tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 21301999
Tiểu thuyết
18.11.2016
Henryk Sienkiewicz
Quo Vadis
Chương 12 & 13

Chương XII


 


Song khi họ xuống kiệu trước nhà Petronius, viên quản gian chính sảnh báo cho họ biết rằng chưa có ai trong số nô lệ được phái đến các cổng thành trở về. Người này đã ra lệnh mang thêm thức ăn cho bọn nô lệ ấy cùng một mệnh lệnh mới bắt chúng phải theo dõi thật cẩn thận tất cả những người ra khỏi thành phố, nếu không sẽ bị đánh đòn.


- Anh thấy không - Petronius bảo - không còn nghi ngờ gì nữa, cho tới lúc này họ vẫn còn ở lại trong thành phố, và ta nhất định sẽ tìm ra họ. Tuy vậy anh hãy ra lệnh cho cả người bên anh cũng túc trực ở các cửa thành, nhất là những tên mần đã phái đi đón Ligia, vì bọn này dễ nhận ra họ hơn.


- Cháu đã ra lệnh đầy chúng về các ngục khổ hình ở thôn quê - Vinixius nói - nhưng thôi được, cháu sẽ bãi lệnh này để bọn chúng tới các cổng thành đã.


Nói thế chàng viết vài chữ lên chiếc bảng con phủ sáp ong rồi đưa cho Petronius, ông ra lệnh gửi ngay nó tới nhà Vinixius.


Sau đó họ cùng bước vào hàng hiên trong, ngồi xuống những chiếc ghế dài bằng cẩm thạch và bắt đầu trò chuyện.


Nàng Eunixe tóc vàng và nàng Irax đẩy những chiếc đôn nhỏ bằng đồng cho họ đặt chân rồi đặt thêm một chiếc bàn nhỏ sát vào những chiếc tràng kỷ và bắt đầu rót vào cốc cho họ thứ rượu nho đựng trong những chiếc bình hẹp cổ tuyệt xảo, những chiếc bình được mang về từ Volaterae và Xeryna.


- Trong đám người của anh có kẻ nào biết gã khổng lồ người Ligi ấy không? - Petronius hỏi.


- Ataxynux và Gulo biết y. Nhưng Ataxynux hôm qua đã gục bên kiệu, còn lão Gulo thì cháu giết mất rồi.


- Tiếc thay cho lão - Petronius nói - Lão đã từng ẵm trên tay không những anh mà chính cậu nữa đấy.


- Cháu cũng muốn giải phóng cho lão rồi kia - Vinixius đáp - nhưng thôi! Ta hãy nói chuyện Ligia đi. Roma rộng như biển...


- Nhưng ngọc trai được người ta vớt lên chính từ biển chứ đâu... Chắc chắn không phải hôm nay hay ngày mai chúng ta tìm ra nàng nhưng thể nào cũng sẽ tìm ra. Bây giờ anh có thể kết tội cậu đã bày cho anh phương sách ấy, song phương sách nào chả tốt, nó chỉ trở thành không tốt khi nó xoay sang phía xấu mà thôi. Thì chính anh cũng nghe ông Aulux nói rằng ông ta định cùng  cả gia đình chuyển về Xyxilia. Mà nếu thế thì dù sao cô nàng cũng phải xa cách anh kia mà.


- Thì cháu sẽ đi theo họ - Vinixius đáp - ít nhất thì nàng cũng được an toàn, chứ giờ đây, nếu như đứa trẻ ấy chết đi, chính bản thân Poppea sẽ tin và sẽ thuyết phục Hoàng đế tin rằng đó là tội của Ligia.


- Có thế thật. Điều đó cũng khiến ta lo ngại. Nhưng cái con búp bê nhỏ ấy cũng có thể sẽ khỏe lại. Còn nếu nó có chết đi chăng nữa, thì khi ấy chúng ta sẽ tìm cách khác.


Nói đến đây Petronius ngẫm nghĩ một lúc rồi bảo:


- Hình như Poppea theo tôn giáo của bọn Do Thái và tin vào ma quỷ. Hoàng đế thì mê tín. Nếu chúng ta phao tin, nhất là khi cả Hoàng đế lẫn ông Aulux Plauxius đều không đánh tháo cho nàng, nàng biến mất một cách bí ẩn. Một mình tên Ligi kia thì không làm nổi chuyện đó. Hắn phải có người trợ lực, nhưng làm sao trong vòng một ngày mà một thằng nô lệ lại có thể tụ tập được đến bằng ấy người?


- Trong cả La Mã, bọn nô lệ luôn luôn ủng hộ nhau.


- Rồi có lúc La Mã sẽ phải trả giáo máu cho chuyện ấy. Phải, chúng ủng hộ nhau, nhưng không phải để chống lại những nô lệ khác, còn trong trường hợp này chúng thừa biết rằng đồng bọn của mình sẽ phải chịu trách nhiệm và bị trừng phạt. Nếu anh cho bọn nô lệ của anh biết ý nghĩ về ma quỷ hẳn bọn chúng sẽ tán đồng ngay lập tức, chúng sẽ nói rằng chính mắt chúng trông thấy ma quỷ, vì như thế chúng rũ tội đối với anh... Hãy hỏi thử một tên nào đó xem hắn có thấy hay không lúc Ligia được mang lên không trung, còn thần Zeux thì hiện ra phù hộ, chắc chắn hắn sẽ thề ngay tức khắc rằng đúng như thế.


Vinixius vốn cũng mê tín nên chàng bỗng nhìn Petronius với nỗi lo lắng đột ngột.


- Nếu tên Urxux không thể có đủ người ứng cứu, cũng không thể một mình cướp nàng mang đi, vậy thì ai đã bắt cóc nàng?


Song Petronius phá lên cười:


- Anh thấy chưa - ông nói - người ta sẽ tin vì chính anh cũng đã nửa tin nửa ngờ kia mà. Thế giới của chúng ta ngày nay là thế đấy, cái thế giới giễu cợt các vị linh thần. Người ta sẽ tin và sẽ không đi tìm kiếm nàng nữa, trong khi đó, chúng ta sẽ giấu nàng vào một nơi nào đó xa thành phố, trong một cái biệt thự nào của anh hoặc của cậu.


- Thế nhưng ai đã giúp nàng cơ chứ?


- Những kẻ cùng tín ngưỡng với nàng - Petronius đáp.


- Kẻ nào? Nàng thờ vị thần nào? Lẽ ra cháu phải biết rõ hơn cậu mới phải.


