tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 19325030
Điện ảnh, âm nhạc và hội họa
04.12.2011
Tư liệu sưu tầm
Vài nét về âm nhạc châu Phi

Nhịp đập châu Phi trong điệu nhạc Tango Achentina


Tango đối với người Achentina thiêng liêng như ngọn núi Phú Sĩ đối với người Nhật Bản. Người nước ngoài khó có thể tưởng tượng nổi tâm hồn người Achentina chao đảo đến mức nào khi một bản Tango được cất lên.


Đặc điểm của Tango là nó thường kết hợp giữa những lời ca buồn và một nhịp điệu dập dìu mạnh mẽ. Trong truyền thống Tango nhạc cụ tiêu biểu nhất là đàn bandonéon, một lọai phong cầm như accordéon.


Một bản Tango được cả nước Achentina hâm mộ, bài ca này được đánh giá đã lột tả sâu kín tâm hồn của điệu hát này đó là bài “Vuelvo el sur - Tôi về miền Nam” do nhà soạn nhạc Astor Piazzolla sáng tác. “Tôi về miền Nam như người ta tìm về mối tình đầu. Tôi về Miền Nam với bao hy vọng nỗi sợ hãi. Tôi mang miền Nam trong tim như người ta mang trong tim một định mệnh. Ôi, miền Nam, bà mẹ đã sinh ra tôi và sinh ra tiếng đàn bandonéon réo rắt.”


Trước khi biến thành một điệu hát bình dân, Tango đã xuất hiện ở Achentina vào đầu thế kỷ 20 như một phong trào khiêu vũ. Bắt đầu từ năm 1903 có nhiều bài phóng sự trên báo chí thủ đô Buenos Aires tường thuật về một vũ điệu cực kỳ táo bạo và gợi cảm mà các đôi nam nữ rất mê và được họ trình diễn trong các ngày lễ hội. Trong điệu vũ này, đôi nam nữ cọ xát với nhau, bước nhảy của họ rất thú vị nhờ vào hai động tác, một được gọi là Quebrada, nghĩa là người con gái phải gập đầu gối ngả người xuống phía sau. Động tác thứ nhì được gọi là Corte, đó là lúc đôi trai gái bỗng phải dừng lại, phải chững lại một hồi trước khi quay vòng tiếp.


Phong trào Tango cuốn hút giới trẻ và đặc biệt tầng lớp nghèo trong Buenos Aires đến mức mà những góc phố ngoại ô, nam giới nhảy với nhau giữa ban ngày ban mặt cũng như đám thanh niên ngày nay quây quần tụ tập để trình diễn nhạc Rap. Lối khiêu vũ ngoạn mục và hình tượng của Tango rất ăn khách trong các khu đông dân, trong các bến cảng của Buenos Aires đã lập tức bị quy kết là sinh hoạt đồi trụy khiêu dâm. Văn hào Jorge Luis Borges trong tác phẩm Evaristo Carriego xuất bản lần đầu tiên năm 1930, thuật lại rằng, sau khi tham vấn ý kiến của tất cả các nhà sọan nhạc Tango thời ấy, ông rút ra kết luận: Mọi người nhất trí đánh giá điệu vũ Tango xuất thân từ trong các nhà thổ, các hồng lâu của Buenos Aires.


