tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 19683130
Những bài báo
11.08.2011
Đỗ Duy Ngọc
Con cá nục

Hôm trước vô blog của Mặt trời, thấy có hình dĩa cá nục kho ngon quá, chợt nhớ đến nồi cá nục kho của mạ tôi nấu những ngày ấu thơ. Tự nhiên nhiều hình ảnh ngày xưa chợt ùa về. Hình ảnh bữa cơm gia đình thuở trước chợt hiện ra, mâm cơm với 10 anh chị em, với ba mạ, với nồi cá nục kho thơm phức, cay nồng. Sẽkhông bao giờ có được hình ảnh như vậy nữa rồi. Ba đã mất hơn 4 năm nay, anh chị em tan tác mỗi người mỗi ngã, người Tây, kẻ Mỹ. Sẽ không sao có được những ngày xưa đã mất. Chiều hôm nay trời đổ mưa, những con cá nục làm liên tưởng quá khứ. Hóa ra hình ảnh cũng tác động vào ký ức của con người.


 


Có lẽ khi người ta bắt đầu bước qua bên kia của dốc đời, người ta thường ngoái nhìn lại quá khứ, và lúc đó, người ta đã bắt đầu già. Tôi đã bắt đầu nhìn lại và tiếc nuối. Cứ ước ao mình được trở về tuổi nhỏ, tuổi hồn nhiên sống và thản nhiên bước vào cuộc đời một cách thơ ngây. Bởi vậy, tôi rất sung sướng khi gặp lại những người bạn cũ, những người bạn một thời quá nhiều kỉ niệm. Chúng tôi gặp nhau và chỉ nói chuyện ngày xưa, có nhiều chuyện cười nhưng cũng lắm chuyện buồn. Và cũng rất nhiều lần chúng tôi cười với những giọt nước ở khóe mắt.


 


Chiều nay tháng bảy, bỗng dưng trong cuộc nói chuyện, có ai đó lại nhắc đến con cá nục, vì đây là tháng mà ở miền Trung có nhiều cá nục.


 


Tôi thích con cá nục từ màu xanh óng ánh rất đặc biệt của nó. Đó là một màu xanh lam lóng lánh pha chút xanh lá. Đó là màu chỉ tìm thấy ở con vật còn tươi roi rói, vừa từ biển khơi được kéo vào bờ. Người làm khoa học thì phân tích đó là màu của chất phốt pho, và họ phân tích là trong 100g cá nục có chứa 216mg chất đó. Nếu đúng như thế thì nếu con cá nục mà ở trên cạn, chắc là trong đêm nó sẽ lập lòe như những con đom đóm, mà như vậy thì quá đẹp, phải không????


 


Con cá nục không chỉ đẹp ở màu sắc tươi xanh, nó còn là một món ăn rất ngon. Cá nục có thể làm thành nhiều món. chiên, kho nước, kho khô, hấp, làm mắm...Mà món nào cũng ngon, món nào cũng làm cho ta phải chảy nước miếng vì thèm khi hình dung.


 


Này nhé, những con cá nục chuối, lớn khoảng hơn ngón tay, đem hấp ăn với bánh tráng, rau muống chẻ và chấm mắm nêm hay nước kho sanh sánh cay nồng mùi ớt tươi và ớt bột đò lòm. Mới nói mà đã thấy đã. Quấn miếng cá vào miếng bánh tráng nhúng nước, thêm cọng rau, chấm vô chén mắm, cắn một cái, nhồm nhoàm. Sao mà ngon thế, ngon từ chân răng đến kẽ tóc he...he...Chất bùi của bánh, chất béo của cá, chất dòn dòn của cọng rau, chất mằn mặn mà cay cay của chén nước chấm, tất cả trộn lại thành một hỗn hợp không lẫn vào đâu được.