- Gần như mỗi người phụ nữ ở Roma đều thờ những vị thần khác nhau. Có điều, hẳn là bà Pomponia đã giáo dục nàng thờ chính vị thần mà bà ta thờ phụng, còn đó là vị thần nào thì cậu không rõ. Điều chắc chắn là chưa một ai trông thấy bà ta dâng hiến lễ vật cho các vị thần được thờ cúng trong các thần miếu của chúng ta. Thậm chí người ta còn lên án bà là tín đồ Thiên chúa, nhưng đó là chuyện vớ vẩn. Tòa án gia tộc cũng đã bác bỏ cho bà ta cái điều tố giác kia. Về bọn tín đồ Thiên chúa thì người ta bảo rằng, không những chúng chỉ thờ đầu cừu, mà chúng còn là kẻ thù của loài người và phạm những tội ác vô luân thường đạo lý nhất. Vì vậy bà Pomponia không thể nào lại là tín đồ Thiên chúa được, vì phẩm hạnh của bà ai cũng biết; một nữ kẻ thù của nhân loại thì không thể đối xử với nô lệ như bà ta được.


- Không có gia đình nào đối xử với nô lệ như gia đình Aulux  - Vinixius ngắt lời ông.


- Anh thấy đấy. Bà Pomponia có nói cho cậu về một vị thần nào đó, vị thần này là duy nhất, toàn năng và nhân từ. Bà ta giấu tất cả các vị thần khác vào đâu là chuyện của bà ta, nhưng có điều chắc chắn Đấng Logox của bà ta không lấy gì làm toàn năng lắm, mà đúng hơn hẳn đó chỉ là một vị thần loàng xoàng thôi, nếu như ông ta chỉ có mỗi hai vị nữ tín đồ là bà Pomponia và Ligia, thêm nứa là thằng cha Aulux. Chắc hẳn đám tín đồ này phải nhiều hơn nữa, và chính bọn chúng đã giúp đỡ Ligia.


- Thứ tín ngưỡng này dạy người ta phải tha thứ - Vinixius nói - Cháu gặp bà Pomponia ở chỗ Akte, bà ta bảo với cháu: "Cầu Chúa tha thứ cho anh về sự xúc phạm mà anh đã gây ra cho Ligia và chúng tôi!".


- Rõ ràng vị thần của họ là một vị curator rất hảo tâm. Ha, cầu mong sao ông ta tha thứ cho anh, và để chứng tỏ rằng mình đã tha thứ, xin ông ta mang trả cô thiếu nữ về cho anh!


 Nếu thật thế, ngày mai cháu sẽ dâng ông ta thật nhiều sinh vật làm đồ tế hién. Cháu không thiết ăn uống, tắm rửa, ngủ nghê gì cả. Cháu sẽ khoác áo choàng lính và đi lang thang trong thành đây. Có thể trong bộ quần áo cải trang ấy cháu tìm thấy nàng cũng nên. Cháu ốm mất rồi.


Petronius nhìn chàng vẻ thương hại. Quả thực, mắt Vinixius thâm quầng, đôi đồng tử sáng rực vì sốt, bộ râu sáng nay không cạo kéo thành một dải màu sẫm trên cái cằm mạnh mẽ của chàng, tóc chàng rối tung và trông chàng giống như người ốm, Irax và Eunixe cũng nhìn chàng với vẻ đồng cảm, song hình như chàng không nhìn thấy họ, cả chàng cũng như ông Petronius không thèm để ý gì đến sự có mặt của hai nô tỳ, giống như họ không để ý gì đến lũ chó đang quẩn chung quanh vậy.


- Anh sốt mất rồi - Petronius bảo.


- Vâng.


- Hãy nghe cậu nói... Cậu không rõ thầy thuốc sẽ ra đơn gì cho anh, nhưng cậu biết nếu như ở địa vị anh cậu sẽ làm gì. Nghĩa là, trước khi tìm thấy cô nàng kia, cậu sẽ đi tìm ở một nàng khác cái mà cậu bị thiếu đi cùng với cô nàng kia. Cậu đã được trông thấy những thân thể tuyệt với trong biệt thự của anh. Đừng phản đối cậu làm gì... Cậu biết rõ ái tình là gì và hiểu rằng khi người ta khát khao một người đàn bà, thì người đàn bà khác không thể nào thay thế được. Nhưng bao giờ cũng có thể tìm được - dù chỉ là một giây phút giải trí - với một nô tỳ xinh đẹp...


- Cháu không muốn! - Vinixius đáp.


Song ông Petronius - người quả là mềm lòng đối với chàng trai và thật tình muốn làm dịu những chịu đựng của chàng - lại cố tìm cách khác để thực hiện được điều ấy.


- Có thể là những nô tỳ của anh đã không còn vẻ hấp dẫn mới mẻ nữa - giây sau ông nói - song (nói đến đây ông lần lượt nhìn Irax và Eunixe, rồi đặt tay lên thắt lưng cô gái Hi Lạp tóc vàng) anh hãy nhìn thử tiên nữ Kharyta này mà xem. Mấy hôm trước gã Fonteius Kapiton - Em đòi đánh đổi nàng lấy ba tiểu đồng tuyệt đẹp xứ Klazomene, vì đến cả XKopax chắc cũng không thể tạo nên được một thân hình xinh đẹp hơn nàng được. Chính cậu cũng không hiểu tại sao cho tới nay cậu vẫn hờ hững đối với nàng, vì thậm chí chỉ cần nghĩ đến Khơryzotemix là cậu đã không chịu nổi rồi. Nhưng cậu tặng nàng cho anh đấy, anh hãy mang nàng đi.


Nghe thấy thế, mặt nàng Eunixe tóc vàng tái nhợt đi như vải trắng trong một giây, rồi nàng nhìn Vinixius bằng đôi mắt kinh hoàng dường như nín thở chờ cau trả lời của chàng.


Đột nhiên chàng bật dậy và vừa ghì ép hai tay ào thái dương vừa nói gấp gáp như người đang bị bệnh, không muốn ghe nói chuyện gì khác.


- Không!... không!... Cô ấy mà làm gì! Những phụ nữ khác mà làm gì... Cảm ơn cậu, nhưng cháu không thích. Cháu đi tìm nàng trong thành phố đây! Cậu hãy bảo đưa cho cháu một áo choàng lính Gali có mũ trùm. Cháu đi sang bên kia sông Tyber. Giá như cháu gặp được dù chỉ là tên Urxux!


Rồi chàng vội vã bước ra. Thấy chàng quả thực không thể nào ngồi yên chỗ nên ông Petronius cũng không tìm cách giữ chàng lại. Tuy nhiên ông vẫn cho rằng lời chối từ của Vinixius choảng qua chỉ là một sự vô tình tạm thời đối với bất kỳ người đàn bà nào không phải là Ligia, ông không muốn sự hảo tâm của mình bì phí hoài vô ích, nên ông quay sang bảo người nô tỳ:


- Eunixe, ngươi hãy tắm rửa, xức dầu và trang điểm lại, rồi đi sang nhà Vinixius.


Song nàng quỳ xuống trước mặt ông, vòng hai tay van xin ông đừng đuổi nàng ra khỏi nhà. Nàng không đến nhà chàng Vinixius, thà là ở đây làm đầy tớ mang củi vào lò sưởi còn hơn sang đó làm người đứng đầu đám đầy tớ. Nàng không muốn! Nàng không thể! Nàng xin ông hãy thương lấy nàng. Xin ông cứ việc đánh đập nàng hàng ngày cũng được, nhưng đừng đuổi nàng ra khỏi nhà này.