Âm ỉ, nhen nhúm, rồi bập bùng ngây ngất, tiết tấu độc đáo của Tango, vào thế kỷ 20 từ BuenosAires đã từng chinh phục khắp thế giới. Thế nhưng, mấy ai biết nhịp điệu này bắt nguồn tận châu Phi xa xôi được du nhập cùng với người nô lệ da đen vào lục địa châu Mỹ. Cuối thế kỷ 19, vào năm 1870, tại Buenos Aires, người da đen bắt đầu được phép tập hợp với nhau theo từng cộng đồng dân tộc. Kể từ đó người Achentina bắt đầu đặt tên Baile de Tango tức là vũ điệu Tango cho lễ hội người da đen khi họ múa hát tập thể theo tiếng trống dân gian. Đó là cội nguồn của Tango trước khi được người da trắng cải tiến theo cái gu của họ lúc bấy giờ là khiêu vũ theo từng cặp nam nữ. Từ điển Encyclopedia Universalis ghi rằng: “Tango xuất phát từ Sango, tên một vị thần chiến tranh huyền thọai của sắc dân Yoruba châu Phi”. Nhà nghiên cứu truyền thống âm nhạc Michel Bisson còn phát hiện được trong thời buổi ngày nay từ ngữ El Tango trong hai ngôn ngữ thuộc các sắc dân Kongo Bantu. Trong ngôn ngữ Kongo Nari, El Tango có nghĩa là thời gian, còn trong ngôn ngữ Kongo Lingala, El Tango chỉ định mặt trời. Từ châu Phi sang miền nam châu Mỹ rồi đến đầu thế kỷ 20, điệu vũ Tango cập bến châu Âu, trên bờ nước Pháp qua hải cảng Marseille. Thủy thủ đoàn con tầu Sarmiento của Achentina đã mang đến thành phố Marsaeille những bản nhạc xuất sắc như bài El Choclo, tức là Bắp ngô.


Qua bao nhiêu bước thăng trầm, Tango giữ nguyên sức hấp dẫn với nhịp đập sôi nổi ấm áp, truyền cảm, cuốn hút hết thế hệ này đến thế hệ khác. Ngày nay, ở trung tâm thủ đô Paris mỗi buổi tối thứ bảy, từ 10 giờ đêm đến 2 giờ sáng, ở bên bờ sông Seine, Quai Bernard đối diện với vườn Jardin des Plantes, khi thời tiết cho phép những người yêu Tango tụ tập nhau để thưởng thức và khiêu vũ. Có những đêm, tại đây hàng trăm con người làm quen với nhau qua giai điệu Tango. Nam hay nữ, già hay trẻ, từ giáo sư đại học, đến sinh viên học sinh hay nhân viên phục vụ các cửa hàng mậu dịch, bất kể giai cấp hay sắc tộc, người ta quây quần bên một chiếc radio cassette, trầm trồ tấm tắc khen ngợi một nhịp đôi cổ điển tài tình của một tác phẩm Arrabal Amargo và những lời thở than của phong cầm bandonéon. Cạnh đó các đôi nam nữ tập trung tư tưởng phóng mình theo nhịp điệu. Mỗi khi du thuyền chạy trên dòng sông Seine đi qua rọi ánh sáng vào buổi khiêu vũ ngoài trời này, khách nước ngoài vỗ tay ầm lên để cổ vũ, các máy ảnh được bấm, đèn flash nhá liên hồi, nhưng những đôi tài tử giai nhân lúc đó nhẹ nhàng như bóng đem đã bay theo cơn đam mê Tango chẳng còn để ý đến ngoại cảnh.


Tùng Anh


Bản tin ĐHQG Hà Nội số 209 – 2008


 


Chiến dịch âm nhạc đẩy lùi nạn đói Châu Phi


Một chiến dịch mang tính xã hội cao đã được thực hiện bởi một số ngôi sao nổi tiếng vào ngày thứ ba vừa qua. Mục đích của chiến dịch này là đẩy lùi nạn đói đang ngày càng gia tăng ở Sừng Châu Phi- nơi đang hứng chịu đợt hạn hán nghiêm trọng.


 


Chiến dịch truyền thông này được khởi nguồn bởi gia đình Bob Marley với mục đích hiện thực hoá lý tưởng sống vì một thế giới nhân ái hơn của huyền thoại dòng nhạc Reggae- Bob Marley. Bạn có thể tìm hiểu thêm về chiến dịch ý nghĩa mang tên “ I’m Gonna Be Your Friend” này tại địa chỉ www.imgonnabeyourfriend.org.


