứng xử này một “hình thức đoàn kết” nào đó giữa hai nhà nước độc đoán, trong khi một số khác lại cho đó là một “nỗ lực hiệp thương” nhằm kiềm chế và phá hỏng sự lãnh đạo của Mỹ và phương Tây đối với các vấn đề chính trị thế giới. Kể ra cũng có lý khi viện dẫn hai cách giải thích này, nhưng thực tế lại phức tạp hơn và trên khía cạnh nào đó cần phải được đánh giá qua cách nhìn nhận của dư luận cũng như chính giới phương Tây.


Trước hết, đó không hẳn là vấn đề tư tưởng. Mặc dù nói là một nước theo Chế độ Cộng sản, nhưng Trung Quốc đã không theo chủ nghĩa Mao giáo điều từ lâu, kể cả trên phương diện chính sách đối ngoại. Trong khi đó, Nga đã từ bỏ chủ nghĩa Cộng sản từ 20 năm nay. Và mặc dù cả Trung Quốc và Nga đều bị coi là hai nhà nước độc đoán (xét ở mức độ khác nhau), nhưng thực tế không tồn tại bất cứ một tinh thần “quốc tế chuyên chính” nào giữa các chế độ chuyên quyền này. Nga và Trung Quốc đang đặt chủ nghĩa thực dụng lên trên hết.


Hơn nữa, giữa hai nước lớn này cũng có rất ít sự tranh giành về địa chính trị. Trên thực tế, lợi ích của Trung Quốc trên thế giới chủ yếu thể hiện ở khía cạnh kinh tế. Ví dụ, 25% khối lượng dầu lửa mà Trung Quốc nhập khẩu từ Trung Đông có nguồn cung từ Iran, trong khi các xí nghiệp của Trung Quốc đều liên quan đến rất nhiều dự án trong khu vực. Và cuộc chiến ở Libi đã cho cả thế giới thấy có khoảng 20.000 lao động Trung Quốc bị bỏ mặc ở đất nước Bắc Phi này, gần bằng số người Nga bị mắc kẹt ở Aicập trong thời điểm Chế độ Mubarak sụp đổ.


Tất nhiên đối với người Nga, vùng đất này của thế giới chỉ là một điểm đến du lịch nếu xét ở góc độ Nga đã cung cấp cho một số nước trong khu vực cả vũ khí tối tân lẫn công nghệ sản xuất năng lượng hạt nhân. Nhưng Mátxcơva không có ý định hiện diện để ra sức cạnh tranh địa chính trị với Oasinhtơn ở Trung Đông.


Hơn nữa, cả Bắc Kinh lẫn Mátxcơva đều không có mối quan hệ đặc biệt thân tình với các nhà lãnh đạo Arập. Xét cho cùng, Mubarak của Aicập luôn là một đồng minh lâu dài của Mỹ, Ben Ali của Tuynidi là người gần gũi với Pháp, trong khi Gaddafi của Libi đã hòa giải với phương Tây từ năm 2003.


Tất nhiên, Tổng thống Bashar al-Assad của Xyri lại là một câu chuyện khác. Thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Đamát là đồng minh của Mátxcơva và quan hệ hữu nghị giữa hai bên đã được duy trì trong một thời gian dài. Quân đội Xyri được trang bị rất nhiều trang thiết bị Nga từ những năm 1960, đổi lại cảng Tartous đã được Đamát cho Nga sử dụng làm một căn cứ hải quân thường trực ở Địa Trung Hải.


Trong những điều kiện như vậy, rõ ràng là Nga không muốn mất Xyri, Kể từ khi Xyri xảy ra cuộc nổi dậy chống Chế độ Bashar al-Assad từ tháng 3/2011, Mátxcơva đã bắt đầu đối thoại với phe đối lập tại quốc gia Trung Đông này. Sự thể là ban lãnh đạo Nga vừa đón tiếp các kẻ thù của al-Assad tại Mátxcơva vừa tỏ ra không hài lòng với việc sử dụng vũ lực tại Đamát, đồng thời thúc ép Đamát cam kết tiến hành cải cách chính trị.


