tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 21316138
Tiểu thuyết
18.08.2011
Nguyễn Nguyên Bẩy
Linh hồn lang thang

- Sáng mai mấy giờ anh đi?


- Năm giờ.


- Bốn rưỡi mai em sẽ tới.


- Đêm nay chú không ngủ lại với anh sao?


- Thôi, em phải về.


Thế đứng dậy, định quay vào cửa buồng chào Cúc, nghĩ sao lại thôi. Thế đi nhanh ra ngõ.


Anh mang chiếc chõng tre cùng chiếc điếu cầy và cây đèn Hoa Kỳ vào nhà.


Cúc nằm bên Mai Vàng, dụi mặt vào gối và khóc. Anh se sẽ bước lại nằm bên Cúc.


- Em...


Cúc xoay người trở lại, ôm chặt lấy anh, nước mắt rơi xuống mặt anh từng giọt lạnh toát. Hai cánh tay Cúc xiết vào bả vai anh... Hai chân Cúc quắp chặt lấy anh. Anh mới hiểu thế nào là những rễ cây chằng chịt bám vào lòng đất. Không có cây, đất không thể sống, đất sẽ thành hoang hóa. Cúc không muốn buông anh ra, Cúc là cây còn anh là đất, Cúc sợ buông anh ra anh sẽ bay mất, như làn gió, như hạt bụi, anh và Cúc rồi cũng bơ vơ. Anh thương Cúc biết bao, anh muốn giãi bầy mọi điều với Cúc, nhưng anh không thể nói, nước mắt tự nhiên tứa ra. Nước mắt không làm cho hai thân thể nguội bớt, Cúc cháy run rẩy, anh cũng cháy run rẩy, tưởng chừng như anh và Cúc không bao giờ có thể dứt nhau ra được.


Năm giờ sáng hôm sau, anh vẫn lên đường.


*


Hồi kháng chiến chín năm, anh hoạt động ở Tây Nguyên. Vì thế, lần này Khu ủy lại đưa anh về Tây Nguyên. Cô giao liên Hơblang đưa anh về vùng Nam Sông Ba.


Một cuộc tập kích bất ngờ của đám lính áo rằn, đã làm cho anh và Hơblang lạc nhau. Hơblang lệnh cho anh chạy về phía suối, còn cô chạy cắt mặt bọn lính. Anh biết, Hơblang làm như vậy để đánh lạc hướng địch, bảo vệ anh. Anh luẩn quẩn bên suối suốt cả buổi vẫn không thấy Hơblang quay trở lại. Anh quyết định đi dọc con suối, về hướng Nam Sông Ba.


Chợt anh thấy một đứa trẻ nằm sấp bên bờ suối. Anh lao lại phía đứa bé. Thằng bé ngất xỉu, chắc nó đã cố hết sức lết từ bìa rừng xuống suối uống nước, nhưng khi tới được suối thì sức nó đã kiệt. Anh vục nước dưới suối đổ lên mặt thằng bé. Thằng bé tỉnh lại. Nó mở thao láo cặp mắt nhìn anh đầy lo sợ và hận thù.


- Cháu tên gì? Vì sao lại nằm đây?


Anh hỏi thằng bé bằng tiếng Êđê. Thằng bé định nói gì đó, nhưng lại ngậm miệng. Mắt nó vẫn phóng ra những tia lửa.


- Cháu là Irít?


Thằng bé đột ngột gật đầu. Irít, đó là tên thường gọi cho những trẻ mồ côi, nhìn cảnh ngộ nó anh phỏng đoán như thế ai dè lại đúng. Anh lấy lương khô trong ba lô bẻ từng miếng nhỏ đưa cho Irít. Lúc đầu thằng bé từ chối, nhưng khi nó thấy anh ăn, nó cũng ăn theo. Thằng bé ăn hau háu, chắc nó đang đói lắm. Anh cũng đói. Từ sáng tới giờ chưa ăn gì. Thằng bé ăn một hơi, có vẻ đã no, nó cố đứng dậy, nhưng một chân nó tím bầm, nó quỵ xuống. Anh bồng nó lên, nó giãy giụa trong tay anh.


