tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 21316165
Tiểu thuyết
15.07.2013
Nguyễn Nguyên Bẩy
Linh hồn lang thang

Cúc thở dài. Cuộc đời thật ngắn ngủi. Mới đó mà tôi đã mẹ của ba đứa con. Mới đó mà tôi đã ngoài ba mươi tuổi, đã hai đời chồng, đã coi như đời chẳng có gì đáng sống nữa. Hơn hai năm sống với Mạnh, tôi những tưởng là người hạnh phúc. Sinh ra ở đời được hưởng hoa thơm quả ngọt. Nhưng Mạnh đã bảo tôi đó không phải là hạnh phúc đích thực. Mạnh đi kiếm tìm cho tôi hạnh phúc khác. Và hạnh phúc đích thực đã đến. Thế bước vào cuộc đời tôi. Tôi chưa có lấy trọn vẹn một ngày đáng sống. Ngày đầu tiên, Thế nhấc bổng tôi lên giường như nhấc một món đồ chơi. Tôi càng chống cự, càng bẹp dí xuống giường. Từ đó, Thế đã dậy cho tôi hạnh phúc bằng những cái tát, những lời tục tằn. Tôi còn biết tin vào ai nữa. Họ đều là đàn ông, đều nói với tôi những lời mầu sắc về cuộc đời và tôi đều thấy có lý. Bây giờ, người ở chiến trường về, tôi không thể đánh mất liêm sỉ của mình để đón nhận tình yêu của anh ấy. Còn một người, cảm thấy lương tâm mình cắn rứt và quyết định bỏ mẹ con tôi ra đi. Tôi cũng đúng và họ cũng đúng. Chỉ có điều gánh nặng của cuộc đời trút cả xuống vai tôi.


- Những năm tháng sống với em, anh đã làm cho em... Anh thực không phải... Anh xin em...


Thế ôm mặt khóc.


Cúc vẫn ngồi nín thinh. Hình như Cúc đã quá quen thuộc với những giọt nước mắt này. Cúc cũng đang khóc, nhưng nước mắt chảy ngược vào trong, ngập ứ phổi. Cúc húng hắng ho.


- Em hãy nói với anh Mạnh là anh xin chuộc tội.


- Anh chẳng có tội gì hết.


- Sao, em nói sao?


- Chuộc lại cũng chẳng thể được.


- Anh biết.


- Cũng có thể.


- Nhưng em nhất định phải lên thăm anh ấy.


Cúc không trả lời. Đứng dậy, bước lại bàn thờ Mạnh. Lặng một lát, Cúc cầm bức ảnh Mạnh để nhiều năm trên bàn thờ, lấm láp mạng nhện và bụi. Bức ảnh Phật Bà Quan Âm bấy lâu đã bị ảnh Mạnh che khuất bây giờ hiện ra. Chẳng hiểu tiếng mõ ai tụng, tiếng kinh ai thỉnh, mà âm âm không gian một giọng giảng tích kinh.


"Vua A-xà-thế tuy đã quy y Phật, nhưng còn những cơn sầu hận. Chỉ vì một việc cãi lẫy giữa một người ở Vương Xá với một người ở bên Xá Vệ mà vua lại ra binh đánh vua Ba-tư-nặc”.


Trời ơi, tới đâu cũng nghe rao giảng lời Phật khuyên bỏ chiến tranh. Linh hồn Mạnh đang ngồi trên ngọn cây dừa chợt bưng tai, bay lên.


Những cơn sốt rét kéo dài, khiến sức khỏe của anh giảm sút nghiêm trọng, cấp trên quyết định đưa anh ra miền Bắc chữa bệnh và điều dưỡng. Trước ngày lên đường, anh cùng già làng và Ama Dú đi thăm mộ Yblem và Hơben.


Hai người sống cùng tắm chung một con suối, chết cùng nằm chung một nấm mộ. Anh hái một ôm bông trang đặt lên mộ hai người. Nén hương thắp đỏ.