 


Tại đây bạn có thể tìm thấy video clip những hình ảnh trẻ em suy dinh dưỡng của đạo diễn danh tiếng Kevin MacDonald trên nền nhạc “High Tide or Low Tide” (1973) của Bob Marley và ban nhạc The Wailers của ông. Đoạn clip bắt đầu với khẩu hiệu “The Worst Drought in Decades” (tạm dịch: Trận hạn hán nghiêm trọng nhất trong hàng thập kỉ) và kết thúc bởi hình ảnh của cố ca sĩ, nhạc sĩ, nhạc công lừng danh Bob Marley ẩn sau thông điệp “Millions of children are facing starvation” (tạm dịch: Hàng triệu trẻ em đang phải đối mặt với nạn đói) khiến người xem không khỏi xót xa và thương cảm.


Hơn 150 ngôi sao tên tuổi của nền công nghiệp âm nhạc nổi bật như Lady Gaga, Justin Bieber, Jay-Z, Rolling Stones và Paul Mc Cartney cũng tham gia vào chiến dịch trên. Họ đã sử dụng mạng xã hội Facebook, Twitter làm công cụ để thúc giục các fans của mình quyên góp tiền giúp đỡ cho hàng ngàn gia đình đang chịu đựng cuộc khủng hoảng lương thực nghiêm trọng nơi đây.


Liên hiệp Quốc cho hay khoảng 12 triệu người dọc theo vùng Sừng Châu Phi đang ở bờ vực của nạn đói đặc biệt là Ethiopia, Somalia và Kenya. Vùng Đông Bắc Phi đang cần sự giúp đỡ khẩn cấp để xây dựng lại nền nông nghiệp và đấu tranh chống lại nạn đói hoành hành. Cơ quan lương thực Liên hiệp Quốc đã trực tiếp kêu gọi một cuộc họp cấp cao nhằm tìm ra giải pháp đối phó với tình trạng khủng hoảng lương thực trầm trọng tại các quốc gia trên.


Chiến dịch “I’m Gonna Be Your Friend” nhờ sức ảnh hưởng của những ngôi sao nổi tiếng thế giới cùng với sự hợp tác của các mạng xã hội như Yahoo, Facebook, AOL, MSN, YouTube, Twitter… ước chừng đã tiếp cận tới hàng tỉ người. Số tiền thu được nhờ quyên góp và chi phí download video clip “High Tide or Low Tide” sẽ được chuyển đến tổ chức cứu trợ trẻ em “Save The Children” nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu về nước, lương thực và thuốc thang của người dân vùng Đông Phi.


Nhiều ngôi sao nổi tiếng khác cũng rất quan tâm đến chiến dịch ý nghĩa trên như David Beckham, Eminem, Rihanna, Madonna, Ricky Martin, Lily Allen hay Bruno Mars…


Rita Marley- vợ của Bob Marley cũng là người giúp cho ông hiện thực hoá lý tưởng về một cuộc sống tốt đẹp hơn, nhân ái hơn bằng cách xây dựng quỹ nhân đạo nhà Bob Marley đã gửi tới mọi người thông điệp ý nghĩa: “ Chúng ta phải cùng nhau đứng lên như những người bạn để chung tay đẩy lùi thảm hoạ này và cứu lấy những đứa trẻ của chúng ta”.


Minh Hà


Dân Trí


 


Làn sóng âm nhạc đến từ châu Phi


Cách đây 20 năm, khi nhắc đến châu Phi, người ta thường liên tưởng đến một lục địa đen nghèo khổ do xung đột triền miên. Nhưng 20 năm sau, mọi thứ đã thay đổi. Châu Phi giờ đây đang là một lục địa trỗi dậy mạnh mẽ với sức mạnh tiềm tàng. Không những chỉ riêng trong lĩnh vực kinh tế, khoa học kỹ thuật mà trong lĩnh vực văn hóa, những thế hệ nghệ sĩ mới người gốc Phi đã góp phần đưa nền âm nhạc châu Phi đến gần hơn với công chúng trên toàn thế giới.