Cũng trong thời gian đó, cụ thể là tháng 10/2011 và ở thời điểm hiện tại, tại Hội đồng Bảo an LHQ, Nga đã quyết liệt phản đối việc thông qua nghị quyết lên án hành động đàn áp tại Xyri. Cách ứng xử của Trung Quốc cũng nhạy cảm không kém. Bắc Kinh vừa lên tiếng yêu cầu Đamát tiến hành cải cách chính trị, lại vừa thảo luận với cả Chính phủ Xyri lẫn phe đối lập ở nước này, đồng thời phủ quyết đối với các biện pháp trừng phạt Chế độ al-Assad.


Bắc Kinh tuyên bố “ủng hộ nhân dân Xyri” nhưng quả thật đã có sự khác biệt rất lớn giữa quan điểm chính thức này với thái độ chung của các chính phủ phương Tây. Đối với Mỹ và châu Âu, sự ủng hộ của Bắc Kinh phải được hiểu là một cam kết thực sự và về nguyên tắc, phải không loại trừ việc sử dụng vũ lực. Thế nhưng với Bắc Kinh, sự “ủng hộ” của Trung Quốc lại được giới hạn trong khuôn khổ để cho người Xyri tự giải quyết các vấn đề với nhau và không có sự can thiệp của bên ngoài, đồng thời cuối cùng phải thừa nhận sự lựa chọn của nhân dân Xyri giống như những gì Bắc Kinh đã làm đối với trường hợp của Libi.


Cũng giống như Trung Quốc, Nga luôn phản đối mọi hình thức can thiệp quân sự vào công việc nội bộ của một nước, dù dưới danh nghĩa dân chủ hay nhân đạo. Băc Kinh và Mátxcơva có lý do để thường xuyên có những phản ứng như vậy. Trường hợp của Libi đã chỉ ra rằng dưới sức ép của dư luận quốc tế trong vấn đề nhân quyền, các nước phương Tây có thể tìm được chỗ dựa để can thiệp vào các cuộc nội chiến ở bên ngoài nhằm lập lại trật tự theo một cách không được Nga và Trung Quốc ưa thích.


Tuy nhiên, nếu xét về chiến lược, Libi chỉ là một nước có tầm quan trọng thứ yếu và đây là điều khác biệt với vị trí của Xyri. Trung Quốc và Nga hai nựớc có trong tay các cơ quan đặc biệt thuộc diện hàng đầu thế giới không thể không biết điều gì sẽ xảy ra một khi chế độ của Tổng thống Bashar al-Assad sụp đổ. Đối với hai nước này, xét về hệ lụy địa chính trị, nội chiến ở Xyri sẽ dẫn tơi một kết quả khác với nội chiến ở Libi, cụ thể sẽ dẫn tới những bạo lực giáo phái và chủ nghĩa tôn giáo cực đoan hơn là hình thành một nền dân chủ kèm theo nhà nước pháp quyền.


Xyri có vị trí ở trung tâm khu vực, vì vậy nội chiến ở nước này sẽ ảnh hưởng đến các nước giáp biên, đặc biệt là Libăng và Ixraen, và lôi kéo các nhóm Hồi giáo trong khu vực như Hezbollah và Hamas vào cuộc. Trong điều kiện như vậy, Nga vốn lo ngại chủ nghĩa cực đoan Hồi giáo ở Trung Á và Bắc Cápcadơ, và Bắc Kinh vốn nhập khẩu phần lớn dầu lửa từ Trung Đông, sẽ buộc phải dè chừng trước nguy cơ sụp đổ của Chế độ Bashar al-Assad.


 


Về lý thuyết, gây sức ép đối với Đamát đồng thời tạo điều kiện cho cuộc đối thoại giừa các phe phái Xyri sẽ giúp tránh được những kịch bản tồi tệ nhất. Tuy nhiên trên thực tế, Mátxcơva và Bắc Kinh chắc chắc đều đánh giá rằng phương Tây đã đặt sẵn cây thánh giá cho al-Assad và đang ra sức chuẩn bị cho sự thay đổi chế độ ở Đamát. Vì vậy theo quan điểm này, các biện pháp trừng phạt sẽ leo thang và sẽ được nối tiếp bởi những biện pháp ngày càng cứng rắn và căng thẳng hơn, tương tự những gì đã diễn ra đối với Chế độ Gaddafi ở Libi.


