tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 19386543
Những bài báo
06.11.2011
Tư liệu
Nhà văn, Liệt sĩ Lê Vĩnh Hòa

Bài của Quốc Kiên


 


Lê Vĩnh Hòa tên thật là Đoàn Thế Hối sinh ngày 6/10/1933 tại xã Mỹ Hiệp, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định. Thân sinh của Nhà văn là ông Đoàn Thế Cần và bà Ngô Thị Cương. Lúc nhỏ Lê Vĩnh Hòa theo cha vào sinh sống tại xã Vĩnh Hòa - tỉnh Rạch Giá (nay là tỉnh Kiên Giang).


Năm 1947 Lê Vĩnh Hòa tham gia công tác thiếu nhi tỉnh Rạch Giá. Năm 1948,1949 Lê Vĩnh Hòa được Tỉnh ủy Rạch Giá cho đi học trường Trung học kháng chiến Nguyễn Văn Tố ở Nam Bộ. Năm 1950, sau khi rời khỏi trường, Lê Vĩnh Hòa về công tác tại văn phòng Bộ tư lệnh Phân liên khu miền Tây. Đến năm 1951, Lê Vĩnh Hòa được điều về công tác tại Hội Liên Việt tỉnh Sóc Trăng. Tại đây Lê Vĩnh Hòa bắt đầu viết văn, làm thơ ca ngợi sản xuất nuôi quân, ca ngợi bộ đội, ca ngợi du kích và tham gia các đoàn công tác thuế nông nghiệp. Sau đình chiến năm 1954, Lê Vĩnh Hòa ở lại miền Nam làm công tác Thanh vận Thị xã Sóc Trăng, đi sâu vận động giới học sinh, công nhân nghèo.  Đồng chí Trần Phong Sắc, Phó bí thư Thị xã ủy Sóc Trăng là người giới thiệu Lê Vĩnh Hòa vào Đảng. Ngày 3 tháng 2 năm 1957, Đảng bộ Sóc Trăng tiến hành lễ kết nạp Lê Vĩnh Hòa - một nhà văn, một cán bộ tận tụy của phong trào cách mạng vào Đảng.


Từ năm 1956 trở đi, Mỹ Diệm phản bội hiệp định Giơneve, bắt bớ tàn sát những người kháng chiến cũ. Dưới sự chỉ đạo của Thị ủy Sóc Trăng, Lê Vĩnh Hòa vừa công tác, vừa viết văn, viết báo. Truyện ngắn đầu tay của Lê Vĩnh Hòa là Vỏ Cà Rem đăng trên báo Nhân Loại số 1. Sau đó Lê Vĩnh Hòa ra mắt bạn đọc miền Nam bằng một truyện ngắn dự thi do tuần báo Nhân loại xuất bản ở Sài Gòn tổ chức. Từ đó trên báo Nhân Loại, Bông Lúa… bạn đọc thấy nhà văn xuất hiện một cách đều đặn, hầu như tuần nào cũng có bài đăng với các thể loại khác nhau như: truyện, ký, tùy bút, thơ…


Những năm 1956 – 1957 là những năm miền Nam sống trong không khí hết sức ngột ngạt. Mỹ Diệm đặt ra những chính sách cực kỳ tàn bạo nhằm trả thù những người kháng cũ, chia cắt lâu dài đất nước. Chúng phạt vạ những tờ báo tiến bộ, tống giam những nhà văn, nhà báo, những nghệ sỹ muốn bảo vệ nền văn hóa dân tộc, muốn thống nhất đất nước. Lê Vĩnh Hòa xuất hiện ngay trong vùng đô thị bị địch kiểm soát gắt gao. Lê Vĩnh Hòa đã dùng tài trí của mình lách qua khoảng giữa của lưỡi kéo kiểm duyệt, đưa ngòi bút đấu tranh vạch trần bộ mặt xấu xa của chế độ Sài gòn, kêu gọi lòng yêu nước, tố cáo những cuộc đàn áp đẩm máu nhân dân.


Lê Vĩnh Hòa viết thật phong phú và đa dạng. Ban đọc gặp trong truyện ngắn của nhà văn cảnh sống cơ cực của người dân lao động vùng tạm chiếm. Đó là người phu khuân vác đang đau ốm cũng phải bò dậy  ra bến tàu kiếm vài chục bạc trong những ngày giáp Tết để rồi phải gục xuống vì ho ra máu (truyện Lúc chiều xuống). Đó là  những em bé mồ côi sống đói rách trong các xó xỉnh của đường phố (truyện Đôi bạn). Đó là những đứa trẻ phải chết vì cha mẹ chúng không đủ tiền chạy chữa thuốc thang (truyện Thằng bót)… Bằng ngòi bút của mình, Lê Vĩnh Hòa vạch trần sự tàn bạo của cuộc chiến tranh xâm lược phi nghĩa làm tan nát vạn triệu sinh linh, rắc gieo bao điêu linh tan tóc, khơi nên bao căm giận oán hờn, xô đẩy nhân dân đắm chìm trong bể máu.