- Tôi không đi theo ông đâu. Bỏ tôi xuống.


- Đừng có hét lên như thế.


- Ông muốn bắt tôi cho bọn lính?


- Ta sẽ đưa cháu về với các Ama, Amí.


- Amí tôi lính giết rồi.


- Cháu còn Ama? - Thằng bé gật đầu. - Ama cháu tên gì?


- Yblem.


- Ta không biết Yblem, nhưng ta biết Ama Dú.


- Dú là bạn tôi.


- Ta đưa cháu về với Ama Dú, được không?


- Ông phải thề là ông không hại Ama tôi với Ama Dú.


Anh đặt bàn tay lên đầu mình, trang nghiêm.


- Ta thề.


Irít gật đầu. Nó nằm yên trong hai cánh tay anh, cho anh bồng nó đi, nó nhẹ bồng, đen đúa. Anh muốn hỏi nó vì sao lại lạc đến tận đây. Nó không nói, mắt chỉ nhìn đau đáu. Anh đi từng bước chậm chạp, thỉnh thoảng lại đặt nó xuống để nó nhận đường.


Giữa lúc đó Ama Dú đang ngồi trầm ngâm bên bếp lửa, khói từ cái tẩu dài nơi miệng tỏa ra, quyện với khói bếp, bay tản nơi cửa sổ. Đây là cái lán du kích mới dựng tạm để Ama Dú có chỗ làm việc. Từ ngoài, Dú cùng đi với Hơben. Dú chừng mười một, mười hai tuổi, đang tập vỡ giọng người lớn.


- Báo cáo Ama, có cô Hơben.


Nó dập hai chân vào nhau như một người lính.


Ama Dú quay ra, một tay cầm cái tẩu, không để ý tới điệu bộ của Dú, chỉ tay xuống sàn nhà, bảo Hơben.


- Ngồi đó đi Hơben.


- Có cần ra ngoài canh chừng nữa không, Ama? - Dú vẫn sang sảng.


- Có. Ama đoán, nhất định hôm nay đồng chí ấy sẽ tới.


- Con cũng đoán vậy.


Dú dập chân vào nhau, quay ra trang trọng như khi bước vào.


Ama Dú ngồi xuống trước mặt Hơben, hai người cách nhau một bếp lửa.


- Đã khóc hết nước mắt chưa Hơben?


- Nước mắt như con suối làm sao hết được.


- Nhưng nước mắt không thể làm các đồng chí của Hơben sống lại.


- Ruột gan Hơben như có lửa, trái tim Hơben như có mũi tên độc đâm vào. Lẽ nào Ama Thư, Ama Lê không còn nữa... Hơben không khóc cho mình đâu, Hơben khóc cho dân làng Êđê. Buôn làng bao năm tăm tối như hang núi. Ama Thư, Ama Lê đem ánh sáng tới cho buôn làng, vậy mà...


- Nhưng không thể khóc mãi, mà phải tìm cách trả thù.


- Ama Dú nói đi, cách gì trả thù cho các đồng chí? Dù phải nhảy vào lửa Hơben cũng không sợ.


- Ama Dú không bảo Hơben nhảy vào lửa, Ama Dú muốn Hơben gánh vác thay công việc của các đồng chí vừa hy sinh.


- Hơben biết điều đó.


- Hơben có dám về Nam Sông Ba, nơi Ama Thư, Ama Lê vừa ngã xuống?


- Nhưng còn công việc giao liên cho Tỉnh ủy? Ama Dú vẫn bảo Hơben công việc giao liên quan trọng lắm mà.


- Dú sẽ thay công việc giao liên cho Hơben. Hơben về Nam Sông Ba làm thay công việc của Ama Thư.


- Giàng ơi, Hơben đâu có đủ cái học để làm thay công việc của Ama Thư. Chính Ama Thư đã chỉ cho Hơben con đường đi theo cách mạng, chính Ama Thư đã đưa cho Hơben vào đoàn thể... Hơben làm sao có thể làm nổi công việc to lớn của Ama Thư.


- Hơben làm được. Cấp trên sẽ cử thêm đồng chí giúp cho Hơben.