Lập trường của Trung Quốc và Nga đối với Xyri khác với lập trường của Mỹ và châu Âu vì hai lý do rất đơn giản. Thứ nhất, đối với Mátxcơva và Bắc Kinh, can thiệp vào một cuộc xung đột nội bộ ở một nước là không khôn ngoan và cũng chẳng ích lợi gì.


 


Thứ hai sự sụp đổ của Chế độ al-Assad là một phần của chiến lược chống Iran và không mang lại bất cứ lợi ích trực tiếp nào đối với Nga và Trung Quốc. Xét cho cùng, cả hai nước đều nghi ngờ ở một chiến lược nào đó của phương Tây, đồng thời cho rằng do đang mờ mắt vì thành quả của các cuộc nổi dậy trong thế giới Arập, Mỹ và các đồng minh châu Ấu đã hành động mà không có bất cứ tầm nhìn lâu dài nào.


Những lo ngại vừa nêu cũng cần có thời gian để kiểm chứng. Tuy nhiên, Mátxcơva và Bắc Kinh nên công nhận một điều rằng chỉ trích thì dễ, nhưng làm lãnh đạo lại khó hơn nhiều. Nga đang khao khát vai trò lãnh đạo này, trong khi Trung Quốc, không thể từ chối vai trò giải quyết các vấn đề thế giới trong tương lai. Vậy mà vai trò làm lãnh đạo thế giới thời hiện đại cần phải đưa ra được những lựa chọn hiện thực, đồng thời phải rộng cửa cho các nước khác và hướng tới một sự đồng thuận. Chỉ nói không thôi thì chưa đủ.


TTXVN


 


Nga: Liệu Putin có tránh được vòng bầu cử thứ hai?


TTXVN (Mátxcơva 28/1)


Báo Độc lập (Nga) ngày 16/1 đăng bài phân tích của các tác giả Alexander Samarin và Rosa Tsvetkova về nguyên nhân chỉ số tín nhiệm của Thủ tướng Vladimir Putin bắt đầu tăng trở lại và cơ hội giành thắng lợi ngay tại vòng một cuộc bầu cử Tổng thống Nga năm 2012.


Các tác giả dẫn số liệu của Trung tâm nghiên cứu dư luận xã hội toàn Nga (VTsIOM) cho thấy uy tín của ứng cử viên tổng thống Vladimir Putin trong tháng Một đã tăng lên đáng kể. Như vậy, các cuộc biểu tình hàng loạt hồi tháng 12 năm ngoái thật nghịch lý đã dẫn đến việc làm gia tăng sự nổi tiếng của chính trị gia này cho dù các “diễn giả” tại cuộc biểu tình ở Quảng trường Bolotno và trên đại lộ Sakharov ở Mátxcơva đã kêu gọi không bỏ phiếu cho ông Putin trong bất kỳ trường hợp nào. Theo các chuyên gia, người ta đang nói đến việc chuẩn bị dư luận xã hội cho chiến thắng của ông Putin ngay trong vòng bầu cử đầu tiên.


Theo VTsIOM, giả sử cuộc bầu cử tổng thống được tổ chức vào ngày 22/1 thì ứng cử viên Vladimir Putin sẽ giành được 48% phiếu bầu, bỏ xa các đối thủ của mình. Chẳng hạn, Chủ tịch Đảng Cộng sản Liên bang Nga (KPRF) Gennady Zyuganov sẽ chỉ giành được 10% phiếu bầu, Chủ tịch đảng Tự do – Dân chủ (LDPR) Vladimir Zhirinovsky – 9%, Lãnh đạo đảng “Nước Nga công bằng” Sergei Mironov – 5%, tỷ phú Mikhail Prokhorov – 3%, cựu Chủ tịch đảng “Yabloko” Grigory Yavlinsky – 2%, các nhân vật khác như Alexei Navalny, Drnitry Rogozin, Yuri Shevchuk và Boris Nemtsov chỉ nhận được 0% số phiếu ủng hộ.


Ứng cử viên muốn tránh bầu cử vòng hai phải nhận được “50% + 01 phiếu”. Nếu “đường cong đồ họa”của VTsIOM tiếp tục tăng ổn định thì xếp hạng tín nhiệm của ứng cử viên Putin sẽ vượt qua rào cản tâm lý quan trọng này trong một vài tuần nữa, bởi vào cuối tháng 12/2011, chỉ số này chỉ là 45%.