Và run rẩy như một chiếc lá, vừa sợ hãi vừa xúc cảm, nàng vươn hay tay về phía ông, còn ông nghe nàng nói với vẻ ngạc nhiên. Một đứa nô tỳ dám từ chối việc thi hành mệnh lệnh, lại dám nói: "Tôi không muốn và không thể", thì quả là chuyện chưa từng có ở Roma, đến nỗi thoạt tiên Petronius không muốn tin vào tai mình nữa. Rốt cuộc ông nhíu mày. Ông vốn quá trang nhã để có thể hành động nhẫn tâm. Nô lệ của ông được tự do hơn những người khác - đặc biệt trong chuyện hoa nguyệt - nhưng với điều kiện phải phục vụ mẫu mực và tôn trọng ý chí ông chủ như ý chí của Thượng đế. Nếu họ vi phạm vào một trong hai bổn phận này, ông không ngần ngại sử dụng những hình phạt mà họ phải chịu theo phong tục chung. Thêm vào đó, ông không chịu nổi bất kỳ sự chống đối nào cũng như tất cả những gì phá vỡ yên lặng, vì vậy ông nhìn người nô tỳ đang quỳ một lúc rồi bảo:


Nười hãy đi gọi Teirezias và cùng anh ta quay trở lại đây.


Eunixe run run đứng dậy, mắt đẫm lệ, bước đi, lát sau nàng quay lại cùng với Teirzias, viên quản gian chính sảnh, người xứ Kreten.


- Ngươi hãy đưa Eunixe đi - Petronius bảo y - và đánh nó hai mươi lăm roi, nhưng không được làm hỏng da.


Nói rồi, ông đi tới thư viện, ngồi vào bàn bằng cẩm thạch màu hồng và bắt đầu làm việc với tác phẩm "Bữa tiệc của Trymankhion" của mình.


Tuy nhiên cuộc chạy trốn của Ligia và bệnh tình của công chúa khiến ông phân tán tư tưởng đến mức không thể làm việc lâu được. Đặc biệt, bệnh tình kia là một chuyện nghiêm trọng. Petronius nghĩ rằng, nếu Hoàng đế tin là Ligia bỏ bùa cho Tiểu Auguxta, thì trách nhiệm cũng có thể sẽ rơi cả lên đầu ông, vì chính do yêu cầu của ông, người ta mới đưa cô gái vào cung điện. Tuy nhiên, ông vẫn tin rằng, nếu được gặp gỡ Hoàng đế, ông sẽ biết cách giải thích cho Hoàng đế biết chuyện ấy là chuyện vớ vẩn, bên cạnh đó, ông cũng tính cả đến sự nể nang mà Poppea dành cho ông, mặc dù ả đã cố gắng che giấu, nhưng không cố gắng đến mức khiến ông không nhận ra được. Lát sau, ông nhún vai với những điều lo lắng của mình và quyết định sang phòng ăn để ăn chút ít, sau đó ông sẽ ra lệnh cáng đến hoàng cung lần nữa, rồi tới Cánh đồng chiến thần Marx, và cuối cùng đến nhà Khơryzotemix.


Song trên đường vào phòng ăn, khi bước qua lối vào dẫn tới cái hành lang dành riêng cho gia nhân, ông bỗng trông thấy hình dáng mảnh mai của Eunixe đang đứng cạnh bức tường, giữa các nô tỳ khác, ông quên mất rằng mình không bảo Teirezias điều gì khác ngoài lệnh đánh Eunixe, nên ông lại nhíu mày đưa mắt tìm y.


Không trông thấy y trong đám gia nhân, ông quay sang hỏi Eunixe:


- Người đã bị đòn chưa?


Lần thứ hai àng lại quỳ sụp xuống chân ông, ấp mép chiếc áo toga của ông lên môi một lúc rồi đáp:


- Vâng, thưa ông chủ! Con đã được nhận đòn rồi! Vâng, thưa ông chủ...


Trong giọng nói của nàng dường như ngân vang niềm sung sướng và lòng biết ơn.


Rõ ràng nàng cho rằng trận đòn kia đã thay thế cho việc nàng phải rời khỏi nhà và giờ đây nàng đã có thể ở lại. Hiểu ra điều đó, Petronius bỗng ngạc nhiên vì sự bướng bỉnh đầy say mê của người nô tỳ, nhưng vốn là người hiểu rõ bản chất loài người, nên ông đoán ngay được rằng chỉ có tình yêu mới có thể là lý do tạo ra sự bướng bỉnh nhường kia.


- Ngươi có người tình trong nhà này phải không? - ông hỏi.


Nàng ngẩng đôi mắt xanh thẳm đẫm lệ lên nhìn ông và đáp khẽ đến nỗi người ta chỉ thoáng nghe thấy:


- Vâng, thưa ông chủ...


Với đôi mắt ấy, với làn tóc vàng xõa về phía sau lưng, với nỗi sợ sệt và niềm hy vọng trên nét mạt, nàng thật xinh đẹp, nàng nhìn ông đầy khẩn cầu đến nỗi Petronius - vốn là nhà triết học, chính ông từng tuyên bố về sức mạnh của tình yêu, và vốn là một nhà duy mỹ ông thờ phụng mọi cái đẹp - bỗng cảm thấy thương hại nàng.


- Kẻ nào trong bọn chúng là người tình của ngươi? - ông hất đầu về phía đám gia nhân, hỏi nàng.


Song câu hỏi ấy không có lời đáp, Eunixe chỉ càng cúi rạp hơn vào sát bàn chân ông và giữ bất động như thế.


Petronius nhìn ngắm những người nô lệ, trong số đó không thiếu những người xinh đẹp và những chàng trai lực lưỡng trẻ trung, song ông chẳng đọc thấy gì từ bất kỳ bộ mặt nào, ngược lại, dường như tất cả đều thoáng một nét cười kỳ lạ nào đó; sau đó ông nhìn xuống Eunixe đang rạp cạnh chân mình rồi im lặng bỏ vào phòng ăn.


Sau khi ăn xong, ông ra lệnh cáng đến cung điện rồi đến nhà Khơryzotemix và ở lại đó cho tới khuya.


Song ngay sau khi quay lại nhà, ông ra lệnh gọi Teirezias vào gặp.


- Eunixe đã bị đánh đòn chưa? - ông hỏi y.


- Đã, thưa ông chủ. Song ông chủ không cho phép làm hỏng da cô ta.


- Thế ta không ra lệnh gì khác cho nó à?


- Không, thưa ông chủ - viên quản gian chính sảnh đáp lại, vẻ lo lắng.


- Thế thì được. Kẻ nào trong đám nô lệ là tình nhân của nó?


- Không ai cả, thưa ông chủ.


- Ngươi biết gì ề Eunixe?