K'Naan


Nổi bật trong thế hệ ca sĩ mới gốc Phi là chàng trai trẻ K’Naan, người Somalia, hiện đang sinh sống tại Canada. Tài năng nghệ thuật của anh được thể hiện qua hàng loạt bài hát chuyển tải những thông điệp mạnh mẽ phản đối nạn bạo lực, đói khổ, gửi gắm ước vọng về một đất nước yên bình. Album đầu tay được nhiều ca ngợi của anh, The Dusty Foot Philosopher, đã giành được giải Âm nhạc Quốc tế của BBC Radio 3 vào năm 2007.


K’Naan từng có những tháng ngày hạnh phúc ở ngoại ô thủ đô Mogadishu thịnh vượng. Nhưng vào năm 1991, khi chế độ độc tài Siad Barre sụp đổ, Somalia chìm trong nội chiến, gia đình K’Naan buộc phải rời bỏ đất nước, sống những ngày tháng khổ cực ở các trại tị nạn. Sau khi từ Mỹ đến Canada, do không tránh được cám dỗ, K’Naan đã gia nhập những băng nhóm tội phạm và liên tục bị bắt.


Ra tù, anh quyết tâm làm lại cuộc đời và cho ra đời những sáng tác về châu Phi gây ấn tượng mạnh với khán giả. Anh càng nổi tiếng hơn nữa với bài hát Wavin’Flag, một trong những ca khúc được khán giả chú ý nhiều nhất trong World Cup 2010. Trong video clip Wavin’Flag, lần đầu tiên sau nhiều năm buộc phải xa quê hương, K’Naan đã rất tự hào khi giương cao lá cờ của Somalia để hát về ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh tổ chức ở châu Phi, một điều trước kia anh chưa bao giờ nghĩ tới.


Với chất giọng khàn, vang và rất có hồn, cô gái trẻ Nneka, người Đức gốc Nigeria, từng tốt nghiệp kế toán, hiện đang theo học nhân chủng học và tâm lý tại đại học Hamburg cho biết sẽ dành hết thời gian cho âm nhạc sau khi tốt nghiệp. Một thành phố như Hamburg với khá nhiều dân nhập cư, Nneka Egbuna không dám mơ ước đến Đức để trở thành ca sĩ, nhưng các câu lạc bộ, các quán bar nơi đây là một môi trường tốt để cô quay lại niềm đam mê ca hát của mình.


Nneka


Vốn có chất giọng tốt nên không khó để Nneka chinh phục được khán giả nơi đây. Cô trở thành cái tên quen thuộc và được yêu thích vì sự mới lạ trong phong cách cùng tài năng thiên bẩm tạo nên sự mới mẻ trong âm nhạc. Nneka đã hát bằng cả trái tim về đất nước nơi cô đã sinh ra. Âm nhạc của cô mang cả những vấn đề triết học, những vấn đề của chủ nghĩa tư bản nơi cô đang sống, bạo lực, chiến tranh và nghèo đói, thất học tại đất nước của cô. Nneka hát bằng tiếng Anh để mang âm nhạc của mình ra thế giới và cô cũng thể hiện bằng ngôn ngữ Igbo, Yoruba, Hausa… để âm nhạc của cô đến gần hơn và rộng hơn với đông đảo người yêu nhạc Nigeria.


Với 3 album được phát hành, gần đây nhất là Concrete Jungle đạt được thành công rực rỡ, cô được Hiệp hội thu âm Anh trao giải thưởng MOBO (giải thưởng cho các nghệ sĩ da màu), giải thưởng có sự tham gia của hầu hết các ca sĩ nhạc pop nổi tiếng thế giới như Femi Kuti, Oumou Sangare, Baaba Maal, Amadou, Mariam…


Cũng giống như K’Naan, Nneka, ca sĩ người Canada gốc Ruwanda, Corneille, cũng đại diện cho một trào lưu âm nhạc mới đến từ châu Phi. Ngay từ thuở nhỏ, Corneille đã chứng kiến sự tàn khốc của nạn diệt chủng tại Rwanda vào năm 1994, khi cha và mẹ lần lượt bị giết chết. Corneille lưu lạc đến Đức và sau đó là Canada.