Trong trường hợp này, ông Putin không phải cạnh tranh với những đối thủ mà tại vòng hai có thể nhận được sự ủng hộ của những cử tri từng bỏ phiếu cho các ứng cử viên đã bị loại (sau vòng một). Theo Viện trưởng Viện các vấn đề toàn cầu hóa Mikhail Delyagin, đây chính là mục đích của việc bổ nhiệm Vyacheslav Volodin làm Phó Chánh Văn phòng thứ nhất Văn phòng Tổng thống, thay cho Vladislav Surkov. Hiện nay, nhân vật cần hơn (cho ông Putin) là Vyacheslav Volodin – một người có niềm tin rằng ông Putin hoàn toàn có thể giành chiến thắng ở vòng bầu cử đầu tiên. Ông Delyagin nói: “Một mặt, Vladislav Surkov được coi là thuộc phe cánh của Putin, nhưng trong tình huống nguy kịch có thể sẽ chạy theo Medvedev, có nghĩa là không thể hiện được lòng trung thành trong khi đây là điều hết sức quan trọng đối với vị Tổng thống tương lai. Mặt khác, Surkov là người ủng hộ các phương pháp mềm mỏng hơn, mà trong tình huống mang tính cách mạng lại không phù hợp”.


Nhiều chuyên gia nhất trí với ý kiến của ông Delyagin rằng đối với Thủ tướng Putin, không giành được chiến thắng ngay tại vòng đầu tiên của cuộc bầu cử tổng thống là một thảm họa. Ông Pũtin không được phép định hướng vào dư luận, mà vào tâm lỷ của phe cánh do ông tạo ra và trở thành “con tin” của nhóm này. Thủ tướng Putin muốn giành chiến thắng ngay tại vòng đầu tiên, bằng bất cứ giá nào, không quan tâm có bao nhiêu người sau đó sẽ đổ ra đường. Trong tình huống này, Phó Chánh Văn phòng thứ nhất Văn phồng Tổng thống Nga Vyacheslav Volodin xét về mặt tâm lý rất gần với phe sức mạnh của Putin. Và như một người mới được Putin cất nhắc, Vyacheslav Volodin sẽ hết sức trung thành với ông Putin. Vì vậy, cỗ xe đang bắt đầu hoạt động để giành chiến thắng ở vòng đua đầu tiên.


Viện trưởng Viện phát triển đương đại Igor Jurgens cho rằng sẽ kiểm tra tính xác thực những dữ liệu mới do VTsIOM công bố khi cuộc tuần hành của những người biểu tình lại diễn ra và liệu có ấn tượng và quy mô như đã diễn ra trên đại lộ Sakharov vào cuối tháng 12/2011 hay không? Chuyên gia này nghi ngờ sự trùng hợp giữa kết quả các cuộc thăm dò ý kiến của công luận bởi nếu chọn các khu vực công – nông nghiệp thì mức tín nhiệm của ông Putin sẽ đạt tới 60%. Theo ông Jurgens, người dân các thành phố lớn có xu hướng chống Putin, và cần làm gì đó để giải quyết vấn đề này, bởi một làn sóng chống đối như vậy sẽ không có lợi đối với Thủ tướng Putin trong nhiệm kỳ tổng thống mới.


Mặt khác, cần lưu ý rằng thời gian gần đây, Thủ tướng thể hiện sự tích cực trong hoạt động của mình. Người đứng đầu Trung tâm Thông tin chính trị Alexei Mukhin tin rằng chỉ số tín nhiệm của Thủ tướng gia tăng là có cơ sở: “Cho đến nay, ông Putin vẫn đang trong chế độ tạm chờ, chỉ giới hạn (hoạt động của mình) trong các tuyên bố kinh tế-xã hội. Ông Putin đã để lọt lưới mấy lần ngay lúc bắt đầu chiến dịch của mình: đó là thất bại của đảng Nước Nga thống nhất (ER) trong cuộc bầu cử quốc hội và sau đó là các cuộc biểu tình đông người vào tháng 12/2011”.