Tairezias bắt đầu nói với giọng không tự tin lắm:


- Eunixe không bao giờ rời phòng ngủ ban đêm, cô ta ngủ cùng với bà già Akryziona và Ifiđa, thưa ông chủ, không bao giờ cô ta lưu lại  trong phòng tắm sau khi ông chủ tắm xong... Các nô tỳ khác cười cô ta và gọi cô là nữ thần Điana.


- Thôi đủ rồi - Petronius bảo - Cháu ta, Vinixius, người mà sáng nay ta tặng Eunixe cho, không nhận cô ta, nên cô ta có thể ở lại trong nhà. Ngươi có thể đi được rồi.


- Con có được phép nói thêm gì nữa về Eunixe không, thưa ông chủ?


- Ta đã bảo ngươi nói tất cả mọi chuyện ngươi biết cơ mà.


- Toàn bộ gia nhân, thưa ông chủ, đều nói về việc cô gái vừa bỏ trốn, cái cô mà lẽ ra được sống ở nhà ngài Vinixius cao quý. Sau khi ông chủ đi rồi. Eunixe đến gặp con và bảo con rằng, cô ta quen một người có thể tìm ra được nàng.


- A! - Petronius thốt lên - Người nào vậy?


- Con không biết, thưa ông chủ, nhưng con nghĩ rằng y sẽ thưa với ông chủ.


- Được rồi. Ngày mai bảo người ấy chờ ngài hộ dân quan tại nhà ta, còn ngươi, mai ngươi đến mời ngài nhân danh ta để buổi sáng ngài lại thăm ta nhé.


Viên quản gian chính sảnh cúi chào và lui ra.


Petronius tự nhiên cứ nghĩ tới Eunixe. Thoạt đầu ông ngỡ rằng hẳn là cô nô tỳ trẻ tuổi muốn Vinixius tìm thấy Ligia, để khỏi bị buộc phải thay thế nàng trong nhà chàng. Song sau đó ông chợt nghĩ rằng con người kia, kẻ mà Eunixe giới thiệu, chắc hẳn là nhân tình của cô, và ý nghĩ ấy khiến ông chợt cảm thấy khó chịu. Thực ra, có một cách đơn giản để tìm ra sự thực, vì chỉ cần cho gọi Eunixe tới là đủ, nhưng lúc đó đã muộn, Petronius cảm thấy mệt mỏi và rất buồn ngủ sau cuộc viếng thăm kéo dài ở nhà Khơryzotemix. Song trong khi đi vào buồng ngủ ông nhớ ra rằng không hiểu tại sao hôm nay ông lại nhận thấy những nếp nhăn ở đuôi mắt Khơryzotemix. Ông nghĩ rằng, sắc đẹp của nàng được người ta đồn đại ở La Mã nhiều hơn là có thực, và rằng cái anh chàng Fonteius Kapiton, người đã gạ ông đổi ba tên tiểu đồng xứ Klazomene để lấy Eunixe thật quả đã muốn mua cô ta quá rẻ mạt.


 


Chương XIII


 


Hôm sau, khi ông Petronius sắp mặc xong quần áo trong phòng trang điểm thì Vinixius - được Teirezias mời đến - bước vào. Chàng đã được báo rằng không có tin gì mới từ các cổng thành báo về, và cái tin này, thay vì làm chàng vui lên - bởi đó là bằng chứng chứng tỏ nàng hiện còn ở trong thành - thì lại khiến cho chàng buồn phiền hơn, vì chàng bắt đầu nghĩ rằng Urxux có thể đã mang nàng ra khỏi thành phố ngay sau lúc bắt cóc, tức là trước khi bọn nô lệ của p bước vào. Chàng đã được báo rằng không có tin gì mới từ các cổng thành báo về, và cái tin này, thay vì làm chàng vui lên - bởi đó là bằng chứng chứng tỏ nàng hiện còn ở trong thành - thì lại khiến cho chàng buồn phiền hơn, vì chàng bắt đầu nghĩ rằng Urxux có thể đã mang nàng ra khỏi thành phố ngay sau lúc bắt cóc, tức là trước khi bọn nô lệ của Petronius bắt đầu theo dõi các cổng thành. Quả tình vào tiết thu, khi ngày trở nên ngắn hơn, người ta đóng cổng thành khá sớm, song người ta vẫn mở cổng cho những người đi ra, số người này thường khá đông. Cũng còn có thể vượt tường thành bằng những cách khác mà - nói thí dụ - những người nô lệ muốn trốn khỏi thành phố đều biết rõ. Vinixius đã phái người của chàng đi theo mọi ngả đường dẫn về các tỉnh trấn, tới gặp đám vigin ở các thị trấn nhỏ, mang theo cáo thị về hai tên nô lệ chạy trốn, kèm theo bản mô tả tỉ mỉ hình dáng Urxux và Ligia, cùng lời khuyến cáo trọng thưởng cho ai bắt được họ. Song liệu cuộc săn đuổi này có chạm được tới họ hay không thì hãy còn là điều đáng ngờ, và nếu như có chạm được tới họ, thì liệu chính quyền địa phương có cảm thấy việc bắt giữ họ lại theo lời yêu cầu cá nhân của Vinixius, không có chứng nhận của pháp quan, có đúng luật pháp hay không nữa kia. Không còn đủ thời gian để xin cái chứng nhận đó. Riêng Vinixius, suốt ngày hôm qua chàng đã mặc giả nô lệ sục tìm Ligia khắp hang cùng ngõ hẻm của thành phố. Song chàng không hề tìm ra một dấu vết hay một chỉ dẫn nào cả. Chàng có gặp người nhà ông Aulux, song hình như họ cũng đang tìm kiếm, điều đó càng khiến cho chàng khẳng định rằng không phải gia đình ông Aulux đánh tháo cho nàng, rằng chính họ cũng không biết điều gì đã xảy đến cho nàng.


Vậy nên khi Teirzias báo cho chàng hay rằng có một kẻ dám đảm nhận việc tìm kiếm nàng, chàng liền vội vã tới ngay nhà ông Petronius, và vừa chào hỏi ông xong, chàng lập tức hỏi ngay về người đó.


- Chúng ta sẽ gặp y ngay bây giờ - Petronius nói  - Đó là một người quen của Eunixe, cô ta sắp tới đây để sửa sang lại nếp gấp trên chiếc áo toga của cậu, và sẽ cho chúng ta biết rõ thêm về y.


- Có phải cái cô hôm qua cậu đã muốn ban cho cháu?


- Chính người mà hôm qua anh đã không thèm nhận, điều mà cậu rất biết ơn anh vì đây là một nô tỳ phục trang giỏi nhất trong toàn thành bang.


Quả thực nàng nô tỳ phục trang đến ngay khi ông vừa dứt lời, và cầm chiếc áo toga gấp sẵn đặt trên chiếc ghế khảm ngà voi, cô gái mở chiếc áo ra để khoác lên vai Petronius. Mặt nàng trong sáng, thanh tịnh, mắt nàng rạng ngời niềm vui sướng.