Hơben linh thiêng, Yblem linh thiêng, hãy về nghe anh nói.


Anh như thấy Hơben và Yblem đang ngủ, bừng mắt tỉnh dậy.


- Giàng ơi, Ama Vàng.


- Anh tới chia tay vợ chồng em để về Bắc thăm Amí Vàng.


- Thăm Amí Vàng? Đừng đi Ama ơi.


- Hơben, đừng nói vậy. Ama Vàng về miền Bắc thăm Amí Vàng, thăm bạn bè đồng chí, rồi Ama Vàng lại trở vô với người Êđê mình.


- Không, Hơben không muốn Ama Vàng đi đâu. Ama Vàng hãy ở lại với các buôn làng Êđê. Già làng sẽ gả cho Ama một cô gái Êđê xinh đẹp làm vợ.


- Không được đâu, Hơben, Ama Vàng phải về với Amí Vàng thôi.


- Giàng ơi...


- Kìa Hơben, sao Hơben khóc? Ama Vàng nhất định sẽ trở lại với các buôn làng Êđê mà. Ama Vàng cũng sẽ cùng với người Êđê đánh Mỹ, Ama Vàng sẽ cùng với người Êđê trả thù cho hai em...


- Bồ Tát đến rồi, chúng em phải nghe giảng kinh, Ama Vàng có muốn nghe giảng kinh với vợ chồng em không?


- Kinh gì?


- Phật khuyên bỏ chiến tranh.


Anh chưa kịp hỏi gì thêm, đã nghe tiếng mõ vang ran, ngân nga cùng lời Bồ Tát.


"Vua A-xà-thế tuy đã quy y Phật, nhưng còn những cơn sầu hận. Chỉ vì một việc cãi lẫy giữa một người ở Vương Xá với một người ở bên Xá Vệ mà vua lại ra binh đánh vua Ba-tư-nặc.


"Quân binh rầm rộ, chiêng trống vang tai, xe pháo nhộn nhàng, can qua dấy động. Hai bên đánh nhau ròng rã trong bốn ngày. Ngày đầu, vua Ba-tư-nặc mất hết voi. Ngày thứ nhì, vua mất hết ngựa. Ngày thứ ba, vua mất hết chiến xa. Ngày thứ tư, binh lính của vua lớp chết, lớp bị bắt làm tù binh.


"Vua Ba-tư-nặc cả thua, bươn bả chạy về thành Xá Vệ trên một cỗ xe còn sót lại.


"Vua lấy làm lo lắng, âu sầu, nước mắt chảy ròng ròng. Một người bước vô. Ấy là thương gia Chân Tế Bần Phạp (là Đức Phật giả danh). Nhà thương gia an ủi vua, và chịu ra tiền để vua đánh báo thù. Nhờ vàng của Chân Tế Bần Phạp, vua lại chiêu binh mãi mã, mua thêm khí giới. Ngài ra binh, đánh bắt được A-xà-thế. Nhưng vua Ba-tư-nặc không giết, lại đem giao cho Đức Phật để ngài định luận.


"Lúc ấy Đức Phật cũng vừa mới trở lại vườn Cấp Cô Độc. Vua Ba-tư-nặc đem kẻ giặc đến và hỏi: Bạch Như Lai, vua A-xà-thế đánh thua, bị tôi bắt. Người oán ghét tôi, nhưng tôi tử tế với người. Vì một cái nguyên nhân nhỏ nhít, người xuất binh đánh tôi. Người ăn tôi trước, nhưng bây giờ lại thua và sa vào tay tôi. Tôi không muốn giết người, cha người khi trước, vua Tần-bà-sa-la với tôi là bạn, nên tôi vì tình ấy mà muốn tha thứ cho người.