Tuy nhiên, ông Mukhin nhận thấy có cả thành công trong chiến thuật của Thủ tướng đương nhiệm. Đó là việc ông Putin đã thành công khi đưa Alexei Kudrin vào phe cánh của lực lượng đối lập. Bây giờ, một chiến dịch vận động tranh cử lớn sẽ được triển khai tại các tỉnh. Điều đáng nói là thực hiện chiến dịch này không phải đảng ER – một chất “gây dị ứng” mạnh đối với người dân, mà là Mặt trận Nhân dân toàn Nga (ONF) với rất nhiều người xứng đáng trong hàng ngũ. “Con tàu bọc thép” này đang sẵn sàng biểu dương lực lượng trước thềm bầu cử.


Ông Alexei Mukhin cho rằng sẽ xuất hiện cơ sở đạo đức để giải thích cho chiến thắng của ứng cử viên Putin ngay trong vòng bầu cử đầu tiên, không phụ thuộc vào dữ liệu của các nhà xã hội học tin cậy đến mức nào, bởi “người dân tin rằng không thể có cách khác được”.


Phó Giám đốc Viện Kinh tế thế giới và Quan hệ quốc tế, ông Eugene Gontmakher, công nhận xét về mặt khách quan thì ông Putin có chỉ số tín nhiệm cao nhất trong số các ứng cử viên tổng thống khác. Tuy nhiên, điều đó không có nhiều ý nghĩa đối với thực tế đời sống chính trị, bởi thường thì chỉ số tín nhiệm là một chuyện, còn bỏ phiếu lại là chuyện khác. Nhất là bây giờ, diễn biến tình hình đang chuyển động rất nhanh chóng.


Ông Gontmakher cho rằng chỉ số tín nhiệm cao của Vladimir Putin chủ yếu là sản phẩm của việc tuyên truyền trên truyền hình. Và do đó, các thay đổi nhỏ trong không gian thông tin cũng có thể nhanh chóng làm giảm sút sự tín nhiệm đã được tạo ra một cách giả tạo đó. Vậy mục đích của việc công bố mức gia tăng uy tín của Thủ tướng vào đúng thời điểm này là gì? Theo ông Gontmakher, VTsIOM làm việc khá chặt chẽ với Văn phòng Tống thống Nga. Mặc dù Vladimir Putin không phải là khách hàng trực tiếp của những cuộc điều tra như vậy, nhưng trước thềm chiến dịch tranh cử tổng thống, ông Putin sẽ hài lòng nếu biết rằng chỉ số tín nhiệm của mình tăng lên.


Tuy nhiên, theo Gontmakher, thông tin này vẫn chưa lan tỏa rộng rãi trong xã hội, bởi nhiều người không thực sự hiểu xếp hạng là gì, còn một bộ phận công chúng bắt đầu đặt câu hỏi: Tại sao chỉ số tín nhiệm của ông Putin lại tăng trong khi sự bất bình với cuộc bầu cử (Đuma) và việc tăng giá dịch vụ công vẫn đang tiếp tục? Việc tuyên truyền như vậy có thể có tác dụng ngược lại.


Viện trưởng Viện các vấn đề toàn cầu hóa Mikhail Delyagin chỉ ra sự phụ thuộc của các cấu trúc xã hội học với nhà nước: “Rõ ràng mức xếp hạng của Thủ tướng Putin không thể tăng lên sau các sự kiện cuối năm ngoái. Một người đã bị la ó chế nhạo, sau đó lại bị hơn 100.000 người kéo ra đường phản đối trong hai lần, vậy mà chỉ số tín nhiệm lại tăng lên? Ông Delyagin thừa nhận “sự nổi tiếng của ông Putin gia tăng là do cả đất nước đang chìm đắm trong không khí lễ tết keo dài”. Chuyên gia này cho rằng “bất kỳ cuộc điều tra dư luận nào được tiến hành ngay trước thời điểm năm mới cũng sẽ cho thấy sự lạc quan của xã hội (so với cuộc khảo sát tiến hành một tháng trước đó) bởi mọi người đều đang lâng lâng và hạnh phúc. Có thể là cuộc khảo sát này của VTsIOM dựa trên “hiệu ứng của năm mới”. Nhưng không khó để kiểm chứng bởi nếu đúng như vậy thì vào cuối tháng 1/2012, chỉ số của ông Putin sẽ phải giảm”.