Petronius nhìn ngắm nàng và ông thấy nàng thật là xinh đẹp. Lát sau, khi nàng quấn chiếc áo toga vào người cho ông và bắt đầu sửa sang lại, những lúc nàng cúi xuống để vuốt dài các nếp gấp, ông nhận thấy tay nàng có sắc hồng phơn phớt tuyệt vời, còn khuôn ngực và bờ vai của nàng lại có ánh trắng muốt trong trong của ngọc trai hay của thạch cao tuyết hoa.


- Eunixe - ông nói - kẻ mà hôm qua ngươi nói với Teirezas đã có mặt hay chưa?


- Y đã có mặt, thưa ông chủ.


- Y tên là gì?


- Khilo Khiloniđex, thưa ông chủ.


- Y là ai vậy?


- Y là thầy thuốc, nhà thông thái và thầy tướng số, biết cách đọc số phận con người và báo trước hậu vận.


- Y đã đoán trước hậu vận cho nhà ngươi rồi chứ? 


Má Eunixe đỏ ửng, đến cả tai và cổ nàng cũng hồng lên.


- Dạ vâng, thưa ông chủ.


- Y đón thế nào?


- Y nói rằng em sẽ gặp cả nỗi đau đớn lẫn niềm hạnh phúc.


- Nỗi đau thì hôm qua ngươi đã được nhận từ tay Teirezias rồi, hẳn là hạnh phúc cũng sẽ tới.


- Hạnh phúc đã tới rồi, thưa ông chủ.


- Hạnh phúc nào vậy?


Nàng khẽ thì thầm:


- Em được ở lại đây.


Petronius đặt tay lên mái đầu màu vàng kim của nàng:


- Hôm nay ngươi được xếp cá nếp áo đẹp lắm, ta rất hài lòng vì ngươi, Eunixe.


Được ông chạm đến, trong một thoáng, mắt nàng như có một màn sương hạnh phúc kéo qua và ngực nàng phập phồng gấp gáp.


Petronius cùng Vinixius bước sang gian chính sảnh thông thiên, nơi Khilon Khiloniđex đang đứng đợi họ, vừa trông thấy họ lão đã cúi gập người xuống thật thấp để đón chào. Chợt nhớ lại điều ước đoán của mình hôm qua rằng lão có thể là người tình của Eunixe, Petronius thoáng mỉm cười. Người đang đứng trước mặt ông không thể là nhân tình của bất kỳ ai. Trong cái thân hình kỳ dị này có cái gì đó vừa thô thiển vừa tức cười. Lão chưa già lắm: trong bộ râu cằm không lấy gì làm sạch sẽ và trong mái tóc quăn, thảng hoặc mới có vài sợi bạc. Bụng lão lép kẹp, lưng khòm đến nỗi mới thoạt trông cứ ngỡ là lão có bướu, còn phía trên cái bướu ấy nhô lên một cái đầu to tướng với bộ mặt ngừa khỉ nửa cáo và cái nhìn xuyên suốt xoi mói. Nước da màu vàng nhờ nhờ của lão điểm những vết sần đo đỏ, cái mũi cũng đầy những nốt đỏ ấy có thể cho thấy một sự say mê có phần thái quá đối với be rượu. Bộ quần áo luộm thuộm gồm một chiếc áo tunica màu tối cắt từ vải len dê với một cái áo khoác thủng lỗ chỗ cùng loại, chứng tỏ mọi sự nghèo nàn thực hoặc vờ. Nhìn thấy lão, Petronius chợt nhớ đến nhân vật Terxytex của Homer ông bèn khoát tay đáp lại cái chào của lão và nói:


- Xin chào Terxytex thần thánh! Ra sao rồi hở ngươi, những cục bướu mà chàng Ulixxex tằng cho ngươi trước thành Tơroa, còn chính chàng thì lại nhận được tại chốn âm ty?


- Thưa ông chủ cao quấy - lão Khilon Khiloneđex đáp - người thông thái nhất trong số những người đã quá cố là chàng Ulixxex nhờ tôi chuyển tới người thông thái nhất trong số những người đang sống là ngài Petronius, lời chúc sức khỏe và lời thỉnh cầu ngài hãy dùng một manh áo khoác mới để phủ che những cục u cục bướu của tôi.


- Thế có nữ thần Hekate Ba thân! - Petronius kêu lên - Lời đáp thật đáng giá một tấm áo choàng...


Song cuộc chuyện trò bị cắt ngang bởi chàng Vinixius đang sốt ruột, chàng hỏi độp ngay:


- Ngươi có biết rõ ngươi đang nhận làm việc gì không?


- Nếu hai đám gia nhân trong hai ngôi nhà tuyệt vời nhất không bàn tới chuyện gì khác và nửa thành Roma lặp lại tin tức đó theo họ, thì cũng chẳng có gì khó biết - Khilon đáp - Đêm qua, người ta đánh tháo cho một trinh nữ được nuôi dạy tại nhà ngài Aulux Plauxius, tên là Ligia, hay đúng ra là Kalina, kẻ mà các nô lệ của ngài đưa từ cung điện của Hoàng đé về biệt thự của ngài, còn tôi nhận việc tìm cho ra cô ta trong thành phố, hoặc nếu như - điều này ít có khả năng xảy ra hơn - cô ta đã rời thành phố rồi, thì tôi sẽ phải chỉ cho ngài, thưa ngài hộ dân quan cao quý, cô ta chạy về đâu và ẩn trốn nơi đâu.


- Được! - Vinixius nói, chàng thấy thỏa mãn vì tính chặt chẽ của câu trả lời - Ngươi có phương tiện gì để làm việc đó không?


Khilon mỉm cười ranh mãnh.


- Thưa ngài, phương tiện thì ngài có, tôi đây chỉ có trí tuệ mà thôi.


Petronius cũng mỉm cười, ông hoàn toàn hài lòng về vị khách này.


"Người này  có thể sẽ tìm thấy cô gái" - ông nghĩ  thầm.


Còn Vinixius thì lại nhíu đôi lông mày rậm rì và bảo:


- Kẻ hèn mọn kia, nếu ngươi lừa ta để trục lợi, ta sẽ ra lệnh đánh đòn ngươi cho đến chết, nghe chưa?


- Thưa ngài, tôi là một triết gia, mà triết gia thì không thể nào ham trục lợi, nhất là những món lợi như thứ mà ngài vừa hào phóng hứa ban cho.


- Ô, vậy ra nhà ngươi là triết gia sao? - Petronius hỏi - Eunixe nói với ta rằng ngươi là thày thuốc kiêm thầy tướng số. Sao ngươi lại quen Eunixe?


- Cô ta đến gặp tôi cầu xin lời khuyên bảo khi áng vinh quang của tôi vang đến tai cô ta.


- Cô ta cần lời khuyên về việc gì?


- Về tình yêu, thưa ngài. Cô ta muốn cha khỏi một tình yêu không được đền đáp lại.


- Và ngươi đã chữa khỏi cho cô ta chứ?