 


Corneille


Không chỉ nổi tiếng với album đầu tay The Birth of Cornelious, Corneille còn được biết đến là một nhân chứng còn sống sót trong nạn diệt chủng tại Rwanda, một nhân chứng không đầu hàng số phận và đã trở thành một ca sĩ gốc Phi nổi tiếng tại Canada, Mỹ, Đức… Nếu có một bức họa chân dung của Corneille, có lẽ cần những gam màu khác nhau để thể hiện sự gân guốc trong giọng hát, những cảm xúc chân thành về một quá khứ bi thương từ thuở nhỏ. Mãi đến những năm gần đây, Corneille mới thật sự tìm lại sự cân bằng trong cuộc sống. Anh nói: “Ở đất nước châu Phi của tôi còn rất nhiều người vẫn hàng ngày phải chịu đựng nhiều điều bất công và bất hạnh, tôi sẽ là người thay họ nói ra những suy nghĩ của mình”. Đây cũng là chia sẻ cũng như mục tiêu âm nhạc mà Corneille và những nghệ sĩ trẻ của châu Phi cùng hướng đến.


 


Hoài Lê (Theo AP, All Africa)


 


Hip-life hồi sinh hip-hop ở Accra


Giới trẻ ở Thủ đô Accra, Ghana, đang lên cơn sốt về nhạc hip-life, một sự kết hợp giữa âm nhạc đường phố và hip-hop Mỹ và người dân Ghana tôn kính gọi rapper Reggie Rockstone là "Bố già của hip-life". Ông là người đi tiên phong trong "cuộc cách mạng" phục hồi một truyền thống hàng nghìn năm của Ghana.


Ghana vốn được xem là "chốn thiêng liêng của hip-hop" nhưng sự phát triển rộng rãi của dòng nhạc này, đặc biệt ở Bắc Mỹ từ cuối thập niên 1970 đã khiến thế giới dường như "quên lãng" gốc rễ Ghana. Những siêu sao hip-hop như Dr Dre, Puff Daddy và Snoop Dogg ngày càng toả sáng góp phần khẳng định địa vị của hip-hop Mỹ. Ông Pangie Anno, người điều hành phòng thu nhạc lâu đời nhất ở Ghana cho biết: "Hip-hop có nguồn gốc từ truyền thống châu Phi. Truyền thống đấu vật tự do của châu Phi cổ xưa dẫn đến việc xuất hiện bài thơ ngẫu hứng rồi có nhịp điệu... Hip-hop Mỹ là một sự phát triển của truyền thống châu Phi". Một thành viên của nhóm hip-hop Accra, VIP đã miêu tả cách phục hồi và tái tạo hip-hop của những người Ghana để tạo thành hip-life. "Trước đây chúng tôi chơi những ca khúc của các nghệ sĩ nước ngoài và biểu diễn giống như họ. Và khi ấy, chúng tôi không phải là chính mình. Nhưng bây giờ dường như tất cả chúng tôi đang trở về quê hương. Chúng tôi lấy một phần của phong cách âm nhạc và múa dân gian châu Phi rồi tự mình sáng tác theo phong cách châu Phi hiện đại". Bí quyết thành công của Reggie Rockstone, sinh ra ở Ghana và lớn lên ở Mỹ chính là: "Lĩnh hội kiến thức về âm nhạc như một người Mỹ nhưng lại rap theo tiếng thổ ngữ địa phương, thường là tiếng Asante Twi. Người châu Phi ca ngợi cuộc sống và âm nhạc, họ không muốn nghe những bài hát khiến họ buồn... Trong âm nhạc của tôi tràn ngập tiếng leng keng.. leng keng... và người New York hay London lại thích thanh âm đó".