Trong giai đoạn vận động tranh cử, chuyên gia Delyagin không tin vào một cơ quan điều tra xã hội học nào. Ông Delyagin nói: “Chúng ta từ lâu đã tồn tại một cơ chế gian lận. Còn các nhà xã hội học thì “vẽ” ra bảng xếp hạng nào đó, rồi sau đó tuyên truyền vào nhận thức của quần chúng. Đây là một hình thức chủ yếu trong công tác tuyên truyền trước bầu cử. Ở nước Nga, một cá nhân luôn luôn đồng ý với đa số. Cá nhân đó nghe “nhà ảo thuật” Churov (Chủ tịch Ủy ban bầu cử Trung ương Nga) nói có rất nhiều người thực sự đã bỏ phiếu cho Putin, thế là anh ta sẵn sàng tin vào điều đó. Đây là một cách giúp người dân bình thản chấp nhận kết quả bầu cử mà sau đó họ chỉ được thông báo”.


Xu hướng “chống chủ nghĩa tự do” là một đặc điểm khác của chiến dịch tranh cử hiện nay của Thủ tướng Putin. Bởi những lời buộc tội của ông Putin nhằm vào Thống đốc tỉnh Kirov Nikita Belykh không đơn giản chỉ là mong muốn thể hiện sự quan tâm đến những người dân bị thiếu nước nóng. Ông Putin đã gặp phải sự chống đối kịch liệt nhằm vào những lời cáo buộc có vẻ vô căn cứ (sai lầm nào đó trong vấn đề thuế má đã được sửa chữa ngay trong thang 12). Sự chống đối đã diễn biến theo chiều hướng không thuận. Trên kênh truyền hình liên bang diễn ra việc chuẩn bị các tư liệu làm tổn hại thanh danh của Nikita Belykh. Một bộ phận cử tri sẽ hiểu rõ bước đi này, nhưng không phải bộ phận xuống đường biểu tình phản đối. Những kẻ vui mừng trên đau khổ của người khác thường không sẵn sàng biểu lộ sự bất tuân dân sự. Trong bất kỳ trường hợp nào, Nikita Belykh vẫn là ngườ chiến thắng – mỗi lần ông ta bị gây khó dễ sẽ được giải thích là do âm mưu của những người xung quanh Putin.


Những tính toán sai lầm và những thành công trong chiến dịch vận động tranh cử của Thủ tướng Vladimir Putin sẽ được thể hiện rõ vào ngày 4/3/2012. Và kết quả của cuộc bầu cử dù có thế nào cũng sẽ được người dân tiếp nhận một cách tích cực, nếu những vi phạm tràn lan trong quá trình bỏ phiếu không bị lặp lại. Đó chính là khía cạnh thể hiện ý nguyện của người dân mà những nhà tổ chức chiến dịch vận động tranh cử của Thủ tướng Putin phải quan tâm nhiều nhất.


TTXVN


Nguồn: anhbasam


 

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Đại hội 19 Đảng Cộng sản Trung Quốc: Tầm nhìn 30 năm - Tư liệu 18.10.2017
Thác 7 tầng - địa danh kỳ thú còn hoang sơ ở Nghệ An - Nhiều tác giả 18.10.2017
Liên Xô chi phối Đảng Cộng sản Mỹ như thế nào? - Harvey Klehr 17.10.2017
Vì sao người Do Thái giỏi làm kinh tế? - Nguyễn Hải Hoành 13.10.2017
Về bài thơ sám hối của Vua Trần Minh Tông - Hồ Tấn Nguyên Minh 13.10.2017
Trang điểm cung đình - Trịnh Bách 13.10.2017
Về cuộc ‘Thảm sát huyện Đạo’ bị che dấu ở Trung Quốc - Tư liệu 11.10.2017
Nuôi biển Công nghiệp ở Việt Nam - Thời cơ và thách thức - Nguyễn Hữu Dũng 09.10.2017
Sự hình thành đường biên giới Việt Nam - Campuchia thời Nguyễn - Vũ Đức Liêm 06.10.2017
Hà Tiên và sự hình thành nước Việt Nam hiện đại - Vũ Đức Liêm 06.10.2017
xem thêm »