 


Này nhé, những con cá nục nho nhỏ, xanh tươi, rửa sạch, ướp với chút nước mắm nhỉ, bẻ vài trái ớt đỏ, chút tiêu, chút đường, ướp cho con cá se se cứng, cho vào nồi kho sềnh sệch, nước kho cá màu hơi nâu đen, nồng nặc mùi ớt và mùi cá dậy mùi thơm phức. Nếu có vài sợi bún. lùa một cái. Đã. Suýt xoa. Mà không thì chén cơm trắng cũng đã, chan miếng nước cá, lùa một miếng với miếng cá ngọt bùi. Ngon. Bây giờ khó tìm lại cái cảm giác đó, dù đủ điều kiện để ăn sơn hào hải vị.


 


Này nhé, những con nục ướp sương sương, chảo dầu hay mỡ thật sôi, chiên con cá vàng chấm với nước mắm ngon dằm trái ớt đỏ. Miếng cá bỏ vào miệng dòn dòn beo béo. Cũng phải kêu lên một tiếng: Ngon hà...hà...


 


Dùng cá nục để làm mắm thì người Huế thường làm. Mắm nục nổi tiếng là ngon. Dân chuộng mắm mà chưa nếm được mắm nục do mấy O ở Huế làm thì chưa gọi là hiểu hết nghệ thuật của mắm Việt. Bà Trương ThịBích, một nghệ nhân ẩm thực của xứ Huế đầu triều Nguyễn đã tóm tắt cách làm mắm nục như thế này: Nục nhỏ làm nêm lắm kẻ ưa/Đong ngang chục cá, muối hai, vừa/Ghè khô nhận chặt phơi mươi bữa/Gió bay mùi thơm biết chi chưa.


 


Lại nhớ đến món cá nục kho thơm, những miếng thơm xắt lát, bỏ kho chung với những con cá nục, chừa lại nhiều nước, nước cá cũng ngon mà miếng thơm cũng ngon không kém.


 


Mùa hè ở Đà nẵng nóng đổ lửa, buổi trưa húp một miếng canh cá nục nấu với cà chua, bỏ vô chút hành lá cắt khúc, chỉ đơn giản là cá với cà, sao mà nghe mát cả ruột, chẳng cần bột nêm, bột ngọt, cũng chẳng cần nước sốt nước dùng.


 


Nói chuyện ăn cá mà không nhắc đến mấy trái ớt của miền Trung, hay là loại ớt bột cay xé đít thì là một thiếu sót lớn. Bởi ăn cá mà không ớt thì cũng như ăn sushi mà không mù tạt. Chính những múi cay của ớt đó đã làm cho món cá thêm ngon, dịch vị tiết ra nhiều hơn, nước miếng nhả ra nhiều hơn và miếng ăn thêm thú vị. Mà cũng lạ, đi bốn phương tám hướng, cũng không đâu tìm được loại ớt cay xé lòng và thơm phức như loại ớt của miền Trung. Hèn gì, những tiệm ăn bán món ăn Trung bộ, tiệm nào cũng phải dùng máy bay đem ớt từngoài đó mang vào.


 


Con cá nục với con cá bạc má gần giống nhau, ở Sài Gòn nhiều tiệm bán con cá bạc má mà cứ bảo là con cá nục. Con cá bạc má to hơn và theo nhiều nhà dinh dưỡng thì có nhiều chất bổ hơn cá nục. Nhưng con cá nục vẫn là con cá nục, nó có giá trị riêng và có mùi vị rất riêng.


 


Mây hôm nay trời đổ mưa, tháng bảy lại về, đây cũng là mùa cá nục. Viết mấy dòng này từ những ký ức. Và tôi đang thưởng thức món cá nục của ký ức. Nói chuyện con cá nục nhưng lại ngậm ngùi vì thời gian đã đi qua không tìm lại được, không bao giờ tìm lại được nữa những bữa cơm sum họp của ngày xưa.


 


Tôi đang đi tìm thời gian đã mất qua hình tượng của con cá nục xanh óng ánh, da bóng ngời, những con cá nhìn thấy trong tranh của Nguyễn Trung một thời.


 


Và cũng từ con cá nục, tôi lại nhớ tuổi thơ đã đi qua, tôi lại nhớ ba tôi, nhớ vô cùng, Ba ơi!!