"Đức Phật phán: Nên tha đi. Tranh đấu mà làm gì? Hơn là bị oán ghét, thua là bị khổ nhục. Bực Thánh Triết không bàn sự hơn thua. Ganh gổ sanh ra ganh gổ. Oán ghét sanh ra oán ghét. Bậc Thánh Triết không màng sự ganh gổ với ai, mà cũng không oán ghét ai. Giết người là người giết, hơn người là người hơn. Bậc Thánh Triết không giết hại ai mà cũng không màng ai hơn thua với mình.


"Trước mặt Đức Phật, vua A-xà-thế hứa trở nên trung hậu với vua Ba-tư-nặc.


Lời rao giảng của Bồ Tát vừa dứt, đã nghe tiếng của Yblem vang lên như cồng:


- Bồ Tát rao giảng điều đó với chúng tôi nghĩa lý gì?


Hơben cũng đế tiếp vào câu hỏi của chồng:


- Có phải người muốn kẻ thù chà sát, tiêu diệt chúng tôi, bắt chúng tôi phải làm nô lệ, và chúng tôi không có quyền cầm vũ khí?


- Các ngươi hiểu sai điều rao giảng của ta. Nếu Đức Phật chưa nhập cõi Niết Bàn thì chính Ngài sẽ là vị thương gia kia, tới với các người, mua vũ khí cho các người đánh lũ yêu ma. Nhưng lẽ sống của muôn loài không phải là chiến tranh. Vì thế, các người cần phải hiểu cái lẽ thuận hòa mà chung sống. Các người cần phải biết tha thứ và rộng lượng. Các người hãy diệt bớt dục vọng, những ham muốn, những ganh gổ, những oán ghét lẫn nhau. Hòa bình là cõi phúc. Chiến tranh là địa ngục. Đừng tưởng sẽ tìm thấy cõi phúc trong địa ngục ấy.


Bồ Tát nói xong tung tràng hạt bay đi.


- Ama Vàng, anh có nghe thấy lời Bồ Tát?


- Anh nghe rõ lắm. Nếu Đức Phật chưa nhập cõi Niết Bàn thì chính Ngài sẽ là thương gia Chân Tế Bần Phạp đến với chúng ta, mua vũ khí cho chúng ta đánh lũ yêu ma.


Ama Dú vỗ mạnh tay vào vai anh, xốc anh đứng dậy. Ta phải về thôi. Già làng rưng rưng cặp mắt nhìn anh như hỏi: Mày có trở lại với người Êđê chúng tao nữa không, con? Anh đáp lại chắc nịch: Già làng tin đi, Ama Vàng là con của già làng, Ama Vàng sẽ trở lại với các buôn làng Êđê.


Anh đã chia tay với những người Êđê thân thiết của mình bằng lời hứa đó. Giờ đây, nhìn cuộc chiến tranh này dưới con mắt khác, anh vẫn hiểu lời thề là lời thề và đã là lời thề thì phải thực hiện.


Linh hồn anh lại liệng xuống ngọn cây dừa. Trong nhà, không thấy Thế, chỉ một mình Cúc ngồi nín lặng trước ảnh Quan Thế Âm Bồ Tát.


*


Cúc tới bệnh viện thăm anh, mặt lạnh toát không một giọt nước mắt, không một lời kể lể trần tình. Nhưng anh hiểu rằng, nước mắt Cúc đã ngập đầy hai buồng phổi. Hơi thở đã có nước mắt, nặng nhọc lắm, anh chẳng muốn nói thêm câu gì cho nước mắt đầy thêm.


- Sao cô không bảo Thế và các con cùng lên với tôi?


Cúc nín lặng.


- Chuyện cô với Thế, tôi không trách. Hoàn cảnh xô đẩy các số phận, biết sao khác được. Tôi chỉ mong cô và Thế hạnh phúc...


- Anh Mạnh. - Cúc òa khóc. Anh nhìn thấy những giọt khóc chảy ra cùng với máu.