- Tôi còn làm hơn thế, thưa ngài, bởi vì tôi đã trao cho cô ta một bùa phép bảo đảm cho sự tương hỗ trong tình yêu. Ở Pafox trên đảo Sip có một đền thờ, mà thưa ngài, tại đó người ta cất giữ một chiếc dây lưng của chinh nữ thần Venera. Tôi đã cho cô ta hai sợi chỉ rút từ chiếc dây lưng ấy, phong kín trong một vỏ hạnh nhân.


- Và ngươi bắt phải trả tiền công hậu hĩnh chứ?


- Không thể nào trả tiền đủ xứng với sự đồng cảm được, còn tôi, thiếu mất hai ngón ở bàn tay phải, tôi phải kiếm tiền để mua một tên nô lệ - ký lục, kẻ sẽ ghi lại những tư tưởng của tôi và lưu cái khoa học của tôi lại cho thế giới.


- Ngươi thuộc trường phái nào vậy, hỡi nhà triết học thiên thần?


- Tôi là tín đồ phái duy Nguyễn, thưa ngài, bởi tôi khoác một manh áo thủng lỗ chỗ, tôi là người khắc kỷ, bởi tôi nhẫn nhục chịu đựng sự nghèo khó, tôi lại là một nhà triết du, vì không có kiệu nên tôi phải cuốc bộ từ quán rượu nhỏ này tới quán rượu nhỏ khác, dọc đường tôi dạy dỗ những kẻ nào hứa sẽ trả tiền một bình rượu.


- Còn lúc ở bên bình rượu thì nhà ngươi lại thành nhà hùng biện?


- Heraklit có nói: "Tất thảy đều chảy", mà thưa ngài, liệu ngài có thể phủ nhận được rượu vang không phải là chất lỏng hay chăng?


- Ông ta cũng nêu lên rằng lửa là một vị thần, vị thần ấy đang cháy đỏ trên mũi nhà ngươi đó vậy.


- Còn Điogenex thiêng liêng xứ Apolonia thì niêu lên rằng bản chất của mọi vật đều là không khí, nếu không khí càng ấm nóng bao nhiêu thì tạo nên vật thể càng hoàng thiện bấy nhiêu, từ thứ không khí ấm nóng nhất tạo nên linh hồn của các nhà triết học. Và bởi vì vào tiết thu những cơn lạnh thường kéo về, ergo: mỗi nhà hiền triết chân chính đều phải hâm nóng tâm hồn mình bằng rượu nho... Vì chắc ngài cũng không thể phủ nhận được, thưa ngài, rằng một bình rượu, dẫu là thứ rượu nhạt hoét xứ Kapui hay Telezia, đều mang nhiệt truyền đi khắp mọi thứ xương cốt của cái thể xác không chút giá trị của con người?


- Khilon Khiloniđex này, quê hương ngươi ở đâu vậy?


Thưa, ở trên bờ Pote Euxyne. Tôi là người xứ Mezembria.


- Khilon, ngươi quả là vĩ đại.


- Và đã từng được người ta biết tiếng!  - nhà hiền triết nói thêm vẻ buồn buồn mơ mộng.


Song chàng Vinixius đã lại thấy sốt ruột. Với niềm hy vọng vừa lóe sáng, chàng những muốn lão Khilon phải lên đường ngay lập tức,  còn cuộc đối thoại này đối với chàng chỉ là một sự phí thì giờ vô ích, chàng đâm nổi cáu với ông Petronius.


- Khi ngào ngươi mới bắt đầu tìm kiếm? - chàng hướng về phía lão Hi Lạp hỏi.


- Tôi đã bắt đầu rồi đấy ạ - lão Khilon đáp - Trong lúc tôi đang đứng đây, trong khi tôi đang trả lời những câu hỏi lịch sự của ngài, chính là tôi cũng đang tìm đấy. Chỉ cần ngài hãy có chút lòng tin, thưa ngài hộ dân quan đức hạnh, và xin ngài hãy biết cho rằng, nếu như ngài chỉ bị mất một sợi dây buộc giầy, thì tôi đây cũng biết cách tìm lại sợi dây đó hoặc tìm ra chính kẻ nào đã đánh xoáy nó trên đường phố.


- Ngươi đã được dùng vào những dịch vụ tương tự bao giờ chưa? - Petronius hỏi.


Lão Hi Lạp ngước mắt nhìn lên trời.


- Thời nay người ta đánh giá quá thấp phẩm hạnh và trí tuệ, đến nỗi cả đến các triết gia cũng buộc phải đi tìm những phương pháp khác để kiếm sống.


- Phươn pháp của nhà ngươi thế nào?


- Biết mọi chuyện và cung cấp tin tức cho những ai muốn biết.


- Và nếu như người ta trả tiền cho những tin tức ấy?


- Ôi, thưa ngày, tôi cần phải mua cho được một tên ký lục! Nếu không thì sự thông thái của tôi sẽ bị mai mọt cùng với tấm thân tôi.


- Nếu như cho tới nay nhà ngươi vẫn chưa kiếm đủ tiền để mua nổi một manh áo khoác, thì chắc những công tích của ngươi cũng chẳng phải là tuyệt vời gì lắm nhỉ?


- Đức khiêm tôm đã ngăn không cho tôi phô phang những công tích ấy ra. Song xin ngài hãy hiểu cho rằng, thời nay không còn đâu những người hảo tâm mà xưa kia từng đầy rẫy, những người rắc vàng lên kẻ hầu người hạ cũng dễ chịu như nuốt trọn một miếng của tôi nhỏ bé, mà lòng biết ơn của con người quá nhỏ bé. Thỉnh thoảng, khi một tên nô lệ đáng giá nào đó chạy trốn, thì ai sẽ là người tìm ra hắn, nếu không phải là đứa con trại duy nhất của cha tôi? Khi mà trên các bức tường xuất hiện những dòng chữ đả kích hoàng hậu Poppea thần thánh, ai sẽ chỉ ra thủ phạm? Ai đó được trong các hiệu sách một dòng thơ chỉ trích Hoàng đế? Ai mật báo về tất cả những chuyện người ta kháo nhau trong nhà cá vị nguyên lão và các hiệp sĩ? Ai chuyển giao những bức thư mà người ta không muốn trao cho bọn nô lệ mang đi? Ai rình nghe lỏng những tin tức mới bên cửa nhà các thợ cạo kiêm thầy lang, ai thấu hiểu mọi điều bí mật của các chủ quán rượu nho và chủ các lò nướng bánh, ai được đám nô lệ tin cẩn, ai biết cách nhìn xuyên suốt mỗi ngôi nhà từ gian chính sảnh thông thiên ra tới tận vườn? Ai biết hết mọi đường phố, ngõ ngách, hang ổ, ai biết những điều người ta bàn tán trong các nhà tắm công cộng, trong hý trường, trong chợ, trong các trường dạy đấu sĩ, trong các túp lều cả bọn buôn bán nô lệ và thậm chí cả trên vũ đài nữa?...