- Ai vậy?


- Đồng chí ấy chưa tới. Đồng chí ấy là con của Avốc Hồ[1] tới giúp người Êđê chúng ta làm cách mạng.


- Nếu có đồng chí con của Avốc Hồ thì việc gì Hơben cũng làm được.


Tiếng chân người sầm sập chạy vào. Ama Dú và Hơben cùng ngoảnh lại. Yblem đóng khố, khắp người đầy vết gai cào, máu và nước vàng chưa khô. Hai mắt Yblem như hai hòn than, trợn ngược như mắt con hổ sắp sửa lao vào con mồi. Tay phải cầm ná, một bó tên trên vai, vừa bước vào nhà, Yblem đã nhìn ngang nhìn dọc, không đợi Ama Dú mời ngồi, Yblem sấn lại bên bếp lửa, ngồi xuống, tay cầm ná run bần bật. Ama Dú đưa cặp mắt ấm áp nhìn Yblem.


- Tao vẫn tin là nó còn sống, Yblem ạ.


- Ai cũng nói vậy.


- Con Hơsao tận mắt thấy nó từ trong lửa chạy ra mà.


- Hơsao cũng nói với tôi như vậy. Nhưng tôi đã đi kiếm nó khắp rừng, khắp suối, tôi đã gặp cả trăm con hoẵng, con nai, nhưng riêng nó thì không gặp. - Hai hàm rằng Yblem nghiến chặt. - Trận càn trước, vợ tôi bị bắn chết, trận càn này tới Irít chết sao? Giàng bắt tôi phải khốn khổ thế này sao, Giàng ơi.


Hơben vẫn sợ Yblem những lúc tức giận như thế này, hai hàm răng trắng bóc cứ nghiến chặt vào nhau như đang nhai rau ráu một cái gì đó vô hình. Nhưng cơn tức giận này của Yblem làm Hơben bớt sợ. Nếu Hơben là Yblem thì Hơben cũng sẽ như thế thôi, bọn lính Sài Gòn vừa giết chết vợ Yblem, bây giờ tới thằng Irít. Hơben muốn chia sẻ với Yblem nỗi đau đớn. Nói là chia sẻ, bởi ít khi Hơben chạm mặt với Yblem và nói với Yblem những lời ngọt ngào của con suối mùa hạ.


- Tôi cũng nghĩ như Ama Dú đó, Yblem ạ. Thằng Irít còn sống mà.


- Nhưng nó ở đâu? - Yblem quắc mắt hỏi lại.


- Rừng núi che chở cho nó, Giàng che chở cho nó.


Yblem không chờ nghe hết câu, quay lại phía Ama Dú vẫn bằng giọng cộc cằn lửa cháy:


- Ama Dú, tôi về lại Sông Ba đây. Tôi phải đi trả thù cho vợ tôi, cho thằng Irít.


- Khoan đã Yblem.


- Tôi đi một mình cũng được mà. Cái ná của tôi sẽ lần lượt bắn vào ngực từng thằng một.


Ama Dú đứng dậy, đi vòng quanh bếp lửa, giọng nói mạch lạc ấm áp:


- Bọn Mỹ muốn tát hết nước vùng Nam Sông Ba, để những người cách mạng chúng ta không còn dân mà hoạt động. Chúng không cho bà con ta ở các buôn làng, mà giam cầm bà con ta trong các ấp chiến lược.


- Phá cho hết ấp chiến lược của chúng nó.


- Yblem nói trúng cái ý trong bụng tôi. Phải phá ấp chiến lược, đưa bà con mình trở lại các buôn làng, cá sẽ lại về trong nước.


- Khỏi cần vận động, - Yblem đứng dậy, cây ná trong tay khua lên, - cứ đem ná, đem rựa vô phá ấp chiến lược, đồng bào mình sẽ hùa theo thôi mà.


Ama Dú cười:


- Không dễ dàng như vậy đâu, Yblem. Đừng nóng nảy, cái đầu mất khôn.


- Cái ná của tôi biết cách cứu dân làng.


Giọng Hơben nhỏ nhẹ:


- Súng của bọn Mỹ còn dữ hơn con cọp trong rừng nữa đó.