Quocte


Xem thêm: http://www.viethiphop.com/f/threads/3540-Am-nhac-moi-tu-chau-Phi-#ixzz1fYLan7KF


 


Âm nhạc từ... rác


Nhóm nhạc Sotho Sounds (ảnh) từ vùng núi Maluti, Lesotho đã gây choáng giới "thẩm âm" London khi trình làng một thể loại mới - Junk funk với các ca khúc được thể hiện bằng dụng cụ làm từ những đồ vật phế thải. Sự cổ vũ của người dân nơi đây đã tiếp thêm sức mạnh cho họ tiếp tục thực hiện tour diễn toàn nước Anh, tham gia Liên hoan Womad vào tháng Bảy...


Tự học nhạc, soạn nhạc và tạo nhạc cụ từ những vật vô giá trị để làm nên junk funk - đó là kỳ tích của bảy người chăn cừu ở làng Malealea. Với nguyên liệu lượm từ các đống rác như thùng dầu, lốp ô tô, dây điện và chậu rửa bát, họ quyết định tái sinh thành một đàn violin, hai guitar bass và một cái trống. Tay trống Tumelo Mpokoane cho biết: "Tôi bẻ cành cây làm gậy để nối dây điện và cái chậu. Sau đó, tôi nhờ ai đó kéo căng cái săm xe lên mặt thùng còn tôi tìm cách nối nó với dây điện. Tôi cắt lốp ô tô thành những cái dùi trống vì như thế trống mới phát ra âm thanh tốt được". Lốp còn được dùng để tạo nên violin 1 dây (tiếng Sesotho gọi là qwadinyana) và theo nghệ sĩ qwadinyana Yosefa Chaka thì cái dây duy nhất được làm từ lốp xe bị nổ, còn cước câu cá được sử dụng làm dây đàn guitar (katara). Ngoài ra, Rameleke Rantho là người hát giọng trầm, các em họ Tseliso Rantho, Tankiso Pita chơi guitar còn Paseka và thành viên trẻ nhất, Richard Mohale, 14 tuổi là những vũ công. Hàng tháng trời phơi mình dưới ánh nắng mặt trời, bảy vị "thợ thủ công" ấy vừa phải chăm đàn gia súc vừa chăm chỉ làm công việc của những người nghệ sĩ thực thụ.


Dưới sự giúp đỡ của nhà sản xuất người Nam Phi Risenga Makondo và sự hỗ trợ của Quỹ Womad, nhóm Sotho Sounds đã phát hành CD đầu tiên Sotho Sounds Malealea và bắt đầu gây tiếng vang ở châu Âu.


Xem thêm: http://www.viethiphop.com/f/threads/3540-Am-nhac-moi-tu-chau-Phi-#ixzz1fYLoSOYF



www.trieuxuan.info


 


 


 


 


 

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Nhạc sĩ Lê Thương và 70 năm Hòn Vọng Phu - Tư liệu sưu tầm 23.05.2017
Cục Nghệ thuật biểu diễn làm sai lệch nhạc Phạm Duy - Tư liệu 22.05.2017
Cannes: Đẹp nên bị ghét và giỏi nên được yêu - Tư liệu 18.05.2017
Tượng đài không biết để đâu vẫn là vấn đề của TP.HCM - Tư liệu 14.05.2017
Sở Văn hóa Thể thao TP.HCM lý giải việc cấm ca khúc xưa - Tư liệu 27.04.2017
Người đẹp 'Kong: Skull Island' cô đơn vì... nổi tiếng - Tư liệu 27.04.2017
Ca khúc trước 1975 và sự im lặng khó hiểu của Sở VH-TT TP.HCM - Quỳnh Nguyễn 26.04.2017
“Leningrad – Thành phố thân thương đến phát khóc...” - Tư liệu 05.04.2017
Dạ cổ hoài lang: kịch bản lỗi, và khung hình không điện ảnh - Nhiều tác giả 30.03.2017
Gởi hai chú Lưu, Kha/ Về ca khúc Con đường xưa em đi - Đỗ Duy Ngọc 20.03.2017
xem thêm »