Truyện của Lê Vĩnh Hòa thường ngắn gọn, cô đọng, kết hợp tài giỏi giữa trữ tình và hài hước. Người đọc có thể xúc động vì những mảnh đời đau khổ đồng thời có lúc cũng bật cười thoải mái, ý nhị. Ngòi bút châm biếm tài tình của nhà văn, khi viết về bọn địch trở thành vũ khí sắc bén giáng thẳng vào mặt chúng… Với các thể loại: truyện ngắn, tùy bút, thơ, tiểu luận, phê bình văn học đăng trên các báo Công Nhân, Bông Lúa, Phụ nữ diễn đàn… Gần 50 bài viết từ năm 1956 – 1958, Lê Vĩnh Hòa đã liên tục tấn công địch bằng ngòi bút sắc bén, cổ vũ quần chúng đô thị tin tưởng vào cách mạng và đấu tranh chống lại kẻ thù.


Tháng 10 năm 1958, Lê Vĩnh Hòa bị khai báo và bị giặc bắt. Tòa án quân sự Sài Gòn kết tội Lê Vĩnh Hòa xúi giục dân chống chế độ, xử 5 năm tù. Chúng giam Lê Vĩnh Hòa ở các trại giam Sóc Trăng, Chí Hòa, Thủ Đức, Phú Lợi… rồi trở lại Chí Hòa. Những cực hình tra tấn tàn khốc và man rợ đã làm anh kiệt sức. Cuối năm 1963, chúng buộc phải trả tự do cho Lê Vĩnh Hòa. Về nhà một thời gian ngắn, anh liên hệ được với tổ chức và trở lại công tác ở vùng giải phóng.


Bước chân ra vùng giải phóng Tây Nam Bộ, Lê Vĩnh Hòa bước vào thời kỳ sáng tác mới. Lê Vĩnh Hòa thâm nhập thực tế vào cuộc sống chiến đấu của nhân dân. Nhà văn theo bà con rào làng, đắp cản, xuống chông, vào các trại sản xuất mìn, lựu đạn, cưa bom làm thủy lôi đánh tàu… viết bằng tất cả trí lực phong phú và tâm hồn dào dạt chất thơ. Thực tế chiến trường Tây Nam Bộ chưa có nhà văn nào phản ánh phong trào du kích mang đặc tính đồng bằng sông nước, giàu màu sắc và có sức mạnh như Lê Vĩnh Hòa. Nhà văn đã cùng ăn, cùng ở, cùng chiến đấu với bà con ở các làng xóm ven thị xã, ven lộ, ven sông chiến lược. Nhà văn tham gia phong trào bao vây đánh lấn giải phóng nông thôn, phá ấp khu tập trung của địch, công tác binh vận, đấu tranh chính trị cũng được Lê Vĩnh Hòa phản ánh sắc xảo và mô tả chính xác trong tác phẩm của mình. Ở mảng đề tài bộ đội, Lê Vĩnh Hòa đã viết về cuộc sống bộ đội hết sức sâu rộng. Ngay sau khi sáng tác, Nhà văn thường đọc cho anh em bộ đội nghe và cổ vũ lẫn nhau. Lê Vĩnh Hòa đã đạt thành công to lớn khi cầm bút viết giữa những người cầm súng đấu tranh giải phóng dân tộc. Chiến sĩ đã gọi Lê Vĩnh Hòa là Nhà văn Quân đội. Lê Vĩnh Hòa đã sống và viết đa dạng, phong phú về bộ đội. Ông hy sinh ngày mùng 7 tháng Giêng năm 1967 tại Xẻo Dú, xã Vĩnh Viễn, huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang trong một trận đánh lớn.


Cuộc đời sáng tác của Nhà văn liệt sĩ Lê Vĩnh Hòa tuy rất ngắn, chỉ trong 4 năm sáng tác nhưng nhà văn đã để lại khối lượng đồ sộ hơn 100 tác phẩm. Khí phách cha ông với bề dày lịch sử và niềm tự hào của những năm tháng đánh giặc đã tôi luyện ngòi bút của nhà văn thêm rắn chắc và mạnh mẽ. Nhà văn Liệt sĩ Lê Vĩnh Hòa được Đảng bộ và nhân dân Sóc Trăng chọn đặt tên đường cho Thành phố Sóc Trăng. Từ lập trường chính trị, quan điểm sáng tác đến phong cách nghệ thuật: Lê Vĩnh Hòa là một tấm gương sáng cho chúng ta noi theo.


Quốc Kiên

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Tàu cá vỏ thép nằm bờ: Nghe lời hãng, dân sẽ chết! - Nhiều tác giả 30.05.2017
Đài Loan săn giáo viên dạy tiếng Việt - Tư liệu 29.05.2017
Mỹ có tấn công Triều Tiên? - Nhiều tác giả 28.05.2017
6 nguyên nhân xung đột sắc tộc, tôn giáo ở ​Philippines - Tư liệu 28.05.2017
Những bài viết về Phó Giáo sư Lê Bá Hán - Nhiều tác giả 28.05.2017
Vấn đề hôm nay: Tàu cá vỏ thép nằm bờ: Lỗi lại thuộc về ngư dân? - Nhiều tác giả 27.05.2017
Phạt 240 triệu, đình chỉ 6 tháng nhà sách Minh Thắng in sai cuốn “Miếng ngon Hà Nội” - Tư liệu 27.05.2017
Triều đình Phong kiến chống tham nhũng như thế nào? - Nhiều tác giả 26.05.2017
Lê Giang Lư Nhất Vũ - Lưu Trọng Văn 23.05.2017
Nhà văn Ma Văn Kháng - Anh Chi 21.05.2017
xem thêm »