- Cái gì đã qua, cho qua luôn. Tôi với cô cũng như tôi với Thế, chẳng người nào sung sướng gì mà phải ganh tỵ, mà phải hiềm thù nhau. Tôi ở trong kia, cô ở ngoài này, chúng ta đều đã nhìn thấy những người quanh ta chết bom, chết đạn. Dù sao chúng ta cũng may mắn hơn vì chúng ta còn sống. Còn sống có nghĩa là còn xây dựng lại được cuộc đời, còn tìm kiếm được hạnh phúc. Chúng ta vẫn còn những đứa con, và chúng ta có bổn phận phải lo cho tương lai chúng nó. Cô đừng khóc nữa. - Cúc vẫn khóc. - Cô đã lên thăm tôi, như thế có nghĩa là cô còn tưởng nhớ đến tôi. Tôi chỉ yêu cầu cô một điều. Cô thu xếp giấy tờ để tôi gửi Mai Vàng đi học.


- Anh không cho em quyền nuôi con?


- Cô vất vả với các con nhiều rồi, tôi có bổn phận san sẻ vất vả đó với cô.


- Em có tội với anh, bây giờ anh muốn gì em cũng...


- Tôi không muốn gì cả, tôi phải có trách nhiệm với con tôi.


Lại những giọt nước mắt nhạt nhòa trên mặt Cúc.


Mạnh nhắm mắt lại.


... Quanh một chiếc bàn, Ama Dú, Ama Thương và một số đồng chí trong Tỉnh ủy đang chờ anh nối điện thoại với Tư lệnh khu.


- Alô... T500 đâu... Vâng... Báo cáo các đồng chí Tư lệnh... Đêm nay, Tây Nguyên có một đoàn xe đặc biệt... Rất đặc biệt đi qua cung đường Hồng Hà... Xin được sự bảo vệ tối đa của các đồng chí... Vâng... Vâng...


Anh bỏ máy, nở nụ cười rất tươi, quay ra với mọi người:


- Mọi chuyện ổn cả. Đồng chí Tư lệnh mặt trận đã chỉ thị các đơn vị yểm trợ tối đa cho đoàn xe của chúng ta. Chúng ta sẽ đưa các cháu tới đèo Cô Tiên. Rồi từ đó, xe của Bộ Tư lệnh Trường Sơn sẽ đưa các cháu ra Bắc.


Anh nhìn đồng hồ.


- Chúng ta đưa các cháu ra xe.


Ama Dú nắm tay anh:


- Ama Vàng đưa các cháu tới nơi tập kết an toàn nghe.


Xe từ từ chuyển bánh. Bàn tay các chú, các bác vẫy theo các cháu. Lũ trẻ ngồi trong xe, chưa hết ngơ ngác, chỉ có Dú, lớn nhất bọn, đưa tay vẫy lại mọi người.


Những chiếc máy bay quân thù thả pháo sáng tung tóe giữa trời. Cánh rừng nghiêng ngửa. Chiếc xe như đi trong giông bão.


Mạnh ngồi bên cạnh người lái xe, căng thẳng nhìn ra con đường. Bỗng một chùm pháo sáng thả ngay trước mặt. Mạnh nói với người lái xe:


- Dừng lại.


Lại một chùm pháo sáng bùng nở, soi sáng con đường.


- Chúng nó đánh chặn đấy, cho các cháu xuống hầm.


Mạnh nhảy xuống xe. Chạy về phía sau, nhảy lên thùng xe. Người lái xe cũng chạy theo anh.


Anh ôm từng đứa trẻ đưa xuống. Người lái xe nhanh chóng đưa chúng vào hầm ẩn nấp.


Trong ánh pháo sáng của địch, thấy rõ những bước chân trẻ thơ hốt hoảng.


Còn một đứa trẻ cuối, Mạnh ôm choàng lấy nó, lao xuống. Một loạt bom nổ rất gần. Anh nằm đè lên nó. Bom dứt, anh bế nó chạy thốc vào một căn hầm gần đó.