- Thề có các vị linh thần, thôi đủ rồi, hỡi nhà hiền triết cao quý - ông Petronius kêu lên - nếu không chúng ta đến chết ngập trong các công trang, trong trí thông minh, phẩm hạnh và thói lắm lười của ngươi mất! Thôi đủ rồi! Chúng ta muốn biết ngươi là ai thì đã được biết rồi.


Song Vinixius thì lại vui mừng, vì chàng nghĩ rằng con người này như mọt con chó săn, khi được thả ra sẽ lần theo dấu vết và sẽ không dừng lại trước khi tìm thấy hang thú.


- Được lắm - chàng nói - ngươi có cần chỉ dẫn điều chi không?


- Tôi cần vũ khí.


- Loại gì? - Vinixius ngạc nhiên hỏi lại.


Lão Hi Lạp ngửa một bàn tay ra, tay kia làm động tác đếm tiền.


- Thời nay là thế đấy, thưa ngài - lão thở dài nói.


- Thế ra ngươi là một con lừa - Petronius nói - chỉ biết chiếm pháo đài nhờ những túi tiền vàng mà thôi chăng?


- Tôi chỉ là một triết gia nghèo, thưa ngài - Khilon đáp với vẻ nhẫn nhục - còn vàng thì các ngài mới có sẵn.


 Vinixius quảng cho lão một túi tiền vàng, lão Hi Lạp tóm gọn lấy nó ngay trong không khí mặc dù quả thực bàn tay phải của lão bị thiếu mất hai ngón.


Rồi lão ngẩng đầu lên và nói:


- Thưa ngài, tôi đã biết được nhiều điều hơn là ngài tưởng. Tôi đâu phải tới đây với hai bàn tay trắng. Tôi biết rằng không phải nhà ông Aulux bắt cóc cô gái vì tôi đã trò chuyện với gia nhân nhà họ. Tôi biết rằng cô ta không có mặt trong hoàng cung Palatyn, nơi hiện nay tất thẩy mọi người đang bận bịu với Tiểu Auguta đang ốm, thậm chí tôi còn nghĩ ra được vì sao các ngài lại nhờ tôi tìm cô gái chứ không nhờ đến bọn vigin và binh sĩ của hoàng thượng. Tôi biết rằng một tên đầy tớ cùng quê với cô ta đã giúp cô ta chạy trốn. Hắn ta không thể nhờ bọn nô lệ giúp đỡ, vì nô lệ bao giờ cũng đoàn kết với nhau, không thể giúp hắn chống lại đồng bọn được. Giúp hắn chỉ có thể là các tín đồ của cùng giáo phái với hắn...


- Nghe cưa, Vinixius - Petronius xen ngang - có phải cậu đã nói với anh đúng y như thế không nào?


- Đó quả là điều hân hạnh cho tôi - Khilon nói - Cô trinh nữ ấy, thưa ngài - y lại quay sang nói với Vinixius  - rõ ràng là cùng thờ chung một vị thần với người phụ nữ phẩm hạnh nhất trong số những người phụ nữ La mã, một người đỡ đầu trăm năm chân chính  - bà Pomponia. Tôi cũng nghe nói là bà Pomponia từng bị xét xử trong gia tộc về chuyện tin vào các vị thần ngoại đạo nào đó, song dò hỏi gia nhân của bà, tôi vẫn chưa  tìm biết được vị thần đó là vị nào và các tín đồ thờ vị thần đó được gọi là gì. Giá như tôi biết được điều đó, tôi sẽ tìm đến với họ, sẽ trở thành kẻ mộ đạo nhất trong bọn họ và sẽ chiếm được lòng tin của họ. Song, thưa ngài, như tôi được biết, ngài từng sống mười mấy ngày trong ngôi nhà của ngài Aulux cao quý, liệu ngài có thể cho tôi biết điều gì về chuyện ấy chăng?


- Ta không thể - Vinixius đáp.


 


- Các ngài đã hỏi tôi khá lâu về đủ mọi chuyện, thưa các quý ngài, và tôi đã trả lời những câu hỏi ấy, vậy bây giờ xin các ngài hãy cho phép tôi được đặt ra câu hỏi. Thưa ngài hộ dân quan đức hạnh, ngài có thấy một pho tượng, một thứ lễ vật hoặc một dấu hiệu gì, một thứ bùa chú nào đó đeo trên người bà Pomponia hay trên người nàng Ligia thần nữ của ngài chăng? Ngài có lúc nào thấy họ vẽ những dấu hiệu gì đó mà chỉ có họ mới hiểu được hay không?


- Dấu hiệu à?... Khoan đã! Phải! Có một lần ta thấy Ligia vẽ lên cát một con cá.


- Cá tư? Aa! Ôôôô! Nàng chỉ vẽ một lần hay nhiều lần?


- Chỉ một lần thôi.


- Ủa, thưa ngài, ngài chắc là nàng đã vẽ... một con cá? Ôô!


- Chính thé! - Vinixius đáp với một vẻ tò mò thú vị - Người có đoán được cái ấy nghĩa là gì không?


- Tôi có đoán được khôn ấy ư?! - Khilon kêu lên.


Và cúi gập người xuống ra dấu chào từ biệt, lão nói thêm:


- Xin nữ thần tài Fortuna hãy ban phát đều các thứ ân huệ cho cả hai ngài, thưa các quý ngài!


- Hãy bảo cấp cho ngươi một cái áo khoác! - Petronius bảo lão khi lão đã bước lui.


- Chàng Ulixxex sẽ cảm ơn người thay mặt Terxytex - lão Hi Lạp đáp. Và cúi chào một lần nữa, lão lui ra.


- Anh nghĩ gì về nhà hiền triết cao quý này, hả? - Petronius hỏi Vinixius.


- Cháu bảo rằng lão sẽ tìm ra Ligia! - Vinixius vui sướng kêu lên - Song cháu cũng sẽ nói thêm rằng, nếu như tồn tại quốc gia của bọn đểu cáng thì lão xứng đáng làm vua cái quốc gia đó.


- Chắc chắn là thế. Cậu phải làm quen kỹ hơn với cái lão khắc kỷ này mới được, còn bây giờ thì cậu phải ra lệnh tẩy uế gian chính sảnh cho sạch mùi của lão đã.


Còn lão Khilon Khiloniđex, quấn mình trong tấm áo khoác mới tinh, lão tung tung trong lòng bàn tay thu giấu dưới tấm áo cái túi tiền vừa nhận được từ tay Vinixius, và khoái chí với sức nặng cùng tiếng kêu của nó. Bước chậm rãi, ngoái lại xem từ nhà Petronius người ta có nhìn theo mình không, lão đã qua hàng hiên Liva và bước tới góc phố Clivux Virbiux, lão quành sang khu Xubur.