25.7.2008


DODUYNGOC


 


CON CHUỘT


Tạp bút


 


Không biết nó vào phòng bằng cách nào và đã ở trong phòng đã bao lâu rồi. Hèn chi mấy đêm trước đang ngồi làm việc tôi có cảm giác như có một ai đó trong phòng đang nhìn mình. Cảm giác thôi. Nhưng hôm nay đã là sự thật .Nó đã xuất hiện. Nó từ dưới bàn leo lên, vểnh râu nhìn mình từ cái chân đế của màn hình. Nó có vẻ tự đắc. Nó có vẻ không chút sợ hãi nào. Tim tôi đánh lọan xạ. Nó ở gần quá mà, chỉ một cái với tay. Tôi chụp vội cuốn sách, ném mạnh và nó chuồn mất. Chết tiệt. Và thế là cả ngày nay chỉ nghĩ về nó. Con chuột nhắt tinh ranh. Tôi vốn rất ghét chuột, sợ thì đúng hơn, dù đã gần tuổi sáu mươi rồi. Mà thật lạ, thông thường những người ghét chuột thường rất thích mèo; tôi thì ghét chuột và cũng ghét luôn loài mèo. Nhìn chuột thấy dơ bẩn, bệnh tật, nhưng đồng thời ẩn chứa chất láu lỉnh và gian trá. Mèo cũng thế, nhìn tướng đi dáng nằm rất khoan thai, gặp ai cũng xu nịnh được, lúc nào cũng có vẻ chải chuốt nhưng thật sự là rất bẩn, trông rất ư là ngụy quân tử. Chó thì hay hơn nhiều, ghét ai là lộ ra mặt, đố mà kêu chúng đến gần được khi chúng đã không ưa.


Bây giờ phải nghĩ ra một cách nào êm thắm nhất để tiêu diệt nó. Nó chỉ xuất hiện bắt đầu từ chạng vạng tối. Không biết cả ngày nó trốn ở xó xỉnh nào. Đang ngồi bỗng thấy xẹt một cái. Nó đang di chuyển. Tôi cầm cây thước nhôm của thợ montage. Rình. Chắc nó biết. Không thấy nó xẹt. Ngồi lâu mỏi chân, tôi tìm kế khác. Tôi mở cửa lớn mở ra ban công. Dụ nó chạy ra, đóng cửa là yên chuyện. Cửa mở suốt buổi chiều. Đến tối lại thấy nó xẹt một cái từ dưới gầm tủ chạy qua gầm giường. Chết mẹ. Tối nay phải giằng mùng cho kỹ. Nửa đêm đang nằm mà nó bò được vô giường chắc đứng tim quá. Lại thấy nó xuất hiện trên đầu tượng Di Lặc. Tôi chỉ nhìn mà chẳng dám làm gì. Tượng sứ đời Thanh. men mỏng như vỏ trứng, đưa vàng cũng không dám phang vào đó. Nó vểnh râu và chạy mất. Tức. Nó nằm trong đám đồ đồng Thập bát La hán. Cơ hội rồi. Ném vào đồ đồng không sao. Chụp được cục tạ của đồng hồ cúc cu. Giang tay rồi mà không dám ném. Sợ liên lụy đến mấy món đồ bên cạnh và cái tủ kiếng. Thấy cái đuôi của nó và lại xẹt mõt cái, nó biến mất.


Nó giống mấy thằng khốn nạn ở cuộc đời, lúc ẩn lúc hiện, chờ thời cơ là ra tay ám hại người khác. Chỉ giỏi núp lén và làm ăn trong bóng tối, ngay cả phạt giao thông mà cũng trốn trong lùm cây và ẩn trong bóng đêm.


Lại thêm một đêm ngủ với tâm trạng bất an. Đã tự nhủ hôm nay phải mua keo diệt chuột, loay hoay lại quên mất tiêu. Lại thấy nó xẹt một cái. Phải di tản cái lồng chim yến, nửa đêm nó vào quậy chắc chết chim. Lại lọ mọ ngồi dậy bật đèn. Thấy nó đang vểnh râu trên chiếc ti vi. Thằng mất dạy. Tao mà thiện xạ như hoàng tử Ju Mông thì mày đã hết đời rồi.