Sau loạt bom, là lũ cánh bằng đi xăm. Những loạt đạn nổ dọc đường. Có tiếng trẻ khóc vì sợ hãi. Anh định lao ra khỏi hầm. Đứa trẻ níu tay lại.


- Ama, con sợ, Ama đừng đi...


- Để Ama xem ai khóc? Có phải thằng Ylưu khóc.


Anh chạy về phía hầm thằng Ylưu.


- Ylưu...


Ylưu lại hét toáng lên:


- Con sợ...


- Đừng sợ. Có Ama đây. Nín đi con...


Thằng bé ngồi run rẩy trong vòng tay anh. Mặt nó cắt không còn giọt máu. Chùm pháo sáng đã tắt ngúm giữa trời. Tiếng máy bay xa dần. Anh bồng Ylưu ra khỏi hầm, đặt nó lên xe, rồi nhanh chân chạy tới từng hầm, bồng trên tay từng đứa một.


Anh bấm đèn pin, soi khắp lượt lũ trẻ, đếm từng đứa, đầy đủ cả, anh thở phào nhẹ nhõm.


- Dú... Con bắt nhịp cho các bạn hát to lên. Sắp tới vị trí tập kết rồi đấy.


Lũ trẻ hát.


Chiếc xe lại lao đi. Vầng trăng muộn màng cuối tháng đã dần nhô cao, tỏa ánh bàng bạc xuống khắp con đường.


- Anh nhất định đưa Mai Vàng vào trường miền Nam?


Anh gật đầu:


- Con tôi phải đi con đường của cha nó.


Cúc lấy khăn tay lau mắt. Cô lẳng lặng ra về. Anh không tiễn chân mà nằm vật xuống giường. Ở trong anh, Cúc đã chết.


Ama Vàng! Chợt anh nghe ai đó gọi mình. Tiếng gọi to lắm, quen lắm. Anh ngước mắt nhìn. Từ phía lớp học, một đứa trẻ lao về phía anh. Anh nhận ra Dú. Chưa kịp gọi Dú đã nghe bừng dậy một loạt âm thanh đan kết bằng tên anh: Ama Vàng... Ama Vàng...! Theo sau Dú là Thương, là Lê, là Ylưu, là Ypăng. Những đứa trẻ Tây Nguyên mà anh đã đưa chúng vượt qua bom đạn để tới học dưới mái trường này. Anh thấy cả Mai Vàng trong đám trẻ ấy, gương mặt tươi tắn, lộng lẫy như mùa xuân. Anh lao về phía đám trẻ. Các con ơi, Ama của các con đây. Mai Vàng ơi, ba đây...! Nước mắt anh tự nhiên túa ra. Những giọt nước mắt ngọt ngào. Có lẽ đây là lần đầu tiên, anh được nếm vị nước mắt ngọt ngào của đời mình. Chảy nữa đi, nước mắt...


 Đà Nẵng 1985


Thành phố Hồ Chí Minh 1987


In lần đầu năm 1987,  NXB Tổng hợp Sông Bé


Nguồn: Linh hồn lang thang. Tiểu thuyết của Nguyễn Nguyên Bẩy. NXB Văn học, 11-2011.


www.trieuxuan.info

Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Bác sỹ Jivago - Boris Leonidovich Pasternak 16.12.2017
Bố già (The Godfather) - Mario Gianluigi Puzo 18.11.2017
Trên sa mạc và trong rừng thẳm - Henryk Sienkiewicz 13.11.2017
Búp bê - Boleslaw Prus 10.10.2017
Mẫn và tôi - Phan Tứ 09.10.2017
Thầy lang - TADEUSZ DOLEGA - Mostowicz 09.10.2017
Tiêu sơn tráng sĩ - Khái Hưng 21.09.2017
Báu vật của đời - Mạc Ngôn 21.09.2017
Một thời để yêu và sống - Đặng Hạnh Phúc 20.09.2017
Huế ngày ấy - Lê Khánh Căn 31.08.2017
xem thêm »