"Phải tới quán Xporux - lão nói một mình - để đổ một ít rượu nho dâng thần tài Fortuna mới được! Thế là đã tìm ra cái mà từ lâu nay ta hàng tìm kiếm. Hắn trẻ trung, nóng nẩy, hào phóng như vùng mỏ đảo Sip, và vì cái con chim xanh xứ Ligi này, hắn sẵn sàng đánh đổi một nửa gia sản. Phải, ta đã đi tìm một tay như thế suốt bấy lâu nay. Song với hắn cần phải dè chừng đấy nhứ, bởi vì cái nhíu mày của hắn chẳng báo trước điều gì tốt lành cả đâu! Ôi! Lúc sói con ngày nay đang thống trị thế giới!... Ta thấy chính Petronius còn ít đáng sợ hơn. Hỡi các vị linh thần! Thời nay nghề mở nhà chứa còn đáng tiền hơn phẩm hạnh! Ha! Cô nàng vẽ cho ngươi một con cá lên mặt cát ư? Nếu ta mà biết cái đó có nghĩ là gì thì xin cho ta cứ chết nghẹn ngay vì một miếng pho mát dê cho rảnh nợ! Nhưng rồi ta sẽ biết. Song cá thì sống dưới nước, mà tìm kiếm dưới nước thì khó hơn trên cạn nhiều, ergo: hắn sẽ phải trả riêng cho ta về cái khoản cá mú này! Chỉ cần một túi tiền như thế này nữa thôi là ta đã có thể tung hê cái nghề lẩm cẩm này và mua lấy một thằng nô lệ. Mà này, hỡi người anh em Khilon, người sẽ nói sao đây, nếu như ta khuyên ngươi không mua một thằng nô lệ mà mua lấy một con nô tỳ?... Ta hiểu ngươi lắm mà? Ta biết rõ là ngươi sẽ đồng ý!... Nếu như ả ta lại xinh đẹp như Eunixe chẳng hạn, thì bên cạnh nàng tự ngươi sẽ trẻ hẳn lại ngay, đồng thời nhờ nàng ngươi lại có được những khoản thu nhập chắc chắn và chính đáng. Ta đã bán cho nàng Eunixe tội nghiệp ấy hai sợi chỉ rút từ chính cái áo khoác cũ của ta... Cô nàng thật là ngốc, nhưng giá như Petronius ban nàng cho ta, thì hẳn là ta sẽ đón nhận lấy nàng đấy... Phải, phải, hỡi ngài Khilon con trai ông Khilon ạ!... Ngươi đã mất cả mẹ lẫn cha... Ngươi là kẻ mồ côi mồ cút, vậy ngươi hãy mua lấy một ả nô tỳ cho mình giải phiền. Vì ả ta phải có một nơi nào đó để ở, nên Vinixius sẽ phải thuê cho ả một căn nhà, trong đó ngươi sẽ được nương nhờ; ả ta phải mặc quần mặc áo, nên Vinixius sẽ phải trả tiền trang phục cho ả; ả phải ăn nên hắn sẽ phải nuôi sống ra... Ôi! Cuộc sống nặng nề lắm thay! Đâu rồi, cái thời mà chỉ bằng một đồng obon([1]) cũng có thể mua được một số đậu nấu mỡ lợn đựng đầy trong hai bàn tay, hoặc một khú dồi dê nhồi đầy tiết dài bằng cánh tay một đứa tiểu đồng mười hai tuổi... Nhưng mà  thằng ăn trộm ấy, gã Xporux, đây rồi. Trong tửu quán dễ biết được điều muốn biết hơn cả".


Nói thế, gã bước vào quán rượu, bảo mang ra cho mình một bình "vang đen", và khi thấy cái nhìn đầy hồ nghi của chủ quán, lão bèn rút một đồng tiền từ trong túi tiền ra, đặt lên bàn và nói:


- Này Xporux, hôm nay ta làm việc với ngài Xeneka suốt từ sáng sớm cho tới trưa và đây là cái mà ông bạn ta đã tặng ta để đi đường đấy.


Cặp mắt tròn xoe của gã Xporux lại càng tròn xoe hơn khi nhìn thấy đồng tiền và bình rượu vang lập tức hiện ra trước mặt Khilon, lão bèn nhúng một ngón tay vào rượu vẽ lên mặt bàn một  con cá, rồi hỏi:


- Này, ngươi có biết cái này nghĩa là gì không?


- Cá à? Nào, cá thì cá chứ là gì nữa!


- Ngươi ngu lắm, mặc dù người đã đổ thêm bao nhiêu nước vào rượu nho, đến nỗi cả cá cũng có thể xuất hiện ở đó nữa đấy. Đây là một ước hiệu, mà nói theo ngôn ngữ của các triết gia thì có nghĩa là: nụ cười của thần tài Fortuna. Giá như ngươi đoán ra được ý nghĩa của nó thì có thể ngươi cũng phát tài đấy. Này, ta bảo, hãy biết tôn ttrọng triết học bởi vì nếu không ta sẽ thay đổi quán rượu đấy, điều này ngài Petronius, bạn chí thiết của ta, từ bao lâu nay đang cố thuyết phục ta.



(Còn tiếp)


Nguồn: Quo Vadis, tiểu thuyết của Henryk Sienkicvicz - Nobel Văn học 1905.


Nguyễn Hữu Dũng dịch và giới thiệu. NXB Văn học in lần đầu 1985-1986, sau đó tái bản nhiều lần. Những lần mới nhất là: năm 2011; năm 2016- Kỷ niệm 100 năm ngày mất của Đại văn hào Ba Lan. Lời bạt của nhà văn Triệu Xuân: Nhà văn, Dịch giả Nguyễn Hữu Dũng và Quo Vadis.



Dịch từ nguyên bản tiếng Ba Lan: Henryk Sienkicvicz. Quo Vadis. Anstwwy InstytutWydawniezy. Warszawa - 1977.


www.trieuxuan.info



 








([1] Obon: đồng tiền cổ Hy Lạp bằng 1/6 đồng drachma.



Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.Chương 34
6.Chuong 32 & 33
7.Chương 30 & 31
8.Chương 28 & 29
9.Chương 27
10.Chương 26
11.Chương 25
12.Chương 24
13.Chương 23
14.Chương 22
15.Chương 21
16.Chương 17, 18, 19 & 20
17.Chương 15 & 16
18.Chương 14
19.Chương 12 & 13
20.Chương 10 & 11
21.Chương 8 & 9
22.Chương 7
23.Chương 5 & 6
24.Chương 3 & 4
25.Chương 2
26.Chương 1
27.Lời Giới thiệu
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Bác sỹ Jivago - Boris Leonidovich Pasternak 11.12.2017
Bố già (The Godfather) - Mario Gianluigi Puzo 18.11.2017
Trên sa mạc và trong rừng thẳm - Henryk Sienkiewicz 13.11.2017
Búp bê - Boleslaw Prus 10.10.2017
Mẫn và tôi - Phan Tứ 09.10.2017
Thầy lang - TADEUSZ DOLEGA - Mostowicz 09.10.2017
Tiêu sơn tráng sĩ - Khái Hưng 21.09.2017
Báu vật của đời - Mạc Ngôn 21.09.2017
Một thời để yêu và sống - Đặng Hạnh Phúc 20.09.2017
Huế ngày ấy - Lê Khánh Căn 31.08.2017
xem thêm »