Đêm nay mày sẽ chết, tao sẽ cuốn mày lại như cuốn chả giò mà thiêu sống mày. Tôi mở tờ giấy keo diệt chuột, để ngay lối đi. Chỗ nó hay xẹt nhất. Và tắt đèn, nằm chờ. Chỉ cần nghe tiếng mày giẫy giụa là ông có thể an tâm ngủ tới sáng. Nhưng rồi tôi ngủ trước khi nghe được âm thanh khoan khoái đó. Và con chuột tinh quái đó vẫn chưa tới số. Miếng keo nằm chổng chơ vô duyên giữa sàn nhà. Nó khôn quá. Tránh được cái bẫy. Còn cách nào không ??? Chợt nhớ ra là đặt bẫy mà không có mồi. Hèn chi. Không có gì béo bở thì ai lại xông vào cho tốn công. " Thớt có tanh tao ruồi đỗ đến". Thế thì tối nay mày sẽ biết tay ông.


Hôm nay đặt cái keo bẫy mới, để vào giữa một miếng bánh mì. Vừa tắt đèn chưa được mười phút đã nghe tiếng giẫy. Biết ngay mà, có mồi ngon là khối thằng lao vào, có thằng tù tội nhưng cũng khối thằng chưa bị lộ ngồi xử thằng đã bị lộ. Chết mày rồi. Bật sáng đèn, nó nằm ngay giữa miếng keo bẫy, giẫy. Càng giẫy càng bị dán cứng hơn. Mắt nó lúc này hết tự đắc, chỉ là cái nhìn tuyệt vọng. Thằng người cũng vậy thôi, khi đang có sức mạnh, có quyền lực thì ánh mắt lúc nào cũng tóat lên cái sức mạnh vô hình mà mình đang được có hoặc cố chạy chọt mà có.. Đến khi bị bắt hoặc ra tòa, ánh mắt chúng cũng giống y như ánh mắt con chuột sa bẫy này. Tôi hả hê nhưng cũng có chút thương xót. Thế là xong đời mày. Từ nay phải cảnh giác. Nhưng biết nó từ đâu vào mà cảnh giác chứ. Chúng ở khắp mọi nơi và xuất hiện mọi chỗ. Chúng cũng giống như bọn quan tham, bọn cơ hội, bọn ăn cướp thời nay. Chỉ cần chút sơ hở hay chút mồi ngon là có ngay chúng. Bao giờ mới hết loại khốn nạn ấy nhỉ. Gía như có cái bẫy cho cuộc đời giống như cái bẫy chuột, ta sẽ cho chúng tàn đời như con chuột nhắt nhỏ bé này. Và cuộc sống sẽ đẹp hơn biết bao nhiêu.


11.8.2007


ĐDN


Tác giả gửi www.trieuxuan.info

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Biển Đông lại sắp…dậy sóng!? - Nguyễn Hồng Lam 22.06.2017
Nhà báo Nguyễn Công Khế nói về những 'điều cấm kỵ' - Nguyễn Công Khế 22.06.2017
Nghề báo lắm hiểm nguy - Nguyễn Công Khế 22.06.2017
‘IS đã chính thức thừa nhận thất bại’ - Nhiều tác giả 22.06.2017
Thủ tướng Hun Sen đi bộ qua biên giới, thăm lại 'đường cứu nước' - Nhiều tác giả 21.06.2017
Kiếp sau tôi vẫn chọn nghề báo - Trần Thị Sánh 21.06.2017
Muôn lần bất diệt con người! - Lưu Trọng Văn 19.06.2017
Tôi là dân Quận 3 - Sơn Trà - Võ Kim Ngân 19.06.2017
Làm báo thuở thanh xuân - Trịnh Bích Ngân 19.06.2017
Từ Trường thi Gia Định đến Nhà văn hóa Thanh niên - Hồ Tường 18.06.2017
xem thêm »