- Ai sợ cọp thì đừng vô rừng.


Ama Dú nhìn thẳng vào đôi mắt cháy rực của Yblem:


- Yblem, Hơben nói đúng đó, lính Mỹ cùng với lính Sài Gòn càn quét các buôn làng người Êđê mình đã bao nhiêu lần rồi và lần nào cũng có máu chảy. Vợ Yblem chết vì đạn của chúng nó, còn thằng Irít bây giờ không biết ở đâu, chúng nó ác độc hơn thú dữ, vì thế chúng ta phải bàn cách...


- Bàn thì bàn đi, - Yblem dằn mình ngồi xuống, - tôi nóng cái bụng lắm rồi.


Ama Dú ngồi xuống cạnh Yblem:


- Yblem có thể lọt vô ấp chiến lược mà thằng giặc không hay biết được không?


- Tôi sẽ vô đó với cây ná này.


- Yblem có thể nói với trai làng theo Yblem đánh Mỹ không?


- Đứa nào theo, tôi cho theo, tôi sẽ dạy chúng nó nhắm vào ngực bọn giặc, còn đứa nào không chịu theo, tôi sẽ hỏi tội chúng bằng chính cái ná này.


Hơben lắc đầu, mái tóc đung đưa, cặp mắt đung đưa, đôi tay trần đung đưa.


- Như vậy không được đâu, Yblem.


- Sao không được?


- Ama Thư vẫn dạy Hơben phải nói với mỗi người từng câu một, nói cho tới khi nào người ta hiểu và tự nguyện đi theo cách mạng. Cưỡng ép người ta không được đâu, cái bụng người ta không ưng mình, thì tay người ta có bắn ná cũng không trúng giặc được đâu.


- Nói từng người một tới hồi nào?


Ama Dú cười:


- Đánh thằng Mỹ không thể nóng vội, Yblem ạ. Hơben sẽ tới Nam Sông Ba với Yblem.


Yblem quay qua Hơben, mắt anh vẫn chưa dịu, anh nhìn Hơben, dưới mắt anh, người con gái mỏng manh yếu đuối như thế này không thể đảm đương được công việc vào ấp chiến lược. Chỉ có điều lạ, cặp mắt Hơben không né tránh cái nhìn của Yblem, trái lại, mắt Hơben còn chiếu thẳng vào mắt Yblem, và như phun nước vào đó, cho mắt Yblem nguội đi. Giọng nói của Yblem vì thế cũng bớt phần ngang ngược.


- Hơben sợ cọp, đòi vô hang làm chi!


- Tôi không sợ cọp dữ. Tôi biết bắn ná vào mắt cọp dữ, cả trong đêm tối tôi cũng bắn được. Nhưng bắn sao cho nó chết chớ không phải bắn cho nó bị thương, rồi lồng lên chạy phá nương rẫy của buôn làng.


Thằng Dú từ ngoài chạy vào. Vừa thấy Yblem, nó reo lên:


- Chú Yblem, có một người lạ bồng thằng Irít đang tới đây.


(còn tiếp)


Nguồn: Linh hồn lang thang. Tiểu thuyết của Nguyễn Nguyên Bẩy. NXB Văn học, 11-2011.


www.trieuxuan.info


 


 







[1] Bác Hồ. – NBT.



Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Bác sỹ Jivago - Boris Leonidovich Pasternak 16.12.2017
Bố già (The Godfather) - Mario Gianluigi Puzo 18.11.2017
Trên sa mạc và trong rừng thẳm - Henryk Sienkiewicz 13.11.2017
Búp bê - Boleslaw Prus 10.10.2017
Mẫn và tôi - Phan Tứ 09.10.2017
Thầy lang - TADEUSZ DOLEGA - Mostowicz 09.10.2017
Tiêu sơn tráng sĩ - Khái Hưng 21.09.2017
Báu vật của đời - Mạc Ngôn 21.09.2017
Một thời để yêu và sống - Đặng Hạnh Phúc 20.09.2017
Huế ngày ấy - Lê Khánh Căn 31.08.2017
xem thêm »